Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Emeritu

**Emeritua** (latinez *ex*, -gatik, eta *meritus*, meritua; 'merituagatik, merezimenduagatik') betetzen zuen kargutik erretiratu ondoren, lanbide batetik eratorritako onurez gozatzen duen pertsona da, bereziki unibertsitateko edo elizako irakaskuntzatik, lanbide horretan egindako zerbitzu onen aintzatespen gisa; onura horiek izaera desberdinekoak izan daitezke, kasuan kasuko mailaren eta erakundearen arabera. Terminoa titulua ematen dien erakundeari superlatiboki zerbitzatu dioten orkestra zuzendarientzat ere erabiltzen da.

Oro har, emerituari erretiroa hartu baino lehen dagozkion eginkizunetan aktiboki parte hartzeko ahalmena ematen zaio, horren arduradunari kontsultatu ondoren, batzarretan eta bileretan hitza ematen zaio eta ohorezko gonbidatu gisa bertaratzen da.

## Kanpo estekak
# Pedetes

| *Pedetes* |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Pedetidae
 |
| Generoa  | **Pedetes** Illiger, 1811 |
|  |

Pedetes Pedetidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Pedetes capensis
* Pedetes surdaster

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

## Ikus, gainera

* Pedetidae
# Spermophilus lateralis

| Spermophilus lateralis |
| --- |
|
 Argazkia
 Bideoa  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Sciuridae |
| Leinua | Marmotini |
| Generoa | Callospermophilus
 |
| Espeziea  | **Callospermophilus lateralis** Say 1823
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Eguneko zikloa | eguneko |

Spermophilus lateralis Spermophilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae subfamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Kanpo loturak

* *Spermophilus lateralis*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean

## Ikus, gainera

* Spermophilus
* Sciuridae
# Kanadar kastore

| Kanadar kastore |
| --- |
|
 Argazkia
 Bideoa  Irudi gehiago |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Castoridae |
| Generoa | Castor
 |
| Espeziea  | **Castor canadensis** Kuhl 1820
 |
|  |
| Banaketa mapa |
|  |
|  |
| Datu orokorrak |
| Kolorea | arre |
| Elikadura iturri nagusia | aspen (en) , poplar (en)  eta willow (en)  |
| Gizakiak ateratzen dizkion produktuak | smell of castoreum (en)  |
| Bizi itxaropena | 15 urte |
| Habitat | baso, hezegune, aintzira, urmael artifizial, Ur geza eta padura |
| Kumaldiaren tamaina | 3,5 |
| Eguneko zikloa | gaueko |
| Genomaren kokapena | dnazoo.org… eta ensembl.org… |

**Kanadar kastore** (*Castor canadensis*) Castor generoko animalia da. Karraskarien barruko Castoridae familian sailkatuta dago.

## Azpiespezieak

Honako azpiespezie hauek onartuta daude:

* *C. c. acadicus*
* *C. c. baileyi*
* *C. c. belugae*
* *C. c. caecator*
* *C. c. canadensis*
* *C. c. concisor*
* *C. c. carolinensis*
* *C. c. duchesnei*
* *C. c. frondator*
* *C. c. idoneus*
* *C. c. labradorensis*
* *C. c. leucodonta*
* *C. c. mexicanus*
* *C. c. michiganensis*
* *C. c. missouriensis*
* *C. c. pacificus*
* *C. c. pallidus*
* *C. c. phaeus*
* *C. c. rostralis*
* *C. c. repentinus*
* *C. c. taylori*
* *C. c. texensis*
* *C. c. subauratus*
* *C. c. sagittatus*
* *C. c. shastensis*

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Castor
* Castoridae

## Kanpo estekak

* *Castor canadensis*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Hystricomorpha

| Hystricomorpha |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia
 |
| Subordena  | **Hystricomorpha** Brandt, 1855
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| Ikusi testua
 |

**Hystricomorpha** terminoak (latinezko *hystrix* "arantzurde" eta grezierazko μορφή, morphē "forma" hitzen lotunea) definizioak asko izan ditu bere historian zehar. Zentzu zabalean, edozein karraskari (Dipodidae familiakoak izan ezik) erabiltzen dute. Beraz, Hystricognathi infraordena eta Ctenodactylidae, Anomaluridae, eta Pedetidae familiak barnean ditu.

