# Daniel Ortega

| **Daniel Ortega** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **José Daniel Ortega Saavedra**  |
| **Naskiĝo** | 11-an de novembro 1945 (1945-11-11) (80-jaraĝa) en La Libertad |
| **Religio** | neaktiva katoliko vd |
| **Lingvoj** | hispana • angla vd |
| **Loĝloko** | Colonia el Carmen vd |
| **Ŝtataneco** | Nikaragvo   vd |
| **Alma mater** | Rusia Universitato de Amikeco inter Popoloj   vd |
| **Partio** | Sandinisto   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio |
| **Gefratoj** | Camilo Ortega (mul)  kaj Humberto Ortega (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Rosario Murillo (1978–)  vd |
| **Infanoj** | Zoilamérica Ortega Murillo (mul) , adopted stepdaughter (en) , Camila Ortega Murillo (mul) , Juan Carlos Ortega Murillo (mul)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | politikisto  verkisto  revoluciulo   vd |
| **Aktiva dum** | 1963– vd |
|

|  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | Prezidanto de Nikaragvo (2025–) Prezidanto de Nikaragvo (2007–2025) Prezidanto de Nikaragvo (1985–1990)  vd |

 |
|

|  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * (2015)  Ordeno de Amikeco
* (1983)  Ordeno de Suĥbaatar
* Al-Gaddafi International Prize for Human Rights (en)
* Order of Augusto César Sandino (en)
* Uatsamonga Order (en)
* Order of Honor and Glory First Class (en)
* Ordeno de José Martí
* Ordeno Rubén Darío de Kultura Sendependeco
* Ordeno de la Suno de Peruo
* Order of Honour and Glory (en)

vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**José Daniel ORTEGA SAAVEDRA** (naskiĝinta la 11-an de novembro 1945 en La Libertad, Ĉontaleso, Nikaragvo) estas la nuna prezidento de Nikaragvo, post la elektoj de novembro de 2006. Li estas la prezidanto de la Nacia Fronto de Sandinista Liberiĝo, partio de maldekstra orientiĝo. Li jam estis prezidento de la lando inter la jaroj 1985 kaj 1990.

Tuj post la Sandinista Revolucio, en 1979, Daniel Ortega estis unu el la membroj de la kolektiva Prezidenteco de la lando. En novembro de 1984 okazis la unuaj prezidentaj elektoj, kiujn li venkis per 63% de la balotoj, kun la verkisto Sergio Ramírez kiel vicprezidento. Li prenis la prezidentecon je la 10-a de januaro de 1985.

Dum tiu periodo, li entreprenis diversajn reformojn, kiuj celis la sistemo de bazo socialista, kaj al sendependigo fronte al la antaŭa influo de Usono en la lando. La usona registaro apogis armitan opozicion, kiu kondukis al intercivitana milito.

La milito kaj la forta krizo kondukis al la malvenko de Ortega en la sekvaj balotoj en 1990, favore al kandidatino Violeta Barrios de Chamorro de la Unión Nacional Opositora (UNO), alianco de la dekstraj fortoj.

Li konservis la prezidantecon de la partio sandinista, kaj estis kandidato al la prezidenteco de la lando en la postaj balotoj. Li malvenkis en 1996 kaj 2001, fronte al Arnoldo Alemán kaj Enrique Bolaños, respektive. Dum tiuj jaroj pluraj el inter la antaŭaj gvidantoj de la Sandinista Fronto forlasis ĝin, inter ili Sergio Ramírez kaj la frato de Daniel, Humberto Ortega, kaj kelkaj kreis novan partion, la Movado de Sandinista Renoviĝo.

Ortega kvinafoje fariĝis kandidato por la balotoj de la 5-a de novembro de 2006. Li prenis poziciojn popolistajn kaj pli paktistajn. Li ricevis 38% de la validaj voĉdonoj, kaj venkis fronte al la disidentaj sandinistoj kaj al la du kandidatoj liberalaj. Laŭ la kutimaj analizoj, lia venko estis plua paso de la venko de maldekstraj popolistaj kandidatoj, kaj parte sekvas la ondon iniciatitan de la venezuela gvidanto Hugo Chávez, kiu senkaŝe subtenis lin.

Ortega prenis la prezidentecon je la 10-a de januaro de 2007.
La trian fojon Daniel Ortega estis elektita prezidento de Nikaragvo en monato novembro 2011, kvankam la konstitucio malpermesas trifojan mandaton.

En novembro 2021, Daniel Ortega, estis reelektita por kvara kvinjara oficperiodo per 75% de la voĉoj, laŭ la unuaj partaj oficialaj rezultoj publikigitaj de la Supera Elekta Konsilio.

Malvarma milito

| Ĉefaj eventoj (1945–1961) | Ĉefaj eventoj (1962–1991) | Specifaj artikoloj | Ĉefaj partoprenintoj | Pliaj gravaj personoj |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |