# Tanaĥo

| תנ"ך |
| --- |
|  |
| **Biblia kanono • sankta libro • miscellany • serio de verkoj** |
| Aŭtoroj |
| Lingvoj |
| Lingvo | Biblia hebrea lingvo, biblia aramea lingvo |
| Eldonado |
| Ĝenro | religia teksto |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | • Torao  • Profetoj  • Ketuvim vd |

 |
|  |

La **Tanaĥo** (hebree תנ״ך) estas aro da hebree skribitaj libroj, kune formantaj la skriban fundamenton de la juda religio. Ĝi siavice estas bazo de la kristana Malnova Testamento de la Biblio, kiu konsistas plejparte el la samaj, sed parte alimaniere ordigitaj libroj; ankaŭ la traduko kaj interpreto kutime ege malsamas inter la du religioj.

| Hebrea biblio |
| --- |
|  |
|  |
|

| Tanaĥo |
| --- |
|

| Leĝo de Moseo (Torah) |
| --- |
|  |
|  **• Libro de Genezo** |
|  **• Libro de Eliro** |
|  **• Libro de Levidoj** |
|  **• Libro de Nombroj** |
|  **• Libro de readmono** |

| Profetaj libroj (Nevi'im) |
| --- |
|

| **Unuaj profetoj** |
| --- |
|  |
|  **• Josuo** |
|  **• Juĝistoj** |
|  **• 1-a libro de Samuel** |
|  **• 2-a libro de Samuel** |
|  **• 1 Reĝoj** |
|  **• 2 Reĝoj** |

| **Postaj profetoj** |
| --- |
|  |
|  **• Jesaja** |
|  **• Jeremia** |
|  **• Jeĥezkel** |

| **Malgrandaj profetoj** |
| --- |
|  |
|  **• Hoŝea** |
|  **• Joel** |
|  **• Amos** |
|  **• Obadja** |
|  **• Jona** |
|  **• Miĥa** |
|  **• Naĥum** |
|  **• Ĥabakuk** |
|  **• Cefanja** |
|  **• Ĥagaj** |
|  **• Zeĥarja** |
|  **• Malaĥi** |

 |

| La skribaĵoj (Ketuvim) |
| --- |
|

| **Poetaj libroj** |
| --- |
|  |
|  **• Psalmoj** |
|  **• Proverboj** |
|  **• Ijob** |

| Kvin solenaj volvolibroj |
| --- |
|  |
|  **• Alta kanto de Salomono** |
|  **• Rut** |
|  **• Plorkanto** |
|  **• Predikanto (Kohelet)** |
|  **• Ester** |

| **Historiaj libroj** |
| --- |
|  |
|  **• Daniel** |
|  **• Ezra** |
|  **• Neĥemja** |
|  **• 1-a Kroniko** |
|  **• 2-a Kroniko** |

 |

 |

 |
| **Judisma portalo**

| Malnova Testamento |
| --- |
|

| Pentateŭko |
| --- |
|  |
|  **• Libro de Genezo** |
|  **• Libro de Eliro** |
|  **• Libro de Levidoj** |
|  **• Libro de Nombroj** |
|  **• Libro de Readmono** |

| **Historiaj libroj** |
| --- |
|  |
|  **• Josuo** |
|  **• Juĝistoj** |
|  **• Rut** |
|  **• 1-a de Samuel** |
|  **• 2-a de Samuel** |
|  **• 1 Reĝoj** |
|  **• 2 Reĝoj** |
|  **• 1-a Kroniko** |
|  **• 2-a Kroniko** |
|  **• Ezra** |
|  **• Neĥemja** |
|  **• Ester** |

| **Saĝeco & Poetaro** |
| --- |
|  |
|  **• Ijob** |
|  **• Psalmoj** |
|  **• Proverboj** |
|  **• Predikanto** |
|  **• Alta Kanto de Salomono** |

