Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Global Biodiversity Information Facility

| Global Biodiversity Information Facility |
| --- |
|  |
|  |
| **internacia organizaĵo interreta datenbanko biologia datumbazo taksonomia datenbanko datena biblioteko neprofitcela organizaĵo research infrastructure (en)  global species database (en)**  |
| Komenco | 2001 vd |
| Geografia situo | 55° 42′ 10″ N, 12° 33′ 35″ O (mapo)55.70270653003112.55958653911
 |
| Lando*j* | Danio vd |
|

|  |
| --- |
| Global Biodiversity Information Facility (Centra Kopenhago)DEC |

 |
|
Global Biodiversity Information Facility |
| **Agareo** |
biodiversity informatics  • biodiverseco |
| **Filioj** | GBIF Norvegio Finnish Biodiversity Information Facility (en)  GBIF Spain (en)   vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

La oficialaj membroj aŭ.partoprenantoj" de GBIF konsistas el landoj kaj internaciaj organizaĵoj kiuj kunlaboras por antaŭenigi liberan kaj malferman aliron al biodiversecaj datumoj. Ĉi tiu mapo montras la naciajn partoprenantojn de GBIF la 29-an de aŭgusto 2017)
**Tutmonda Biodiverseca Informa Servo**, **Tutmonda Informa Servo pri Biodiverseco** aŭ **Tutmonda Sistemo pri Biodiverseca Informado** (angle **Global Biodiversity Information Facility,** mallongigite **GBIF**) estas internacia organizaĵo kiu temigas kreado de sciencaj datenoj pri biodiverseco haveblaj tra la interreto per Interretaj servoj.

La datumoj estas provizitaj de multaj institucioj el la tuta mondo; la informa arkitekturo de GBIF igas tiujn datumojn haveblaj kaj serĉeblaj tra ununura portalo. La datumoj haveblaj tra la GBIF-portalo estas plejparte distribuaj datumoj pri plantoj, bestoj, fungoj kaj mikroorganismoj (mikroboj) por la mondo, kaj sciencaj nomdatenoj por ĉiu vivanto.

## Celoj

La celo de GBIF estas ebligi liberan kaj malferman aliron al biodiversecaj datumoj tutmonde por subteni daŭripovon. La organizo havas prioritatojn, kun emfazo de antaŭenigado de partopreno kaj laborado per partneroj, inkluzive de kolektado de informoj pri biologia diverseco, evoluigado de protokoloj kaj normoj por certigi sciencan integrecon kaj reciprokan kunfunkcieblecon, konstruado de malsamaj dizajnitaj retejoj kiuj permesas ligi diversajn specojn de datumoj de malsamaj fontoj., kaj similaj.

GBIF planas krei informajn ligilojn inter ciferecaj datumresursoj de trans la spektro de biologia organizo, inter genoj kaj ekosistemoj, kaj ligi ilin en gravaj temoj por scienco, socio kaj daŭripovo uzante geografiajn kaj iloj de geografia informsistemo. Ĝi funkcias kunlabore kun aliaj internaciaj organizoj kiel ekzemple: Katalogo de Vivo-Partnereco, Biodiverseco-Informo, Konsorcio por la Strekkodo de Vivo (CBOL), la Enciklopedio de la Vivo (EOL)), kaj GeoRSS.

## Vidu ankaŭ

* ABCD Schema
* Atlas of Living Australia (ALA)
* Australasian Virtual Herbarium (AVH)
* Darwin Core
* Global biodiversity
* List of electronic Floras (por aliaj enretaj vegetaĵaraj datumaroj)

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
* Mallonga priskribo de GBIF
* Retejo de GBIF
* Datumaj eldonejoj de GBIF
# National Center for Biotechnology Information

| National Center for Biotechnology Information |
| --- |
|  |
|  |
| **esplora instituto**  |
| Komenco | 4-a de novembro 1988 vd |
| Geografia situo | 38° 59′ 45″ N, 77° 5′ 56″ U (mapo)38.995833333333-77.098888888889
 |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo | Bethesda |
| **Situo** | kantono Montgomery |
|

|  |
| --- |
| National Center for Biotechnology Information (Marilando)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapNational Center for Biotechnology Information |
| **Agareo** |
biokomputiko  • informa sistemo |
| **Posedatoj** | PubChem (mul)  BLAST (en)  PubMed Central (mul)  PubMed (mul)  GenBank  vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

La **National Center for Biotechnology Information** estas usona instituto pri informo de molekula biologio. Ĝi situas en Bethesda, Marilando. Ĝi estas fondita en 1988.

Ĝia adreso estas :

* National Center for Biotechnology Information
* National Library of Medicine
* Building 38A, Room 8N805
* Bethesda, MD 20894.

David Lipman estas ĝia direktoro.

Stéphane Schmutz Professor The white Test

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala paĝaro angle
# World Flora Online

| World Flora Online |
| --- |
| **interreta datenbanko biologia datumbazo flora (en)**  |
| Komenco | oktobro 2011 vd |
| Antaŭe | The Plant List vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

World Flora Online (Tutmonda Flaŭro Rete) estas retejo en interreto kiu funkcias kiel kompendio de la tutmondaj planto-specioj. En oktobro 2012, la *World Flora Online* (WFO) estis lanĉita kiel rezulta projekto de The Plant List kun la celo publikigi retan flaŭro-liston de ĉiuj konataj plantoj por ĉirkaŭ 2020.

Alirebla publikigo *Flora* de ĉiuj konataj plantospecioj estis konsiderata fundamenta postulo por plantokonservado.

## Notoj
# Monda Federacio de Tekvondo

| Monda Federacio de Tekvondo |
| --- |
| *World Taekwondo* *WT* |
|  |
| **internacia sporta federacio**  |
| Komenco | 28-a de majo 1973 |
| Geografia situo | 37° 33′ 42″ N, 126° 58′ 30″ O (mapo)37.561773751512126.97499145767 |
| Lando*j* | Sud-Koreio vd |
| Sidejo | Seulo  Sud-Koreio |
|

|  |
| --- |
| *World Taekwondo* *WT* (Seulo)DEC |

 |
|
Monda Federacio de Tekvondo |
| Tipo | sporto (tekvondo) |
| Estro |  Choue Chung-won |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Asian Taekwondo Union (en)  European Taekwondo Federation (en)   vd |

 |
| Retejo |  |
| Twitter | @world\_taekwondo |
|  |

La **Monda Federacio de Tekvondo** (angle *World Taekwondo*, mallongigata kiel **WT**) estas la internacia rega instanco pri tekvondo. La asocio fondiĝis en 28-a de majo 1973. Ĝia sidejo troviĝas en Seulo, Sud-Koreio.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala paĝo
# Gubernio Kanagavo

| Gubernio Kanagavo |
| --- |
| 神奈川県 |
|  |
|  |
|  |
| **gubernio de Japanio** |
| **Loko** |
| **Fizikaj karakteraĵoj** |
| **Areo** | 2 415,47 km² |
| **Loĝantaro** (2020) |
|      Tute | 9 216 009  |
|      Denseco | 3 814,42 loĝ./km² |
| **Simboloj** |
| **Arbo** | Ginko |
| **Floro** | (Lilium auratum) |
| **Birdo** | Griza mevo (Larus canus) |
| **Ekonomio** |
| **Gubernia oficejo de Gubernio Kanagavo** |
| **estro** | Yūji Kuroiwa
 (ekde 23-a de aprilo 2011) |
| **Adreso** | 〒231-8588
横浜市中区日本大通1 1,Nihon Oo-dori,Naka-ku,Yokohama-shi Kanagawa JP-231-8588 Japanio |
| **Telefononumero** | +81-45-210-1111 |
| **Oficiala retpaĝaro:** Gubernia Retpaĝo |
|  |

Jokohamo
Kavasako
la kastelo de *Odawara* [Odaŭara]
La **gubernio Kanagavo** (japane 神奈川県 [kanagaɰᵝakeɴ]; Hepburn/Kunrei: Kanagawa-ken), ĝis 2008 en Esperanto ankaŭ **prefektejo** Kanagavo, estas gubernio de Japanio en la regiono Kanto.

Laŭ la stato de 2020 en la gubernio vivis 9 216 009 loĝantoj sur areo de 2 416,1 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 814 loĝantoj/km². Administra centro de la gubernio estas la urbo Jokohamo. Ĝi kaj la ĉirkaŭaj urboj, interalie Nagasako, apartenas al la Grandtokia Areo.

## Geografio

### Urboj

Atentu ke la nomoj de la guberniaj urboj ankoraŭ devos esti ŝanĝataj al transskribado Hepburn, se mankas ekstera referenco por esperantlitera latinigo.

* *Atsugi* [Acugi]
* *Ayase* [Ajase]
* *Chigasaki* [Ĉigasaki]
* *Ebina*
* *Fujisawa* [Fuĝisava]
* *Hadano*
* Hiratsuka [Hiracuka]
* *Isehara*
* *Yamato* [Jamato]
* Jokohamo (gubernia ĉefurbo)

kun kvartaloj
- *Aoba*
- *Asahi*
- *Tsurumi* [Curumi]
- *Cuzuki* [Cuzuki]
- *Hodogaya* [Hodogaja]
- *Isogo*
- *Izumi*
- *Kanagawa* [Kanagaŭa]
- *Kanazawa* [Kanazaŭa]
- *Kohoku*
- *Konan*
- *Midori*
- *Naka*
- *Minami*
- *Nishi* [Niŝi]
- *Seja*
- *Sakae*
- *Totsuka* [Tocuka]
* *Yokosuka* [Jokosuka]
* Kamakura
* Kavasako

kun kvartaloj
- *Asao*
- *Kawasaki* (Kavasako)
- *Miyamae* [Mijamae]
- *Nakahara*
- *Saiwai* [Saiŭai]
- *Takatsu* [Takacu]
- *Tama*
* *Minamiashigara* [Minamiaŝigara]
* *Miura*
* *Odawara* [Odaŭara]
* *Sagamihara*
* *Zama*
* *Zushi* [Zuŝi]

## Rilatoj al Esperanto

emblemo de la UK 2007
Interalie, de la 21-a ĝis 22-a de oktobro 2023 la 110-a Japana Esperanto-Kongreso (japane 日本エスペラント大会) kun 307 aliĝintoj okazis en la gubernia urbego Kavasako. Antaŭe, la 104-a nacia kongreso de 2017 kun 459 aliĝintoj kaj la 92-a nacia kongreso de 2005 kun 571 aliĝintoj okazis en la gubernia ĉefurbo Jokohamo, kaj krome ne-laste ankaŭ la 92-a Universala Kongreso de UEA kun 1901 aliĝintoj en 2007.

 **En Esperanto aperis *Gvidlibro pri Jokohamo, havenurbo nova kaj malnova kaj Kamakura, ĉefurbo antikva.* Redaktis DOI Hirokaz. Eldonita prepare al la 92-a Universala Kongreso en Jokohamo. – Jokohamo: Mevo-libroj, 2005. 86 paĝoj. ISBN 4-88887-037-3.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (japane)
* Jokohama Esperanto-Rondo (esperante kaj japane)
* Esperanto-Societo de Kawasaki (esperante kaj japane)
# Tanaka Kakuei

| **Tanaka Kakuei** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **田中 角栄 田中 角榮**  |
| **Naskiĝo** | 4-an de majo 1918 (1918-05-04) en Futada |
| **Morto** | 16-an de decembro 1993 (1993-12-16) (75-jaraĝa) en Keio University Hospital, kvartalo Ŝinĝuku |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | pneŭmonito  vd |
| **Lingvoj** | japana • angla vd |
| **Ŝtataneco** | Japanio   vd |
| **Alma mater** | Chuo College of Technology (en)    Kinjo Gakuen High School (en)    vd |
| **Partio** | Liberal-Demokrata Partio  Demokratia Partio   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio |
| **Edz(in)o** | Hana Tanaka (en)    vd |
| **Infanoj** | Makiko Tanaka (mul) , Kyō Tanaka (en)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | politikisto  ĉefministro   vd |
| Verkado |
| **Verkoj** | Building a New Japan: A Plan for Remodeling the Japanese Archipelago vd |
|

