# 1914

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
19-a jarcento |
**20-a jarcento**
| 21-a jarcento
| ►

◄ |
1880-aj jaroj |
1890-aj jaroj |
1900-aj jaroj |
**1910-aj jaroj**
| 1920-aj jaroj
| 1930-aj jaroj
| 1940-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1910 |
1911 |
1912 |
1913 |
**1914**
| 1915
| 1916
| 1917
| 1918
| ►
| ►►

| **1914 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro | 1914 *MCMXIV* |
| Ab urbe condita | 2667 |
| Armena kalendaro | 1363 ԹՎ ՌՅԿԳ |
| Bahaa kalendaro | 70 – 71 |
| Barataj kalendaroj |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1969 – 1970 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat) | 1836 – 1837 |
|  - *Kalijugo* | 5015 – 5016 |
| Budhisma kalendaro | 2458 |
| Ĉina kalendaro | 4550 / 4610 – 4551 / 4611 癸丑 – 甲寅 |
| Etiopa kalendaro | 1906 – 1907 |
| Franca respublika kalendaro | 122 - 123 *CXXII -CXXIII* |
| Hebrea kalendaro | 5674 – 5675 |
| Holocena kalendaro | 11914 |
| Irana kalendaro | 1292 – 1293 |
| Islama kalendaro | 1332 – 1333 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2574 (皇紀2574年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon) | 11914 |
| Juliana kalendaro | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo |
| Korea kalendaro | 4247 |
| Tajlanda suna kalendaro | 2457 |

Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1914** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).
En la jaro 1914 okazis interalie:

## Eventoj

### Esperantujo

* 10-a Universala Kongreso de Esperanto malebligita de milito.
* Lizzie Iddon kronita esperanta *reĝino*.
* Unua laŭdo de Kronitaj verkoj de la Akademio.
* Publikita la Plena Esperanto-Japana Vortaro.
* Publikita Forta Impreso de Ivan Ŝirjaev.
* Jaume Grau Casas, Ludmila Dandová, Talivaldo Indra, Elek Tolnai, Sonkio Ren, Vadim' Victor Obrastsoff kaj Leopold Buxbaum eklernis Esperanton.
* Fonditaj Esperanto-grupoj en Bexleyheath kaj Tartu.
* Richard Schumann proponis lektoradon por Esperanto al Teknika Altlernejo de Wien.
* Richard Bartholdt proponis rezolucion favoran al Esperanto al la Usona Domo de Reprezentantoj.

### Mondo

* Eko de Unua mondmilito.
* Germanio invadis Moresneton.
* Benedikto la 15-a iĝis papo.
* Niĝerio fariĝas Brita kolonio.
* Inaŭguro de la Panama Kanalo. Ameriko geologie disiĝas al Nordameriko kaj Sudameriko.
* *The strength of the strong* ("La forto de la fortoj") de Jack London.
* Kreita la Federacia Komerca Komisiono (*Federal Trade Commission*) en Usono.
* Jesuo revenis al Tero, laŭ Testemunioj de Jehovo.
* Unua superflugado de Ĝibraltara Markolo.
* Aŭstro-Hungara imperio: en Vieno ekfunkciis la Anker-horloĝo

## Naskiĝoj

* 24-a de januaro: Hana Vítová, ĉeĥa aktorino (m. 1987)
* 29-a de januaro: Gerome Kamrowski, usona artisto (m. 2004)
* 6-an de februaro: Arkadz Kuljaŝoŭ, belorusa poeto (m. 1978)
* 18-a de februaro: Jaan Ojalo, estona esperantisto (m. 2004)
* 3-a de marto: Asger Jorn, dana artisto (m. 1973)
* 27-a de marto: Karel Šolc, ĉeĥa esperantisto (m. 1970)
* 28-a de marto: Bohumil Hrabal, ĉeĥa verkisto (m. 1997)
* 31-a de marto: Octavio Paz, meksika verkisto kaj diplomato (m. 1998)
* 2-a de aprilo: Alec Guiness, brita aktoro (m. 2000)
* 3-a de aprilo: László Weith, hungara pentristo (m. 1973)
* 4-a de aprilo: Marguerite Duras, franca verkistino (m. 1996)
* 21-a de aprilo: József Papp, hungara esperantisto (m. 1978)
* 11-a de majo: Anatolij Ufimcev, kazaka-soveta ŝakmajstro (m. 2000)
* 24-a de majo: Lilli Palmer, germana aktorino (m. 1986)
* 15-a de junio: Jurij Andropov, ĝenerala sekretario de la Komunista partio de Sovetunio (m. 1984)
* 24-a de junio: Jan Karski, pola rezistada batalanto dum la Dua Mondmilito (m. 2000)
* 31-a de julio: Louis de Funès, franca aktoro (m. 1983)
* 9-a de aŭgusto: Tove Jansson, finna verkistino (m. 2001)
* 26-a de aŭgusto: Julio Cortázar, argentina verkisto (m. 1984)
* 15-a de septembro: Will Quadflieg, germana aktoro (m. 2003)
* 6-a de oktobro: Thor Heyerdahl, norvega antropologo (m. 2002)
* 25-a de oktobro: John Berryman, usona poeto (m. 1971)
* 28-a de oktobro: Jonas Salk, usona epidemiologo de la unua sukcesa vakcino kontraŭ polio (m. 1995)
* Curt J. Milkschutz, argentina esperantisto (m. 2001)

## Mortoj

* 25-a de marto: Frederic Mistral, franca verkisto okcitanlingva (n. 1830)
* 31-a de marto: Christian Morgenstern, germana verkisto (n. 1871)
* 2-a de aprilo: Paul Heyse, germana verkisto kaj tradukisto (n. 1830)
* 6-a de aprilo: Józef Chełmoński, pola pentristo (n. 1849)
* 8-a de aprilo: Jakub Arbes, ĉeĥa verkisto (n. 1840)
* 25-a de aprilo: Géza Fejérváry, generalo kaj ĉefministro de Hungario (n. 1833)
* 24-a de majo : Martin Packness, dana esperantisto (n. 1839)
* 21-a de junio: Bertha von Suttner, aŭstra pacistino kaj verkistino (n. 1843)
* 28-a de junio: Franz Ferdinand, Arkiduko de Aŭstrio, pafiĝis, la kaŭzo de la Unua mondmilito (n. 1863)
* 18-a de julio: Silvio Romero, brazila verkisto (n. 1851)
* 31-a de julio: Jean Jaurès, franca politikisto (n. 1859)
* 16-a de aŭgusto: Ivan Zajc, kroata komponisto kaj orĥestrestro (n. 1832)
* 20-a de aŭgusto: Pio la 10-a, papo (n. 1835)
* 5-a de septembro: Louis Fauvart-Bastoul, franca esperantisto (n. 1877)
* 8-a de septembro: Hans Leybold, germana poeto kaj dadaisto (n. 1892)
* 11-a de septembro: Claudius Colas, franca esperantisto (n. 1884)
* 29-a de septembro: Fernand Blangarin, franca esperantisto (n. 1886)
* 30-a de oktobro : Ernst Stadler, germana verkisto (n. 1883)
* 3-a de novembro: Georg Trakl, aŭstra poeto (n. 1887)
* Ambrose Bierce, (proksima dato) usona verkisto (n. 1842)