Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Arratoi beltz

| Arratoi beltz |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Leinua | Rattini |
| Generoa | Rattus
 |
| Espeziea  | **Rattus rattus** (Linnaeus, 1758)
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

**Arratoi beltz**a (*Rattus rattus*) Muridae familiako karraskaria da. Kontinente guztietan bizi da, Antartikan izan ezik. IUCNek ehun espezie inbaditzaile arriskutsuen artean sailkatu du. Gizakiarekiko komentsalismo harremana du, eta gizaki migrazioekin batera hedatu da munduan zehar.

## Deskribapena

Gorputza (burua barne) 158-235 mm luze da; isatsa, 171-280 mm. Batez besteko pisua 72-215 gramokoa da.

Asiar jatorrikoa da. Europan ez zen ezagutzen, seguru asko, erromatar garaiaren ondorenera arte. Bere belarri handiengatik, ile gutxiko buztan luzeagatik eta proportzionalki atzeko oin handiengatik bereiz daiteke.

Kolorea aldakorra da, batzuetan grisa bizkarrean eta zuria behealdean, beste batzuetan gris-arrea gorputz osoan. Burezurra beste muridinoena baino tamaina handiagokoa izaten da.

Tuberkuluak eta sustraiak dituzten hortzak ditu eta ezin da inoiz nahastu ur-arratoiarekin, horren hortzak prisma paraleloen itxurakoak baitira eta sustrairik gabeak.

## Biologia eta ohiturak

Batez ere gaueko animalia da. Haren dieta, landa eremuan, funtsean landare jatorrikoa da (fruituak, aleak, zurtoinak, etab.), ornogabe batzuekin osatua eta baita zuhaiztietan aurkitzen dituzten arrautzekin edo txorikumeekin ere, eskalatzaile ona baita. Gatibu dagoenean animalia orojaletzat har daiteke.

Naturan, ugalketa urtaro onuragarrienean gertatzen da, baina giza bizilekuetan urte osoan zehar ugal daiteke, batez beste bost-zazpi kume emanez.

## Banaketa, habitata eta estatusa

Jatorri tropikalekoa, arratoi beltzak bere bizi-zikloa garatzeko mikroklima atsegina behar duen karraskaria da. Giza eraikuntzek ingurumen-baldintza ezin hobeak eskaintzen dizkiote, haietan erraz ugaltzen baita, jazarpen handia jaso arren.

Landan, zabortegietan, erreka ertzetan eta kostaldeko paduretan aurki daiteke.

Eremu mediterraneoan, nolabaiteko maiztasunarekin, ibaien ertzetan bizi da, eta, zenbaitetan ur-arratoiaren antzeko pasabideak egiten ditu; hala ere, arratoi beltzaren gorotzak luzeagoak eta kurbatu samarrak dira.

Espeziea oso hedatuta dago Europa osoan, iparraldeko eremuan salbu. Haren dentsitatea oso handia izan daiteke tokian-tokian, batez ere, kontrolik gabeko zabortegietan.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Araozko kontuak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Arratoi arrunt

| Arratoi arrunt |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Leinua | Rattini |
| Generoa | Rattus
 |
| Espeziea  | **Rattus norvegicus** (Berkenhout, 1769)
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Habitat | landmass (en)  eta Sastrakadi |
| Genomaren kokapena | ensembl.org… |

**Arratoi arrunta** edo **arratoi marroia** (*Rattus norvegicus*) Muridae familiako karraskaria da. Arratoien artean ezagunena eta hedatuena da, kontinente guztietan Antartikan izan ezik, bizi dena. Gizakia eta gero, ugaztunik hedatuena da.

## Deskribapena

Gorputza eta burua: 190-273 mm. Isatsa: 160-229 mm. Pisua: 231-520 g

Arratoi arruntak, arratoi beltzak bezala, asiar jatorria du. Honek belarri laburragoak ditu eta proportzionalki buztana txikiagoa du. Bizkarrean arre-grisaxka kolorea du eta arrea edo gris-zurixka azpian.

Garezurra begiratuta, bi arratoiak modu seguruan bereiz daitezke tenporal ertzei erreparatuz. Arratoi beltzean kanpoalderantz ganbilak dira eta arratoi arruntean ia paraleloak.

