Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Octodon

| *Octodon* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Octodontidae
 |
| Generoa  | **Octodon** Bennett, 1823 |
|  |

Octodon Octodontidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Octodon bridgesi
* Octodon degus
* Octodon lunatus
* Octodon pacificus

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Octodontidae
# Spalax ehrenbergi

| *Spalax ehrenbergi* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Daturik gabe  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Spalacidae |
| Generoa | Spalax
 |
| Espeziea  | **Spalax ehrenbergi** Nehring 1897
 |
|  |

Spalax ehrenbergi Spalax generoko animalia da. Karraskarien barruko Spalacinae subfamilia eta Spalacidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* *Spalax ehrenbergi*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Spalax
* Spalacidae
# Dipodomys spectabilis

| *Dipodomys spectabilis* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Ia mehatxatua  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Heteromyidae |
| Generoa | Dipodomys
 |
| Espeziea  | **Dipodomys spectabilis** Merriam 1890
 |
|  |

Dipodomys spectabilis Dipodomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Dipodomyinae subfamilia eta Heteromyidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Dipodomys
* Heteromyidae

## Kanpo estekak

* *Dipodomys spectabilis*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Georychus capensis

| *Georychus capensis* |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Bathyergidae |
| Generoa | Georychus
 |
| Espeziea  | **Georychus capensis** Pallas 1778
 |
|  |

Georychus capensis Georychus generoko animalia da. Karraskarien barruko Bathyerginae subfamilia eta Bathyergidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Georychus
* Bathyergidae

## Kanpo estekak

* *Georychus capensis*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Peromyscus californicus

| *Peromyscus californicus* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Duration: 53 seconds.0:53 |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Cricetidae |
| Generoa | Peromyscus
 |
| Espeziea  | **Peromyscus californicus** Gambel 1848
 |
|  |
| Datu orokorrak |
| Ernaldia | 23,6 egun |
| Kumaldiaren tamaina | 2,185 |

Peromyscus californicus Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae subfamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Peromyscus
* Cricetidae

## Kanpo estekak

* *Peromyscus californicus*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Peromyscus polionotus

| *Peromyscus polionotus* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Cricetidae |
| Generoa | Peromyscus
 |
| Espeziea  | **Peromyscus polionotus** Wagner 1843
 |
|  |

Peromyscus polionotus Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae subfamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Peromyscus
* Cricetidae

## Kanpo estekak

* *Peromyscus polionotus*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Hypogeomys antimena

| *Hypogeomys antimena* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Galzorian  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Nesomyidae |
| Generoa | Hypogeomys
 |
| Espeziea  | **Hypogeomys antimena** A. Grandidier 1869
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

Hypogeomys antimena Hypogeomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Nesomyinae subfamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Hypogeomys
* Nesomyidae

## Kanpo estekak

* *Hypogeomys antimena*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Marmota flaviventris

| *Marmota flaviventris* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Marmota
 |
| Espeziea  | **Marmota flaviventris** Audubon and Bachman 1841
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Ernaldia | 30 egun |
| Eguneko zikloa | eguneko |

Marmota flaviventris Marmota generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Marmota
* Sciuridae

## Kanpo estekak

* *Marmota flaviventris*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Spermophilus beecheyi

| *Spermophilus beecheyi* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Spermophilus
 |
| Espeziea  | **Spermophilus beecheyi** Richardson 1829
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

Spermophilus beecheyi Spermophilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* *Spermophilus beecheyi*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Spermophilus
* Sciuridae
# Urocitellus columbianus

| *Urocitellus columbianus* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Urocitellus
 |
| Espeziea  | **Urocitellus columbianus** Ord 1815
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Eguneko zikloa | eguneko |

Urocitellus columbianus (*Spermophilus columbianus*) Spermophilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* *Spermophilus columbianus*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Spermophilus
* Sciuridae
# Urocitellus richardsonii

| *Urocitellus richardsonii* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Urocitellus
 |
| Espeziea  | **Urocitellus richardsonii** Sabine 1822
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Eguneko zikloa | eguneko |

Urocitellus richardsonii (*Spermophilus richardsonii*) Spermophilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo loturak

* *Spermophilus richardsonii*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Spermophilus
* Sciuridae
# Urocitellus beldingi

| *Urocitellus beldingi* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Urocitellus
 |
| Espeziea  | **Urocitellus beldingi** Merriam 1888
 |
|  |

Urocitellus beldingi (*Spermophilus beldingi*) Urocitellus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo loturak

* *Spermophilus beldingi*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Spermophilus
* Sciuridae
# Xerus inauris

| Xerus inauris |
| --- |
|  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Xerini |
| Generoa | Geosciurus
 |
| Espeziea  | **Geosciurus inauris** Zimmermann 1780
 |
|  |

Xerus inauris Xerus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Xerus
* Sciuridae

## Kanpo estekak

* *Xerus inauris*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Obulazio

**Obulazioa** obulu heldua obulutegitik askatzeko prozesuari deitzen zaio.

## Prozesua

Obulua obulutegiko Graafen folikuluan dago, eta hau irekitzen denean, handik askatu eta emearen ernalketa hodietara iragaiten da, Fallopioren tronparen hodietan zehar umetokiraino. Emakumearengan 28 egunez behin askatzen da obulua, emakumeak 12-15 bat urte dituenetik 45-50 bat urterekin obulu egitetik gelditzen den arte. Ernalketarik ezean obulazioaren ondoren hilekoa izaten da, eta obulua kanpora botatzen da.

