Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Konstruaĵo Thomas Jefferson

| Konstruaĵo Thomas Jefferson |
| --- |
|  |
| **biblioteka konstruaĵo  konstruaĵo por publika administrado**  |
| Bazaj datoj |
| Konstrustilo | belarta arkitekturo vd |
| Arkitekto | John L. Smithmeyer • Paul J. Pelz vd |
| Estiĝo | 1897 |
| Malfermo | 1-a de novembro 1897 |
| Lando | Usono   vd |
| Situo | Vaŝingtono |
| Adreso | 101 Independence Ave SE, Washington, DC 20540-4660 |
| Situanta sur | Sendependeco-Avenuo |
| Poŝtkodo | 20540-4660 |
| Situo |
| **Geografia situo** | 38° 53′ 19″ N, 77° 0′ 20″ U (mapo)38.8887231-77.0055316
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Konstruaĵo Thomas Jefferson (Centra Vaŝingtono)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Konstruaĵo Thomas Jefferson |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapKonstruaĵo Thomas Jefferson |
| Retejo |  |
|  |

Konstruaĵo Thomas Jefferson ĉe la Kongresa Biblioteko
La vero uzas spegulon kaj serpenton, (1896). Olin Levi Warner, Kongresa Biblioteko Konstruaĵo Thomas Jefferson, Vaŝingtono.
La plej antikva el la tri konstruaĵoj de la Kongresa Biblioteko de Usono, nome la **Konstruaĵo Thomas Jefferson** aŭ en angla **Thomas Jefferson Building** estis konstruita inter 1890 kaj 1897. Ĝi estis origine konata kiel **Konstruaĵo de la Kongresa Biblioteko** kaj estas situanta ĉe First Street SE, inter Independence Avenue kaj East Capitol Street en Vaŝingtono. La konstrustilo *Beaux-Arts* estas konata pro sia klasikisma fasado kaj prilaborita dekorata interno. Ties desegno kaj konstruado havas komplikan historion; la ĉefa arkitekto de la konstruaĵo estis Paul J. Pelz, dekomence partnere kun John L. Smithmeyer, kaj sukcedita de Edward Pearce Casey dum la lastaj kelkaj jaroj de konstruado.

## Notoj

## Murpentraĵoj de Robert Reid

* *Kono* (1896). Konstruaĵo Thomas Jefferson, Vaŝingtono
* *Saĝo* (1896). Konstruaĵo Thomas Jefferson, Vaŝingtono

## Referencoj

* Architect of the Capitol, Washington, D.C. "Thomas Jefferson Building Architecture." Alirita 2011-12-18.
* Library of Congress. "Thomas Jefferson Building: A Brief History of the Library." Alirita 2011-12-18.
# Kvorumo

| Kvorumo |
| --- |
| **evento**  |
| **kvanto • antaŭkondiĉo** |
|  |

**Kvorumo** (el la latina *quorum*) estas difinita minimuma kvanto de ĉeestantoj en kunveno (ofte parlamento), necesa por ke iu ajn decido, proklamo aŭ leĝo havu leĝan valoron.

Kvorumo povas esti difinita kiel senpera kvanto aŭ kiel rilatumo al plena kvanto de la membroj.

Por decidoj de malsama graveco ĉe la sama kunveno povas esti uzataj malsamaj kvorumoj.

Kutimaj variantoj estas:

* Kunveno rajtas decidi, se ĉeestas pli ol duono aŭ pli ol 2/3 da la ĉiuj membroj
* Kunveno faras decidon, se jese voĉdonas pli ol duono aŭ pli ol 2/3 da la ĉiuj membroj

Se kvorumo ne estas (minimuma bezonata kvanto de la membroj ne ĉeestas) la kunveno kutime ne komenciĝas aŭ ĉesiĝas.
# Arkansaso

| **Arkansaso State of Arkansas** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| (Flago de Arkansaso) | (Blazono de Arkansaso) |

 |
| Ŝtata kromnomo: *The Natural State* (La Natura Ŝtato) |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Aliaj subŝtatoj de Usono |
| **Ĉefurbo** | Little Rock |
| **Plej granda urbo** | Little Rock |
| **Guberniestro** | *Sarah Huckabee Sanders* (ekde 10-a de januaro 2023) |
| **Areo** | 137 732 km² (29) |
|  - **Tero** | 134 856 km² |
|  - **Akvo** | 2 876 km² (2,09 %) |
| **Loĝantaro (2020)** |
|  - **Loĝantaro** | 3 011 524 (33-a) |
|  - **Denso** | 21,86 /km² (34-a) |
| **Aliĝo** |
|  - **Dato** | 15-a de junio 1836 |
|  - **Ordo** | 25 |
| **Horzono** | CST: UTC−6/Somera tempo−5 |
| **Latitudo** | 33° N al 36° 30' N |
| **Longitudo** | 89° 41' U al 94° 42' U |
| **Larĝeco** | 385 km |
| **Longeco** | 420 km |
| **Alteco** |  |
|  - **Plej alta** | Magazena Monto, 839 m |
|  - **Meza alteco** | 198 m |
|  - **Plej malalta** | Ouachita, 17 m |
| **Mallongigoj** |
|  - **USPS** | AR |
|  - **ISO 3166-2** | US-AR |
| **Retejo** | arkansas.gov |
|  |

**Arkansaso** (angle *Arkansas* [*á:rkansa:*]  aŭskulti) estas subŝtato de Usono. Ĝi fariĝis la 25-a ŝtato de Usono je la 15-a de junio 1836. Laŭ la stato de la jaro 2020 en Arkansaso vivis 3 011 524 personoj sur areo de 137 733 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 22 loĝantoj/km².

**Ĉefurbo:** Little Rock

**Ŝtatestro:Sarah Huckabee Sanders* ekde 2023, antaŭe *Asa Hutchinson* ekde 2015.

La nomo Arkansaso devenas de la algonkena vorto *akakaze*, per kiu la algonkenoj nomis la tribon *Quapaw*; la prononco estas tiu de la franca lingvo en la 17‑a jarcento.

## Kantonoj

Arkansaso havas 75 kantonojn.

### Kantonaj sidejoj

* Fayetteville (Arkansaso)

## Limoj

Najbaraj subŝtatoj estas:

* Misurio norde
* Tenesio kaj Misisipio oriente
* Luiziano kaj Teksaso sude
* Oklahomo okcidente

## Servoj

* Arkansasa Ŝtata Universitato

## Bildoj

* Kvarona dolaro de Arkansaso
* Ŝtata universitato de Arkansaso en Jonesboro

## Vidu ankaŭ

* Eburbeka pego, eble formortinta specio de birdo, eble vidita dum la 2000‑a jaroj

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
* Genealogia projekto pri la ĉerokiaj indiandoj en Arkansaso
# Zaprešić

| Zaprešić |
| --- |
|  |
| urbo en Kroatio   vd |
|  |  |
| Flago | Blazono |
| Administrado |
| **Poŝtkodo** | 10290 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 24 133  (2021) [+] |
| **Loĝdenso** | 449 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 45° 51′ N, 15° 48′ O (mapo)45.8515.8
  [+] |
| **Alto** | 128 m [+] |
| **Areo** | 53,8 km² (5 380 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+01:00 [+] |
|

|  |
| --- |
| Zaprešić (Kroatio)DEC |
| Situo de Zaprešić |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Zaprešić [+] |
|  |

Zaprešić troviĝas en la plej malhela departemento
Centro de Zaprešić
Monumento de Jelačić
Kastelo de Zaprešić
**Zaprešić** (zapreŝitj) estas urbo en Kroatio, en departemento de Zagrebo. Ankoraŭ 8 komunumoj apartenas al la municipo.

* Areo de la municipo: 52.60 km²
* Supermara alteco: 128 m
* Loĝantaro en la municipo: 23 125, en la urbo: 17 538 (en 2001)
* Poŝtkodo: 10 290
* Telefonprefikso: 01
* Aŭtokodo: ZG

## Situo

Zaprešić situas laŭ ĉefvojo kaj fervojo Zagrebo-Slovenio. La ĉefurbo troviĝas 17 km-ojn.