## Biologia eta ohiturak

Bere jarduera gauean egiten du batez ere.

Karraskari hau orojalea da. Baldintza onetan, urte osoan ugal daiteke.

Arratoi arrunta gizakiak gehien gorrotatu eta gehien jazartzen duen animalietako bat da, etengabe pozoi-kanpainekin borrokatzen saiatzen dena eta, paradoxikoki, egunero sortzen dituen hondakin-masa ugariz oparo elikatzen duena.

Karraskari hau, hortzen bidez material guztietan eragiten dituen kalteez gain, gaixotasun anitzen bektorea da, izurritea barne.

## Banaketa, habitata eta estatusa

Ia beti leku humanizatuetan bizi da, eta bere presentzia kutsadurarekin lotuta dago. Arratoi beltzak baino ur premia handiagoa du.

Ohiko espeziea upeltegietan, ukuiluetan, etxeetako sotoetan, eta askotan ugaria da itsas portuetan, zabortegietan eta estoldetan.

Oso hedatua dago eskualde Paleoartikoan. Iberiar penintsula osoa okupatzen du. Euskal Herri osoan dago presente.

Ugariena, logikoki giza kontzentrazioetan da.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

Araozko kontuak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Burezur

| *Burezur* |
| --- |
| X. mendeko Brasilgo indigena baten burezurraren 3D eredua Irudi gehiago |
| Xehetasunak |
| Honen parte | eskeleto axiala |
| Kokapena | burua |
| Konponenteak | cranium (en)  human mandible (en)  Neurokranioa Aurpegi hezurra Kalota base of skull (en)  Hezur parietala |
| Artikulazioa | cervical spine (en)  (caudal (en) ) |
| Arteria | Ezkerreko karotida arteria external carotid artery (en)  right common carotid artery (en)  |
| Identifikadoreak |
| MeSH | A02.835.232.781 |
| FMA | 54964 |
| Terminologia anatomikoa |

**Burezurra**, halaber **garezurra**, **kaskezurra** edo **buru-kaskoa**, buruaren kanpoko babes gogorra den hezurra da, barruan entzefaloa gordetzen duena.

Giza burezurra hurrengo sei hezurrek osatzen dute:

* Esfenoidea.
* Etmoidea.
* Hezur okzipitala.
* Hezur parietala.
* Hezur tenporala.
* Kopeta-hezurra.

## Izenak

Sarreran emandako izenez gain, hauek dira *Euskaltzaindiaren Hiztegia*n ematen diren beste aldaera batzuk: **buru-hezur** eta **kaskar**, batzuetan **kosko**.

## Ezaugarriak

Burezurreko hezurrak 8 dira eta entzefaloa babesteko kutxa gotorra osatzen dute. Aurpegiko hezurrak 14 dira. Aurpegiko hezurren artean, garrantzitsuenak masailezurrak (goikoa eta behekoa) dira, mastekatzeko erabiltzen ditugunak.

Mihiaren oinarrian bada soltean dagoen hezur bat, hioide izenekoa.

## Ikus, gainera

* Giza hezurdura

## Kanpo estekak
# Dentina

| *Dentinum* |
| --- |
| A korona, B sustraia. 1 esmaltea, 2 dentina, 3 mamia, 4 oia, 5 lotura-ehuna, 6 hezurra, 7 odol-hodia, 8 nerbioa. |
| Xehetasunak |
| Honen parte | hortza |
| Identifikadoreak |
| Latinez | *Ventriculus* |
| MeSH | A14.549.167.900.280 |
| TA | A05.1.03.055 |
| FMA | 55628 |
| Terminologia anatomikoa |

**Dentina** edo **boli**a hortzeria osatzen duen tarteko ehun bat da, esmaltea baino bigunagoa. Gorputzeko bigarren ehun gogorrena da, eta hortz-organoaren bolumen handiena osatzen du. Zati koronarioan esmaltezko geruza batek estaltzen du, eta sustrai-eskualdea masailezurrari errotua da. Horixka da, eta elastikotasun maila altuak gaineko esmaltea babesten du hausturen aurka. Hortz-mamiarekin lotura estua du, zelula espezializatuek, dentinoblastoek, egiten baitute. Osagai zitoplasmikoez gain, dentina kaltzifikatutako kolageno matrize batez osatua da, batez ere I motako kolagenoz eta dsp eta dpp proteinez (% 5-8 eta % 50, hurrenez hurren). Hortz-hodiek zeharkatzen dute sustraietatik esmalteraino. Hortz-organoak eratzeko prozesuari dentinogenesi deritzo.

