Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Normala Amsterdama Akvonivelo

La referenco en la urbdomo de Amsterdam
NAP-nivelo en la urbdomo de Amsterdam
NAP apud Woerden
La **Normala Amsterdama Akvonivelo** (**NAP**; nederlande *Normaal Amsterdams Peil*) estas la referenca alto al kiu altomezuroj en Nederlando estas rilatataj. NAP alto de 0 metroj estas proksimume egala al la averaĝa marnivelo (fakte iom pli alta).

## Nivelmarkoj

La NAP estas videbligita per ĉirkaŭ 35.000 nivelmarkoj kiel boltetoj en konstruaĵoj, pontoj kaj viaduktoj. Unufoje en dek jaroj la "Geometria Servo" (Meetkundige Dienst) denove fiksas la alton de la plej multo de la nivelmarkoj.

## Historio

En 1684 oni kreis en Amsterdamo la "Urban Nivelon" (Stads Peijl). Tiu nivelo tiutempe estis la averaĝa nivelo de la someraj altmaroj de la IJ, akvoamaso ĉe Amsterdamo. Tiutempe oni fiksis tiun nivelon je "9 piedoj kaj 5 coloj"(2,68 metroj) sub la "mardiga alteco". Oni indikis tiun nivelon per indikiloj ĉe kvin kluzoj en la urbo.

En 1860 oni transdonis la Amsterdaman Nivelon al aliaj niveloj uzataj en aliaj partoj de Nederlando. Poste oni eksciis ke la transdonado estis erara. Inter 1885 kaj 1894 oni ĝustigis ("normaligis") la transdonadon kaj ekde tiam la nivelo nomiĝas Normala Amsterdama Nivelo.

En 1879 la nivelo estis transdonata al Germanio. Tie la nivelo nomiĝas Normalnull. Ekde 1973 ankaŭ aliaj eŭropaj landoj uzas la nulnivelon de la NAP.

## Vidu ankaŭ

* Geodezio
* Marnivelo
* Akvonivelo
# Lernejo

| Lernejo |
| --- |
|  |
| **ambiguous Wikidata item (en)  geografia objekto**  |
| **eduka institucio • organizaĵo pri edukado • konstruaĵo** |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | lernanto lerneja instruisto lernataĵaro lerneja biblioteko lernejkonstruaĵo  vd |

 |
|  |

Klasĉambro en Germanio, kiel aspektis dum la jaro 1930
"Madrasa" en Gambio
Albert Anker (1896)
**Lernejo** estas loko por lernado. En multaj landoj estas deviga lernejo. Oni distingas laŭ aĝo de la lernantoj, la lerna celo diversajn lernejajn tipojn. Oni povas grupigi la diversajn tipojn al tri ĉefaj grupoj:

* bazlernejo (elementa lernejo), eventuale kompleta aŭ ne
* mezlernejo (mezgrada lernejo) aŭ duagrada lernejo: baza mezlernejo kaj metilernejo, teknikumo, gimnazio respektive kompleta mezlernejo
* altlernejo (supera lernejo, studejo): universitato, altlernejo, politekniko, faka altlernejo

Oni povas viziti ankaŭ teĥnikan, komercan, politeĥnikan kursojn en mez- aŭ altlernejoj. Tiam ili povas esti specifaj lernejoj kiaj la komercaj lernejoj. Oni povas studi en dumtaga, vespera, aŭ perkoresponda kurso.

Specialaj lernejoj estas la religiaj lernejoj, kie oni instruas ankaŭ la sanktajn tekstojn, religiajn morojn, instruojn (vidu koranlernejo). Laŭ moderna kompreno la ŝtataj lernejoj estu religie kaj politike neŭtralaj.

Iuj lernejoj baziĝas je specialaj pedagogiaj principoj kaj lernometodoj. Aparte konataj inter tiuj estas la lernejoj laŭ Valdorfa pedagogio.

Personon, kiu lernas sen lernejo kaj instruisto, oni nomas aŭtodidakto.

