Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Boris Spasskij

| **Boris Spasskij** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 30-an de januaro 1937 (1937-01-30) en Sankt-Peterburgo |
| **Morto** | 27-an de februaro 2025 (2025-02-27) (88-jaraĝa) en Moskvo |
| **Lingvoj** | rusa • franca • angla |
| **Loĝloko** | Meudon |
| **Ŝtataneco** | Rusio (2013–2025) Francio (1978–2025) Soveta Unio (1937–1982)  |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio |
| **Patro** | Vasily Spassky (en)   |
| **Frat(in)o** | Iraida Spasskaya (en)   |
| **Infanoj** | Vasily Solovyov-Spassky (en) , Boris Spassky Jr (en)   |
| Okupo |
| **Okupo** | ŝakisto   |
|  |

**Boris Vasilieviĉ SPASSKIJ** (ruse *Борис Васильевич Спасский*) (naskiĝis la 30-an de januaro 1937 en Leningrado kaj mortis la 27-an de februaro 2025) estis elstara soveta-franca ŝakisto. Li estis la ŝakmondĉampiono (de 1969 ĝis 1972) kaj soveta ŝaka ĉampiono (en 1961 kaj 1973).

Li lernis ludi ŝakon kiam estis kvinjaraĝa. En 1953 Spasski venkis la tiaman mondan ĉampionon Mikhail Botvinnik.

En 1969 Spasski venkis Tigran Petrosjan kaj fariĝis ŝakmondĉampiono. Tamen en 1972 li estis venkita de Bobby Fischer kaj perdis la mondtitolon.

## Eksteraj ligiloj

* Boris Spasskij profilo kaj Elo-nombro ĉe la FIDE
* Boris Spasskij ĉe OlimpBase.org (angle)
* Boris Spasskij profilo ĉe ChessGames.com
* Boris Spasskij profilo ĉe 365chess.com
# Maria Callas

| Maria Callas |
| --- |
| **homo**  |
| Naskonomo | Ánna María Kekilía Sofía Kalogeropoúlou |
| Naskiĝo | 2-an de decembro 1923 (1923-12-02) en Nov-Jorko |
| Morto | 16-an de septembro 1977 (1977-09-16) (53-jaraĝa) en Parizo,  Francio |
| Edz(in)o | Giovanni Battista Meneghini |
| Ĝenroj | opera muziko |
| Profesio | operkantistino, aktorino |
| Tipo de voĉo | soprano |
| Aktivaj jaroj | 50-a jaroj - |
| Parencaj temoj | Tullio Serafin Giuseppe di Stefano Aristoteles Onassis |
| Retejo | www.callas.it |
|  |
| Memorigilo  |
| **Maria Callas** |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Μαρία Κάλλας Maria Callas**  |
| **Naskonomo** | Maria Anna Cecilia Sofia Kalogeropoulou |
| **Naskiĝo** | 2-an de decembro 1923 (1923-12-02) en Nov-Jorko |
| **Morto** | 16-an de septembro 1977 (1977-09-16) (53-jaraĝa) en Parizo,  Francio |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | korinfarkto  vd |
| **Tombo** | Egea Maro   vd |
| **Etno** | grekoj vd |
| **Lingvoj** | moderna greka • angla • itala • franca vd |
| **Loĝloko** | Nov-Jorko • Ateno • Sirmione • Parizo • Italio vd |
| **Ŝtataneco** | Grekio  Usono (–1966)  vd |
| **Alma mater** | Konservatorio de Ateno   George Washington Educational Campus (en)    vd |
| Familio |
| **Edz(in)o** | Giovanni Battista Meneghini (en)  (1949–1959)  vd |
| **Amkunulo** | Aristoteles Onassis (1959–1968)  vd |
| Profesio |
| **Okupo** | operkantisto  aktoro   vd |
| **Laborkampo** | kantado vd |
| **Aktiva dum** | 1942–1974 vd |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * (2007)  Grammy Lifetime Achievement Award (en)
* stelo sur la Trotuaro de famo en Holivudo
* Commander of the Order of Merit of the Italian Republic (en)

vd |

 |
|

| [Montri]  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj | Tutgrekia Muzika Asocio   vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
|  |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Maria CALLAS** [maria kalas], aŭ realnome: **Maria Anna Sofia Cecilia KALOGEROPOULOS** (naskiĝis la 2-an de decembro 1923, mortis la 16-an de septembro 1977) estis operkantistino.

Ŝi naskiĝis en Novjorko, kiel filino de grekaj enmigrintoj. En la jaro 1936 la gepatroj disiĝis kaj Maria kun sia patrino transloĝiĝis al Ateno, Grekio, kie ŝi poste studis kantadon. Sian debuton kiel operkantistino ŝi havis en la jaro 1939, en la rolo de *Santuzza* en la opero *Cavalleria Rusticana*.

Pro sia grandioza voĉo, la esprimoplena aktorado kaj teknika perfekteco Maria Callas nuntempe estas rigardata unu el la plej famaj sopranuloj en la historio de la opero. Ŝi kantis en ĉiuj renomaj teatroj de Eŭropo kaj Ameriko kaj transprenis en 1969 la ĉefrolon en la filmo *Medea*. Maria Callas mortis en Parizo.

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2006-05-05 per la retarkivo Wayback Machine
*
*  Arkivigite je 2011-02-28 per la retarkivo Wayback Machine
# Superjaro

La grafeo bilgigas la diferencon inter la vera sidera tempo kaj tiu de la gregoria kalendaro de 1750 ĝis 2250.
**Superjaro** estas jaro, kiu havas **29** tagojn en februaro (en la Julia kaj gregoria kalendaroj).

**Ordinara jaro** estas ĉiu jaro, kiu ne estas superjaro. La ordinara jaro havas **28** tagojn en februaro.

Superjaro estas ilo por konservi la sinkronigon inter la kalendara jaro kaj la sezonoj. La sezonoj revenas unu fojon dum ĉiu tropika jaro, la tempo de unu orbito de la Tero ĉirkaŭ la Suno. Tio estas proksimume 365,2422 tagoj, do senŝanĝa 365-taga jaro kaŭzus ke la kalendaro malrapide malakordiĝus kun la sezonoj. Oni povas ĝustigi tion per la enmeto de supertago en la jaron (kiu jaro iĝas superjaro), por ke ĝi estu 366 tagojn longa anstataŭ 365.

La regulo por superjaroj en la Gregoria kalendaro estas:

**Jaro estas superjaro se ĝi precize divideblas per kvar; sed jaro dividebla per cent estas superjaro nur se ĝi divideblas per 400.**
Do 1984 kaj 2000 estis superjaroj, sed 1900 ne estis kaj 2100 ne estos.

La logiko estas: la aldono de po unu tago ĉiujn kvar jarojn alĝustiĝas la mezan jarlongon al 365,25 tagoj. Tio tro longas, do oni forigas po unu supertagon ĉiun jarcenton. Tio forigas 0,01 tagojn kaj la mezo fariĝas 364,24 tagoj. Sed tio ankoraŭ ne estas sufiĉe preciza, do oni remetas po unu supertagon ĉiujn kvar jarcentojn. Tio realdonas 0,0025 tagojn kaj la mezo fariĝas 365,2425 tagoj.

Tio ankoraŭ estas 0,0001 tagojn pli longa ol la meza intervalo inter martaj ekvinoksoj, rezulte ke la Gregoria kalendaro estos proksimume duontagon *malantaŭ* la tropika jaro post 4000 jaroj.

Notu ke ĉi tio neniel rilatas al supersekundoj, kiuj aldoniĝas de tempo al tempo por sinkronigi atomajn horloĝojn kun la rotacio de la Tero.

Algoritmo por determini ĉu jaro estas superjaro (Pseŭdokodo):

>
> Se jaro module 4 estas 0 aŭ
>
>  :: se jaro module 100 estas 0 aŭ
>
>  :::: se jaro module 400 estas 0 tiam
>
>  :::::: estas superjaro
>
>  :::: alie
>
>  :::: ne superjaro
>
>  :: alie estas superjaro
>
>  alie ne superjaro
>
>
>

## Vidu ankaŭ

* Supersekundo
* 29-a de februaro
* 30-a de februaro
* Superjaro komenciĝanta lunde

## Eksteraj ligiloj

* Juliusz Cezar i dni przestępne Arkivigite je 2021-09-19 per la retarkivo Wayback Machine Julio Cezaro kaj la tagoj de superjaro - retejo APOD: *Astronomiczne zdjęcie dnia* (Astronomia foto de la tago)
# Mladen Šerment

| **Mladen Šerment** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 20-an de julio 1920 (1920-07-20) en Zagrebo |
| **Morto** | 4-an de marto 1999 (1999-03-04) (78-jaraĝa) en Zagrebo |
| **Lingvoj** | Esperanto |
| **Ŝtataneco** | Kroatio   |
| Okupo |
| **Okupo** | aktoro  esperantisto   |
|  |

**Mladen ŠERMENT** (naskiĝis la 20-an de julio 1920, mortis la 4-an de marto 1999 en Zagrebo) estis kroata aktoro, esperantisto de 1936,
aktiva aktoro de Internacia Arta Teatro, iama gvidanto de la drama grupo de SEK.

