Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gerbillus dunni

| *Gerbillus dunni* |
| --- |
| Iraute egoera |
|  Arrisku txikia  (IUCN 3.1)  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Generoa | Gerbillus
 |
| Espeziea  | **Gerbillus dunni** Thomas 1904
 |
|  |

Gerbillus dunni Gerbillus generoko animalia da. Karraskarien barruko Gerbillinae subfamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak

## Ikus, gainera

* Gerbillus
* Muridae

## Kanpo estekak

* *Gerbillus dunni*ri buruzko informazioa Mammals of The World datubasean
# Filum

**DomeinuaErreinuaFilum edo
dibisioaKlaseaOrdenaFamiliaGeneroaEspeziea**
Taxonomia maila nagusiak
(tarteko mailak ez dira ageri)

**Filuma** (latinez *phylum*) animalien sailkapenean, erreinua baino txikiagoa den eta klaseak bere baitan hartzen dituen taxonomi taldea da, eredu orokor berbera duten izakiez osatutakoa.

Botanikan, berriz, **dibisio** hitza erabiltzen da **filum** erabili ordez.

## Filum zerrenda

| Filuma | Adierazia | Izena arrunta | Ezaugarriak | Espezie kopurua |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Acanthocephala* | Buru adarrekin |  | harrrak  | 1.100 |
| *Acoelomorpha* |  |  | har txikiak |
| *Annelida* | eraztuna |  |  | 16.500 |
| *Arthropoda* | hanka artikulatuak | Artropodoak |  | 1.100.000 |
| *Brachiopoda* | oin besorekin |  |  | 335 (16.000 iraungiak) |
| *Bryozoa* | goroldio animaliak |  |  | 4.500 |
| *Chaetognatha* |  |  | 100 |
| *Chordata* | sokarekin |  |  | 49.693 |
| *Cnidaria* | asuna |  |  | 10.000 |
| *Ctenophora* | orraziduna |  |  | 100 |
| *Cycliophora* | gurpilduna |  |  | 1 |
| *Echinodermata* | Larru arantzarekin |  |  | 7.000 (13.000 iraungiak) |
| *Echiura* | arantzako buztana |  | itsas harrak | 135 |
| *Entoprocta* | uzki barruan |  |  | 150 |
| *Gastrotrichia* | ileko urdaila |  |  | 450 |
| *Gnathostomulida* | Aho txikia |  |  | 80 |
| *Hemichordata* | erdi soka |  |  | 85 |
| *Kinorhyncha* | Tronpa eta mugimendu |  |  | 150 |
| *Loricifera* | kotaduna |  |  | 10 |
| *Micrognathozoa* | baraila txikiak |  |  | 1 |
| *Mollusca* | biguna |  |  | 93.000 |
| *Monoblastozoa* |  |  |  | 1 |
| *Myxozoa* | muki eta animalia |  |  | 12.000 |
| *Nematoda* | hari antzekoa |  |  | 25.000 |
| *Nematomorpha* | hari formakoa |  |  | 320 |
| *Nemertea* | itsas nimfa |  |  | 900 |
| *Onychophora* | azazkalduna |  |  | 110 |
| *Orthonectida* | igeriketa zuzena |  |  | 20 |
| *Phoronida* | Zeus eta maisua |  |  | 20 |
| *Placozoa* |  |  |  | 1 |
| *Platyhelminthes* |  |  | its | 20.000 |
| *Porifera* |  | Belakiak |  | 5.500 |
| *Priapulida* |  Priapo |  |  | 16 |
| *Rhombozoa* | erronbo animaliak |  |  | 70 |
| *Rotifera* | gurpilduna |  |  | 1.800 |
| *Sipuncula* | hodi txikia |  |  | 320 |
| *Tardigrada* | urrats motela |  |  | 800 |
| *Xenoturbellida* | bitxia |  |  | 2 |
| **OSOA** |  |  |  | **+2.400.000** |

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Subfilum

Zoologiako nomenklaturan, **subfilum** bat filum mailatik beherako maila taxonomikoa da.

Onddo eta landareen taxonomiako "subdibisio" maila taxonomikoa taxonomia zoologikoko "subfilumaren" parekoa da. Landareen taxonomista batzuek subfilum-maila ere erabili dute, adibidez, monokotiledoiak Angiospermaeren subfilum gisa, ornodunak filum Chordata-ren subfiluma den bezala.

## Maila taxonomikoa

Subfiluma da:

1. filumaren mendekoa.
2. infrafiluma gainekoa.

Komeni denean, subfiluma ere infrafilum gisa bana daiteke; era berean, **infrafilum** hori hierarkiako edozein klase edo superklaseren gainetik egongo litzateke.

## Adibideak

Faunaren filum guztiak ez daude subfilumetan banatuta. Besteak beste:

* Artropoda: Trilobitomorpha, Chelicerata, Myriapoda, Hexapoda eta Krustazeoetan banatua,
* Brakiopodoak: Linguliformea, Craniformea eta Rhynconeliformea subfilumetan banatzen da da.
* Chordata: Tunicata, Zefalokordatu eta haren subfilum handiena den Ornodunak.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Klase (biologia)

**DomeinuaErreinuaFilum edo
dibisioaKlaseaOrdenaFamiliaGeneroaEspeziea**
Taxonomia maila nagusiak
(tarteko mailak ez dira ageri)

Taxonomia biologikoan, **klasea** organismoen sailkapenaren maila taxonomiko bat da. Maila hau filumaren eta ordenaren artean dago.

Esaterako, Mammalia klasea (ugaztunak) Chordate filumaren barruan dago. Era berean, klase honen barruan Carnivora ordena (haragijaleak) dago.

## Kontzeptuaren historia

Klase izeneko maila taxonomikoa Joseph Pitton de Tournefort frantziar botanikariak erabili zuen lehen aldiz, 1694an argitaratu zuen landare sailkapenean (*Eléments de botanique*). Carolus Linnaeusek bere erabilera orokortu zuen 1735ean argitaratu zen *Systema Naturae* liburuan, natura sailkatzeko sortu zituen hiru erreinuetan (alegia, mineraletan, landareetan eta animalietan) erabili baitzuen. Ordutik, klasea hierarkia taxonomikoaren mailarik altuena kontsideratu zen XIX. mendean filuma eta dibisioa bezalako maila goragoak sortu ziren arte.

## Kanpo estekak
# Theria

| Theria |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Erreinua | Animalia |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia
 |
| Subklasea  | **Theria** Parker & Haswell, 1897
 |
|  |
| Infraklaseak |
| * †Trituberculata
* Metatheria
* Eutheria
 |

**Theria** edo **Terio** (greziarretik θηρίον, *animalia basatia*) ugaztunen subklase bat da. Arrautzik gabe jaiotzen dira eta euterioak (plazenta duten ugaztunak) eta metaterioak (martsupialak) daude barnean. Kanpo belarriak dituzte eta titiburuak dituzte. Askotan euren haginen arabera sailkatzen dira.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Ordena (biologia)

**DomeinuaErreinuaFilum edo
dibisioaKlaseaOrdenaFamiliaGeneroaEspeziea**
Taxonomia maila nagusiak
(tarteko mailak ez dira ageri)

Taxonomia biologikoan, **ordena** organismoen sailkapenaren maila taxonomiko bat da. Maila hau klasearen eta familiaren artean dago. Badaude tarteko azpimailak ere, hala nola klasearen eta ordenaren artean dagoen goiordena, edo ordenaren azpitik dagoen subordena.

## Kontzeptuaren historia

Ordena izeneko maila taxonomikoa Augustus Quirinus Rivinus alemaniar botanikariak erabili zuen lehen aldiz, 1690eko hamarkadan argitaratu zuen landare sailkapenean. Carolus Linnaeusek bere erabilera orokortu zuen 1735ean argitaratu zen *Systema Naturae* liburuan, natura sailkatzeko sortu zituen hiru erreinuetan (alegia, mineraletan, landareetan eta animalietan) erabili baitzuen.