Lernojaro aŭ lerneja jaro estas la periodo de la jaro en kiu lernantoj ĉeestas en lernejoj. Ĝenerale ĝi daŭras 8, 9 al 10 monatojn kaj tio divideblas ĉu en duonjaroj, trimonatoj aŭ kvarmonatoj depende de la lando aŭ institucio. Depende de la lando, la lernojaro aŭ akademia jaro ekas kaj finas en malsamaj datoj. En la plej parto de la landoj de Sudameriko, por ekzemplo, la jaro ekas en marto kaj finas en decembro. En Eŭropo, kontraste, ĝi ekas en septembro kaj finas en junio.

## Diversaj tipoj

Paroĥa lernejo estas privata baz- aŭ mezlernejo filiigita kun religia organizo kaj kies instruplano inkluzivas ĝeneralan religian edukadon krom laikaj temoj, kiel scienco, matematiko kaj lingvaj artoj. La vorto "paroĥa" venas de la sama radiko kiel "paroĥo" kaj paroĥaj lernejoj estis originale la eduka alo de la loka paroĥa preĝejo. Kristanaj paroĥaj lernejoj estas ofte nomitaj "preĝejaj lernejoj" aŭ "kristanaj lernejoj". Krom lernejoj administrataj de kristanaj organizoj, estas ankaŭ religiaj lernejoj filiigitaj kun judaj, islamaj kaj aliaj grupoj. Ĉi tiuj, tamen, ne estas tiom ofte nomitaj "paroĥaj" pro historia asocio de la termino kun kristanaj paroĥoj.

## Vidu ankaŭ

* Eduko
* Infanĝardeno
* Instruado
* Lerno
* Lingvolernejo
* Palaca lernejo
* Pedagogio
* lernejestro
* lernejmajstro (Q1459149)

## Eksteraj ligiloj

*
*  Arkivigite je 2008-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-01-18 per la retarkivo Wayback Machine
# NoSQL

NoSQL (angle *not only SQL*, ne nur SQL) estas metodaro en informadiko, kiu determinas datumbazarajn klasojn kaj devas solvi malbonpunktojn da rilataj datumbazoj: horizontala skalŝanĝebleco (angle *scalability*), atingebleco (angle *availability*) kaj simpleco de projekciado. Tamen la datumbazoj povas subteni SQL-komandojn.

## Klasifiko

NoSQL-datumbazojn eblas dividi en sekvantaj grupoj:

* dokumentotenejo
* ŝlosil-valora tenejo
* grafa datumbazaro
* kolumna tenejo

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Updated database landscape graphic Arkivigite je 2013-06-01 per la retarkivo Wayback Machine, klasifikado da diversaj datumbazoj en diagramo (angle)

## Vidu ankaŭ

* Rilata datumbazo
* SQL
# 21-a jarcento

◄ |
2-a jarmilo |
**3-a jarmilo**

◄ |
19-a jarcento |
20-a jarcento |
**21-a jarcento**
| 22-a jarcento
| 23-a jarcento
| ►
2000-aj jaroj |
2010-aj jaroj |
2020-aj jaroj |
2030-aj jaroj |
2040-aj jaroj |
2050-aj jaroj |
2060-aj jaroj |
2070-aj jaroj |
2080-aj jaroj |
2090-aj jaroj

La **21-a jarcento** komenciĝis la 1-an de januaro 2001 kaj finiĝos la 31-an de decembro 2100.

