Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ŝandongo

|  |
| --- |
| **Ŝandongo** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Norma ĉine : | **山东省** |
|  | Shāndōng Shěng |

 |
| Mallongigo: 鲁 (Lǔ) |
| **provinco de Popola Respubliko Ĉinio** |
| Ĉinio kun Ŝandongo montrataĈinio kun Ŝandongo montrata |
| **Signifo de nomo** |  |
| **Administra speco** | Provinco
(ekde 17-a de aprilo 2020) |
| **Ĉefurbo** | Ĝjinano |
| **Plejgranda urbo** |  |
| **Provincestro** | Li Ganjie |
| **Areo** | 157 800 km² |
|  - Latitudo |  |
|  - Longitudo |  |
| **Loĝantaro** | (2010) |
|  - Ĉirkaŭ | 95 793 065  |
|  - Loĝdenso | 611/km² |
| **Ekonomio** | () |
|  -  MEP |  |
|  -  MEP po kapo |  |
| **HDI** |  () () |
| **Etnoj** |  |
| **ISO 3166-2** | CN- |
| **Oficiala retejo** |
|  |
|

---

 |
| Lando | Ĉinio |
|

---

 |
| Koordinatoj | 36° N, 118° O (mapo)36.4118.4
  |
| Ĉefurbo | Ĝinano |
|  - koordinatoj | 36° N, 118° O (mapo)36.4118.4
  [+] |
| Plej alta punkto | Monto Taj [+] |
| Akvokolektejo | 156 700 km² (15 670 000 ha) [+] |
| Areo | 156 700 km² (15 670 000 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 95 793 065 [+] (2010) |
| Denseco | 611,32 loĝ./km² [+] [+] |
|

---

 |
| Guberniestro | Li Ganjie |
|

---

 |
| Horzono | UTC+08:00 [+] |
| ISO 3166-2 | CN-SD |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ŝandongo (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Ŝandongo (Ŝandongo)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Ŝandongo |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Shandong** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Ŝandongo** (ĉine 山东/山東, pinjine: *Shāndōng*) estas provinco en la oriento de Ĉinio.

Laŭ la stato de 2010 en la provinco vivis 95 793 065 loĝantoj sur areo de 156 700 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 611 loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Ĝjinano kun 4 milionoj da loĝantoj.

## Urboj, kuntiritaj areoj

* Ĝinano (ĉefurbo, subprovincnivela, prefektujnivela)
* Binĝou (prefektujnivela)
* Cibo (prefektujnivela)
* Ĉaoĝuan (prefektujnivela)
* Dunjin (prefektujnivela)
* Hece (prefektujnivela)
* Ĵiĝao (prefektujnivela)
* Vejhaj (prefektujnivela)

Konfuceo
En tiu provinco naskiĝis, vivis kaj mortis Konfuceo (vidu la suban bildon) ( grava ĉina instruisto, verkisto, politikisto, kaj filozofo, kies ideoj, nomataj konfuceismo, profunde influis multajn aziajn kulturojn).

Lu-ŝtato estis en nordoriento de Ĉinio
La municipo Zaozhuang situas en tiu provinco. La Internacia Esperanto-Muzeo troviĝas en la Zaozhuang-a Universitato.

En antikveco en tiu provinco estis Lu-ŝtato de Konfuceo (vidu la suban mapon).

## Vidu ankaŭ

* Duoninsulo Ŝandongo
# Fiŝkaptisto

Fiŝkaptistoj en Bangladeŝo
**Fiŝkaptisto** estas tiu, kiu kaptas fiŝojn.

*Fiŝisto* estas pli ĝenerala termino, kiu povas signifi: *fiŝkaptisto* aŭ *fiŝbredisto* aŭ *fiŝvendisto*.

## Historio

Fiŝkaptisto el la 16-a jarcento
Fiŝkaptado estis okupo jam el la unuaj homaj socioj.

La profesio de fiŝkaptisto estas ofte ligita al kasto aŭ iu specifa etno. Ekzistas ekzemple en okcidenta Afriko, laŭ la Niĝero, la fiŝkaptistpopolo de la Bozoj. Ankaŭ en Hindio ekzistas fiŝkaptistaj kastoj kaj popoloj.

## Literaturo

Ĉar dum jarmiloj fiŝkaptistoj kontribuadis al nutrado de la loĝantaro, oni ofte trovas ilin en literaraj verkoj. Tre konataj ekzemploj estas:

* Simon Petro en la Biblio,
* *La maljunulo kaj la maro* de Ernest Hemingway,
* *Navigado en krizo* de Gorch Fock pri la komenca industria germana fiŝkaptado je la fino de la 19-a jarcento,
* *Moby Dick* de Herman Melville.

## Vidu ankaŭ

* Listo de profesioj
* Fiŝkulturo
* Fiŝkaptado

## Eksteraj ligiloj

* Verband der deutschen Binnenfischerei e.V. germane
* Deutscher Anglerverband e.V. germane
* Verband Deutscher Sportfischer e.V. germane
# Tajĝou (Ĝjangsuo)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Tajĝou (Ĝeĝjango). |

| Tajĝou |
| --- |
|  |
| departemento-ranga urbo  urbego   vd |
| Administrado |
| **Ŝtato** |  Ĉinio |
| **Provinco** | Ĝjangsuo |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Barrie (2006–) Kotka (2001–) Yuzawa (en)   Nevers  Lower Hutt   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 225300 |
| **Aŭtokodo** | 苏M |
| **Telefonkodo** | 523 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 4 512 762  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 780 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 32° 29′ N, 119° 54′ O (mapo)32.483056119.9
  [+] |
| **Areo** | 5787,36 km² ( 578 736 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC + 8 |
|  |
|

|  |
| --- |
| Tajĝou (Ĉinio)DEC |
| Situo de Tajĝou |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Taizhou, Jiangsu [+] |
|  |

**Tajĝou,** ĉine **泰州** estas prefektujnivela milionurbo en provinco Ĝjangsuo en Ĉina Popola Respubliko. La prefektejo administras ankaŭ la proksimajn urbetojn kaj distriktojn.

Laŭ la stato de 2020 en la urbo Tajĝou (Ĝjangsuo) vivis 4 512 762 loĝantoj sur areo de 5 787,36 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 780 loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun Suĝoŭo kaj Vuŝio.

memora turo Sun Ĵongŝan
## Geografio

Tajĝou etendiĝas en oriente flanko de la lando en la proksimeco de Jangzio.

## Historio

Tajĝou havis historion jam antaŭ Kristo. Dum la mezepoko ĝi estis unu el centroj de salo.
En 1952 kanalo konstruiĝis al Jangzio.

## Ekonomio

En Tajĝou la plej gravaj industriaj branĉoj estas muelado de tritiko, teksaĵoj, farado de motoroj.

## Klimato

Tajĝou etendiĝas en subtropika klimato kun influo de musono. Jare pluvas malpli, ol 1000mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen plej ofte dum junio kaj julio. En julio kaj aŭgusto la temperaturo iomete superas 30 °C. Dum vintro preskaŭ neniam frostas.

## Trafiko

Tajĝou havas aŭtovojon kaj fervojon.

Urba muzeo
## Vidindaĵoj

* urba parko
* muzeo

## Partneraj urboj

* Newport News, Usono
* Williamsport, Usono
* Latrobe, Aŭstralio
* Kotka, Finnlando
* Lower Hutt, Nov-Zelando
* Barrie, Kanado

## Fontoj

* Angla Vikipedio

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (ĉine)
* Mapo pri Tajĝou
# Ĉangĝoŭo

|  |
| --- |
| Ĉangĝoŭo |
| ĉine 常州, pinjine *Chángzhōu*, angle Changzhou |
| urba prefektujo |
|   |
| **Oficiala nomo:** 常州 |
|  |
| Lando |  Ĉinio |
| Provinco | Ĝjangsuo |
| Historiaj regionoj |
4
 - Dinastio Song  - Dinastio Yuan  - Dinastio Qing  - Respubliko Ĉinio
 |
|  |
| Riveroj | Jangzio, Granda Kanalo de Ĉinio |
|  |
| Situo | Ĉangĝoŭo |
|  - alteco | 43,5 m s. m. |
|  - koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Areo | 1 864,0 km² (186 400 ha) |
|  - de prefektujo | 4 385,0 km² (438 500 ha) |
|  |
| Loĝantaro | 4 591 972 (*2010*) |
| Denseco | 2 463,5 loĝ./km² |
|  |
| Estiĝo | 221 a.K. |
|  |
| Horzono | GMT (UTC+8) |
| Poŝtkodo | 213000, 213100 |
| Telefona antaŭkodo | 519 |
| Aŭtokodoj | 苏D |
|  |
|  Situo enkadre de Ĉinio

Situo enkadre de Ĉinio |
|  Situo de Ĉangĝoŭo en Ĝjangsuo, Ĉinio

 Situo de Ĉangĝoŭo en Ĝjangsuo, Ĉinio

 |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Changzhou |
| **Retpaĝo:**  www.changzhou.gov.cn |
|  |

**Ĉangĝoŭo**, aŭ **Ĉanĝo** (ĉine 常州, pinjine: Chángzhōu) estas prefektujnivela milionurbo en la provinco Ĝjangsuo de la Ĉina Popola Respubliko.