## Historio

Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1334. Ĝis Traktato de Trianon Zaprešić apartenis al Habsburga Imperio, al Hungara reĝlando laŭ persona unio ekde 1091, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio, fine ekde 1991 al Kroatio.

## Vidindaĵoj

* kastelo
* monumento de Josip Jelačić
* moderna preĝejo

## Famulo

* banuso Josip Jelačić

Moderna preĝejo de Zaprešić
# Kontraŭbrula strio

farado de kontraŭbrula strio (Suda Karolino, Usono)
**Kontraŭbrula strio** aŭ **kontraŭbrula breĉo** estas plurajn metrojn larĝa strio en arbaroj, grandaj herbejoj kaj erikejoj kaj aliaj facile bruleblaj areoj. Sur tiu strio la amaso de brulebla materialo (arboj, arbustoj, vebroj, konstruaĵoj k.s.) devas esti reduktita je minimumo, tiel, ke la breĉo estu apenaŭ superebla obstaklo por la fajro. Tial la disvastiĝo de arbara incendio povas esti limigita.

Kontraŭbrulaj strioj estas plej ofte artefaritaj (ekzemple per malplantado en arbaroj), sed ekzistas ankaŭ naturaj donitaĵoj, ekzemple larĝa rivero aŭ roka montodorso. Ankaŭ larĝaj stratoj povas havi la funkcion de kontraŭbrulaj strioj en setlejoj kaj ŝoseoj en komunikvojaj areoj.

Ĉe arbaraj incendioj kontraŭbrulaj strioj estas ankaŭ farataj per malplantado kiel aktiva kontraŭbatalo de la brulo, same kiel per kontrolita bruligo de la areoj tra kiuj incendioj povus disvastiĝi.

Fakuloj konkludis, ke grandajn kaj longdaŭrajn arbarajn incendiojn en Aŭstralio en 2019 kaŭzis interalie strikta malpermeso forhaki arbojn eĉ por krei kontraŭbrulajn striojn. Tio kaŭzis kreskon de bruleblaj arboj kaj arbustoj kaj senefikigis kontraŭfajrajn klopodojn.
# Newt Gingrich

| **Newt Gingrich** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Newt Gingrich**  |
| **Naskonomo** | Newton Leroy Gingrich |
| **Naskiĝo** | 17-an de junio 1943 (1943-06-17) (83-jaraĝa) en Harrisburg |
| **Religio** | katolikismo vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Usono   vd |
| **Alma mater** | Universitato Emory - Bakalaŭro de Artoj (–1965) Baker High School (en)    Tulane University School of Liberal Arts (en)    Universitato Tulane - doktoro de filozofio (–1971) Universitato Tulane - Magistro de Artoj (–1968) Baker High School (en)   (–1961) Georgia College & State University (en)    vd |
| **Partio** | Respublikana Partio   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio |
| **Gefratoj** | Candace Gingrich (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Callista Gingrich (en)  (2000–) Marianne Ginther (en)  (1981–2000)  vd |
| Profesio |
| **Okupo** | instruisto (1970–1978) politikisto  verkisto  romanisto  historiisto   vd |
| **Aktiva en** | Vaŝingtono vd |
|

|  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1997–1999) Speaker of the United States House of Representatives (en)  (1995–1999) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1995–1997) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1993–1995) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1991–1993) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1989–1991) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1987–1989) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1985–1987) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1983–1985) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1981–1983) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1979–1981) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1979–1999)  vd |

 |
|

|  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * (1997)  Doublespeak Award (en)
* (1995)  Doublespeak Award (en)
* (1995)  Persono de la jaro

vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Newton Leroy** "**Newt**" **GINGRICH** estas usona politikisto. Li estas membro de la Respublikana Partio. Li servis 1995-1999 kiel la Kunvenestro de la usona Domo de Reprezentantoj. Li nun kampanjas por nomumiĝi la respublikana prezidenta kandidato en la batolado de novembro 2012.

Newt Gingrich parolas ĉe loka forumo en januaro 2012
# Robert M. La Follette la pli aĝa

| **Robert M. La Follette la pli aĝa** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Robert Marion La Follette Senior**  |
| **Naskiĝo** | 13-an de junio 1855 (1855-06-13) en Primrose |
| **Morto** | 18-an de junio 1925 (1925-06-18) (70-jaraĝa) en Vaŝingtono |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | kardivaskulsistema malsano  vd |
| **Tombo** | Forest Hill Cemetery (en)   ﻿ / ﻿ (mapo)  vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Usono   vd |
| **Alma mater** | University of Wisconsin Law School (en)    vd |
| **Partio** | Progresisma Partio (1924–) Respublikana Partio (–1924)  vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio |
| **Patro** | Josiah La Follette (en)   vd |
| **Patrino** | Mary Ferguson (mul)   vd |
| **Edz(in)o** | Belle Case La Follette (en)  (1881–1925)  vd |
| **Infanoj** | Fola La Follette (en) , Robert M. La Follette Jr. (mul) , Philip La Follette (en)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | politikisto  guberniestro  juĝisto  verkisto  advokato  juristo   vd |
| **Aktiva en** | Vaŝingtono • Madison vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | usona senatano (1925–1925) usona senatano (1923–1925) usona senatano (1921–1923) usona senatano (1919–1921) usona senatano (1917–1919) usona senatano (1915–1917) usona senatano (1913–1915) usona senatano (1911–1913) usona senatano (1909–1911) usona senatano (1907–1909) usona senatano (1906–1907) guberniestro de Viskonsino (1901–1906) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1885–1891) ano de Usona Domo de Reprezentantoj (1885–1891) senatano   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Robert M. La Follette la pli aĝa** estis usona politikisto. En 1924 li kunkonkuris pri la usona prezidanta elekto, sed li malvenkis: prezidanto de Usono fine iĝis Calvin Coolidge. Lian prezidantan kampanjon apogis la partioj *Progresiva Partio* kaj Socialista Partio de Ameriko.
# Konferenco de Parizo 1919

| Konferenco de Parizo 1919 |
| --- |
| Paris Peace Conference |
|  |
| **packonferenco**  |
| Komenco | 18-a de januaro 1919 vd |
| Fino | 21-a de januaro 1920 vd |
| Geografia situo | 48° 51′ 24″ N, 2° 21′ 8″ O (mapo)48.85672.3522
 |
| Lando*j* | Francio vd |
|

|  |
| --- |
| Konferenco de Parizo 1919 (Parizo)DEC |

 |
|
Konferenco de Parizo 1919 |
|  |

George, Orlando, Clemenceau kaj Willson, la "Komitato de la Kvar", dum ripozo en la negocado de la Konferenco.
La **Packonferenco de Parizo** estis la kunveno de la Triopa Entento post la armistico por interkonsenti la packondiĉojn kun la Centraj Potencoj: Germanio, Otomana\_Imperio Turkio), Bulgario, Aŭstrio kaj Hungario, ĉi tiuj du lastaj kial reprezentantoj de la malaperinta Aŭstrio-Hungario. La aliancitoj komencis la negocadlaborojn inter si la 18-an de januaro 1919 sub la gvido de la *Komitato de la Kvar*: Wilson, Clemenceau, Lloyd George kaj Orlando.

## Pozicioj de la aliancitoj

### Britio

* Ĝi ne reklamaciis teritoriojn en Eŭropo sed ĝi sopiris gajni koloniojn en Afriko kaj Azio.
* Ĝi volis la detruadon de la germana militŝiparo.
* Tamen, ĝi ne volis entute detrui Germanion por ne fortigi Francion.
* Ĝi ankaŭ postulis monkompenson.

### Usono

* Kreado de la Ligo de Nacioj kiel garantio de la monda paco en la mondo.
* Krei novajn landlimojn laŭ la naciecoj kaj monkompensoj

### Francio

* Rekuperado de Alzaco-Loreno.
* Militiste okupi la okcidentan zonon de Rejno kaj establi sendependan ŝtaton en Rejnlando.
* Milite malfortigi Germanion. Oponado al la unuiĝo de Germanio kaj Aŭstrio.
* Teritoriaj gajnoj kaj monkompenso

### Italio

* Aplikado de la Traktato de Londono: aneksiĝo de Trentino, Sudtirolo, Triesto kaj la plejparto de Istrio kaj Dalmatio.
* Koloniaj gajnoj en Meza Oriento kaj Afriko. Monkompenso

## Atingaĵoj

### Traktatoj

Ekde junio 1919 prezentiĝis la traktatoj por ilia subskribo fare de la venkitaj landoj.

* Traktato de Versajlo
* Traktato de Saint-Germain-en-Laye
* Traktato de Neuilly
* Traktato de Trianon
* Traktato de Sèvres

Pere de tiu konferenco kaj ĝiaj traktatoj, estis ordigita nova politika mapo en Eŭropo per kreado de novaj nacioj: Jugoslavio, Ĉeĥoslovakio, Hungario, Finnlando, Estonio, Latvio kaj Litovio. La landlimoj de venkitaj landoj estis ratifitaj. Ankaŭ estis kreita la konata kiel "sana ŝnuro" por izoligi la komunismon el la kapitalisma mondo.

### Malsukcesoj

La Propono por rasegaleco (人種的差別撤廃提案 Jinshutekisabetsu teppai teian?, laŭvorte "Propono por abolicii rasan diskriminacion") estis ŝanĝo al la Traktato de Versajlo kiu estis konsiderita ĉe la Konferenco de Parizo 1919, proponita de Japanio. Malgraŭ tio ke, ĝi neniam celis ampleksi universalan implicon kaj ĝi celis nur garantii egalan pritraktadon de ĉiuj ŝtatanoj apartenantaj al la Ligo de Nacioj, la ĉeesto de afrikaj, sudamerikaj kaj aziaj landoj ĉe la Ligo de Nacioj, alligis al ĝi universalan implicon, kio igis la proponon ege polemika.
# McKinley-tarifo

La **McKinley-tarifo** de 1890 estis averaĝe 48.4%-a dogantarifo de Usono, por protektado de la hejmaj produktantoj. Ĝia ĉefa proponanto estis la kongresano kaj estonta prezidento (respublikana) William McKinley.

Por akceptigi tion, la respublikana partio apogis la akton Sherman Silver Purchase Act. Tio altigis la prezojn en Usono kaj eble Benjamin Harrison ankaŭ pro tio perdis prezidentecon dum la sekvaj elektoj.

La tarifo estis malavantaĝa por la kamparanoj, ĉar ĝi altigis prezojn de agrikulturaj teknikaj ekipaĵoj kaj ne haltigis malmultekostecon de la usonaj agrikulturaj produktoj. La sekva agrara indigniĝo helpis fortiĝon de movado „Free Silver” kaj la Populista Partio.

La tarifo kaŭzis perdon de la kongresaj elektoj por la respublikanoj. La McKinley-tarifo estis rekta kontribua ero al la Paniko de 1893 kiu rezultis la malvenkon de la Demokrata Partio en kongresaj elektoj de 1894. La respublikana William McKinley iĝis prezidento en 1896.
# Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco

La **Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco** aŭ **Kanad-usona Konsento pri Libera Komerco** (en angla *Canada–United States Free Trade Agreement* (*CUSFTA*), oficiale *Free Trade Agreement between Canada and the United States of America*, france *Accord de libre-échange entre le Canada et les États-Unis D'Amérique*), estis interkonsento pri internacia komerco atingita de negocistoj de Kanado kaj Usono la 4an de Oktobro, 1987, kaj subskribita de la estroj de ambaŭ landoj la 2an de Januaro, 1988. Tiu interkonsento laŭgrade nuligis ampleksan gamon de komercaj limigoj por dek-jara periodo, kaj rezultis en substanca pliigo de trans-lima komerco kiel pliigo de la lasta anstataŭita komercokonsentyo. Per la aldono de Meksiko en 1994, FTA estis superita de la Nordamerika Liberkomerca Interkonsento (en angla: *North American Free Trade Agreement (NAFTA)*, en franca: *Accord de libre-échange Nord Américain (ALENA)*, hispana: *Tratado de Libre Comercio de América del Norte (TLCAN)*).

Kiel asertita en la interkonsento, la ĉefaj celoj de la Kanad-usona Konsento pri Libera Negoco estis la jenaj:

* Elimini barilojn de komerco kaj en varoj kaj en servoj inter Kanado kaj Usono
* Faciligi kondiĉojn pri justa konkurenco ene areo de libera komerco establita de la interkonsento
* Sufiĉe liberigi kondiĉojn por investado ene de tiu areo de libera komerco
* Establi efektivajn procedurojn por la kunadministrado de la interkonsento kaj la dissolvo de disputoj
* Meti la fundamenton por plia duflanka kaj multflanka kunlaborado por etendi kaj plibonigi la profitoj de la interkonsento

## Notoj
# William Pitt

| **William Pitt** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **William Pitt the Younger**  |
| **Naskiĝo** | 28-an de majo 1759 (1759-05-28) en Kent |
| **Morto** | 23-an de januaro 1806 (1806-01-23) (46-jaraĝa) en Londono |
| **Tombo** | Abatejo Westminster   vd |
| **Religio** | Anglikanismo vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Reĝlando de Granda Britio   vd |
| **Alma mater** | Kolegio Pembroke   vd |
| **Partio** | Tories (en)    vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio |
| **Patro** | William Pitt  vd |
| **Patrino** | Hester Pitt, Countess of Chatham (en)   vd |
| **Gefratoj** | John Pitt, 2nd Earl of Chatham (en) , Lady Harriet Pitt (en)  kaj Hester Stanhope, Viscountess Mahon (en)   vd |
| **Edz(in)o** | – |
| Profesio |
| **Okupo** | politikisto  advokato  grafo   vd |
| **Aktiva en** | Londono vd |
|

|  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | Britia ĉefministro (1804–1806) kanceliero de la trezorejo (1804, 1783, 1782–1806, 1801, 1783) Leader of the House of Commons (en)  (1804–1806) Lord Warden of the Cinque Ports (en)  (1792–1806) Britia ĉefministro (1783, 1804–1801, 1806) Leader of the House of Commons (en)  (1783–1801) member of the 2nd Parliament of the United Kingdom (en)   member of the 18th Parliament of Great Britain (en)   member of the 17th Parliament of Great Britain (en)   member of the 16th Parliament of Great Britain (en)   member of the 1st Parliament of the United Kingdom (en)   member of the 15th Parliament of Great Britain (en)    vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**William PITT** la pli juna (naskiĝis la 28-an de majo 1759 - mortis la 23-an de januaro 1806) estis brita ŝtatviro, gvidanto de la novaj torioj, dua filo de William Pitt (pli maljuna). Li estis ĉefministro de Britio dufoje (de 1783 ĝis 1801 kaj de 1804 ĝis 1806) kaj reprezentis ĉefe la interesojn de la kolonioj, la bankoj kaj la komercistoj.

William PittLi tiris en 1784 sub ŝtata kontrolo la Britan Orient-Hindian Asocion. Li forte subtenis malamikojn de Francio, malamikojn de la franca revolucio kaj poste Napoleono. Li subpremis la demokratiajn protestojn (ekz. la matrosa ribelo de 1797), limigis la gazetan kaj kunvenan liberecon, subbatis la ribelon de Irlando en 1798 kaj deklarigis unuiĝon de Grand-Britio kaj Irlando. Tio signifis ĉesigon de la irlanda parlamento.

Li abdikis post la malvenko ĉe la Batalo ĉe Slavkov. Lia plej grava politika adversulo estis Charles James Fox.
# Eŭropa Ekonomia Komunumo

| Eŭropa Ekonomia Komunumo |
| --- |
|  |
| **organizaĵo**  |
| Komenco | 1-a de januaro 1958 vd |
| Fino | 1-a de decembro 2009 vd |
| Poste | European Community • Eŭropa Unio vd |
| Sidejo | Bruselo |
| **Filioj** | Joint Information Service of the European Community (en)   vd |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | common market of the European Economic Community (en)   vd |

 |
|  |

Flago de la Eŭropa Unio
La **Eŭropa Ekonomia Komunumo** (**EEK**, populare foje nomata **Komuna Merkato**) estis la organizaĵo de la ekonomia integriĝo de la okcidentaj landoj, inter 1957 kaj 1993. La nomo de la ekonomia komunumo estas ekde la 1-an de novembro 1993 **Eŭropa Komunumo**.

Ĝin fondis Francio, Belgio, Luksemburgo, Nederlando, Italio kaj la Germana Federacia Respubliko, aliĝis en 1973 Britio, Danio kaj Irlando, en 1981 Grekio, en 1986 Portugalio kaj Hispanio.
# Usona ministro pri komerco

| Usona ministro pri komerco |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| **pozicio**  |
| **ministro pri komerco** |
| Komenco | 1913 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Howard Lutnick, ministro pri komerco ekde februaro 2025
La **Usona ministro pri komerco** (angle *United States Secretary of Commerce*) estas membro de la kabineto de Usono, la ministraro kaj fakte usona registaro, kiu estras la usonan ministerion pri komerco. La ministron nomumas la ŝtata prezidanto aŭ prezidento, kondiĉe de konfirmo de la Senato. Howard Lutnick estas usona ministro pri komerco ekde februaro 2025.

En 1903 oni kreis usonan ministerion pri komerco kaj laboro; en 1913 oni disigis tion en apartajn departementojn.
# Jud-kristana konceptaro

Monumento ĉe la Teksasa Ŝtata Kapitolo prezentanta La Dekologo.

La Usona Supera Tribunalo lasis ĝin stari en Van Orden v. Perry (2005).
**Jud-kristana konceptaro** estas mondkoncepto komuna al judismo kaj kristanismo, kiel monoteismo, kredo en la Biblio, ktp. Malgraŭ tio, ne estas ekzakta difino de tiu "jud-kristana konceptaro", ĝenerale, oni uzas tiun esprimon kiel montro de malaprobo, preskaŭ kiel insulto. Tiu esprimo aperis en 19-a jarcento ĉe ateistoj, socialistoj kaj socialaj reformistoj por indiki la Eŭropan mondkoncepton, komunistoj tro uzis ĝin por indiki burĝan aŭ kapitalisman konceptaron.
# Marc Andreessen

| **Marc Andreessen** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 9-an de julio 1971 (1971-07-09) (54-jaraĝa) en Cedar Falls |
| **Lingvoj** | angla |
| **Loĝloko** | New Lisbon • Atherton |
| **Ŝtataneco** | Usono   |
| **Alma mater** | Universitato de Ilinojso en Urbana-Champaign - komputiko (–1993) New Lisbon High School (en)    |
| Familio |
| **Edz(in)o** | Laura Arrillaga-Andreessen (mul)  (2006–)  |
| Okupo |
| **Okupo** | komputosciencisto  programisto  programinĝeniero  investisto  blogisto  entreprenisto  inventisto  inĝeniero   |
| **Verkoj** | Mosaic Fairshake |
|  |

**Marc ANDREESSEN** [an-DRI-sen] (naskiĝis la 9-an de julio 1971) estas usona komputikisto kiu verkis en 1993 la unuan popularan grafikan TTT-legilon, Mosaic.

En 1994 li kunfondis la kompanion Netscape por produkti la legilon kiel la komerca produkto, la Netscape Navigilo (angle, *Netscape Navigator*). Pro Andreessen, la TTT kaj la Interreto jam ne estas afero de komputikistoj, sed fakto de moderna vivo.