* Listo de ŝtataj gvidantoj en la 21-a jarcento

| Unuopaj jaroj |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 |
| 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
| 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | 2035 | 2036 | 2037 | 2038 | 2039 | 2040 |
| 2041 | 2042 | 2043 | 2044 | 2045 | 2046 | 2047 | 2048 | 2049 | 2050 |
| 2051 | 2052 | 2053 | 2054 | 2055 | 2056 | 2057 | 2058 | 2059 | 2060 |
| 2061 | 2062 | 2063 | 2064 | 2065 | 2066 | 2067 | 2068 | 2069 | 2070 |
| 2071 | 2072 | 2073 | 2074 | 2075 | 2076 | 2077 | 2078 | 2079 | 2080 |
| 2081 | 2082 | 2083 | 2084 | 2085 | 2086 | 2087 | 2088 | 2089 | 2090 |
| 2091 | 2092 | 2093 | 2094 | 2095 | 2096 | 2097 | 2098 | 2099 | 2100 |

 |

## Vidu ankaŭ

* Kategorio:Naskiĝintoj en la 21-a jarcento
* Kategorio:Mortintoj en la 21-a jarcento
# Orient-Ĉina Normala Universitato

| 华东师范大学 East China Normal University |
| --- |
|  |
| **publika universitato higher education institution directly under Ministry of Education of the People’s Republic of China (en)**  |
| moto | 求实创造，为人师表 |
| Informoj |
| fondodato | 16-a de oktobro 1951 |
| Antaŭe | The Great China University • Kwang Hua University vd |
| Situo |
| Geografia situo | 31° 13′ 41″ N, 121° 24′ 0″ O (mapo)31.228055555556121.4
 |
| lando | Ĉinio |
| urbo | Ŝanhajo |
| Nombroj |
| nombro de studentoj | 36 026 vd (stato: januaro 2019) |
| retejo | Oficiala retpaĝaro [+] |
| Listoj |
| membro de |
| * Asocio de Universitatoj de la Jangzia Delto
* Konstruado de Mondaj Unuarangaj Universitatoj kaj Fakultatoj
* BRICS Universities League (en)
* Shanghai-Hong Kong University Alliance (en)
* Plan 111 (en)

vd |
| filiita al |
| * Alliance of Asian Liberal Arts Universities (en)
* Projekto 985
* Ministerio pri Eduko de Popola Respubliko Ĉinio
* Projekto 211

vd |
| filioj |
| * New York University Shanghai (en)
* School of Physics and Electronic Science, East China Normal University (en)
* School of Chemistry and Molecular Engineering, East China Normal University (en)

vd |
|

|  |
| --- |
| 华东师范大学 East China Normal University (Centra Ŝanhajo)DEC |

 |
|

|  |
| --- |
| 华东师范大学 East China Normal University (Ŝanhajo)DEC |

 |
|
华东师范大学 East China Normal University |
|  |

La **Orient-Ĉina Normala Universitato** (angle East China Normal University aŭ ECNU), fondita en 1951, estas universitato en la urbo Ŝanhajo, Ĉina Popola Respubliko. Ĝi estas delonge konsiderata unu el la plej bonaj universitatoj en Ĉinio. Ĝia unua prezidanto estis Meng Xiancheng.

Kvin ECNU honoraj profesoroj ricevis Nobel-premion. En 2014 ECNU kalkulis 32,000 studentojn.

## Vidu ankaŭ

* Pandiŝo
* == Eksteraj ligiloj ==
* Oficiala retejoĉine
* Oficiala retejo Arkivigite je 2013-01-15 per la retarkivo Wayback Machineangle
* Oficiala retejofrance
# Novtajpeo

| Novtajpeo |
| --- |
|

Fotomuntaĵo |
| speciala municipo de Respubliko Ĉinio  plej granda urbo  urbo  sateliturbo   vd |
|  |  |
| Flago | Blazono |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Cincinnati (1994–)  vd |

 |
|

|  Poŝtkodoj |
| --- |
|  | 207 • 208 • 220–224 • 226–228 • 231–239 • 241–244 • 247–249 • 251–253 vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Hou Yu-ih |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 4 046 037  (2025) [+] |
| **Loĝdenso** | 1 971 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 25° 1′ N, 121° 28′ O (mapo)25.0125121.465
  [+] |
| **Areo** | 2052,57 km² ( 205 257 ha) [+] |
| **Horzono** | norma horzono en Tajvano [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Novtajpeo (Tajvano)DEC |
| Situo de Novtajpeo |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** New Taipei [+] |
|  |

**Novtajpeo** (**新北市**, laŭvorte "Nova norda urbo", angle *New Taipei City*) estas milionurbo en Tajvano, iam nomita "Tajpea distrikto", estas nun la plej granda urbo de Tajvano. Ĝi tute ĉirkaŭas la ĉefurbon Tajpeon kaj administras 29 distriktojn.