Vido al Ĉangĝoŭo
## Loĝantaro

Ĉangĝoŭo havas loĝantaron de 4,5 milionoj (en la tuta prefektujo) en ĝiaj 5 distriktoj kaj 2 trianivelaj urboj. En la urbo mem loĝis en 2009 984.090 homoj.

## Geografio

La prefektujnivela urbego situas ĉe la Jangzio apud ĝia riverdelto, unu el la plej riĉaj regionoj de Ĉinio.

## Historio

Ĉangĝoŭo fondiĝis verŝajne dum la Qin-dinastio kaj fariĝas grava havenurbo post la konstruo de la Granda Kanalo de Ĉinio ĉirkaŭ 609 p.K. En komenco de la 20a jarcento, Ĉangĝoŭo fariĝis centro por teksaĵo-produktado, aparte kotono, ankaŭ nuntempe.

## Vidu ankaŭ

* Listo de urboj de Ĉinio
* Ĝjangsuo
* Metroo de Ĉangĝoŭo

## Eksteraj ligiloj

* Changzou-a Esperanto-asocio (en esperanto)
* Changzou-a Esperanto-asocio Arkivigite je 2016-10-03 per la retarkivo Wayback Machine (en la ĉina)

Pagodo en Ĉangĝoŭo
# Hangĝoŭo

| Hangĝoŭo |
| --- |
|  |
| subprovincnivela dividaĵo de Ĉinio  urbego  departemento-ranga urbo   vd |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Heidelberg (2017–) Mariboro (2017–) Hamamaco (2012–) Dresdeno (2009–) Indianapolo (2009–) Benito Juárez (komunumo en Quintana Roo) (2008–) Cancún (2008–) Macue (2003–) Kanbero (1998–) Leeds (en)  (1988–) Bostono  Verono  Kaburbo  Alajuela (en)   Paramaribo  Nico  Pizo  Oviedo  Kuritibo  Unterschleißheim   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 310000 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Gaoyuan Yao |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 11 936 010  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 708 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 30° 15′ N, 120° 10′ O (mapo)30.25120.1675
  [+] |
| **Alto** | 19 m [+] |
| **Areo** | 16853,57 km² (1 685 357 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+08:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Hangĝoŭo (Ĉinio)DEC |
| Situo de Hangĝoŭo |

 |
|

|  |
| --- |
| Hangĝoŭo (Hangĝoŭo)DEC |
| Situa mapo de Hangĝoŭo |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Hangzhou [+] |
|  |

**Hangĝoŭo** (aŭ **Hangzhou**, en la ĉina lingvo **杭州**, en pinjino **Hángzhōu**) estas prefektujnivela kaj subprovincnivela milionurbo en la oriento de Ĉinio, 180 kilometrojn sudokcidente. Hangĝoŭo estas la ĉefurbo de la provinco Ĝeĝjango.

*Kongmiao* ("Templo de Konfuceo") de Hangĝoŭo, Ĝeĝjango.
## Geografio

La urbego situas ĉe la marborda delto de la rivero Jangzio. La estuaro kreita per la rivera enfluejo en la pacifikan oceanon estas superpontita per ponto nomata laŭ la urbo: la ses-traka strata ponto inaŭguriĝis la 1-an de majo 2008 kaj per longo de 36 kilometroj estas la plej longa oceana ponto de la mondo.

Hangĝoŭo enhavas la gravan Ĝeĝjangan Universitaton, centro de esplorado kaj lernado tra la tuta regiono.

## Klimato

Hangĝoŭo havas subtropikan klimaton kun influo de musono. La someroj estas longaj kun pluvoj, la vintroj estas mallongaj, tiam nur malofte neĝas. La averaĝa temperaturo estas 17 C'. Jare pluvas po 1450 mm.

## Edukado

Hangĝoŭo Normala Universitato

## Ĝemelurboj

* Sajama, Japanio
* Boston, Usono
* Baguiourbo, Filipinoj
* Leeds, Britio
* Fukui, Japanio
* Jeosu, Sud-Koreio
* Nice, Francio
* Paramaribo, Surinamo
* Budapeŝto, Hungario
* Beit Ŝemeŝ, Israelo
* Agadir, Maroko
* Curitiba, Brazilo
* Kazan, Rusio
* Kaburbo, Sud-Afriko
* Oviedo, Hispanio
* Pisa, Italio
* Cancún, Meksiko
* Indianapolis, Usono
* Kuala-Lumpuro, Malajzio
* Dresden, Germanio
* Weert, Nederlando
* Montego Bay, Jamajko

## Vidu ankaŭ

* Metroo de Hangĝoŭo
* Nicolas Trigault
* Martino Martini

## Bildgalerio

Hangĝoŭo ĉe la "okcidenta lago"