Teatre aktiva en Esperanto ekde 1957, li ofte gastis en UK-oj kun teatraĵoj i.a. de Goldoni, Ibsen, Moliero kaj Sartre. Li gvidis la draman sekcion de Studenta E-Klubo en Zagrebo de la fondo en 1959, kaj instruis tie, teatre kaj lingve, generaciojn de e-istoj. Inter la homoj, kiujn li gajnis por Esperanto, estas Vida Jerman. Dum multaj jaroj li servis kiel juĝanto de la teatra branĉo en Belartaj Konkursoj.

## Filmaj roloj

* 1953 Sinji galeb
* 1956 Ne okreci se sine
* 1957 Svoga tela gospodar
* 1959 Jurnjava za motorom
* 1961 Carevo novo ruho
* 1961 Covjek od vaznosti - (TV)
* 1962 Macak pod sljemom
* 1962 Prica o djevojcici i sapunu
* 1964 Sluzbeni polozaj
* 1964 Svanuce
* 1970 "Mejasi" - (mini) TV Serio
* 1970 Kolinje - (TV)
* 1975 "Gruntovcani" - TV Serialo
* 1976 "U registraturi" - TV Serio
* 1978 "Macak pod sljemom" - TV Serio
* 1979 Novinar (1979)
* 1984 "Inspektor Vinko" - (mini) TV Serio
* 1985 Horvatov izbor
* 1986 "Putovanje u Vucjak" - (mini) TV Serio
# Sid Vicious

| **Sid Vicious** |
| --- |
|  Brita muzikisto |
| Persona informo |
| **Naskonomo** | John Simon Ritchie |
| **Aliaj nomoj** | Sid Vicious |
| **Naskiĝo** | 10-a de majo 1957 en Londono, Britio |
| **Morto** | 2-a de februaro 1979 en Novjorko, Novjorkio, Usono |
| **Mortokialo** | heroina superdozo  |
| **Lingvoj** | angla |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando   |
| **Alma mater** | Hackney College (mul)    Westminster Kingsway College (mul)    |
| Familio |
| **Edz(in)o** | – |
| **Amkunulo** | Nancy Spungen (en)    |
| Okupo |
| **Okupo** | muzikisto  basgitaristo   |
|  |

**John Simon Ritchie-Beverly** [Ĝon Simon Riĉi-Beverli], plej konata kiel **Sid Vicious** [Sid Viŝus], estis angla punka muzikisto kaj membro de Sex Pistols [sekspistoloj]. Li mortis per trodozo kiam li aĝis 21 jarojn.

## Filmaro

1. Sex Pistols Number One (1976, dir. Derek Jarman)
2. Will Your Son Turn into Sid Vicious? (1978)
3. Mr. Mike's Mondo Video (1979, dir. Michael O'Donoghue)
4. The Punk Rock Movie (1979, dir. Don Letts)
5. The Great Rock'n'Roll Swindle (1980, dir. Julian Temple, VHS/DVD)
6. DOA (1981, dir. Lech Kowalski)
7. Buried Alive (1991, Sex Pistols)
8. Decade (1991, Sex Pistols)
9. Bollocks to Every (1995, Sex Pistols)
10. Filth to Fury (1995, Sex Pistols)
11. Classic Chaotic (1996, Sex Pistols)
12. Kill the Hippies (1996, Sex Pistols, VHS)
13. The Filth and The Fury (2000, dir. Julien Temple, VHS/NTSC/DVD)
14. Live at the Longhorn (2001, Sex Pistols)
15. Live at Winterland (2001, Sex Pistols, DVD)
16. Never Mind the Bollocks Here's the Sex Pistols (2002, Sex Pistols, VHS/DVD)
17. Punk Rockers (2003, Sex Pistols, DVD)
18. Blood on the Turntable: The Sex Pistols (2004, dir. Steve Crabtree)
19. Music Box Biographical Collection (2005, Sex Pistols, DVD)
20. Punk Icons (2006, Sex Pistols, DVD)
21. Chaos! Ex Pistols Secret History: The Dave Goodman Story (2007, Sex Pistols, DVD)
22. Pirates of Destiny (2007, dir. Tõnu Trubetsky, DVD)
23. Rock Case Studies (2007, Sex Pistols, DVD)
24. In Search of Sid (2009, BBC Radio 4, Jah Wobble)