Voĉlegita versio de la artikolo Novtajpeo
## Bazaj informoj

Administra domego de Novtajpeo
* Loĝantaro: 3 972 204 (en 2016)
* Poŝtkodo: 207, 208, 220 – 224, 226 – 228, 231 – 239, 241 – 244, 247 – 249, 251 – 253
* Telefonkodo: 02

## Geografio

Novtajpeo etendiĝas en la norda parto de la insulo parte laŭ la maro.

## Historio

La nova urbo fondiĝis en 2010. Pli frue urbo **Ŝjinbei** kaj ankaŭ aliaj komunumoj etendiĝis en tiu loko. Ili ĉiuj unuiĝis, tiel kreiĝis la urbego. Komence la loknomo estus estinta Ŝjinbei, sed pro la latinlingva transskribo-problemoj oni elektis Novtajpeon.

## Vidindaĵoj

* templo Zuŝi
* ceramika muzeo
* muzeo de religioj
* arkeologia muzeo
* muzeo pri teo
* akvofalo
* termala fonto
* plaĝo

## Partneraj administraj unuoj

* Cincinnati, Usono
* distrikto Starnberg, Germanio

## Internaciaj eventoj

De la 11-a ĝis 16-a de julio 2016 en la urbo okazas la Internaciaj Infanaj Ludoj.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tiu ĉi artikolo ekzistas kiel **voĉlegita versio**, registrita je 04.08.2021 kiun vi povas elŝuti aŭ aŭskulti:

---

*Projekto:Aŭdioartikoloj* |

 |

## Vidu ankaŭ

* Tajpeo
* Metroo de Tajpeo
* Metroo de Taojuano

## Fontoj

* Angla Vikipedio
# Teamo

| Teamo |
| --- |
|  |
| **sporta kategorio organizaĵo**  |
| **organizaĵo • grupo de homoj • sporta kategorio** |
|  |

**Teamo** estas grupo da personoj aŭ animaloj unuiĝintaj per sama celo. Grupo ne estas teamo ĉiutempe.

## Vidu ankaŭ

* Grupo
* Nacia teamo
* Skipo
# Flago de la Respubliko de Ĉinio

La **Flago de la Respubliko de Ĉinio** aŭ neformale **flago de Tajvano** estis unuafoje uzita en kontinenta Ĉinio fare de la politika partio Kuomintango en 1917 kaj fariĝis la oficiala flago de la naciisma partio en 1928. Ĝi estis konsekrita en la 6-a artikolo de la Konstitucio de la Respubliko de Ĉinio kiam ĝi estis promulgita en 1947. Ekde 1949, la flago estas plejparte uzita ene de Tajvano kien la Respubliko Ĉinio translokiĝis post la perdo de la Ĉina Revolucio.

En la ĉina, la flago estas ofte priskribita kiel "Blua Ĉielo, Blanka Suno kaj Ruĝa Tero". La blanka suno sur blua kvadrato estas la ŝtata emblemo de la Respubliko de Ĉinio.

## Vidu ankaŭ

* Olimpika flago de Ĉina Tajpeo (Tajvano)
# Insulo

| Insulo |
| --- |
|  |
| **speco de loko**  |
| **terformo • termaso • geografia lokigo • situo** |
|  |

**Insulo** estas tero ĉirkaŭata de akvo. Tre ofte insuloj estas grupigitaj en insularoj.

## Difino

**Insulo** estas areo de tero, ĉirkaŭita de ĉiuj flankoj per akvo de oceanoj, maroj, lagoj kaj riveroj. Insuloj diferencas de kontinentoj laŭ siaj modestaj ampleksoj. Ekzistas solaj insuloj aŭ grupoj de insuloj, t.n. arkipelagoj. Oni distingas insulojn kontinentajn (kiuj apartiĝis de kontinentoj) disde vulkanaj, koralaj k.a.. Estas ankaŭ artefaritaj insuloj.

