Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ĝeĝjango

|  |
| --- |
| **Ĝeĝjango** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Norma ĉine : | **浙江省** |
|  | Zhèjiāng Shěng |

 |
| Mallongigo: 浙(Zhè) |
| **provinco de Popola Respubliko Ĉinio** |
| Ĉinio kun Ĝeĝjango montrataĈinio kun Ĝeĝjango montrata |
| **Signifo de nomo** | 浙 zhè—kurba 江 jiāng—rivero (Rivero Qiantang) |
| **Administra speco** | Provinco |
| **Ĉefurbo** (kaj plejgranda urbo) | Hangĝoŭo |
| **Provincestro** | Yuan Jiajun
(ekde 28-a de aprilo 2017) |
| **Areo** | 101 800 km² |
|  - Latitudo | 27° 09' N al 31° 11' N |
|  - Longitudo | 118° 02' E al 122° 57' E |
| **Loĝantaro** | (2010) |
|  - Ĉirkaŭ | 54 426 891 |
|  - Loĝdenso | 535/km² |
| **Ekonomio** | (2009) |
|  -  MEP | CNY 2,28 triliono |
|  -  MEP po kapo | CNY 44 335 |
| **HDI** | 0,841 (alta) (2008) |
| **Etnoj** | hanoj-99,2% ŝeoj-0,4% |
| **ISO 3166-2** | CN-33 |
| **Oficiala retejo**  |
|   |
|

---

 |
| Lando | Ĉinio |
|

---

 |
| Koordinatoj | 30° N, 120° O (mapo)30.266666666667120.15
  |
| Ĉefurbo | Hangĝoŭo |
|  - koordinatoj | 30° N, 120° O (mapo)30.266666666667120.15
  [+] |
| Plej alta punkto | Huangmaojian Peak [+] |
|  - alteco | 1 929 m [+] |
| Akvokolektejo | 101 800 km² (10 180 000 ha) [+] |
| Areo | 101 800 km² (10 180 000 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 54 426 891 [+] (2010) |
| Denseco | 534,65 loĝ./km² [+] [+] |
|

---

 |
| Guberniestro | Yuan Jiajun |
|

---

 |
| Horzono | UTC+08:00 [+] |
| ISO 3166-2 | CN-ZJ |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ĝeĝjango (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Ĝeĝjango (Ĝeĝjango)DEC |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Ĝeĝjango |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Zhejiang** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Ĝeĝjango** (ĉine 浙江, pinjine: *Zhèjiāng*) estas provinco en la oriento de Ĉinio.

Laŭ la stato de 2010 en la provinco vivis 54 426 891 loĝantoj sur areo de 101 800 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 535 loĝantoj/km².

## Urboj

* Hangĝoŭo (ĉefurbo, subprovincnivela kaj prefektujnivela)
* Ningbo (subprovincnivela kaj prefektujnivela)
* Cjuĝou (prefektujnivela)
* Czinhua (prefektujnivela)
* Ĝoŭŝan (prefektujnivela)
* Huĝou (prefektujnivela)
* Kaŝing (prefektujnivela)
* Liŝuj (prefektujnivela)
* Tajĝou (Ĝeĝjango) (prefektujnivela)
* Venĝou (prefektujnivela)
* Jujao (distriknivela)

## Vidindaĵoj

Monto Mŭogan
* Monto Mŭogan

## Ĝemela provinco

* Malsupra Aŭstrio (germane *Niederösterreich* [*Nideresterajĥ*]), federacia lando en Aŭstrio kun ĉefurbo St. Pölten. La oficiala partnereco estis subskribita en la jaro 1998. La kunlaborado kun Ĝeĝjango okazas pere de projektoj de diversaj translimaj celoj (klerigo, esplorado, evoluo de la turismo, agrokulturo k.a.).

