Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Skandinava duoninsulo

|  |
| --- |
| Skandinava duoninsulo |
| duoninsulo |
|  Elgå |
| **Deveno de nomo:** Skanio |
|  |
| Kontinento | Eŭropo |
| Ŝtatoj |  Finnlando  Norvegio  Svedio |
| Historia regiono | Karelio |
|  |
| Montaro | Skandinava montaro |
| Parto | Sameio |
| Kelkaj urboj |
10
 - Oslo  - Helsinko  - Suomussalmi  - Tampere  - Göteborg  - Stokholmo  - Upsalo  - Malmö  - Lillehammer  - Haapajärvi
 |
| Kelkaj riveroj | Torne älv, Dalälven |
|  |
| Plej alta punkto |  |
|  - situo | Galdhøpiggen |
|  - alteco | 2 469 m s. m. |
|  |
| Areo | 800 000,0 km² (80 000 000 ha) |
|  |
| Akvoj |
4
 - Balta Maro  - Norda Maro  - Norvega Maro  - Barenca Maro
 |
| Plantaro | Pinofitoj |
|  |
| Horzono | MET (UTC+1) |
|  - somera tempo | MET (UTC+2) |
|  |
| **Loko de Monda heredaĵo de UNESKO** |
| Nomo | Bergen en Bryggen |
| Tipo de heredaĵo |  kultura heredaĵo  |
| Jaro | 1979 (#3) |
| Numero | 59 |
| Regiono | Eŭropo |
| Kriterioj | iii |
|  |
|  Skandinava duoninsulo
Skandinava duoninsulo |
|  Skandinava duoninsulo

 Skandinava duoninsulo

 |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Scandinavia |
|  |
|  |

Vido al Jotunheimen
Bryggen en Bergen en Norvegio
**Skandinava duoninsulo** estas geografia regiono de norda Eŭropo, konsista el Norvegio, Svedio kaj parto de norda Finnlando. La nomo *skandinava* estas devena el *Skanio*, regiono de la plej suda pinto de la duoninsulo. La Skandinava duoninsulo estas la plej granda en Eŭropo.

## Geografio

La Skandinava duoninsulo estas la plej granda en Eŭropo. Ĝi estas proksimume 1,850 km longa kun larĝo varia proksimume inter 370–805 km.

La Skandinavaj montoj ĝenerale difinas la limojn inter la du najbarajn landojn. La duoninsulo estas limigita de kelkaj akvaj areoj kiuj estas la jenaj:

* La Balta Maro (kun la Golfo de Botnio) oriente, kaj la aŭtonomaj Alandaj insuloj inter Svedio kaj Finnlando, kaj Gotlando.
* la Norda Maro (kun la Kategato kaj Skagerrak) okcidente kaj sudokcidente
* la Norvega Maro okcidente
* la Barenca Maro norde

La plej alta elstaraĵo estis Glittertinden en Norvegio je 2,470 m super marnivelo, sed ekde kiam la glaĉero je ties pinto parte fandiĝis, la plej alta nuna elstaraĵo estas je 2,469 m ĉe Galdhøpiggen, ankaŭ en Norvegio. Tiuj montoj loĝigas ankaŭ la plej grandan glaĉeron en kontinenta Eŭropo nome Jostedalsbreen.

Ĉirkaŭ unu kvarono de la duoninsulo kuŝas norde de la Arkta Cirklo, kun la plej norda pinto ĉe Kabo Nordkyn.

## Vidu ankaŭ

* Skandinavio
* Fenoskandio

## Notoj
# Tarim-baseno

| Tarim-baseno |
| --- |
| geografia regiono |
|  |
|

|  Estas |
| --- |
| baseno, senelflua baseno, Q135416215 [+] |

 |
|

---

 |
| Lando | Ĉinio |
|

---

 |
|  - koordinatoj | 39° 28′ 0″ N, 76° 3′ 0″ O (mapo)39.4666666776.05
  |
|

---

 |
| Horzono | UTC+06:00 [+] |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tarim-baseno (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Tarim-baseno (Ĉinio)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Tarim-baseno |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Tarim Basin** [+] |
|  |

Satelita foto de **Tarim-baseno** kun dezerto Taklamakan; en sudokcidento videbla etendiĝoj de Himalajo
La **Tarim-baseno** (ĉine 塔里木盆地, ujgure تارىم ئويمانلىقى‎) estas geografiaĵo en tre-okcidenta parto de Ĉinio, kun areo de ĉirkaŭ 530.000 km², tiel la plej granda baseno en Centra Azio.

## Geografio

La baseno havas la longon de 1500 km en okcidenta-orienta direkto, larĝon de ĉirkaŭ 600 km en norda-suda direkto. Ĝi troviĝas en la suda parto de la Ujgura Aŭtonoma Regiono Ŝinĝango, en alto de 780 en oriento (ĉe lago Lop Nor) ĝis 1410 m en sudo (ĉe Ĥotan).

Centra Azio kun Silka vojo
La baseno estas malfermita en direkto oriento al Ĉinio kaj Mongolio pro relative malaltaj montaroj, dum en aliaj direktoj ĉirkaŭas ĝin altegaj montaroj: norde Tjanŝano (alto 7439), okcidente la Pamiro (Pik Ismoil Somoni, pinto 7495 m), en sudokcidento Karakorumo (K2, alto 8611 m) kaj sude la Kunlun (Kongur, alto 7719 m).

En centro de la *Tarim-baseno* etendiĝas la dezerto Taklamakan. La basenon trafluas la rivero Tarim.

## Ekonomio

Oni malkvoris grandan nafto- kaj tergaskampon en mezo de la Taklamakano. Por ekspluati tiujn, oni konstruis asfaltitan vojon (10 mio USD/km), kiu trairas la dezerton de Luntai (Bügür) al Minfeng (Niya), en norda-suda direkto. Oni devas la vojon amabaŭflanke fortigi pro la lozaj sablodunoj kaj oni devas purigi daŭre la vojon.

Oazoj ekzistas ĉe rivero Tarim kaj ĉe ties alfluantoj same ĉe rando de la baseno.

## Vidu ankaŭ

* Sven Hedin
* Ĉina-sveda ekspedicio
* Dezerto Lop Nor
* Lop Nor
* Loulan
* Nuklea testejo Lop Nor
* Taklamakano
* Silka vojo
# Gubernio Kagoŝimo

| Kagoŝimo |
| --- |
| 鹿児島県 |
|  |
|  |
| **gubernio de Japanio** |
| **Loko** |
| **Regiono** | Kiuŝuo |
| **Municipokodo** | 46000-1 |
| **Fizikaj karakteraĵoj** |
| **Areo** | 9 132,42 km² |
| **Loĝantaro** (2021) |
|      Tute | 1 586 435  |
|      Denseco | 174 loĝ./km² |
| **Simboloj** |
| **Arbo** | Kaikouzu (*Erythrina crista-galli*) Kamforarbo (*Cinnamomum camphoras*) |
| **Floro** | Mijama Kiriŝima (*Rhododendron kiusianum*) |
| **Birdo** | Japana garolo (*Garrulus lidthi*) |
|  Blazono de Kagoŝimo |
| **Ekonomio** |
| **Gubernia oficejo de Kagoŝimo** |
| **estro** | Kōichi Shiota (ekde 28-a de julio 2020) |
| **Adreso** | 〒890-8577 鹿児島県鹿児島市鴨池新町10番1号 10-1, Kamoike-shinmachi, Kagoshima-shi Kagoshima JP-890-8577 Japanio |
| **Telefononumero** | +81-99-286-2111 |
| **Oficiala retpaĝaro:** Oficiala retejo |
|  |

La **gubernio Kagoŝimo** aŭ kun dua adjektiva vorto **gubernio Kagoŝima** (japane 鹿児島県, *kagoŝima -ken* ; Hepburn:Kagoshima-; Kunrei: Kagosima-), ĝis 2008 en Esperanto ankaŭ **prefektejo** Kagoŝimo, estas gubernio de Japanio.