## Geografiaĵoj

### Plej grandaj insuloj

(surfaco, mil kv.km)

| Nomo | Surfaco | Nomo | Surfaco |
| --- | --- | --- | --- |
| Gronlando | 2.176 | Britio | 216 |
| Nov-Gvineo | 785 | Ellesmere-insulo | 213 |
| Borneo | 734 | Viktoria Insulo | 212 |
| Madagaskaro | 590 | Sulaveso (Celebeso) | 170 |
| Bafina Insulo | 476 | Suda Insulo (Nov-Zelando) | 150 |
| Sumatro | 434 | Javo | 127 |
| Honŝuo | 227 | Norda Insulo (Nov-Zelando) | 115 |

### Plej grandaj insularoj

(surfaco mil kv.km)

| Nomo | Areo | Situo |
| --- | --- | --- |
| Grand-Sunda Insularo | 1500,0 | Hinda Oceano, Javo, Sulavesa, Banda Maroj Brita |
| Kanada Arkta Insularo | 1335,5 | Arkta Oceano |
| Japana insularo | 370,0 | Pacifiko, Japana k Orient-Ĉina Maroj |
| Brita insularo | 325,0 | Atlantiko k Norda Maro |
| Filipina insularo | 300,0 | Pacifiko, Filipina maro |
| Nov-Zelanda Insularo | 268,7 | Pacifiko, Tasmana maro |
| Grandaj Antiloj | 209,0 | Kariba maro |
| Malgrand-Sunda insularo | 128,0 | Hinda Oceano, Timora k Banda maroj |

### Plej multnombraj insularoj

Akvelanda Insularo - Stokholma Insularo

### Ceteraj gravaj insuloj kaj -aroj

Irlando – Islando – Svalbardo – Korsiko – Sicilio – Kreto – Hokajdo – Luzono – Mindanao – Timoro – Srilanko – Tajvano – Kipro – Kanaria Insularo – Havaja Insularo – Kubo – Haitio – Jamajko – Porto-Riko - Balearoj - Diaoyu-Insularo – Bioko – Bismarkoj

* St. Martins en la Scili-insularo
* La insulo Tenerifo
* La insulo Kanton en Kiribato, satelita vido

## Ekologio

Ju pli aparta estas insulo disde aliaj aŭ disde ĉeftero, des pli grava estas la abundo de endemioj kaj de biodiverseco. Enkonduko de invadaj specioj, plej ofte fare de homoj ĉu vole ĉu nevole, tro ofte damaĝegas la ekologian bonfarton de insuloj. Dena R. Spatz kaj Nick D. Holmes analizas en artikolo de Unesko Kuriero la ciferojn pri abundo de endemioj kaj pri multe pli alta proporcio de formortoj de specioj en apartaj insuloj ol en ĉefteroj, ĉefe fare de invadaj specioj. Foje estas entreprenataj iniciatoj fare de registaraj agentejoj aŭ ekologiismaj asocioj. Statistikaj esploroj povas helpi pritaksi tiujn iniciatojn.

## En Esperanto aperis

* Frank van Hertrooij, *Paradizoj en la Oceano* ĉe la blogo Scivolemo, 14-a de decembro 2020

## Vidu ankaŭ

* Plata tektoniko
* Arĥipelago
* Ŝero
* Listo de insuloj en la Mediteraneo
* Neloĝata insulo
* Riverinsulo

## Notoj

## Eksteraj ligiloj

* Difino de insulo
* WYSPA UNDERGROUND
* Arkivigite je 2016-03-05 per la retarkivo Wayback Machine Rehber Ansiklopedisi
* Listo de insuloj Arkivigite je 2008-02-14 per la retarkivo Wayback Machine