| **Profetaj libroj** |
| --- |
|

| **Grandaj profetoj** |
| --- |
|  |
|  **• Jesaja** |
|  **• Jeremia** |
|  **• Plorkanto** |
|  **• Jeĥezkel** |
|  **• Daniel** |

| Malgrandaj profetoj |
| --- |
|  |
|  **• Hoŝea** |
|  **• Joel** |
|  **• Amos** |
|  **• Obadja** |
|  **• Jona** |
|  **• Miĥa** |
|  **• Naĥum** |
|  **• Ĥabakuk** |
|  **• Cefanja** |
|  **• Ĥagaj** |
|  **• Zeĥarja** |
|  **• Malaĥi** |

 |

 |

 |
|  |

|  |
| --- |
| Parto de serio

**Judismo** |
| Portalo | Kategorio |
| Judoj · Judismo · Kiu estas judo |
| Ortodoksaj · Konservema judismo |
| Progresiva (Reforma - Liberala) · Ultraortodoksaj |
| Samarianoj · Falaŝoj · Karaimoj |
| Etnaj grupoj kaj lingvoj |
| Aŝkenazoj · Sefardoj · Mizraĥoj |
| Hebrea · Jida · Judhispana · Geeza |
| Religio |
| Dio · Principoj de kredo en judismo · Diaj nomoj |
| 613 micvot · Halaĥa · Leĝaro de Noe |
| Mesio · Eskatologio |
| Juda pensado, filozofio kaj etiko |
| Juda religia filozofio |
| Cedaka · Musar · Elekteco |
| Ĥasidismo · Kabalo · Haskala |
| **Religiaj tekstoj** |
| Torao · Tanaĥo · Miŝno · Talmudo · Midraŝo |
| Tosefta · Miŝne Tora · Ŝulĥan Aruĥ |
| Siduro · Maĥzoro · Pijuto · Zoharo |
| **La vivciklo, tradicioj kaj kutimoj** |
| Brit mila · Brit ŝalom · Pidjon ha-ben · Simĥat Bat · Bar-micvo |
| Ŝiduĥ · Nupto · Divorco (Get) · Sepulto |
| Kaŝrut · Juda kalendaro · Judaj festotagoj |
| Talito · Tfilino · Cicito · Kipao |
| Mezuzo · Menorao · Ŝofaro · Sefer Tora |
| **Signifaj figuroj de judismo** |
| Abraham · Isaak · Jakobo · Moseo |
| Salomono · Davido · Elija · Aaron |
| Majmonido · Naĥmanides · Raŝi |
| Baal Ŝem Tov · Gaon de Vilno · Maharal |
| **Religiaj konstruaĵoj kaj institutoj** |
| Templo · Sinagogo · Jeŝivo · Bejt midraŝ |
| Rabeno · Ĥazan · Dajan · Gaon |
| Kohen (pastro) · Maŝgiaĥ · Gabaj · Ŝoĥet |
| Mohel · Bejt din · Roŝ jeŝiva |
| **Juda liturgio** |
| Ŝema · Amida · Kadiŝ |
| Minhag · Minjan · Nosaĥ |
| Ŝaĥarit · Minĥa · Ma’ariv · Ne’ila |
| **Historio de judoj** |
| Antikva historio de Izraelo |
| Historio de judoj en mezepoko |
| Historio de judoj en novepoko |
| **Proksimaj temoj** |
| Antisemitismo · Holokaŭsto · Israelo |
| Filosemitismo · Cionismo |
| Abrahama religio |

En la hebrea lingvo, la nomo estas akronimo por la tri partoj, el kiuj ĝi konsistas: «la leĝo» – ‎‏תורה‎ *Tora* –, «la profetoj» – ‎‏נביאים‎ *Nevi`im* – kaj «la skriboj» – ‎‏כתובים‎ *Ketubim* aŭ *Ketuvim* (la litero kaf prononciĝas [ĥ] en vortfina pozicio).

## Vidu ankaŭ

* Hebrea Biblio
* Malnova Testamento en traduko de L. L. Zamenhof, fundamenta verkaĵo de Esperanto
* Torao parola