Frantziako botanika argitalpenetan, XIX. mendearen amaiera arte, *famille* hitza latinezko *ordo* hitzaren baliokide gisa erabili zen. Baliokidetasun hau egun erabiltzen den *Nomenklatura botanikoaren nazioarteko kodearen* aurrekari zuzena den *Lois de la nomenclature botanique* (1868) argitalpenean zehaztu zen.

Nomenklatura botanikoa finkatzeko 1906an egindako lehen nazioarteko arauetan, *familia* hitza frantziarren "famille" hitzak adierazten zuen maila bera izendatzeko erabili zen, eta *ordena* hitza maila altuago bat izendatzeko gorde zen.

Zoologian Linneoren ordenak modu koherenteagoan erabili ziren. Orduko zenbait izen oraindik ere erabiltzen dira (esaterako, Lepidoptera sitsak eta tximeletak sailkatzeko edo Diptera euliak eta eltxoak sailkatzeko).

## Kanpo estekak
# Familia (biologia)

**DomeinuaErreinuaFilum edo
dibisioaKlaseaOrdenaFamiliaGeneroaEspeziea**
Taxonomia maila nagusiak
(tarteko mailak ez dira ageri)

Taxonomia biologikoan, **familia** (latinetik: *familia*, plurala *familiae*) organismoen sailkapenaren maila taxonomiko bat da. Maila hau ordenaren eta generoaren artean dago.

**Azpifamilia**, biologian, sailkapen biologikoaren unitatea da. Azpifamilia familiaren azpian dago.

## Kontzeptuaren historia

Familia, maila taxonomiko gisa, asmakizun aski berria da. Terminoa Pierre Magnol botanikari frantziarrak erabili zuen lehen aldiz 1689an, *Prodromus historiae generalis plantarum, in quo familiae plantarum per tabulas disponuntur* lanean. Bere sailkapenean onartu zituen hirurogeita hamasei landare-taldeei familia deitu zien. Maila taxonomikoen kontzeptua oraindik jaiotzeke zegoen, eta *Prodromus*-aren hitzaurrean Magnolek bere familiak *genero* handiagoetan batu behar zirela esan zuen.

XX. mendearen hasieratik, terminoa modu zehatzagoan erabili da. Kategoria honen erabilera eta izenen amaierak nomeklatura botanikoaren eta nomenklatura zoologikoaren nazioarteko kodeetan zehaztu da:

* Botanikan *-aceae* amaiera erabiltzen da izen zientifikoan, eta euskaraz *-azeoak* (esaterako Asteraceae, asterazeoak), nahiz eta, zenbait kasutan, salbuespenak dauden eta izen tradizionalak erabiltzen diren.
* Zoologian *-idae* amaiera erabiltzen da izen zientifikoan, eta euskaraz *-idoak* (esaterako Felidae, felidoak).

## Kanpo estekak
# Myomorpha

| Myomorpha |
| --- |
|  |
|  |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia
 |
| Subordena  | **Myomorpha** Brandt, 1855
 |
|  |
| Goiordenak |
| Muroidea
Dipodoidea
 |

**Myomorpha** ugaztun karraskarien subordena da. Barruan 1.137 espezie ditu, tartean arratoiak, saguak, hamsterrak, lemingiak eta antzeko animaliak izanik.

## Taxonomia

* **Dipodoidea goifamilia**
	+ Dipodidae familia

* **Muroidea goifamilia**
	+ Platacanthomyidae familia
	+ Spalacidae familia
	+ Calomyscidae familia
	+ Nesomyidae familia
	+ Cricetidae familia
	+ Muridae familia

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Muridae

| Muridae |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Filuma | Chordata |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Superfamilia | Muroidea
 |
| Familia  | **Muridae** Illiger, 1811
 |
|  |
| Azpibanaketa |
| * Deomyinae
* Gerbillinae
* Lophiomyinae
* Leimacomyinae
* Murinae
 |

**Muridae** (**muridoak**) karraskarien ordenako familia bat da, ugaztunetan ugariena. 700 espezie inguru ditu, Eurasia, Afrika eta Australian bizi direnak. Familia honetan sartzen dira arratoiak, saguak, gerbilak eta kidekoak. Izena latinezko *mus* (genitiboa *muris*) izenetik dator, eta "sagua" esan nahi du.