## Familiak

Hona hemen 2002an proposaturiko sailkapena:

* **Hystricomorpha goiordena**
	+ Ctenodactyloidea goifamilia
		- Ctenodactylidae
		- Diatomyidae
	+ Hystricognathiformes
		- Hystricognathi
			* Hystricidae
			* Phiomorpha
				+ Petromuridae
				+ Thryonomyidae
				+ Bathyergidae
			* Caviomorpha
				+ Erethizontoidea goifamilia
					- Erethizontidae
				+ Cavioidea goifamilia
					- Dasyproctidae
					- Cuniculidae
					- Dinomyidae
					- Caviidae
				+ Octodontoidea goifamilia
					- Octodontidae
					- Ctenomyidae
					- Echimyidae
					- Myocastoridae
					- Capromyidae
				+ Azpifamilia Chinchilloidea
					- Chinchillidae
					- Abrocomidae

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Sciuromorpha

| Sciuromorpha |
| --- |
|  |
|  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia
 |
| Subordena  | **Sciuromorpha** Fischer von Waldheim, 1817
 |
|  |
| Familiak |
| * †Allomyidae
* Aplodontiidae
* †Mylagaulidae
* Sciuridae
* †Reithroparamyidae
* Gliridae
 |

**Sciuromoprha** karraskari talde ezberdinei eman zaien izena da. Historikoki egon diren sailkapen guztietan egonkor mantendu den familia bakarra Sciuridae da, kattagorriena. Definizio gehienek, gainera, kastoreak ere sartu dituzte talde honetan.

Tradizionalki kanal infraorbitalaren formarekin definitu da. Sciuromorphak duen sistema zigomaseterikoak duen berezitasuna alboko muskulu maseteroa aurpegiaren aldetan finkatzen dela da. Hystricomorphak eta Myomorphak ez bezala erdiko muskulu maseteroa ez da kanal infraorbitalaren barnetik igarotzen. Ezaugarri hauek ikusita honako familia hauek daude subordena honen barruan:

* †Allomyidae
* Aplodontiidae
* †Mylagaulidae
* Sciuridae
* †Reithroparamyidae
* Gliridae

Horretaz gain Geomyidae eta Heteromyidae ere sar daitezke, nahiz eta muskulu maseteroaren lotura arku zigomatikoaren atzean zehazki egin.
# Castorimorpha

| Castorimorpha |
| --- |
|  |
|  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia
 |
| Subordena  | **Castorimorpha** Wood, 1955
 |
|  |

**Castorimorpha** karraskarien barruko animalia orden bat da. Bi goi-familia bereizten dira bere barruan:

* Castoroidea
* Geomyoidea

Antzina beste familia bat zegoen, Eomyoidea, baina jada desagertua dago.

## Kanpo estekak
# Ma

**Ma** (latinez *Mega-annum*) geologian, paleontologian eta astronomian erabiltzen den denbora unitatea da, milioi bat urteren baliokidea (106 urte). Erabilitako urtea juliotar egutegikoa da, hau da, zehazki 365,25 egunekoa. Erabiltzerakoan, ez da zertan *duela* edo *orain dela* erabiltzen, oso denbora luzeak izaten baitira eta, hortaz, denbora akatsa baztergarria baita.

Bere multiploak eta zatitzaileak kilourtea edo mila urte (Ka) eta gigaurtea edo mila milioi urte (Ga) dira, azken hau ere ohiko erabilpena duena.

## Ikus, gainera

* Garai geologiko

## Kanpo estekak
# Paleozeno

| Paleozeno |
| --- |
|  |
| Kronologia |
| Hasiera | duela 66 milioi urte |
| Amaiera | duela 56 milioi urte |
| Honen parte da | Paleogeno eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Osatuta | Daniar Selandiar Thanetiar Q17640515  |
| Urrezko iltzea |
|  |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Kretazeo berantiar | Paleozeno | →Eozeno |

 |

**Paleozenoa** (greziarretik *garai berrien hasiera*) Zenozoikoko lehenengo garaia da. Orain dela 65,5 ± 0,3 Ma hasi eta orain dela 55,8 ± 0,2 milioi urte bukatu zen.

K-T mugaren gainean dagoen lehenengo garaia da eta Tertziarioaren hasiera suposatzen du. Paleozenoan hainbat animalien desagerpena eman zenez, nitxo ekologiko asko bete gabe geratu ziren.