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (ĉine)
# Anĉin

| Anĉin |
| --- |
|  |
| departemento-ranga urbo  urbego   vd |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Ibaraki  Kütahya   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 246000 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 4 165 284  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 308 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 30° 30′ N, 117° 2′ O (mapo)30.5117.03333333333
  [+] |
| **Areo** | 13537,96 km² (1 353 796 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+08:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Anĉin (Ĉinio)DEC |
| Situo de Anĉin |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Anqing [+] |
|  |

**Anĉin,** laŭ simpligita ĉina skribo 安庆, laŭ tradicia ĉina skribo 安慶, laŭ Hanyu Pinyin Ānqìng laŭvorte Paca Celebrado, iam Hŭaining) estas prefektujnivela milionurbo en la sudokcidento de provinco Anhujo de Ĉina Popola Respubliko. Ĝi limas kun Luan norde, Hefejo kaj Vuĥu nordoriente, Tonglingo oriente, Ĉiĝou sudoriente, kaj la provincoj Ĝjangŝio kaj Hubejo sude kaj okcidente respektive.

Vojangulo en Anĉin
## Loĝantaro

En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis 4 165 284 homoj.

## Geografio

Ponto
La kuntirita urbego kuŝas sur la norda bordo de la rivero Jangzio sur areo 14 979 km² kaj administras dek dividojn. De tiu ĉi punkto la rivero mallarĝiĝas kaj tial estas facile transirebla.Ĉiĝou troviĝas 45, provinca sidejo Hefejo 152, Ŝanhajo 429, ĉefurbo Pekino 1044 km laŭ .

## Historio

Iama ĉefpordo
Tiu areo gardis multajn neolitikajn restaĵojn. La urbo estis fondita en la 2-a jarcento a.K.. En la 12-a jarcento ĝi fariĝis la sidejo de milita prefektejo kaj estis renomita Anĉin. Dum la Tajpinga ribelo ĝi estis unu el la plej gravaj fortikaĵoj de la ribeluloj post kiam ĝi estis konkerita en 1853. La ĉina armeo rekonkeris la urbon en 1861. Ĉirkaŭ la fino de la 19-a jarcento Anĉin estis centro de la armilindustrio. En 1979 ĝi estis deklarita prefektujnivela urbego.

## Ekonomio

La prefektujnivela urbo estas hejmo al multaj industrioj, kiel ekzemple petrolkemiaĵoj, tekstiloj, maŝinaro, aŭtopartoj, agrikulturo (pro la teokultivado).

## Trafiko

Stacidomo
Anĉin estas ligita per fervojaj kaj ĉefvojaj linioj, eĉ flughaveno funkcias. Tra la Jangzio 2 pontoj estas. La rivero estas navigebla.

## Klimato

La klimato estas humida subtropika klimato kun musona influo laŭ klimata klasifiko de Köppen: Cfa kun malvarmaj, malsekaj vintroj kaj tre varmaj, humidaj someroj. Vintre malvarmaj nordokcidentaj ventoj el Siberio povas foje kaŭzi noktajn temperaturojn fali sub frostopunkton (kvankam neĝo estas malofta). La areo ricevas 1 831 horojn da sunbrilo ĉiujare. La jara averaĝa temperaturo estas 17 °C kaj varias inter 14-21 °C. Jare averaĝe pluvas 1479 mm, en ĉiuj monatoj pluvas kulminanta junie, mulkulminanta decembre.

Bildoj pri AnĉinHotelo
Banko
Katedralo
Konfucea templo
Flughaveno

## Vidindaĵoj

* pluraj preĝejoj
* pagodo laŭ Jangzio, konstruita en 1570
* operdomo

## Ĝemelurboj

* Calabasas (Kalifornio) en Usono
* Ibaraki en Japanio
* Ĉeboksari en Rusio
* Kütahya en Turkio

## Famuloj

* Ĉen Duksiu

## Fontoj

* WikiTrans
# Suijuano

| Suijuano |
| --- |
| Historia provinco |
| provinco de Respubliko Ĉinio [+] |
|

---

 |
| Lando | Ĉinio |
|

---

 |
| Ĉefurbo | Guisui (nun Hoĥoto) |
|  - koordinatoj | 40° 48′ 38″ N, 111° 39′ 7″ O (mapo)40.8106111.652
  |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Suijuano (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Suijuano (Ĉinio)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Suijuano |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Suiyuan** [+] |
|  |

**Suijuano** (ĉine simpligite 绥远, tradicie 綏遠, pinjine *Suíyuǎn*, laŭ sistemo Wade-Giles *Suiyuan*) estis historia provinco de Ĉinio. La provinca ĉefurbo estis Guisui (now Hoĥoto). La mallongigo estis 綏 (pinjine: suí). La provinco kovris areon, kiu pli-malpli korespondas al la areoj de la nunaj eksterdistriktaj urboj Hoĥoto, Baŭtoŭo, Vuhajo, Ordos (urbo), Bajan-Nuro, kaj partoj de Ulanĉabo, ĉiuj nun parto de la Aŭtonoma Regiono Interna Mongolio de Popola Respubliko de Ĉinio. La provinca nomo devenas de ĉefurba distrikto fondita en la dinastio Qing.

Komence de la 1930-aj jaroj, Suijuano okupiĝis fare de la armeo de la ŝanŝia militsinjoro *Jan Ŝiŝan*, kiu elminigis la provincan feron, regoganizis la provincajn financojn kaj sukcesis instigi unuafojan kultivigon de 4 000 akreoj, do 15 kvadrataj kilometroj, de antaŭe neuzita areo. La plejparton de tiu laboro faris ŝanŝiaj farmistoj-soldatoj sub gvido de retiriĝintaj eksaj oficiroj el la armeo de Jan. Dum la dua Ĉina-Japana Milito inter 1937 kaj 1945, parto de la Dua Mondmilito, la teritorio iĝis parto de la marioneta ŝtato *Mengĝjango* sub rego de la Japana Imperio.

Dum la Ĉina enlanda milito en 1935, la komunista gvidanto Mao Zedong promesis al la mongolaj gvidantoj "unuigitan aŭtonoman administradon" kiu inkluzivus ĉiujn "historiajn" mongolajn teritoriojn ene de Ĉinio, interŝanĝe al mongola subteno kontraŭ la Kuomintango. Tiu promeso inkluzivis la deklaron ke "sub neniaj cirkonstancoj iu ajn alia [ne-mongola etna grupo] rajtu okupi la langon de la interna mongola nacio". Sed post la ĉina revolucio de 1949, la administrantoj de la oficiale "mongolaj" teritorioj kun hana plimulto - la plej granda el ili Suijuano kun pli ol 2 milionoj da loĝantoj - rezistis kontraŭ anekso fare de la nova Aŭtonoma Regiono Interna Mongolio. En 1954 Mao atingis kompromison, ke la mongoloj transprenu la administradon de Suijuano sed ke la lokaj hanoj ne estu elpelataj el la teritorio. La historiisto *Uradin Bulag* tiel notis ke "ironie", la mongolaj teritoriaj ambicioj pri Suijuano kaŭzis de la mongoloj iĝis "malgranda malplimulto ene de ilia propra [larĝigita] aŭtonoma regiono".
# Kontinenta Ĉinio

| Kontinenta Ĉinio |
| --- |
| Politika regiono |
| Oranĝa koloro signifas "Ĉeftera Ĉinio"Oranĝa koloro signifas "Ĉeftera Ĉinio" |
|

| [Montri]  Estas |
| --- |
| regiono, kultura regiono, politika teritoria divido, Ĉeflando [+] |

 |
|

---

 |
| Lando | Ĉinio |
|  - koordinatoj | 36° 0′ 0″ N, 106° 0′ 0″ O (mapo)36106
  |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Kontinenta Ĉinio (Ĉinio)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Kontinenta Ĉinio |
|  |

**Kontinenta Ĉinio** aŭ **Ĉeftera Ĉinio**, la **Ĉina ĉeftero** estas politika termino, kiu priskribas la areon de Ĉinio sub la rego de la Ĉina Popola Respubliko, sed kutime ekskludanta Hongkongo kaj Makao, kiu estis ne sub ĈPRa rego ĝis 1997 kaj 1999 (estinte britaj kaj portugalaj kolonioj respektive). Precipe, la termino kutimiĝis distingiĝi de Tajvano kaj la cetero de Ĉinio, precipe de tiuj, kiuj konsideras, ke "Ĉinio" ampleksas al la landoj sur ambaŭ flankoj de la Tajvana Markolo.

El geografia vidpunkto la termino malĝustas ĉar estas ankaŭ gravaj insuloj de Ĉina Popola Respubliko kiuj ne estas kiel insuloj parto de Ĉina Popola Respubliko, kia Hajnano ekzemple.

## Vidu ankaŭ

* Ĉina Popola Respubliko
* Ŝtato Tajvano (oficiale "Respubliko de Ĉinio")
# Ĉina Soveta Respubliko

|  |
| --- |
| **Ĉina Soveta Respubliko** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **7-a de novembro 1931 – 22-a de septembro 1937** |  |

 |
|  |  |
| **historia lando • Respublikoj de Sovetunio** |
| **Geografio**

|  |
| --- |
|  |

 |
| Ĉefurbo: | Ruijin |
| **Loĝantaro** |
| Lingvoj: | ĉina lingvo |
| **Ŝtat-strukturo** |
| Ŝtat-strukturo: | soveta respubliko • unupartiismo • socialisma ŝtato |
| Monunuo: | renminbio |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Antaŭaj ŝtatoj:**

 | **Postsekvaj ŝtatoj:**

 |
| **Elstaraj historiaj eventoj** |
| **Diplomatiaj rilatoj** |

 |
|  |

La **Ĉina Soveta Respubliko** (akronime **ĈSR**; ĉine 中華蘇維埃共和國 aŭ 中华苏维埃共和国, *Zhōnghuá Sūwéi'āi Gònghéguó*), konata ankaŭ kiel **Soveta Respubliko Ĉinio** aŭ la **Ĉina Soveta Respubliko**, estas ofte aludita en historiaj fontoj kiel **Jiangksi Sovjet** (laŭ ties plej granda komponanta teritorio, nome la Soveto Ĝjangŝio-Fuĝjano). Ĝi estis establita en Novembro 1931 fare de la estontaj estroj de la Komunisma Partio de Ĉinio nome Mao Zedong, generalo Ĵu De kaj aliaj, kaj ĝi daŭris ĝis 1937.

Disaj teritorioj estis la sovetoj de Nordorienta Ĝjangŝio, de Hunano-Ĝjangŝio, de Hunano-Hubejo-Ĝjangŝio, de Hunano-Okcidenta Hubejo, de Hunano-Hubejo-Siĉuano-Gŭiĝoŭo, de Ŝaanksi-Gansu, de Seĉuano-Ŝensi, de Hubejo-Henano-Anhui, de Honghu kaj de Haifeng-Lufeng.

Mao Zedong estis kaj ŝtatestro de la ĈSR kaj ĉefministro; li estris la ŝtaton kaj ties registaron. La sperto de Mao kiel ĉefo de "malgranda ŝtato ene de ŝtato" havigis al li sperton en movomilito kaj en kamparana organizaĵo; tiu sperto helpis al li plenumi la komunisman reunuigon de Ĉinio dum la fino de la 1940-aj jaroj. La ĈSR estis eventuale detruita de la Nacia Revolucia Armeo de Kuomintang (KMT) en serio de la ĉirkaŭigintaj kampanjoj de 1934. Post la Okazaĵo de Siano de Decembro 1936, la komunistoj kaj Kuomintang formis malfacilan "Unuiĝintan Fronton" por rezisti kontraŭ la japana premo, kio kondukis al fakto ke la komunistoj agnoskis almenaŭ provizore Ĉiang Kai-ŝek kiel estro de Ĉinio kaj la oficiala dissolvo de la Soveta Respubliko en la 22a de Septembro 1937.

## Referencoj

## Literaturo

* *Yang Stamp Catalogue of The People's Republic of China (Liberated Area)* Nai-Chiang Yang, 1998, 7a eldono

## Eksteraj ligiloj

* Enkonduko al la Fundamentaj Leĝoj de la Ĉina Soveta Respubliko
* flagoj el retejo FOTW
* moneroj Arkivigite je 2008-08-28 per la retarkivo Wayback Machine
* 12 poŝtmarkoj Arkivigite je 2003-06-26 per la retarkivo Wayback Machine
# Saltego Antaŭen

La Granda Salto Antaŭen produktis signifan pikilon en la tutmonda nombro da mortoj (1950-2017)
Saltego Antaŭen formas parton de la Historio de la Popola Respubliko Ĉinio
La **Saltego Antaŭen** (simpligita ĉina:大跃进, tradicia ĉina:大躍進, Pinyin:Dà yuè jìn) estis serio de ekonomikaj, socialaj kaj politikaj decidoj realigitaj en la Popola Respubliko Ĉinio fare de la registaro de la Komunista Partio de Ĉinio (KPĈ) fine de la 1950-aj jaroj kaj komenco de la 1960-aj jaroj intence profiti la enorman homokapitalon de la lando por industriiĝo. Malsukceso en la preparado de tiuj decidoj, kun serio de naturaj katastrofoj kaj veterproblemoj, produktis malsategon kiu, laŭ la registaro, okazigis la morton de 15 milionoj de personoj. Laŭ neoficiala informisto, Yang Jisheng, la malsatego okazigis eble 36 milionojn da mortoj. Multan manĝon la registaro donis al Sovetunio por pagi sian ŝtatan ŝuldon.

## Vidu ankaŭ

* Granda paserkampanjo
* Movado Alkamparena
* Kultura Revolucio
# Manovro

Manovro de Bundeswehr, 1982
**Manovro** (el la franca *grandes manœuvres*) signifas en soldataroj ekzercadojn grandajn de armeoj dum malmilitaj tempoj por prepariĝo al defendado respektive atakado.

## Fonto

*Brockhaus' Kleines Konversations-Lexikon*, kvina eldono, volumo 2. Leipzig 1911, p. 125, (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj

* Lars de Vries & Arnd Wöbbeking: Manovroj en la Federacia Respubliko Germana
* Superrigardo pri REFORGER-maonovroj ĉe globalsecurity.org
* Lorenz Hemicker: "Russland übt den Krieg drei Mal so oft wie die Nato", FAZ, 23.8.1027

## Notoj
# Provinco

| Provinco |
| --- |
|  |
| **tipo de administra teritoria unuo**  |
| **administra teritoria unuo** |
|  |

**Provinco** estas regiono de ŝtato, kiun administras speciala reprezentanto de la centra registaro aŭ memadministra instanco.

Siatempe la vorto estis uzata por la teritorioj de la Roma Imperio ekster Italujo.
Nuntempe, kiel por aliaj nomoj de administraj entoj per la sama vorto "provinco" oni nomas malsamajn entojn en diversaj landoj. Ekzemple, dum en Italio provinco estas aro da komunumoj, en Ĉinio la provincoj estas grandaj kiel ŝtatoj.