Zenbaitetan, Muridae familia-izena Muroidea superfamiliaren sinonimotzat erabiltzen da, baina, berez, azpiko maila taxonomiko bati dagokio.

## Azpifamiliak

Muridoak bost azpifamiliatan sailkatzen dira; gutxi gorabehera 150 genero eta 710 espezie ditu. Hauek dira azpifamiliak:

* Deomyinae
* Gerbillinae
* Lophiomyinae
* Leimacomyinae
* Murinae

## Ezaugarriak

Muridoak ugaztun txikiak dira, 10 cm ingurukoak isatsa kontuan hartu gabe. Gorputza luzanga izaten dute, eta isatsa luzea. Gehienak marroixkak dira, baina badira beltzak, grisak eta marra zuridunak ere.

Entzumena eta usaimena oso garatuak dituzte, eta era askotako habitatetan bizi dira: basoak, belardiak eta mendikateak. Espezie batzuk, hala nola gerbilak, basamortuko kondizio berezietarako moldatuta daude, eta luze bizi daitezke ia batere urik hartu gabe. Herbiboroak edo omniboroak dira. Maiztasun handiarekin ugaltzen dira; espezie askok kume ugari izaten dituzte urtean zenbait aldiz. Jaioberriak, gehienetan, itsuak dira, ez dute ilerik eta ez dira gauza bakarrik bizitzeko.

## Kanpo estekak
# Genero (biologia)

**DomeinuaErreinuaFilum edo
dibisioaKlaseaOrdenaFamiliaGeneroaEspeziea**
Taxonomia maila nagusiak
(tarteko mailak ez dira ageri)

**Generoa**, bizidunen sailkapenean, familia baino txikiagoa den eta oso antzekoak diren espeziez osatuta dagoen talde abten taxonomia da.

Organismo baten izena (zientifikoa) bi zatiz osatuta dago: batetik bere generoaren izena (beti letra larriz hasita) eta espeziearen bereizgarria den zerbait aipatzeko erabiltzen dena. Nomenklatura honi nomenklatura binomiala deritzo eta osagai biak latinez idazten dira. Homo sapiens adibidean Homo da generoa. Generoa eta espeziea etzanda idazten dira.

Beste maila batzuekin gertatzen den lez, bizidunen taxonomian, eta espezie batzuk sailkatzeko dagoen zailtasuna dela eta, genero batzuk goigeneroetan batu daitezke eta genero bateko izakiak azpigeneroetan; eta hauek, era berean, infrageneroetan.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Gerbillus

| *Gerbillus* |
| --- |
|  |
|  Irudi gehiago |
| Sailkapen zientifikoa |
|  |
| Klasea | Mammalia |
| Ordena | Rodentia |
| Familia | Muridae |
| Subfamilia | Gerbillinae
 |
| Generoa  | **Gerbillus** Desmarest, 1804 |
|  |

Gerbillus Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.

## Espezieak

* Gerbillus acticola
* Gerbillus agag
* Gerbillus amoenus
* Gerbillus andersoni
* Gerbillus aquilus
* Gerbillus brockmani
* Gerbillus burtoni
* Gerbillus cheesmani
* Gerbillus dongolanus
* Gerbillus dunni
* Gerbillus famulus
* Gerbillus floweri
* Gerbillus garamantis
* Gerbillus gerbillus
* Gerbillus gleadowi
* Gerbillus grobbeni
* Gerbillus henleyi
* Gerbillus hesperinus
* Gerbillus hoogstraali
* Gerbillus latastei
* Gerbillus mauritaniae
* Gerbillus mesopotamiae
* Gerbillus muriculus
* Gerbillus nancillus
* Gerbillus nanus
* Gerbillus nigeriae
* Gerbillus occiduus
* Gerbillus perpallidus
* Gerbillus poecilops
* Gerbillus principulus
* Gerbillus pulvinatus
* Gerbillus pusillus
* Gerbillus pyramidum
* Gerbillus rosalinda
* Gerbillus syrticus
* Gerbillus tarabuli
* Gerbillus vivax
* Gerbillus watersi