|  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | ĉefministro de Japanio (1972–1974) ĉefministro de Japanio (1972–1972) Membro de la Reprezentantĉambro de Japanio (1947–1990)  vd |

 |
|

|  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj | Club de los Jueves (es)    vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Tanaka Kakuei** (japane: 田中 角栄; 4 majo 1918 - 16 decembro 1993) estis japana politikisto, kiu funkciis kiel ĉefministro de Japanio de 1972 ĝis 1974.

## Eksteraj ligiloj

| Antaŭe: | Listo de Ĉefministroj de Japanio | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Eisaku Satō | 7-a de julio 1972 - 9-a de decembro 1974 | Miki Takeo |
# Japana Manpilkada Asocio

| Japana Manpilkada Asocio |
| --- |
| 日本ハンドボール協会 |
|   |
|  |
|  matĉe de la vira nacia teamo en 2024 |
| **konfederacio de manpilkado asocio sport-rega organizaĵo**  |
| Komenco | 1938 vd |
| Lando*j* | Japanio vd |
| Sidejo | Kasumigaoka |
| Tipo | sporto (manpilkado) |
| Estro | Yasufumi Kanemaro (良英 渡辺, stato fine de 2025) |
| **Lingvoj** |
japana |
| Retejo | vidu tekste |
| **Jura formo** | public interest incorporated foundation |
|  |

La **Japana Manpilkada Asocio** (japane 日本ハンドボール協会) estas la nacia organizaĵo pri manpilkado en Japanio. La asocio reprezentas kaj la viran nacian teamon de manpilkado kaj la virinan nacian teamon de manpilkado, kaj ankaŭ provizas iujn naciajn teamojn de pli junaj sportistoj laŭ aĝogrupoj. Ĝi membras en la Internacia Federacio de Manpilkado kaj en la Azia Manpilkada Federacio (AHF), kaj ankaŭ proksime kunlaboras kun la Japana Olimpika Komitato.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (japane)
# Japana Olimpika Komitato

| Japana Olimpika Komitato |
| --- |
|  |
|  |
| **Nacia Olimpika Komitato**  |
| Komenco | 1-a de aprilo 2011 |
| Lando*j* | Japanio vd |
| Sidejo | Japan Sport Olympic Square, Japanio |
| Estro | Yasuhiro Yamashita (ekde 27-a de junio 2019) |
| Retejo | Oficiala retejo |
| **Jura formo** | public interest incorporated foundation |
|  |

La **Japana Olimpika Komitato** (japane 日本オリンピック委員会, latinliterigite *Nippon Orinpikku Iinkai*) estas neprofitdona organizaĵo, kiu funkcias kiel la Nacia Olimpika Komitato (NOK) de Japanio. Ĝi kreiĝis en 1911. Kiel NOK, la Japana Olimpika Komitato celas subteni japanajn atletojn, sporton en Japanio kaj organizi tiujn Olimpikajn Ludojn, kiuj okazas en Japanio. Ĝis la stato de somero 2012, temis pri la Somera Olimpiko 1964, la Vintra Olimpiko 1972 kaj la Vintra Olimpiko 1988.

## Eksteraj ligiloj

* oficiala retejo (japane kaj angle)
* paĝo en la retejo de Internacia Olimpika Komitato (angle kaj france)
# Serbokroata lingvo

|  |
| --- |
| **Serbokroata** |
|  |
| Dialekta mapo |
| **natura lingvo • makrolingvo • moderna lingvo • multcentra lingvo** |
| **Western South Slavic** |
| **Parolata en** | Kroatio, Serbio, Bosnio kaj Hercegovino kaj Montenegro |
| **Parolantoj** | 19 000 000 |
| **Denaskaj parolantoj** | 16,3 milionoj |
| **Skribo** | latina kaj cirila |
| **Lingvistika klasifiko** |
| Hindeŭropa
Baltslava
Slava
Sudslava
Okcidenta sudslava  |
| Lingvaj kodoj |
| **Lingvaj kodoj** |  |
|   **ISO 639-1** | sh |
|   **ISO 639-2** | scr, scc |
|   **ISO 639-3** | hbs |
|   **Glottolog** | sout1528 |
| **Angla nomo** | Serbo-Croatian |
| **Franca nomo** | serbo-croate |
|  |

**Serbokroata lingvo** aŭ **kroatoserba lingvo** (serbokroate: *srpskohrvatski* aŭ *hrvatskosrpski*) estas la plej grava okcidenta sudslava lingvo. Ĝi estas la denaska lingvo de la plimulto de kvar el la ses respublikoj de la eksa Jugoslavio (Kroatio, Bosnio kaj Hercegovino, Serbio kaj Montenegro) kaj parolata de 16,3 milionoj da homoj. La serbokroata konsistas el kvar normlingvoj, la serba, la kroata, la bosna kaj la montenegra, kaj do estas plurcentra lingvo. Kvankam ofte tiuj kvar estas traktataj kiel apartaj lingvoj, lingvistoj konsideras ilin kiel ununuran kaj saman lingvon, ĉar la diferencoj inter la normaj versioj ne estas pli grandaj ol, ekzemple, inter la amerikaj kaj la brita versioj de la angla. Ĉiuj kvar normlingvoj baziĝas sur la ŝtokava dialekto. Norme serbokroata estis la oficiala lingvo de la iama Federacia Respubliko Jugoslavio.

ISO 639 havas kodon por la serbokroata, sed en pli novaj versioj de la normo al tiu iama kodo (sh, hbs) aldoniĝis la apartaj kodoj por la bosna (bos, bs), la kroata (scr/hrv, hr) kaj la serba (scc/srp, sr).

La skribo de la serbokroata lingvo estas tute fonetika, unu litero donas unu solan sonon, ĉiam kaj ĉie saman. Same ĉiuj nuntempaj variantoj de la lingvo (serba, kroata, bosna kaj montenegra) utiligas fonetikan skribosistemon.

## Literaturo

* Okuka, Miloš. *Eine Sprache – viele Erben: Sprachpolitik als Nationalisierungsinstrument in Ex-Jugoslawien.* Klaŭdiforumo 1998. ISBN 3-85129-249-9

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

*
*
# Folivoro

Bradipo
**Folivoroj** estas arbaraj mamuloj kiuj malrapide moviĝas kaj pasigas la plejmulton de siaj vivoj renverse pendante en la arboj de la tropikaj pluvarbaroj de Sudameriko kaj Mezameriko. La ses specioj estas en du familioj: dufingraj pigruloj (unaŭoj) kaj tripiedfingraj bradipoj. Malgraŭ tiu tradicia nomado, ĉiuj folivoroj fakte havas tri piedfingrojn. La dufingraj pigruloj havas du fingrojn sur ĉiu brako aŭ antaŭmembro.

La folivoro angle nomiĝas *sloth* — vorto kiu rilatas al la vorto *slow*, kiu signifas “malrapida” — pro sia tre malalta metabolo kaj malrapidaj movoj. Tio estas evolua adaptiĝo al ilia malaltenergia dieto de folioj kaj por eviti detekton de predantaj akcipitroj kaj katoj, kiuj ĉasas per la vido. Folivoroj estas preskaŭ senhelpaj sur la tero, sed ili povas naĝi.

La kanelitaj haroj de la vila haŭto de la folivoro gastigas simbiozajn verdajn algojn, kiuj helpas al la folivoro sin kamufli en la arboj, kaj disponigas nutraĵojn al la folivoro. La algoj ankaŭ nutras piralidojn, specioj de tineedoj kiuj ekzistas sole sur folivoroj.

## Notoj