## Azpibanaketak

Nazioarteko Estratigrafia Batzordeak honako hiru estaiak onartzen ditu:

* Daniarra
* Selandiarra
* Thanetiarra

## Paleozenoa Euskal Herrian

Paleozenoaren estratotipo orokorra International Commission on Stratigraphyen arabera Zumaian dago, Euskal Herria. Gainera bai Selandiarra bai Thanetiarraren hasiera eta bukaera ere bertan definitu dira.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

| Paleogenoa |
| --- |
| Paleozeno | Eozeno | Oligozeno |
| Daniar | Selandiar Thanetiar | Ypresiar | Lutetiar Bartoniar | Priaboniar | Rupeliar | Chattiar |
# Eozeno

| Eozeno |
| --- |
|  |
| Kronologia |
| Hasiera | duela 56 milioi urte |
| Amaiera | duela 33.900.000 urte |
| Honen parte da | Paleogeno eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Osatuta | Priaboniar Bartoniar Lutetiar Ypresiar |
| Etimologia |
| Honen izena darama | egunsenti |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Paleozeno | Eozeno | →Oligozeno |

 |

Eozenoko inurriak anbarrean harrapatuak.
**Eozeno**a (grezieratik: *eos*, "egunsenti" eta *kainos*, "berria"), Paleogenoaren bigarren zatia izan zen. Orain dela 55,8 ± 0,2 Ma hasi eta orain dela 33,9 ± 0,1 Ma bukatu zen. Aurreko epea Paleozenoa izan zen eta hurrengoa Oligozenoa.

Epoka hartan hartu zuten kontinenteek gaur egun duten itxura. Halaber, dinosauroak eta narrasti handiak desagertu zirenez, animalia ugaztunak asko ugaritu ziren garai hartan, eta beste guztiak baino gehiago hedatu eta garatu ziren.

Duela 45 milioi urte inguru, iparrerantz higitu zen Afrika, litosferako plakak Europa aldera eramanez. Garai hartan Iberiako uhartea zenak Frantzia jo zuen eta hala sortu ziren Pirinio mendiak bien arteko mugan. Ekialderago, plaka Adriatikoa Alpeak altxatzen hasi zen. Era berean, duela 40 milioi urte inguru Indiako plaka iparrerantz higitu zen eta Siberiaren kontra, Asiako plakaren kontra, jo zuen. Indiako plaka bestearen azpira sartzen hasi zen eta Himalaia mendikate handia eratzen hasi zen hala.

## Banaketa

* Priaboniarra: (37,2 ± 0,1 – 33,9 ± 0,1 Ma)
* Bartoniarra: (40,4 ± 0,2 – 37,2 ± 0,1 Ma)
* Lutetiarra: (48,6 ± 0,2 – 40,4 ± 0,2 Ma)
* Ypresiarra: (55,8 ± 0,2 – 48,6 ± 0,2 Ma)

| Paleogenoa |
| --- |
| Paleozeno | Eozeno | Oligozeno |
| Daniar | Selandiar Thanetiar | Ypresiar | Lutetiar Bartoniar | Priaboniar | Rupeliar | Chattiar |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.
# Oligozeno

| Oligozeno |
| --- |
|  |
| Kronologia |
| Hasiera | duela 33.900.000 urte |
| Amaiera | duela 23.030.000 urte |
| Honen parte da | Paleogeno eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Osatuta | Chattiar Rupeliar |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Eozeno | Oligozeno | →Miozeno |

 |

**Oligozeno**a (grezieraz: ὀλίγος *oligos*, 'gutxi' eta καινός *kainos*, 'berri') Paleogenoaren hirugarren zatia izan zen. Orain dela 33,9 ± 0,1 Ma hasi eta orain dela 23,03 ± 0,1 Ma bukatu zen. Aurreko aldia Eozenoa izan zen eta hurrengoa Miozenoa (Neogenoan).

Ugaztunak eta hegaztiak asko ugaldu ziren aldi hartan. Ipar Amerikan itsasoa kontinentetik atzeratu zen eta Mendi Harritsuak (Rocky Mountains) eta Coloradoko goi-ordokia eratu ziren. Europan, berriz, itsasoa Parisko arroan barneratu eta Alemaniako hego-ekialderaino iritsi zen. Frantziako alde bat ekialderantz biratu zen, itsas hondoko jalkinak lurrera bultzatuz, eta haren ondorioz Apeninoak hazi ziren. Iberiar Penintsulan, Pirinio mendiak eratzen hasi ziren. Hala, iparraldean, Akitaniako arroarantz atzeratu zen itsasoa. Mediterraneo aldean, berriz, Katalunia Kostaldeko Mendilerroak eratu ziren eta Ebroren arroa itsasotik bereizirik geratu zen. Hala, ura lehortu zenean, gatzezko jalkinak pilatu ziren Súria, Cardona eta Iruñeko arroan. Euskal Herriko hegoaldean, Kantauriar mendikatean batez ere, ugari dira aldi hartan eratutako lurrak.