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

## Ikus, gainera

* Muridae
# Sinonimo (taxonomia)

Latinezko *Caudata* eta antzinako grezierazko *Urodela* hitzek "isatsdun" esan nahi dute eta biak izen zientifikoetarako erabili dute arrabio espezie ezberdinak izendatzeko (igelek isatsik ez dutelako). Beraz, sinonimoak dira.
Nomenklatura binomialean, **sinonimoak** taxon bat bera aipatzeko erabiltzen diren izenak dira. Adibidez, Lineok lehendabizikoz izei gorriari izen taxonomikoa ezarri zionean, *Pinus abies* izena erabili zuen eta, egun, adituek jada ez dute izen hori erabiltzen, baizik eta *Picea abies*; beraz, izen biak sinonimoak dira.

Beste arloetako sinonimoak ez bezala, taxonomian sinonimoak ez dira trukagarriak, estatus ezberdina dutelako. Taxon bat generoz aldatzen denean edo genero biak batzean sortzen dira.

## Erreferentziak

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Kontserbazio egoera

IUCN v3.1 Zerrenda Gorriaren Kontserbazio egoera kategoriak
Espezie baten **kontserbazio egoera** egun edo etorkizun hurbilean espezie horrek dituen iraungitzeko aukerak neurtzeko adierazlea da. Espezie jakin baten kontserbazio egoera finkatzeko faktore asko kontuan hartzen dituzte: espezimen kopuruaz gain, denboran zehar biztanleriaren handiagotze edo gutxitzea, elikatzeko aukerak, mehatxu ezagunak eta abar.

Kontserbazio egoera adierazteko sistema asko daude:

* Mundu osokoak: adibidez IUCN Zerrenda Gorria da, mundu osoan, kontserbazio egoeraren adierazle ezagunena.
* Nazioartekoak: adibidez, Europar Batasunak bere kategoriak ditu.
* Estatukoak, estatu burujabe bakoitzak bere lurralderako sortuak.

IUCN zerrendak bederatzi kategoriatan sailkatzen du espezie bakoitzaren iraute egoera:

* Galdua (EX)
* Ingurune naturalean galdua (EW)
* Galzori larrian (CR)
* Galzorian (EN)
* Kaltebera (VU)
* Ia mehatxatuta (NT)
* Arrisku txikia / Kezka txikia (LC)
* Datu falta (DD)
* Ez aplikagarria (NA)
* Ebaluatu gabea (NE)

## Ikus, gainera

* Espezie ia mehatxatu
* Galzoriko espezie
* Galzori larriko espezie
* Espezie kaltebera
* Natura ingurunean galdutako animaliak
* Espezieen iraungipen
* Iraungipen masibo

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)** IUCN Zerrenda Gorria

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikulu hau biologiari buruzko **zirriborroa** da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |
# Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundea

| Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundea |
| --- |
|  |
| Datuak |
| Izen ofiziala | ZabalduUnion internationale pour la conservation de la nature et de ses ressources, International Union for Conservation of Nature and Natural Resources eta Unión Internacional para la Conservación de la Naturaleza y de losRecursos Naturales |
| Izen laburra | IUCN, МСОП, UICN, МСОП, UICN, AICD, UICN, ԲՊՄՄ, UICN, IUBN, ХТҚО, МСЗП, МУЗП eta MUZP |
| Mota | nazioarteko gobernuz kanpoko erakundea eta argitaratzaile akademikoa |
| Jarduera sektorea | animal protection (en)  |
| Herrialdea | Suitza |
| Jarduera |
| Eskumendekoak | Large Carnivore Initiative for Europe |
|  |
| Enplegatuak | 1.089 (2024) |
| Ekoizpena | ZabalduIUCNren Zerrenda Gorria eta IUCN Red List of Ecosystems (en)  |
| Agintea |
| Lehendakaria | Razan Khalifa Al Mubarak (en)  |
| Zuzendari exekutiboa | Bruno Oberle (en)  |
|  |
|  |
| Egoitza nagusi

 | * Rue Mauverney, 28, 1196
* Gland
* ﻿ / ﻿
 |
|  |
| Legezko forma | association (en)  |
| Zeren jabe | World Commission on Protected Areas (en)  |
| Ekonomia |
| Aurrekontua | 193.728.000 Fr (2024) |
| Aktiboak | 224.161.000 Fr (2024ko abenduaren 31) |
| Kapital berekia | 31.693.000 Fr (2024ko abenduaren 31) |
| Diru-sarrerak | 196.873.000 Fr (2024) |
| Irabazi garbia | 6.313.000 Fr (2024) |
| Ustiapen-mozkina | 3.145.000 Fr (2024) |
| Historia |
| Sorrera | 1948ko urriaren 5a |
| Sorlekua | Fontainebleau |
| Jasotako sariak | Zabaldu Elkartasunaren Asturiasko Printzesa sari  (1988) Blue Planet Prize  (1993) |
| webgune ofiziala       |

**Naturaren Kontserbaziorako Nazioarteko Erakundea** (jatorrian, ingelesez: *International Union for Conservation of Nature* edo *IUCN*) natura babestea helburu duen nazioarteko erakunde bat da. Erakundeak "zerrenda gorria" argitaratzen du espezieen iraute egoera neurtzeko.

UNESCOren idazkari nagusia zen Julian Huxleyek bultzatuta, 1948ko urrian sortu zuten, Fontainebleaun egindako nazioarteko biltzarraren ondorioz. Bertan 83 estatuk, 108 gobernu-agentziak, 766 GKEk eta 81 nazioarteko erakundek hartzen dute parte, 181 herrialdeetako 10.000 adituen laguntza izanik.

## Ezaugarriak

IUCN nazioarteko elkarte bat da, eta hirurogei estaturen ordezkariak biltzen ditu. Izadiaren kontserbazioaren alorrean dituen lanen artean aipatzekoa da, Nazio Batuek hala onartuta, parke nazionalen estatusaren nazioarteko definizioa. Erakunde hori bera da parke nazionalaren maila ematen edo kentzen duena. IUCNak osatzen du, oro har, desagertzeko arriskuan diren animalia eta landare moten zerrenda, Nazio Batuen ingurumenerako egitasmoarekin eta naturaren Munduko Funtsarekin egitasmoekin elkarlanean. Nazioarteko hainbat hitzarmen jarri ditu abian, hala nola, Antartika babesteko hitzarmena edo bioaniztasuna gordetzekoari buruzkoa.

## Erreferentziak

* Artikulu honen edukiaren zati bat *Lur hiztegi entziklopediko*tik edo *Lur entziklopedia tematiko*tik txertatu zen 2013/3/1 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala
# Mammal Species of the World

Ugaztun espezieen diagrama
**Mammals of the World: A Taxonomic and Geographic Reference** Ugaztun ikerketan erreferentziazko lan estandarra da ugaztunen espezie ezagunentzako deskribapenak eta datu bibliografikoak ematen dituena. Hirugarren edizioa da azkena, 2005eko amaieran argitaratua, eta Don E. Wilsonek eta DeeAnn M. Reederrek editatu zuten.

Bucknell Unibertsitateak online bertsio bat eskaintzen du, eta hortik espezieen izenak deskarga daitezke hiztegi pertsonalizatu gisa. Lineako bertsio partzial bat eskuragarri dago Google Books-en.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# Integrated Taxonomic Information System

**Integrated Taxonomic Information System** (**ITIS**) erakunde publikoa da, taxonomiari buruzko informazio zehatza ematea helburua duena.

1996an Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuak ITIS sortu zuen, zenbait agentziaren lana (Merkataritza Sailetik Smithsonian Institutioneraino) koordinatzeko. Egun nazioarteko erakunde bilakatu da, Kanadak eta Mexikok ere parte hartzen baitute.

Bere datu-basea Interneten argitaratzen du eta taxonomiaren iturri fidagarrienetariko bat da.