Horia da, opakoa. Elastikotasuna egitura organikoaren eta barnean duen ur kopuruaren araberakoa da. Haren gutxi gorabeherako osaera honakoa da: materia inorganikoa, % 70;, materia organikoa, % 12, eta ura, % 18. Materia inorganikoa hidroxilapatita kristalez osatua da batez ere, eta organikoa, kolageno zuntzez.

## Ikus, gainera

* Hortza
* Bolia

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau anatomiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Diastema

| Diastema |
| --- |
|  |
| Deskribapena |
| Mota | general anatomical term (en)  anatomical space (en)  |
| Espezialitatea | oral and maxillofacial surgery (en)  |
| Identifikatzaileak |
| MeSH | D003970 |

**Diastema** bat bi hortzen artean geratzen den hutsunea da. Ugaztun askok diastemak dituzte egitura arrunt gisa, normalki ebakortzen eta haginen artean. Haurren artean ohikoa da diastemak egotea, baina helduek ere izan dezakete. Normalki barailaren eta hortzeriaren tamainaren arteko aldearengatik gertatzen da.

## Kanpo estekak
# Hagin (ugaztunak)

*Artikulu hau ugaztunei buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Hagin (argipena)».*
Giza hagina.
**Hagina** janaria txikitzeko moldatuta dagoen hortza da, azalera biribildua, gogorra eta maiz gailurdun edo tuberkulatua duena. Ugaztunetan letaginen atzean daude.

Haginek bitik bostera sustrai izaten dituzte eta lau erraboil edo punta gutxienez. Gizakiak hamabi hagin ditu, sei goian eta beste sei behean. Goikoek hiru sustrai eta lau punta izaten dituzte; behekoek, bi sustrai eta bost punta aurrealdekoek, eta lau punta atzealdekoek. Forma askotakoak izan daitezke animaliaren elikaduraren arabera. Intsektujaleek eta haragijaleek zorrotzak dituzte, eta hiruki formakoak; orojaleek haragijaleek baino hagin txikiagoak izaten dituzte eta leunak dira puntak; belarjaleen hagin puntak okertuak edo biribilduak izaten dira, txiki samarrak.

Haginek betetzen dituzten biologia funtzioez gainera (elikagaiak ehotzea eta xehatzea), garrantzi handia dute paleontologia eta paleoantropologia ikerketetan, haginen arabera sailka baitaitezke aztarna fosilak.

Bizkaiko leku askotan **hagin** hitza erabiltzen da hortz hitzaren ordez.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2014/06/19 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak
# Pseudohydromys

| *Pseudohydromys* |
| --- |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Subfamilia | Murinae
 |
| Generoa  | **Pseudohydromys** Rümmler, 1934 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

Pseudohydromys Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Pseudohydromys ellermani
* Pseudohydromys fuscus
* Pseudohydromys murinus
* Pseudohydromys occidentalis

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

## Ikus, gainera

* Muridae
# Salpingotulus michaelis

| *Salpingotulus michaelis* |
| --- |
|  |
| Iraute egoera |
|  Daturik gabe  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Dipodidae |
| Generoa | Salpingotulus
 |
| Espeziea  | **Salpingotulus michaelis** Fitzgibbon 1966
 |
|  |
| Eguneko zikloa | gaueko |

Salpingotulus michaelisSalpingotulus* generoko animalia bakarra da. Karraskarien barruko Cardiocraniinae subfamilia eta Dipodidae familian sailkatuta dago. Helduak 4,3 zentimetro inguru neurtzen dute gorputzez, beste 8 zentimetroko isatsarekin. Eme helduek 3,2 gramo pisatzen dituzte. Pakistanen bakarrik aurki daitekeen animalia da. 1999an *Errekorren Guinness Liburua*k munduko karraskaririk txikiena zela esan zuen, *Mus minutoides*ekin batera.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Dipodidae