Laŭ la stato de 2021 en la gubernio vivis 1 586 435 loĝantoj sur areo de 9 132,42 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 174 loĝantoj/km². Administra centro de la gubernio estas la urbo Kagoŝimo. Krom la precipa parto de la gubernia teritorio sur la insulego Kjuŝuo, al la teritorio ankaŭ apartenas la pli suda Osumi-insularo kaj la ankoraŭ pli suda Amami-insularo kun ĉefa insulo Amami-Oŝima.

## Geografio

### Urboj

* Aira
* Akune
* Amami
* Hioki
* *Ichikikushikino* [Iĉikikuŝikino]
* Ibusuki
* Isa
* Izumi
* Kagoŝimo (gubernia ĉefurbo)
* *Kanoya* [Kanoja]
* *Kirishima* [Kiriŝima]
* Makurazaki
* *Minamikiushu* [Minamikiuŝu]
* *Minamisatsuma* [Minamisacuma]
* *Nishinoomote* [Niŝinoomote]
* *Satsumasendai* [Sacumasendaj]
* *Shibushi* [Ŝibuŝi]
* Soo
* Tarumizu

### Aliaj geografiaĵoj

* Vulkano Sakurajima [Sakuraĵima]
* Insuloj Amamioj

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (japane)
* Bonvenon al Kagoŝima Esperanto-Societo Kagoŝima Esperanto-Societo (鹿児島エスペラント会)
# Ruĝa maro

| Ruĝa maro |
| --- |
| maro |
|  |
| Mapo de Ruĝa maro kaj ĉirkaŭaĵo. |
| Profundeco |
|   Maksimuma | 3 039 m |
| Larĝeco | 350 km |
| Longeco | 2,000 km |
| Areo | 450,000 km² |
| Supra tutaĵo | Hinda oceano |
| Najbaraj tutaĵoj | Araba maro Mediteraneo |
| Kontinento | Azio Afriko |
| Landoj |  Egiptio  Sudano  Eritreo  Ĝibutio  Jemeno  Sauda Arabio  Jordanio  Israelo |
| Koordinatoj | 22° 0′ 0″ N, 38° 0′ 0″ O (mapo)2238
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Geografia lokigo sur la mapo : Ruĝa maro

|  |
| --- |
|
Ruĝa maro |

* (Vidu la situon sur mapo : Ruĝa maro)
 |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapRuĝa maro |
|  |

La **Ruĝa Maro** troviĝas inter Afriko kaj Araba Duoninsulo, kaj havas bordojn kun Eritreo, Sudano, Egiptio, Sauda Arabio kaj Jemeno. Ĝia longeco estas 2250 kilometroj, kaj ĝi havas maksimuman larĝecon de 355 kilometroj. Ĝia maksimuma profundo estas 2130 metroj.

Ĉe la nordo, la Ruĝa Maro konektas kun Sueza Golfo apud la Sinaja Duoninsulo, kaj kun la Akaba Golfo. Ĉe la sudo, ĝi konektiĝas kun la Adena Golfo, kiu estas parto de Araba maro (tra Bab al-Mandab).

La havenoj estas Ĝido en Sauda Arabio kaj Mukala de Jemeno; ankaŭ Suezo kaj Port Sudan estas gravaj kaj ankaŭ notindas la urbo El Gouna en Egiptio.

En 1869 estis malfermita la Sueza Kanalo, pro kio la Ruĝa Maro fariĝis grava komerca vojo por ŝipirado inter Azio kaj Eŭropo.

La insuloj de Ruĝa maro estas:

* Haniŝ-insuloj
* Perim
* Dahlak-Arkipelago
* Farasan-insuloj
* Zuqar-insulo

Biogeografie, la Ruĝa Maro estas unu el la 43 maraj ekoregionoj de la tutmondaj 200, kiuj inkluzivigas ĉiujn ekoregionojn elektitajn de la Monda Natur-Fonduso (WWF) pro graveco rilate al naturprotekto.

## Eksteraj ligiloj

* angle Tutmondaj 200; numero 231 : Ruĝa maro (WWF) Arkivigite je 2011-11-08 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Situo de la Ruĝa Maro: tajpu *Red Sea* Arkivigite je 2011-10-14 per la retarkivo Wayback Machine