## Kanpo estekak

* Webgune ofiziala **(Ingelesez)**
# Catalogue of Life

| *Catalogue of Life* |
| --- |
| Jatorria |
| Argitaratze-data | 2001 |
| Ezaugarriak |
| Hizkuntza | ingelesa |
| Irakur dezake | Darwin Core Archive (en) , Annual Checklist Exchange Format (en) , Catalogue of Life Data Package (en)  eta TextTree (en)  |
| Idatz dezake | Darwin Core Archive (en) , Annual Checklist Exchange Format (en) , Catalogue of Life Data Package (en)  eta TextTree (en)  |
|  |
|  |
|  |
|  |
| catalogueoflife.org |

**Catalogue of Life** (euskaraz: Bizitzaren katalogoa) interneteko datu-base bat da, animalia, landare, onddo eta mikroorganismo espezie ezagunen zerrenda eskaintzen duena. 2001ean sortu zen Species 2000 eta amerikako Integrated Taxonomic Information System-en arteko kolaborazio gisa.

Gaur egun *The Catalogue* (katalogoak) 165 datu-base taxonomikoren datu egiaztatuak biltzen ditu, mundu osoko erakunde espezializatuek mantentzen dituztenak.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak
# 501c

| 501c |
| --- |
| Datuak |
| Mota | type of legal entity in the United States (en)  eta estatu legala |
| Herrialdea | Ameriketako Estatu Batuak |

**501(c)erakunde** bat irabazteko asmorik gabeko erakunde bat da Estatu Batuetako lege federalaren arabera, eta errentaren gaineko zerga federal batzuetatik salbuetsita dauden irabazi-asmorik gabeko 29 erakunde motetako bat da. Legearen atalek ezartzen dituzte salbuespen horiek lortzeko baldintzak. Estatu askok 501(c) artikuluari erreferentzia egiten diote estatuko zergetatik salbuetsita dauden erakundeak definitzeko. 501(c) erakundeek pertsona, korporazio eta sindikatuen ekarpen mugagabeak jaso ditzakete. Esate baterako, irabazi-asmorik gabeko erakunde bat zergatik salbuetsita egon daiteke 501 (c) artikuluaren arabera, bere jarduera nagusiak ongintzazkoak, erlijiosoak, hezkuntzakoak, zientifikoak, literarioak, segurtasun publikoa, kirola sustatzea eta haurren aurkako krudelkeria prebenitzea edo animaliekiko ankerkeria prebenitzea badira.

## (c) atala

501(c) Estatu Batuetako zergen kode federalaren (Internal Revenue Code, IRC) 501. artikuluko c idatz-zatia da, 1917an ezarria. Estatu Batuetako diru-sarreren gaineko zenbait zerga federal ordaintzetik salbuetsita dauden irabazi asmorik gabeko hogeita zortzi elkarte edo erakunderen zerrenda zehazten du. 503. artikulutik 505. artikulura bitartekoek salbuespen horiek eskuratzeko baldintzak finkatzen dituzte. Batasuneko estatu askok 501c paragrafoari egiten diote erreferentzia, tokiko zergetatik ere salbuetsitako elkarteak sailkatzeko.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)**AEBetako Zerga Kodearen 501. artikulua.
# Animal Diversity Web

| Animal Diversity Web |
| --- |
| Datuak |
| Mota | lineako datu-basea eta datu-base biologikoa |
| Erabilitako hizkuntza | ingeles |
| Historia |
| Sorrera | 1995 |
| webgune ofiziala  |

**Animal Diversity Web** edo **ADW** Ameriketako Estatu Batuetako Michigango Unibertsitatearen Zoologia Museoaren webgunea da.

## Historia

Webgunea Michigango Unibertsitatearen biologia irakaslea zen Philip Myersek sortu zuen, 1995an.

## Ezaugarriak

Animal Diversity Web (ADW) lineako datu-basea da. Milaka animalia espezieren historia naturala, sailkapena, espezieen ezaugarriak, kontserbazio biologia eta banaketa informazioa biltzen dituen lineako datu basea da. Webguneak milaka argazki, ehunka soinu-klip eta museo birtuala biltzen ditu.

## Erreferentziak

## Kanpo estekak

* **(Ingelesez)**:Animal Diversity Web ofiziala.
* **(Ingelesez)**:Michigango Unibertsitatearen Zoologiaren Museoaren webgunea.