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* groups.myspace.com
# Teknokratio

| Teknokratio |
| --- |
| **regformo ŝtata formo politika ideologio**  |
| **oligarĥio • politika sistemo** |
|  |

**Teknokratio** estas la "organizado kaj mastrumado de la ekonomiaj rimedoj de regiono aŭ lando, farata de teknokratoj, kaj ne de politikistoj."

**Teknokratio** estas sistemo de administrado kie decidantoj estas elektitaj surbaze de teknologia sciaro. Sciencistoj, inĝenieroj, teknologoj, aŭ ekspertoj en iu kampo, formas la estraron, anstataŭe de elektitaj reprezentantoj. Gvidadkapabloj estus selektitaj surbaze de specialeca scio kaj efikeco, prefere ol per parlamentaj kapabloj. Teknokratio en tiu signifo de la vorto (tuta registaro prizorgita kiel teknika aŭ inĝenieristika problemo) estas plejparte hipoteza. En alia ofte uzita signifo, teknokratio estas ajna parto de burokratio kiu estas administrita fare de teknologoj laŭ teknike kaj analize solidaj manieroj.

La esprimo teknokratio estis origine uzita por rekomendi la aplikon de la scienca metodo al solvado de sociaj problemoj. En tia sistemo, kiun la rolo de mono kaj ekonomiaj valoroj povis esti malpli emfazis. Oni proponas daŭripovon kiel rimeda bazo, anstataŭe de mona profiteco, por certigi daŭran operacion de ĉiuj soci-industriaj funkcioj. Kelkaj uzoj de la vorto rilatas al formo de meritokratio, kie la plej kapablaj estas en ofico, ŝajne sen la influo de specialaj interesgrupoj. La vorto *teknokratia* estis uzita por priskribi registarojn kiuj inkludas ne-elektitajn profesiulojn sur ministeria nivelo.

## Notoj

## Vidu ankaŭ

* Elitismo
# Tuloj

Tiu ĉi artikolo ne temas pri antikva insulo Tuleo, nek pri la teksaĵo Tulo.

| Tuloj |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| **etno** |
| Ŝtatoj kun signifa populacio |
|  |
|  |

**Tuloj** (hispane ankaŭ nomataj "guna" aŭ "kuna") estas indiĝena popolo kiu loĝas en Panamo kaj Kolombio. Propralingve, ili nomiĝas **Dule** aŭ **Tule** kio signifas *indiĝeno* - ekzemple: merguidule (amerika indiĝeno) dulemarnega (indiĝena popolo). Loĝantaro estas sume 50 000.

Ilia lingvo nomiĝas *dulegaya* (lingvo de la popolo).

Inter la jaroj 1951 kaj 1954 la esperantlingva ĵurnalisto kaj mondvojaĝanto Tibor Sekelj esplorvizitis la tulojn de la regiono Guna Yala de Panamo, kaj menciis tiun viziton en sia verkaro.

## Vidu ankaŭ

* La lunokula popolo

## Bibliografio

* Alí, Maurizio. 2010: “En estado de sitio: los kuna en Urabá. Vida cotidiana de una comunidad indígena en una zona de conflicto Arkivigite je 2011-07-07 per la retarkivo Wayback Machine”. Universidad de Los Andes, Facultad de Ciencias Sociales, Departamento de Antropología. Bogotá: Uniandes. ISBN 978-958-695-531-7.
# Heksapodoj

| Kiel legi la taksonomion**Heksapodo** |
| --- |
|  |
|  ina *Andrena* sp. |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno: | Bestoj *Animalia*  |
| Filumo: | Artropodoj *Arthropoda*  |
| Subfilumo: | **HeksapodojHexapoda* Latreille, 1825 |

 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Heksapodo  |

 |
|  |

La **heksapodoj** (greke: *ἑξαποδα* [heksapoda]) estas biologia subfilumo, kiu inkluzivas la insektojn, la diplurojn, proturojn kaj kolembolojn. La specioj de la subfilumo ĝenerale karakteriziĝas per ses kruroj, kaj sekve la origine greka vorto ĝuste priskribas tiun fakton, konsistante el la eroj *ἑξα-* (ses) kaj *-ποδα* (piedoj).