## Banaketa

* Rupeliarra: (33,9 ± 0,1 Ma -28,4 ± 0,1 Ma )
* Chatiarra: (40,4 ± 0,2 – 23,03 ± 0,05 Ma)

| Paleogenoa |
| --- |
| Paleozeno | Eozeno | Oligozeno |
| Daniar | Selandiar Thanetiar | Ypresiar | Lutetiar Bartoniar | Priaboniar | Rupeliar | Chattiar |

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2012/7/7 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Fauna eta flora
* Klima **(Ingelesez) Riversleigh **(Ingelesez) John Day Formation **(Ingelesez)**
# Miozeno

| Miozeno |
| --- |
|  |
| Kronologia |
| Hasiera | duela 23.030.000 urte |
| Amaiera | K.a. MMMMMCCCXXXIII. milurtekoa |
| Honen parte da | Neogeno eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Osatuta | Akitaniar Burdigaliar Langhiar Serravalliar Tortoniar Messiniar |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Oligozeno | Miozeno | →Pliozeno |

 |

**Miozeno**a, grezieratik: μείων = meiōn, *gutxiago* eta καινός = kainos *berri*, Neogeno lehenengo garaia da. Orain dela 23,3 ± 0,1 Ma hasi eta orain dela 5,332 ± 0,1 milioi urte bukatu zen. Charles Lyell eskoziar geologoak izendatu zuen. Oligozenoaren ondoren eta Pliozenoaren aurretik datorren epoka da.

Lurra Oligozenotik Pliozenora igaro ahala, Miozenotik pasatuz, klima poliki-poliki hozten joan zen, hainbat glaziaziotara iritsi arte. Miozenoaren mugak ez dituzte gertaera orokor zehatzek markatzen, baizik eta Oligozeno berotik Pliozeno hotzagora pasatzean egondako trantsizioak.

Miozeno goiztiarrean, Afro-Arabiak Eurasiarekin talka egin zuen, Mediterraneo eta Indiako ozeanoen arteko lotura moztuz eta Eurasia eta Afrikaren arteko fauna trukea ahalbidetuz, tartean Proboscidea eta Hominoidea taldeak Eurasiarantz sakabanatzea barne. Miozenoaren amaieran, Atlantikoaren eta Mediterraneoaren arteko loturak itxi egin ziren, eta Mediterraneo itsasoaren ia erabateko lurrunketa eragin zuten. Gertaera horri «Messiniarreko gazitasun-krisia» deitzen zaio. Gero, Miozenoaren eta Pliozenoaren arteko mugan, Gibraltarko itsasartea ireki zen, eta Mediterraneoa berriro bete zen. Gertaera horri «uholde zanklearra» esaten zaio.

Miozeno goiztiarrean ere (zehazki, Akitaniar eta Burdigaliar estaietan), tximino handiak lehen aldiz eboluzionatu zuten, dibertsifikatzen hasi ziren eta Mundu Zahar osoan zehar hedatu ziren. Garai honen amaiera aldera, gizakien arbasoak txinpantzeen arbasoengandik banandu ziren eta Miozenoko azken Messiniar estaian (7,5-5,3 Ma) eboluzio berezitua izan zuten. Aurreko Oligozenoan bezala, belardiek hedatzen jarraitu zuten, eta basoek behera egin zuten. Miozenoko itsasoetan, alga-basoek lehen agerraldia egin zuten, eta laster bihurtu ziren Lurreko ekosistemarik emankorrenetako bat. Miozenoko landare eta animaliak nahiko modernoak ziren. Ugaztunak eta hegaztiak ondo finkatuta zeuden. Baleak, pinipedoak eta algak zabaldu egin ziren.

Miozenoak interes berezia du geologo eta paleoklimatologoentzat, garai hartan Himalaiako geologiaren fase garrantzitsuak gertatu baitziren, Asiako montzoi-patroiei eragin zietenak, ipar hemisferioko glaziaraldiekin erlazionatuta.