## Kanpo estekak

* *Salpingotulus michaelis*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Hipopotamido

| Hipopotamido |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Artiodactyla
 |
| Familia  | **Hippopotamidae** Gray, 1821
 |
|  |

**Hipopotamido** (*Hippopotamidae*) lau genero izan dituen artiodaktilo familia da. Gaur egun bi genero bakarrik existitzen dira eta bakoitzak espezie bakarra du. Ordena honen barruan lau behatzekin aldi berean ibiltzen diren bakarrak dira gaur egun, nahiz eta iraganean hau familia gehiagotan gertatu.

Sailkapena honako hau da:

* **Hipopotamido**
	+ *Choeropsis*: espezie bat bizirik 2 subespezierekin. Desgertutako beste bat.
	+ *Hexaprotodon*: Desagertutako bi espezie.
	+ *Hippopotamus*: espezie bat bizirik 5 subespezierekin. Desagertutako 6 espezie fosil.
	+ *Phanourios*: Desagertutako bi espezie.
# Chinchilla lanigera

| *Chinchilla lanigera* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Galzori larrian  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Chinchillidae |
| Generoa | Chinchilla
 |
| Espeziea  | **Chinchilla lanigera** Bennett 1829
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Eguneko zikloa | gaueko |
| Genomaren kokapena | ensembl.org… |

Chinchilla lanigera Chinchilla generoko animalia da. Karraskarien barruko Chinchillidae familian sailkatuta dago.

Naturan, Txilen baino ez da bizi baina etxekoturiko hibrido bat osatu du *Chinchilla chinchilla* espeziearekin, *Chinchilla lanigera x Chinchilla chinchilla* hain zuzen ere.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Chinchilla
* Chinchillidae

## Kanpo estekak

* *Chinchilla lanigera*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Sexu dimorfismo

Lehoi (*Panthera leo*) eme eta arra, dimorfismo sexual handia dutenak.
**Sexu dimorfismo**a espezie bereko animalia edo landare emeek eta arrek ezaugarri morfologiko desberdinak izatean datzan fenomeno biologikoa da.

Maila handi edo txikian, espezie guztietan gertatzen da. Adibidez, intsektu, armiarma, anfibio, narrasti eta hegaztietan, emeak arrak baino handiagoak dira; ugaztunen artean, aldiz, kontrakoa da.

Sexu bereko espezimenek ezaugarri morfologiko ezberdinak dituztenean, polimorfismo sexuala esaten zaio.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Tamias amoenus

| Tamias amoenus |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Neotamias
 |
| Espeziea  | **Neotamias amoenus** J. A. Allen 1890
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

Tamias amoenus Tamias generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo loturak

* *Tamias amoenus*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Tamias
* Sciuridae
# Lursagu gorri

| Lursagu gorri |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Cricetidae |
| Generoa | Myodes
 |
| Espeziea  | **Myodes glareolus** (Schreber, 1780)
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |

**Lursagu gorria** (*Myodes glareolus*) cricetidae familiako karraskaria da, Eurasian bizi dena. 18 hilabete ere bizi den ugaztun hau orojalea da.

## Deskribapena

Gorputza eta burua: 81-123 mm. Isatsa: 36-72 mm. Pisua: 23-36 g

Buru biribildua duen karraskari txiki bat da eta belarriak ilearen luzera nabarmen gainditzen dute. Isatsa proportzionalki luzea da beste mikrotinoen proportzioan.

Bizkarraldean duen kolore marroi-laranjagatik ondo ezagutzen da, baita begi hutsez ere. Alboetan, tonu grisaxkak ditu, azpialdean gris argia horiz lausotua.

Isatsa bi koloretakoa du, gainean oso iluna eta azpian argia. Espezie honetako kumeek, beste mikrotinoetakoek bezala, askoz kolore ilunagoa dute.

Hortzek, gainontzeko mikrotinoek ez bezala, adinarekin nabariagoak diren sustraiak dituzte. Esmaltearen tolesturak osatzen dituen angeluak ere beste mikrotinoetan baino biribilagoak dituzte.