* *Apis mellifera*
* *Urocerus gigas*
* *Bombus terrestris*
# Sistemo

| Sistemo |
| --- |
|  |
| **klaso de objektoj**  |
| **kolektiva ento • objekto** |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | komponanto subsistemo regulo interago  vd |

 |
|  |

**Sistemo** (de la greka σύστημα) estas unueca tutaĵo da interdependaj partoj (elementoj). Sistemojn esploras la teorio de sistemoj.

## Ekzemploj

* Biologia sistemo
* Ekosistemo
* Formala sistemo
* Informa sistemo
* Mastrumsistemo
* Merkato
* Nerva sistemo
* Planedsistemo
* Politika sistemo
* Sistematiko
* Sistemiko
* Sistemo Lindenmayer (Sistem L)
* Sunsistemo

## Ecoj de sistemoj

* Elapereco

## Bildaro

Regado de dinamikaj sistemoj
* Sistemo kun perturbo sen kontrolo
* Sistemo kun ekstera regilo
* Sistemo kun ekstera kontrolo
* Sistemo kun memregado

## Vidu ankaŭ

* Teorio de sistemoj
* Ĥaosoteorio
* Internacia sistemo de unuoj
* Kibernetiko
* Kinematiko
* Sistemo de ekvacioj
* Strukturo
* Holono
# Duraso

| Duraso |
| --- |
|  |
| urbo  urbego  setlejo   vd |
|  |
| Blazono |
| Administrado |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Istanbulo  Tesaloniko  Brindizio  Andrio  Ulcinj  Prizren  Bari  Priŝtino  Marano di Napoli   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 2000 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 101 728  (2023) [+] |
| **Loĝdenso** | 2 197 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 41° 19′ N, 19° 27′ O (mapo)41.31333333333319.445833333333
  [+] |
| **Alto** | 0 m [+] |
| **Areo** | 46,3 km² (4 630 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+01:00 [+] |
|

|  |
| --- |
| Duraso (Albanio)DEC |
| Situo de Duraso |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Durrës [+] |
|  |

Duraso el birdperspektivo. Vido de sudo al nordo, dekstre sube Golfo de Duraso kun haveno.
**Duraso**, albane: **Durrës**, estas la plej malnova kaj la dua plej granda urbo de Albanio, signifa marhaveno. Laŭ oficialaj indikoj ĝi havas 113 800 loĝantojn (2004), veran nombron oni taksas al 200 000.

## Situo

La urbo situas sur marbordo de Adriatiko ĉe norda rando de Golfo de Dureso, proksimume 30 km okcidente de Tirano.

## Historio

Durason fondis sub nomo *Epidamnos* grekaj vilaĝanoj el Korinto kaj Kerkiro en la jaro 627 a.K.. Ekde 229 a.K. ĝi apartenis al romianoj, kiuj nomis ĝin *Dyrrhachium* (greke *Dyrrhachion*) kaj konstruis de tie strategie gravan ŝoseon Via Egnatia ĝis Tesaloniko, pli poste plilongigitan ĝis Konstantinopolo. Ĉe Dyrrhachium okazis la 10-a de julio 48 a.K. batalo ĉe Diraĥjo, en kiu Cezaro malsukcese klopodis venki soldataron de Pompeo. Post longa periodo de bizanca regado por mallonga tempo en la jaro 1081 okupis Durason normanoj el Sicilio, pli poste ĝis la jaro 1501 la urbon priregis venecianoj kaj ĝis la estiĝo de sendependa Albanio en 1912 ĝi estis parto de Osmanida Imperio. En 1913 ĝis 1920 Duraso estis ĉefurbo de Albanio. Signife ĝi estis modernigita post neniiga tertremo en 1926 kaj precipe post la dua mondmilito.

## Famuloj

* Niccolò Leonico Tomeo

### Lokaj esperantistoj

* Stathi Qehaef
# 7-a jarcento

◄ |
1-a jarmilo a.K. |
**1-a jarmilo**
| 2-a jarmilo
| ►

◄ |
5-a jarcento |
6-a jarcento |
**7-a jarcento**
| 8-a jarcento
| 9-a jarcento
| ►
600-aj jaroj |
610-aj jaroj |
620-aj jaroj |
630-aj jaroj |
640-aj jaroj |
650-aj jaroj |
660-aj jaroj |
670-aj jaroj |
680-aj jaroj |
690-aj jaroj

Regnoj tutmonde en la 7-a jarcento
La **7-a jarcento** komenciĝis la 1-an de januaro 601 kaj finiĝis la 31-an de decembro 700.
La tutmonda loĝantaro estas taksata inter 200 kaj 300 milionoj.
En Eŭropo stabiliĝas la ĝermane-romie regataj regnoj de la frankoj, visigotoj kaj langobardoj, estiĝintaj el la popolmigradoj.
Post la ekesto de islamo sekvis la islama ekspansio, kiu profunde ŝanĝis la situacion en Proksima Oriento kaj Mediteraneo. Antaŭe la greka-romia kulturo unuigis la ŝtatojn ĉirkaŭ la Mediteraneo, sed nun ne plu. Kontraste, ekde la 7-a jarcento, la Mediteraneo pli fariĝis limo inter kristana nordo kaj islama sudo. Eŭropo nun estis en la Frua Mezepoko. La orient-romia imperio perdis pli ol duonon de sia areo al la islamaj konkerantoj. La islamanoj sub la unuaj kvar (la "justaj") kalifoj kaj poste la Umajada dinastio konkeris vastan imperion ekde norda Afriko ĝis okcidenta Azio.

En la Hinda subkontinento regis pluraj konkurencantaj princlandoj. La reganto *Harshavardhana* sukcesis unuigi multon de norda Hindio sub sia regado kaj subtenis budhismon, sed post lia morto meze de la jarcento lia regno disfalis, kaj hinduismo plifortiĝis.

Ĉinio gajnis potencon kaj influon sub la dinastio Tang, kaj kulture signife influis la aliajn regnojn de Orienta Azio.

En Centra Ameriko floris la regno de la Majaoj.

## Referencoj

| Unuopaj jaroj |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 | 610 |
| 611 | 612 | 613 | 614 | 615 | 616 | 617 | 618 | 619 | 620 |
| 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 |
| 631 | 632 | 633 | 634 | 635 | 636 | 637 | 638 | 639 | 640 |
| 641 | 642 | 643 | 644 | 645 | 646 | 647 | 648 | 649 | 650 |
| 651 | 652 | 653 | 654 | 655 | 656 | 657 | 658 | 659 | 660 |
| 661 | 662 | 663 | 664 | 665 | 666 | 667 | 668 | 669 | 670 |
| 671 | 672 | 673 | 674 | 675 | 676 | 677 | 678 | 679 | 680 |
| 681 | 682 | 683 | 684 | 685 | 686 | 687 | 688 | 689 | 690 |
| 691 | 692 | 693 | 694 | 695 | 696 | 697 | 698 | 699 | 700 |

 |

## Vidu ankaŭ

* Kategorio:Naskiĝintoj en la 7-a jarcento
* Kategorio:Mortintoj en la 7-a jarcento
# 2-a jarcento a.K.

◄ |
2-a jarmilo a.K. |
**1-a jarmilo a.K.** | 1-a jarmilo | ►

◄ |
4-a jarcento a.K. |
3-a jarcento a.K. |
**2-a jarcento a.K.** | 1-a jarcento a.K. | 1-a jarcento | ►

La **2-a jarcento antaŭ Kristo** aŭ **antaŭ nia erao** komenciĝis la 1-an de januaro 200 kaj finiĝis la 31-an de decembro 101 antaŭ nia erao.

la kartaga armeestro Hanibalo
## Eventoj kaj evoluoj

* La Romia Respubliko ekspansiis orienten kaj konkeris interalie Makedonion. Kadre de la Tria Punika Milito la konkuranta potenco Kartago dum la jaro -146 estis detruige venkata. En la nordo de la imperio tamen la romianoj malvenkis kontraŭ la cimbroj.
* La Parta Imperio konkeris grandajn partojn de Persio kaj Mezopotamio.
* La ĉina imperiestro *Ŭu* el la dinastio Han deklaris la konfuceismon ŝtata religio kaj iniciatis la grandan ĉinan ekspansion. La tempo de lia regado estis la kulmino de ĉina potenco dum la antikva epoko.

| Unuopaj jaroj |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| -200 | -199 | -198 | -197 | -196 | -195 | -194 | -193 | -192 | -191 |
| -190 | -189 | -188 | -187 | -186 | -185 | -184 | -183 | -182 | -181 |
| -180 | -179 | -178 | -177 | -176 | -175 | -174 | -173 | -172 | -171 |
| -170 | -169 | -168 | -167 | -166 | -165 | -164 | -163 | -162 | -161 |
| -160 | -159 | -158 | -157 | -156 | -155 | -154 | -153 | -152 | -151 |
| -150 | -149 | -148 | -147 | -146 | -145 | -144 | -143 | -142 | -141 |
| -140 | -139 | -138 | -137 | -136 | -135 | -134 | -133 | -132 | -131 |
| -130 | -129 | -128 | -127 | -126 | -125 | -124 | -123 | -122 | -121 |
| -120 | -119 | -118 | -117 | -116 | -115 | -114 | -113 | -112 | -111 |
| -110 | -109 | -108 | -107 | -106 | -105 | -104 | -103 | -102 | -101 |

 |
# Fuĝoŭo

| Fuĝoŭo |
| --- |
|  |
|  |
| departemento-ranga urbo  urbego  havenurbo   vd |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Nikozio (2023–) Honoluluo (2021–) Ha Long (2021–) Siem Reap (2019–) Nuadibu (2018–) Manilo (2017–) Hobarto (2017–) Lieĝo (2016–) Semarang (2016–) Río Gallegos (2014–) Omsk (2013–) Mombasa (2008–) Koszalin (2007–) Ĝorĝtaŭno (2006–) City of Shoalhaven (en)  (2003–) Campinas (1996–) Tacoma (1994–) Sirakuso (1991–) Naha (1981–) Nagasako (1980–) Singkavang  Neubrandenburg   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 350000 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 8 291 268  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 677 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 26° 5′ N, 119° 18′ O (mapo)26.076944444444119.29166666667
  [+] |
| **Areo** | 12250,72 km² (1 225 072 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+08:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Fuĝoŭo (Fuĝjano)DEC |
| Situo de Fuĝoŭo |

 |
|

|  |
| --- |
| Fuĝoŭo (Ĉinio)DEC |
| Situo de Fuĝoŭo |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Fuzhou [+] |
|  |

**Fuĝoŭo**, estas prefektujnivela milionurbo, sidejo de Fuĝjano, havenurbo kaj universitata urbo en Ĉinio. Historie (ekzemple en la Enciklopedio de Esperanto de 1934) la urba nomo ankaŭ estis latinliterigita *Foo-chow*.

Panoramo de Fuĝoŭo
## Geografio

Riverborda panoramo de Fuĝoŭo
Fuĝoŭo situas en la provinco Fuĝjano, laŭ riverbordo.

## Historio

Fuĝoŭo komencis sian historion jam antaŭ Kristo. Urbomuroj konstruiĝis en diversaj epokoj. Ankaŭ Marko Polo menciis tiun urbon. Pro la packontrakto de 1842 la urbo iĝis unu el la kvin ĉinaj malfermaj havenoj. La 8-an de novembro 1911 ribelo okazis kun stratbataloj. Inter 1940-1945 la japanoj okupis la urbon.

## Klimato

Fuĝoŭo havas subtropikan klimaton kun influo de musono. La temperaturo somere estas iom pli ol 30 C, vintre la duono. Jare pluvas po 1394 mm.

## Trafiko

Interna parto de de Fuĝoŭo
Fuĝoŭo havas 2 flughavenojn. La fervoja kaj ĉefvoja kontaktoj estas bonaj.

La Metroo de Fuĝoŭo malfermiĝis la 18-an de majo 2016.

## Vidindaĵoj

* Provinca Muzeo
* Multe da parkoj
* Bestoĝardeno
* Blanka kaj nigra pagodoj
* Preĝejo

## Ĝemelurboj

* Nagasaki, Japanio
* Naha, Japanio
* Syracuse, Usono
* Tacoma, Usono
* Campinas, Brazilo
* Shoalhaven, Aŭstralio
* Ĝorĝtaŭno, Gujano
* Koszalin, Pollando
* Mombasa, Kenjo

## Konataj urbanoj

* Bingxin (Xie Wanying)

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Listo de milionurboj

Nokta panoramo de Fuĝoŭo