## Azpibanaketak

| Sistema/ Periodoa | Seriea/ Garaia | Estaia/ Era | Adina (Ma) |
| --- | --- | --- | --- |
| Kuaternario | Pleistozeno | Gelasiar | **gazteagoa** |
| Neogeno | Pliozeno | Piacenziar | 3.600–2.58 |
| Zancliar | 5.333–3.600 |
| Miozeno | Messiniar | 7.246–5.333 |
| Tortoniar | 11.62–7.246 |
| Serravalliar | 13.82–11.62 |
| Langhiar | 15.97–13.82 |
| Burdigaliar | 20.44–15.97 |
| Akitaniar | 23.03–20.44 |
| Paleogeno | Oligozeno | Chattiar | **zaharragoa** |
| Neogenoaren zatiketak IUGSaren arabera, v2014/02. |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Pliozeno

| Pliozeno |
| --- |
|  |
| Kronologia |
| Hasiera | K.a. MMMMMCCCXXXIII. milurtekoa |
| Amaiera | duela 2.580.000 urte |
| Honen parte da | Neogeno eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Osatuta | Zancliar Piacenziar |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Miozeno | Pliozeno | →Pleistozeno |

 |

**Pliozeno** duela 5,332 milioi urte eta 2,588 milioi urte arteko epoka geologikoa da. Pliozeno Miozeno eta Pleistozeno arteko epoka da, Neogenoren bigarren garaia izanik. Lehen duela 1,806 milioi urte amaituriko Gelasiarra zuen barnean, baina Nazioarteko Estratigrafia Biltzarrak duela gutxi Pleistozenoren barnean sailkatu zuen garai hori.

Charles Lyellek pliozeno hitza asmatu zuen, antzinako grezierazko πλεῖον *pleion* (gehiago) eta καινός *kainos* (berri) hitzak batuz.

## Gizakiaren bilakaera Pleistozenon

**Gizakiaren bilakaera Pleistozenon**|  |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Pleistozeno

| Pleistozeno |
| --- |
|  |
| Kronologia |
| Hasiera | duela 2.580.000 urte |
| Amaiera | K.a. 9701 |
| Honen parte da | Kuaternario eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Osatuta | Gelasiar Calabriar (estaia) Ioniar Tarantiar |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Pliozeno | Pleistozeno | →Holozeno |

 |

**Pleistozenoa** —antzinako grezieraz: πλεῖστος (*pleistos* = "gehien") eta καινός (*kainos* = "berria")— Neogeno sistemako hirugarren epoka geologikoa da, K.a. 1.808.000tik 11.550 arte dirauena. Pliozeno garaia du aurretik eta Holozenoa ondoren. Haren amaierak Paleolitoarenarekin bat egiten du. Azken glaziazio gehienak Pleistozenoan gertatu ziren.

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau geologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Thanetiar

| Thanetiar |
| --- |
|
Da.
S
T
Ypr.
Lut.
B
Pr.
Rup.
Ch.

 |
| Kronologia |
| Hasiera | duela 59.200.000 urte |
| Amaiera | duela 56 milioi urte |
| Honen parte da | Paleozeno eta ICS Standard Global Chronostratigraphic (Geochronologic) Scale (en)  |
| Etimologia |
| Honen izena darama | Thanet uhartea |
| Urrezko iltzea |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|

---

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←Selandiar | Thanetiar | →Ypresiar |

 |

**Thanethiar**ra (**Landeniar** eta **Heersiar** moduan ere deitua leku ezberdinetan) Paleozenoko azken estaia da. Orain dela 58,7 ± 0,2 Ma hasi eta orain dela 55,8 ± 0,2 milioi urte bukatu zen. Izena *Thanet Oheak*tik dator, Londresko Arroaren sedimenturik zaharrenak.

Munduko estratotipoa Zumaiako San Telmo hondartzan dago.

Thanetiar estaiaren oinazpiko estratotipoa Zumaiako Itzurun hondartzan.
## Kanpo estekak

Urrezko iltze bat lapurtu dute Itzurungo labarretatik

| Paleogenoa |
| --- |
| Paleozeno | Eozeno | Oligozeno |
| Daniar | Selandiar Thanetiar | Ypresiar | Lutetiar Bartoniar | Priaboniar | Rupeliar | Chattiar |