## Obulazioaren jatorria

Obulazioa hipofisiak isurtzen dituen hormona multzo baten eraginpean dago. Obulaziorik ez denean gonadotropinak, erradioterapia eta beste sendabide batzuk erabiltzen dira obulazioa eragiteko. Halaber, sexu hormonen bidez obulazioa eragotz daiteke.

## Obulazioa animalietan

Obulazioaren maiztasuna desberdina da animalia batzuetan eta besteetan. Hala, saguetan eta arratoietan, adibidez, 4-5 egunetik behin izaten da. Bestalde, animalia batzuetan urte osoan izaten den bitartean, beste batzuetan emea arreske den aldietara mugatzen da: zakur emeek adibidez urtean bi aldiz izaten dute. Beste animalia batzuek, untxi eta katemeek adibidez, kanpoko eragile baten beharra dute obulazioa izateko, sexu harremana bera adibidez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2016-11-04 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Dolichotis patagonum

| *Dolichotis patagonum* |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Ia mehatxatua  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Caviidae |
| Generoa | Dolichotis
 |
| Espeziea  | **Dolichotis patagonum** Zimmermann 1780
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Ernaldia | 101 egun |
| Kumaldiaren tamaina | 2 |
| Eguneko zikloa | eguneko |

**Mara** edo **patagoniar erbi**a (*Dolichotis patagonum*) Dolichotis generoko animalia da. Karraskarien barruko Dolichotinae subfamilia eta Caviidae familian sailkatuta dago.

## Ezaugarriak

Burutik isatseraino, 70 eta 75 cm luze da eta 8-16 kg arteko pisua du. Belarriak eta gorputz-adarrak bereziki luzeak ditu. Atzeko hankak aurrekoak baino luzeagoak eta gihartsuagoak dira: erradioa humeroa baino luzeagoa du. Aurreko hankek lau behatz dituzte, baina atzekoek, hiru. Bizkarralde grisa du, ipurmasailan orban zuri batekin, bizkarraldeko iletik eremu beltz batek bereizita. Horrez gain, sabel zuria du, eta alboak eta lepoa laranja kolorekoak. Isats motza du (5 cm inguru) ia ilegabea Korrika egiteko eraikia, oso azkarra da, bere tamaina ikusita: batez beste 55 km/h-ko abiaduran korrika egin dezake, 80 km/h-ko gailurrekin distantzia laburretan, eta bi metroko jauzi bertikalak egin ditzake. 20 eta 25 urte bitartean bizi da, banakoaren arabera.

## Azpiespezieak

*Mammal Species of the World*-en arabera (3. bertsioa, 2005) (2013ko urtarrilak 25):

* *Dolichotis patagonum centricola* azpiespeziea
* *Dolichotis patagonum patagonum* azpiespeziea

*NCBI*ren arabera (2013ko urtarrilak 25):

* *Dolichotis patagonum centricola* azpiespeziea

## Habitata

Argentinan bizi da, zuhaixka eta sastraka zabalak dituzten sabana lehorretan eta negu oso hotzeko eta uda oso beroko Patagoniako erdi-basamortuko eskualdeetan. Zulo tarteka oso sakonak zulatzen ditu (10 metrora arte), edo abandonatuak berrerabiltzen ditu halaber. Batzuetan kobazuloetan aurki daiteke.

## Elikadura

Belarjalea da: egunean zehar belarrez, landareez, hostoez, sustraiez eta azalez elikatzen da.

## Portaera

Oso taldekoiak dira: 10 eta 30 banako arteko taldeetan bizi dira eta hainbat soinuren bidez komunikatzen dira, soinu baxuak eta akurien moduko txistu zorrotzak ere egiten dituzte. Lotura nagusia "haztegi" gisako zulo bat dute: bertan, kume guztiak jaio eta handik oren gutxira biltzen dira. Lau hilabete bete arte hantxe daude, bakoitzaren ama etorri eta egunean hainbat aldiz titia eman arte zain.

## Bikoetan

Bizitza osoan bikote monogamoa gisan irauten duten ugaztun gutxietako bat da. Bikotekide bat erne egoten da, bestea jaten ari den bitartean. Gutxitan elkarreragiten dute, baina kume guztientzako zulo komun bat partekatzen dute, eta gurasoek egunero elikatzen dituzte.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Dolichotis
* Caviidae

## Kanpo estekak
# Rattus exulans

| *Rattus exulans* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Leinua | Rattini |
| Generoa | Rattus
 |
| Espeziea  | **Rattus exulans** Peale 1848
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Habitat | baso |
| Eguneko zikloa | gaueko |

Rattus exulans Rattus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae subfamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Rattus
* Muridae

## Kanpo estekak

* *Rattus exulans*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean