Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Okto

La oktavaj spacoj inter C kaj c ’’’
En muziko, **okto** (aŭ **oktavo**) estas intervalo inter unu noto kaj alia noto kun duobla aŭ duona frekvenco de la unua noto.

## Ekzemploj

Ekzemple, se noto havas frekvencon 400 Hz, la noto unu okton supre havas frekvencon 800 Hz, kaj la noto unu okton malsupre havas frekvencon 200 Hz.

Do, la rilato inter la frekvencoj de du notoj diferenciĝantaj je *n* oktoj estas 2*n*, kie *n* estas entjero.

## Muzika signifo

Okto estas la plej simpla intervalo post unuto. La homa orelo aŭdas la du notojn kiel samajn. Tial ĉiuj notoj diferenciĝantaj je okto havas la saman nomon.

## Homaj aŭdeblaj oktavoj

La nombro da oktoj inter du frekvencoj povas esti kalkulita per uzado de logaritmoj kun baza 2. Do, ekzemple, se la gamo de frekvencoj aŭdeblaj por la homa orelo estas de 20 Hz ĝis 20,000 Hz, la nombro da oktavoj kovritaj de ĉi tiu intervalo estas je

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 .
## Religia signifo

**Oktavo** (sed ne okto!) estas ankaŭ religia faktermino signifanta tempospacon de 8 tagoj post festoj (kp. la vortuzon ĉe Kristana Glosaro).

## Vidu ankaŭ

* Intervalo (muziko)
* Egalŝtupa agordo
* Konsonanco
* Tritono (duono de okto)

| **muzikaj intervaloj** |
| --- |
| **Bazaj: unuto (1) | duto (2) | trito (3) | kvarto (4) | kvinto (5) | sesto (6) | septo (7) | oktavo (8)** |
| **Pli grandaj ol oktavo:** naŭto (9) | dekto (10) | dekunuto (11) | dekduto (12) | dektrito (13) | dekkvarto (14) | dekkvinto (15)

---

 |
| **Pluaj intervaloj:** duonduto | plenduto | ditono | tritono | komao | diesiso | limmo | apotome | lupokvinto |
# Akordo (muziko)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri grupo de almenaŭ tri tonoj. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Akordo.* |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Agordo. |

**Akordo** aŭ **konsoneco** estas grupo de almenaŭ tri tonoj sonantaj samtempe.

## Specoj de akordoj

Ekzistas kelkdekoj specoj de akordoj uzataj en muziko. La plej uzataj estas:

### Maĵora akordo

Ekzemple, simpla maĵora konsoneco estas la unua, la tria, kaj la kvina noto de la gamo. Ekzemple do maĵoro estas la konsoneco de **Do-Mi-So**.

### Minora akordo

Minora akordo estas la unua, tria kaj kvina noto de la minora gamo. Ekzemplo: **La-do-mi**.

### Dominantseptakordo

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Dominanta septakordo.
la plej ofta septakordo (por tio nomata ofte simple septakordo) - la unua, tria, kvina kaj sepa noto kalkulante el kvina noto de la ĉefa gamo - maĵora aŭ harmonia minora gamo.
Ekzemploj: ĉefa tonalo **Do-maĵoro**, la septakordo estas **So-Ti-re-fa**; ĉefa tonalo **La-minoro**, la septakordo estas **Mi-So#-Ti-re**. La septakordo emas ŝanĝiĝi en melodio en ĝia ĉefa akordo. Ekzemple So-Ti-re-fa ofte transiras en do-maĵoron (aŭ do-minoron), Mi-So#-Ti-re ofte transiras en La-minoron (aŭ La-maĵoron). Iufoje la dominantseptakordo transiras en alian dominantseptakordon, kiu siavice transiras en minoran aŭ maĵoran akordon.

### Minora septakordo

la unua, tria, kvina kaj sepa noto kalkulante el kvina noto de la ĉefa gamo - natura aŭ melodia minora gamo. Ekzemplo:
**Mi-So-Ti-re** kun la ĉefa tonalo La-minoro. La minora septakordo emas transiri en la ĉefan minoran akordon. Ekzemple Mi-So-Ti-re kutime transiras en La-minoron.

### Naŭtakordo

La plej ofta naŭtakordo estas dominantseptakordo kun aldonita naŭa noto. Ekzemplo: **La-do#-mi-so-ti←** por ĉefa akordo Re-maĵoro. Naŭtakordo emas transiri en dominantseptakordon, kiu siavice transiras en maĵoran aŭ minoran akordon.

### Pligrandigita kaj malpligrandigita trisono

estas uzataj precipe en ĵazo. Pligrandigita trisono konsistas el du grandaj tritoj. Ekzemplo: **Do-Mi-So#**.
Malpligrandigita trisono konsistas el du malgrandaj tritoj. Ekzemplo: **Ti-re-fa**.

## Vidu ankaŭ

* Arpeĝo
* Funkciteorio
* Harmoniscienco
* Heksakordo
* Kvarsono
* Kvintfala sekvenco
* Intervalo (muziko)
* Progresio
* Tristan-akordo
* Trisono
# Gamo

Ĉi tiu artikolo temas pri muzikaĵo. Por informoj pri la samnoma litero de greka alfabeto, vidu la artikolon Gamo (litero).
En muziko, **gamo** (aŭ foje **skalo**) estas supreniranta aŭ malsupreniranta sinsekvo de tonoj, kontraste al sinsekvo de intervaloj, kiu estas modalo. Ĉiu tono en gamo estas nomata *gamgrado*. Kvankam la gamoj el muzikaj tradicioj tra la mondo ofte tre diferencas inter si, la tonaltoj de la notoj en ĉiaj gamoj kutime rilatas al matematika regulo. Gamoj estas teoriaj konstruaĵoj uzataj por ellabori komponaĵon, sed tre ofte oni komponas muzikon tute ne pensante pri gamoj. Gamojn oni povas priskribi jen tonalaj, modalaj, diatonaj, derivitaj, aŭ sintezaj, kaj ankaŭ laŭ la nombro da tonoj inkluzivataj.

La termino "gamo" ankaŭ uziĝas por indiki "tutan serion de iaj aferoj" (PIV).

## Gamoj en okcidenta muziko

Gamoj en tradicia okcidenta muziko konsistas el sep tonoj, t.e. toniko (aŭ *gamnoto*) kaj ses aliaj gamgradoj kies tonaltoj sonas inter la toniko kaj ties unua okto.
Tonoj en la kutimaj gamoj estas apartigitaj je intervaloj de plentonoj kaj duontonoj.

Estas multaj diversaj specoj de gamoj ofte uzataj en okcidenta muziko, i.a.:

* La maĵora gamo
* La minora gamo
* La kromata gamo
* La modalaj gamoj
* La plentona gamo
* La kvintona gamo

## Gamgradoj

**Gamgrado** estas numera pozicio de tono interne de gamo ordita laŭ suprenirantaj tonaltoj. Ĉar intervaloj estas inkluzivaj, *kvinto* priskribas tonon, kiu sonas kvar gradojn pli alte ol la toniko.

## Fontoj

* Burns, Edward M. (1999). "Intervals, Scales, and Tuning" (Intervaloj, gamoj, kaj agordado), *The Psychology of Music* (La psikologio de muziko) second edition. DEUTSCH, Diana, red. San Diego: Academic Press. ISBN 0-12-213564-4.
* Zonis, E. (1973). *Classical Persian music: An Introduction* (Klasika persia muziko: enkonduko). Cambridge, MA: Harvard University Press.

La sekvaj du bildoj montras maldekstre la dorian gamon kaj en la mezo la kvintonan gamon laŭ la ordo de la 6-plus-6-sistemo.

*
*
*

## Vidu ankaŭ

* Muziknoto
* Tonsilabo

## Eksteraj ligiloj

Angle
*  Arkivigite je 2006-12-08 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-01-18 per la retarkivo Wayback Machine
*
*  Arkivigite je 2006-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-08-13 per la retarkivo Wayback Machine

Ĉine
*

Esperante
*
# Duonduto

**Duonduto** (foje nomita *duontono*) estas vorto por muzika intervalo, do por la distanco inter du tonoj. Ĝi estas duono de plenduto, kio siavice estas sesono de egalŝtupa okto, la plena distanco de muzika gamo. Duontono mem do estas dekduono de okto, t.e. 100 cendoj en egalŝtupa agordo.

En diatonaj gamoj - ekzemple en la modaloj maĵora kaj minora - nur ekzistas intervaloj en grandeco de duondutoj kaj plendutoj, tial ke ekestis la sinonimoj duontono = eta duto kaj plentono = granda duto.

Dekdugrada gamo nur el duondutoj nomiĝas *kromata gamo*.

## Aŭdaj ekzemploj

* Duonduto supren  C-C diesa
* Duonduto suben  C-B

## Duondutoj en puraj agordoj

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

| Intervaloj | Frekvencproporcio | en cendo | Ekzemploj |
| --- | --- | --- | --- |
| granda duto | 9:8 | 204 cendoj | C-D aŭ F-G |
| eta duto | 10:9 | 182 cendoj | D-E aŭ G-A |
| diatona duonduto | 16:15 | 112 cendoj | E-F aŭ C-D♭ |
| granda kromata duto | 135:128 | 92 cendoj | C-C♯ |
| eta kromata duto | 25:24 | 71 cendoj | E♭-E |

## Vidu ankaŭ

* la ĝeneralan artikolon pri intervalo (muziko).
* Duonduta gamo
* Frekvenco
* Kvarontono

| **muzikaj intervaloj** |
| --- |
| **Bazaj: unuto (1) | duto (2) | trito (3) | kvarto (4) | kvinto (5) | sesto (6) | septo (7) | oktavo (8)** |
| **Pli grandaj ol oktavo:** naŭto (9) | dekto (10) | dekunuto (11) | dekduto (12) | dektrito (13) | dekkvarto (14) | dekkvinto (15)

---

 |
| **Pluaj intervaloj:** duonduto | plenduto | ditono | tritono | komao | diesiso | limmo | apotome | lupokvinto |
# C-maĵoro

**C-maĵoro** estas tonalo de la modalo maĵoro, baziĝanta sur la toniko c. La tonalo C-maĵoro en la notacio ne havas antaŭsignojn (nek diesojn, nek bemolojn). Ankaŭ la respektivan gamon kaj la bazan akordon de ĉi tiu tonalo (la toniko c-e-g-), oni nomas C-maĵoro.

Audio playback is not supported in your browser. You can download the audio file.
La skalo pri C-maĵoro estas: *do, re, mi, fa, sol, la, si, do* kun

* toniko : *do*
* medianto : *mi*
* dominanto : *sol*
* strebotono : *si*

kaj alteracioj : neniu .

C-maĵoron ofte estas sentata kiel hela, klara, festa, kvankam malpli brila ol la diesaj tonaloj. Ĉar ne atentendas antaŭsignoj, multaj facilaj muzikpecoj por komencantoj estas metataj en c-maĵoro. Kelkaj komponistoj karakterizis per ĉi tiu tonalo ofte simplulojn de aliaj ol mentaj kapabloj. Ekzemple la figuro de Osmin en "Die Entführung aus dem Serail" de Wolfgang Amadeus Mozart kantas prefere en C-maĵoro.

## Verkoj

* Johann Sebastian Bach: orkestrosuito n-o 1; kanonaj variaĵoj pri kristnaska kanto
* Joseph Haydn: Simfonioj n-o 30, 60, 82, 90, hobojokonĉerto
* Wolfgang Amadeus Mozart: simfonioj n-o 36, 41 („Jupiter-Simfonio“)
* Ludwig van Beethoven: Klaviersonate n-o 3; 1-a simfonio; 1-a pianokonĉerto; pianosonato n-o 21; trioblokonĉerto; 9-a arĉkvarteto, op. 56,3; meso C-maĵora op. 86
* Franz Schubert: granda simfonio
* Robert Schumann: 2-a simfonio
* Richard Wagner: Die Meistersinger von Nürnberg (plejparte)
* Felix Draeseke: 3-a simfonio („Symphonia Tragica“)
* Hans Pfitzner: simfonio op. 46
* Sergej Prokofjev: 4-a simfonio
* Jean Sibelius: 7-a simfonio

## Vidu ankaŭ

* C♭-maĵoro, G♭-maĵoro, D♭-maĵoro, A♭-maĵoro, E♭-maĵoro, B♭-maĵoro, F-maĵoro, C-maĵoro, G-maĵoro, D-maĵoro, A-maĵoro, E-maĵoro, B-maĵoro, F♯-maĵoro, C♯-maĵoro
* a♭-minoro, e♭-minoro, b♭-minoro, f-minoro, c-minoro, g-minoro, d-minoro, a-minoro, e-minoro, b-minoro, f♯-minoro, c♯-minoro, g♯-minoro, d♯-minoro, a♯-minoro
# Trisono

**Trisono** en muziko estas trivoĉa akordo, kiu konsistas el tri tercio-intervaloj tavoligitaj unu super la alian. Trisono konsistas el toniko, terciotono kaj kvintotono.

## Specoj

Ĉar oni distingas „grandajn“ kaj „malgrandajn“ terciojn, estas kvar eblecoj tavoligi du terciojn. La rezultajn trisonotipojn oni nomas laŭ siaj modaloj respektive laŭ la grando de siaj kadrointervaloj:

| malsupra intervalo | supra intervalo | kadrointervalo | trisononomo | ekzemplo (toniko-terciotono-kvintotono) | ekzemplo akordsimboloj |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| granda tercio | malgranda tercio | perfekta kvinto | maĵoro-trisono | c-e-g | **C** |
| malgranda tercio | granda tercio | perfekta kvinto | minoro-trisono | c-e♭-g | **Cm** |
| malgranda tercio | malgranda tercio | diminuita kvinto | diminuita trisono | c-e♭-g♭ | **Cm/5-,Cmb5, Cdim, C°** |
| granda tercio | granda tercio | aŭgmentita kvinto | aŭgmentita trisono | c-e-g♯ | **C/5+, Caug** |

La kvar trisono-tipoj notitaj en notliniaro laŭ la ekzemploj en la tabelo: maĵora, minora diminuita kaj aŭgmentita trisonoj
## Invertado de trisonoj

Se eksonas alia trisonero ol la toniko kiel basotono, oni diras invertado. Je la unua invertado, nomata sestakordo, la terciotono lokas en la baso, je la dua, nomita kvartsestakordo, la kvintotono lokas en la baso.

## Trisonoj super gamoj

Super ĉiu tono de gamo formeblas per terciotavoligo el tonoj de ĉi tiu gamo (t.n. *engamaj* tonoj). La ŝtupoteorio kaj funkcioteorio okupiĝas detale pri tio.

*Vidu ankaŭ*: Akordsimbolo, Akordo (muziko), Kadenco (muziko)
# Dominanto

**Dominanto** nomiĝas la kvinto de tonalo samkiel la akordo baziĝanta sur ĝi" (Hugo Riemann). La nocio signifas en la muzika funkciteorio trisono, kies toniko situas kvinton super la toniko de la ĉeftonalo, la toniko. En la ŝtupoteorio tiu laŭas la akordon de la kvina ŝtupo.

Kiel dominanto oni kutime nomas akordon, kies ekapero anoncas la tonikon. Jean-Philippe Rameau, rigardata kiel fondinto de la funkciteorio, eltrovis, ke akordoj preparantaj aliajn akordojn plejofte situas kvinton super aŭ kvarton sub la celakordo. Li nomis la preparan akordon *dominanto*.

Pli poste oni uzis la nocion nur por la akordo, kiu preparas tonikan akordon de la ĉeftonalo. En maĵora gamo ĉi tiu akordo same estas maĵorakordo, kies tercio kiel karakteriza bazotono gvidas en la tonikon. En minoro la gvida tono ne estas gamero, tamen oni ofte metas ĝin je la uzado kiel dominanto (harmonia minoro) – tiam la dominantakordo ankaŭ je minor-toniko estas maĵorakordo. Se oni ne uzas la gvidan tonon, oni parolas klarige pri „minora dominanto“.

Dominanto povas krom sia funkcio kiel preparilo de akordoj en la ĉeftonalo ankaŭ gvidi (moduli) en alian tonalon. Se ĉi tio okazas, oni nomas la akordon interdominanto (aŭ duobla dominanto) kaj markas ĝin per sago super la *D* por dominanto. Ekzemple: je intencita ŝanĝo de C-maĵoro al G-maĵoro ist G-maĵoro estas la dominanta tonalo de C-maĵoro, sed por ŝanĝo de tonalo oni bezonas moduladon; la interdominanto D-maĵoro estas favora, ĉar ĝi estas dominanto de la celtonalo G-maĵoro.

Per aldonado de la septimo ekestas dominanta septakordo.

## Vid ankaŭ

* Akordo (muziko)
* Dominanta septakordo
* Dominanta septnaŭta akordo
* Gamo
* Funkciteorio
* Tonaleco
# Muzikteorio

| Muzikteorio |
| --- |
|  |
| **studfako universitata studfako**  |
| **teorio** |
|  |

Kvintociklo
Melodio pezanta tri kvaronojn
**Muzikteorio** estas kampo de studado kiu esploras multajn diversajn elementojn de muziko, inkluzive de evoluigo kaj metodologio por analizi, aŭdi, kompreni, kaj komponi muzikon. Dum muzikologio povas inkludi ian aserton, kredon aŭ komprenon pri muziko, muzikteorio limigas sin je (1) diskutoj pri samtempa (aŭ dutempa) kazoj de specifa komponaĵo (aŭ komponaĵoj) kaj (2) abstraktaj muzikteoriaj aferoj.

## Vidu ankaŭ

* Artoteorio
* Funkciteorio
* Muzika notacio
* Muzikpedagogio
* Tonmetado

## Eksteraj ligiloj

* RowyNet Progresinta retvortaro de italaj muzikaj terminoj en kvar lingvoj: EN DE FR NL
# Harmoniscienco

**Harmoniscienco** estas la scienco pri la aranĝo kaj kombinado de la akordoj.

Komparu kun: muziko, komponado, harmonio

* Traktato pri harmonio de Jean-Philippe Rameau

## Vidu ankaŭ

* Kontrapunkto
* Harmona serio (muziko)
* Matematiko de melodiaj krustoj
* Tonaleco
* Akustiko
* Melodio
* Solfeĝo
* Tonsilaboj

## Eksteraj ligiloj

*
*  Arkivigite je 2010-09-17 per la retarkivo Wayback Machine
*
# Toniko (muziko)

En muziko, la **toniko** estas la unua grado de tonalo.

Rilate al la harmonio, **tonika trisono** estas la trisono sur la centra tono de gamo. Ekz. en la C-maĵora gamo la tonika trisono formiĝas C - E - G. Tonsilabe oni esprimas la saman aferon ol [domiso], en ĉiu maĵora gamo. La toniko estas la ĉefa el la tri sonoj, kun la dominanto kaj la subdominanto.

## Vidu ankaŭ

* dominanto
* subdominanto
* bazotono
# Subdominanto

**Subdominanto** estas laŭ la muzika funkcioteorio la akordo super la 4-a ŝtupo de gamo. Sed ankaŭ la 4-an ŝtupon sole oni nomas subdominanto. La baza tono de la subdominanto situas kvinton sub (resp. kvarton super) la baza tono de la toniko. De tio deduktiĝas ankaŭ la nomo subdominanto: Jean-Philippe Rameau elektis la nocion dominanto por akordoj, kiuj situas kvinton super la celakordo; akordoj, kiuj situas kvinton sub la celakordo, nomiĝas do subdominanto.

Ekzemploj:

* La akordo sur la 4-a ŝtupo de C-maĵoro konsistas el la akordotonoj *f - a - c*. La subdominanto de C-maĵoro do estas la akordo F-maĵoro.
* La akordo sur la 4-a ŝtupo de d-minoro konsistas el la akordotonoj *g - bb - d*. La subdominanto de d-minoro do estas la akordo g-minoro.

En sia sona efiko la subdominanto (funkcio-simbolo en maĵoro: S, en minoro: s) starigas kontraŭpezon al dominanto (D) kaj estas sentata kiel trankvila poluso. En ĝia celdirekto ĝi estas pli malferma kompare kun la dominanto, kiu strebas reen al la toniko (T/t). Oni uzas ĝin ofte kiel elirpunkto por sekvontaj moduladoj. Kompare kun T kaj D ĝi kontrastas precipe pro sia relative koloreca sonkaraktero; tipa apliko: harmonizado de la sesa gamotono, kiam ĝi estas melodia supro (ekz.: Händel, „Halleluja“ el „Messias“). Ene de la kutima kadenco S - D - T tamen oni uzas la subdominanton ŝablonece.

La plagala kadenco kiel akordoprogresado *subdominanto - toniko* efikas malpli deviga ol la aŭtenta kadenco *dominanto - toniko*.

La efiko de la subdominanto estas plifortigebla per aldonado de granda sesto (en C-maĵora d aldonita al akordo F-maĵoro, en c-minoro f-ab-c-d respektive). La tiamaniere ekestantan *subdominant-kvintsestakordon* jam priskribis Jean-Philippe Rameau *(„l'accord de la sixte ajoutée“)*. Kutimas ankaŭ la mallonga nomo „Rameau-akordo“. En la baroko (Bach-ĥoralo) kaj en la Viena klasikismo ĝi estis karakteriza elemento de fina kadenco, en la klasikismo tamen plejparte en modifita formo kun sesto anstataŭ kvinto *(subdominant-sestakordo*, mallonge: S6). En la Romantismo (ekz. Brahms, Ĉajkovskij) oni ŝatis uzi ĝin plagalkadence en la minorformo kiel aparte rava, emociiga kolorefiko ankaŭ en maĵortonaloj (en C-maĵoro de f-ab-c-d).

Plua subdominanta akordo estas la *Napola sestakordo* (mallonge: napolaĵo). Ĝi estas - en minoro kaj maĵoro samgrade – variaĵo de minor-subdominanto, je kio tamen la kvinto estas anstataŭigata per ekstergama malgranda sesto (en C-maĵoro kaj c-minoro f-ab-db). Ĉar la tonmaterialo de la napolaĵo identas kun la akordo Db-maĵora, ege distanca en la kvintociklo, ĝi taŭgas aparte por moduladoj.

## Vidu ankaŭ

* Harmoniscienco, por ĝenerala superrigardo super la doktrino de la akordprogresoj
* Kvintociklo, por la subdominantaj kaj dominantaj rilatoj inter la tonaloj.
* Kadenco, por la baza modelo de akordsinsekvo
* Duobla subdominanto
# Strebotono

**Strebotono** estas tono, kiu vekas la atendon de daŭrigo de melodio al celtono estante duonduto pli supre aŭ malsupre de ĝi. Strebotono malsupren ankaŭ nomiĝas **glitotono**.

## Klarigo de la streba efiko

La efiko de strebotonoj baziĝas origine en la malstabileco de la tritono konata ekde la mezepoko. Kun ĉiu strebotono ekzistas ene de la sama muziko, almenaŭ tamen en de la ĵus uzata gamo dua tono, kiu kune kun ĝi formas la intervalon de tritono (aŭ ties inversigon). Ekzemple en C-maĵora gamo la tonoj *f* und *b* formas tritonan intervalon, kies disonanca malstabileco oni povas transkonduki en konsonancan kaj stabilan sonon, kondukante aŭ la b al c1 aŭ la *f* al *e* aŭ farante ambaŭ tion samtempe.

Grava kontrapunkta regulo estas, ke strebotono laŭ sia tendenco estas kondukenda duontonon supren, glitotono tamen duontonon malsupren. En C-maĵora kadenco la tono *b* estas kondukenda kiel strebotono en la bazotonon de la toniko. La tono *f* estas kondukenda, se ĝi estas ero de dominanta akordo, al *e*.

## Gam-apartenaj strebotonoj

La plej grava strebotono en la maĵorminora sistemo estas la strebotono sur la 7-a ŝtupo supren kondukanta al la baza tono de maĵora resp. harmonia aŭ melodia minora gamoj. Alvenas je tio la 4-a ŝtupo de maĵortonalo, kiu strebas malsupren en la triton, kaj la 6-a ŝtupo de la minora gamo, kiuj strebas malsupren en la kvinton.

## Gamfremdaj strebotonoj

Krom gam-apartenaj strebotonoj ankaŭ gamfremdaj ("artefaritaj") flankotonoj de gamo, enkondukitaj per kromataj ŝanĝoj, kiu distancas etan duton al tono de la gamo, povas funkcii kiel strebotonoj.

## Kompletigaj rimarkoj

* Al la ekesto kaj la pritraktado de la strebotonoj esence kontribuis la haromiaj finturniĝoj de la polifonia muziko.
* La traktado de la strebotonoj en la modaloj kaj en ĵazo diferencas de la supraj klarigoj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Dominanta septakordo
* Duobla subdominanto
* Tonaleco
# Duobla subdominanto

**Duobla subdominanto** estas en la muzika funkcia teorio estas la subdominanto de la subdominanto de tonalo, t.e. la **subtoniko** aŭ ankoraŭ la **strebotono**. Aparte ofte oni trovas la duoblan subdominanton en akordsinsekvo, en kiu post la duobla subdominanto sekvas la subdominanto kaj post tio la toniko (muziko). Duobla subdominanto do povas anstataŭi dominanton.

*Ekzemplo:*

En la tonalo A-maĵoro estas

* A-maĵoro la toniko
* D-maĵoro la subdominanto
* G-maĵoro la duobla subdominanto

La akordsinsekvo estus do G-maĵoro → D-maĵoro → A-maĵoro aŭ A-maĵoro → G-maĵoro → D-maĵoro.

Ĉi tiun akordsinsekvon ĉefe uzas la popularmuziko. Ĝi aperas tamen jam en ege pli malnova muziko (ekz. en la kanzono „Bonjour mon cœur“ el la 16-a jarcento: ĝin malfermas la akordaro C-maĵoro/B♭-maĵoro/F-maĵoro).

En protestanta diservo oni ofte kantas la finan "Amenon" jene:

|  |  |
| --- | --- |
|  |  Aŭdekzemplo |

Jen la akordsinsekvo: toniko (A-maĵoro), subdominanto (D-maĵoro), duobla subdominanto (G-maĵoro), subdominanto (D-maĵoro), dominanto kun sinkopo, dominanto (E-maĵoro), toniko (A-maĵoro).

*Aliaj ekzemplo:*

|  |  |
| --- | --- |
| „Praise You“ (Fatboy Slim) |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0  |
| „I'm outta love“ (Anastacia) |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_2  |
| „Song for Guy“ (Elton John) |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_4  |

Se oni metas tian akordsinsekvon en alian tonalon, ne plu estas duobla subdominanta rilato, estas tamen simile uzata.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_8  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_10  |  |
| duobla subdominanto | subdominanto | toniko | en C-maĵoro |
| subdominanto | toniko | dominanto | en F-maĵoro |

Ĉi tiun oni trovas en kantoj

* „I'm just more“ (Wonderwall)
* „Feel“ (Robbie Williams)

La duobla subdominanto ankaŭ povas rekte solviĝi en la tonikon.

*Ekzemplo:*

* „A Hard Day's Night“ (The Beatles)