## Biologia eta ohiturak

Karraskari hauen jardueraren zati handi bat gauean gertatzen da, batez ere ilundu ondoren eta argitu baino lehen.

Espezie honen eguneko jarduera ere sentikorra da egunean zehar, batez ere urteko urtaro batzuetan, araldia hasten den garaian.

Ugalketak udazkenera arte irauten du baina elikagai ugariko urteetan, neguan ere jarraitu dezake. Umealdi bakoitzeko kume kopurua bi eta sei bitartekoa izaten da, laukoa da oso ohikoa.

Espezie honen dentsitateak zenbait urtetan igoera nabarmena izaten du, batez ere, elikagai ugariko urteetan.

Elikadura, landareen zati berdeak dira batez ere, eta zenbait fruitu, hala nola masustak, ezkurrak, pagatxak; onddo, goroldio eta artropodo txikiekin osatua.

## Banaketa, habitata eta estatusa

Lursagu gorriak hostozabalen baso hezeetako animalia tipikoak dira, nahiz eta oso habitat ezberdinetan egon daitezkeen, betiere hezetasun ugari eta zuhaizka-estaldura trinkoa izanez gero. Basoaren barruan mikrohabitat bortitzenetan bizi da: Erreka ertzetan, eremu harritsu eta hezeetan, eta masustak, txilardiak eta estaldura lodia eskaintzen duten beste sastrakadi edo sastraka ugari dituzten maldetan.

Karraskari hau Europako eta Asiako zati handi batean hedatuta dago. Iberiar penintsulan Pirinioetan, Kantauri Sisteman eta Demanda mendilerroan baino ez da ezagutzen.

Euskal Herrian iparraldeko eremuan zehar hedatzen da, Kantabriako Mendilerroaren iparraldera iritsiz. Espezie hau ez da aurkitu muturreko hego eta hego-mendebaldeko sektorean.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

Araozko kontuak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Dipodidae

| Dipodidae |
| --- |
|  |
| *Jaculus orientalis*  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Superfamilia | Dipodoidea
 |
| Familia  | **Dipodidae** Fischer de Waldheim, 1817
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| Allactaginae
Cardiocraniinae
Dipodinae
Euchoreutinae
Sicistinae
Zapodinae
 |
| Datu orokorrak |
| Mugimendua | bipedismo eta quadrupedalism (en)  |

**Dipodidae** Ipar Hemisferioan bizi diren karraskari familia bat da. Familia honek 16 generotan dauden 50 espezie baino gehiago dira.

## Klasifazio

* **Familia Dipodidae**
	+ **Azpifamilia Sicistinae**
		- *Sicista*
	+ **Azpifamilia Zapodinae**
		- *Eozapus*
		- *Napaeozapus*
		- *Zapus*
	+ **Azpifamilia Allactaginae**
		- *Allactaga*
		- *Allactodipus*
		- *Pygeretmus*
	+ **Azpifamilia Cardiocraniinae**
		- *Cardiocranius*
		- *Salpingotulus*
		- *Salpingotus*
	+ **Azpifamilia Dipodinae**
		- *Dipus*
		- *Eremodipus*
		- *Jaculus*
		- *Paradipus*
		- *Stylodipus*
	+ **Azpifamilia Euchoreutinae**
		- *Euchoreutes*

## Kanpo estekak
# Dipodomys

| *Dipodomys* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Heteromyidae |
| Subfamilia | Dipodomyinae
 |
| Generoa  | **Dipodomys** Gray, 1841 |
|  |
| Datu orokorrak |
| Ernaldia | 30 egun |

Dipodomys Heteromyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Dipodomys agilis
* Dipodomys californicus
* Dipodomys compactus
* Dipodomys deserti
* Dipodomys elator
* Dipodomys gravipes
* Dipodomys heermanni
* Dipodomys ingens
* Dipodomys merriami
* Dipodomys microps
* Dipodomys nelsoni
* Dipodomys nitratoides
* Dipodomys ordii
* Dipodomys panamintinus
* Dipodomys phillipsii
* Dipodomys simulans
* Dipodomys spectabilis
* Dipodomys stephensi
* Dipodomys venustus

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

## Ikus, gainera

* Heteromyidae
# Notomys

| *Notomys* |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Subfamilia | Murinae
 |
| Generoa  | **Notomys** Lesson, 1842 |
|  |

Notomys Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Notomys alexis
* Notomys amplus
* Notomys aquilo
* Notomys cervinus
* Notomys fuscus
* Notomys longicaudatus
* Notomys macrotis
* Notomys mitchellii
* Notomys mordax

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

## Ikus, gainera

* Muridae
# Katagorri hegalari

| Katagorri hegalari |
| --- |
|  |
| *Glaucomys sabrinus*  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Subfamilia | Sciurinae
 |
| Leinua  | **Pteromyini** Brandt, 1855
 |
|  |
| Eguneko zikloa | gaueko |

**Katagorri hegalari** edo **urtxintxa hegalari** (*Pteromyini* edo *Petauristini*) 44 espeziek osaturiko katagorrien leinua da (*Sciuridae* familiaren barnean).

Izena nahaspilatsua da oso, izan ere, urtxintxa hauek ez dute hegan egiten baizik eta planeatu.

## Taxonomia

* Glaucomyina azpitribua
	+ *Eoglaucomys* generoa
		- *Eoglaucomys fimbriatus*
	+ *Glaucomys* generoa
		- *Glaucomys volans*
		- *Glaucomys sabrinus*
	+ *Hylopetes* generoa
		- *Hylopetes alboniger*
		- *Hylopetes baberi*
		- *Hylopetes bartelsi*
		- *Hylopetes lepidus*
		- *Hylopetes nigripes*
		- *Hylopetes phayrei*
		- *Hylopetes platyurus*
		- *Hylopetes sipora*
		- *Hylopetes spadiceus*
		- *Hylopetes winstoni*
	+ *Iomys* generoa
		- *Iomys horsfieldii*
		- *Iomys sipora*
	+ *Petaurillus* generoa
		- *Petaurillus emiliae*
		- *Petaurillus hosei*
		- *Petaurillus kinlochii*
	+ *Petinomys* generoa
		- *Petinomys crinitus*
		- *Petinomys fuscocapillus*
		- *Petinomys genibarbis*
		- *Petinomys hageni*
		- *Petinomys lugens*
		- *Petinomys mindanensis*
		- *Petinomys sagitta*
		- *Petinomys setosus*
		- *Petinomys vordermanni*
* Pteromyina azpitribua
	+ *Aeretes* generoa
		- *Aeretes melanopterus*
	+ *Aeromys* generoa
		- *Aeromys tephromelas*
		- *Aeromys thomasi*
	+ *Belomys* generoa
		- *Belomys pearsonii*
	+ *Biswamoyopterus* generoa
		- *Biswamoyopterus biswasi*
	+ *Eupetaurus* generoa
		- *Eupetaurus cinereus*
	+ *Petaurista* generoa
		- *Petaurista alborufus*
		- *Petaurista elegans*
		- *Petaurista magnificus*
		- *Petaurista nobilis*
		- *Petaurista philippensis*
		- *Petaurista xanthotis*
		- *Petaurista leucogenys*
		- *Petaurista mechukaensis*
		- *Petaurista mishmiensis*
		- *Petaurista petaurista*
	+ *Pteromys* generoa
		- *Pteromys volans*
		- *Pteromys momonga*
	+ *Pteromyscus* generoa
		- *Pteromyscus pulverulentus*
	+ *Trogopterus* generoa
		- *Trogopterus xanthipes*

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Dasyprocta

| *Dasyprocta* |
| --- |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Dasyproctidae
 |
| Generoa  | **Dasyprocta** Bonaparte, 1838 |
|  |

Dasyprocta Dasyproctidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Dasyprocta azarae
* Dasyprocta coibae
* Dasyprocta cristata
* Dasyprocta fuliginosa
* Dasyprocta guamara
* Dasyprocta kalinowskii
* Dasyprocta leporina
* Dasyprocta mexicana
* Dasyprocta prymnolopha
* Dasyprocta punctata
* Dasyprocta ruatanica

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Dasyproctidae