## Provincoj en la mondo

* Provincoj de Argentino
* Provincoj de Belgio
* Provincoj de la Filipinoj
* Provincoj de Hispanio
* Provincoj de Japanio
* Provincoj de Kroatio
* Provincoj de Nederlando
* Provincoj de Svedio
* Provincoj de Turkio
* Regionoj kaj provincoj de Italio
* Provincoj kaj teritorioj de Kanado
* Malnovaj provincoj de Francio
* Departementoj de Kolombio

## Vidu ankaŭ

* federacia lando
* oblasto
* Provincoj de Pollando (pole *województwo*, en Esperanto iam *vojevodio*) indikas areon kiu estas regata de la estro - *vojevodo*.
# Armea rezervo

| Armea rezervo |
| --- |
| **armearo • dungitaro • volontula armeo** |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | rezervisto  vd |

 |
|  |

**Armea rezervo** aŭ **rezerva armeo** (ankaŭ nomata Teritoria Trupo, Nacia Gvardio aŭ Kuniga Rezervo en iuj ŝtatoj, rezervsoldatoj, familiare rezervistoj, rezervistaro) - ĉiuj personoj konsistigantaj la bazon de plifortikigoj por la armitaj fortoj en kazo de mobilizado, militstato aŭ rekta minaco al la sekureco de la ŝtato.

La rezervo povas konsisti kaj el soldatoj esceptitaj de militservo kaj el tiuj, kiuj ne servis sed ankoraŭ estas submetitaj al tia devo (precipe tiuj kun kvalifikoj aŭ edukado utilaj en la militistaro).

En pli larĝa senco, la termino rezervo ankaŭ rilatas al novaj militunuoj mobilizitaj en kazo de milito, provizoj de materialoj kaj rimedoj akumulitaj por milito, same kiel rezervoj, vidu milita rezervo.

En la militistaro, la termino **rezervo** ĝenerale rilatas al ĉiuj organizaj, materiaj, infrastrukturaj kaj personaraj mezuroj, kiuj ebligas al la militistaro kreski.

Ĉe la batalnivelo de bataliono kiel batalunuo kun taktiko, unu el la kompanioj estas deplojita en aparta areo malantaŭ la tri frontaj batalkompanioj por la tasko plifortigi la pezocentron de la batalo, interkapti malamikajn fortojn agantajn sur la flanko de la kompanio kaj kontraŭataki post kiam unu el siaj propraj kompanioj evitis superajn malamikajn fortojn.

## Historio

Rezervaj fortoj komencis disvolviĝi fine de la 18-a kaj komence de la 19-a jarcentoj, kun la malkresko de soldularmeoj kaj la kresko de naciismo. Post la Napoleonaj Militoj kaj la Usona Enlanda Milito, la plej multaj eŭropaj landoj transiris al modelo, kiu inkluzivis regulan armeon kaj rezervtrupojn. Inter la du mondmilitoj, novaj modeloj de rezervtrupoj estis adoptitaj. La fino de la Malvarma Milito kaŭzis redukton de rezervtrupoj tra la mondo.

En iuj landoj, kiel ekzemple Usono, Hispanio, kaj Britio, la rezervtrupoj baziĝas sur volontuloj, kiuj plenumas siajn devojn partatempe. En aliaj landoj, kiel ekzemple Ĉinio, Svislando, kaj Israelo, la rezervservo estas deviga dum specifa periodo post kiam la regula servo finiĝas.

## Vidu ankaŭ

* Milita rezervo (Q2088231)
* Nacia Gvardio
* Milico
# Fortune

| Fortune |
| --- |
| **revuo kolekto**  |
| Komenco | 1929 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo | Nov-Jorko |
| **Agareo** |
administrado  • financoj |
| **Fondinto*j | Henry Luce vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Fortune estas anglalingva revuo pri negocoj eldonita de la firmao *Time Inc.*, dividaĵo de la konzerno *Time Warner*. Ĝi estis fondita de *Henry Luce* kaj *Britton Hadden* en februaro 1930, kvar monatojn post la borsa krizo de 1929, kiu kaŭzis la tiel nomatan Grandan Depresion.

Fortune estas precipe konata pro la publikigado de la listoj pri riĉeco, plej monhavaj kompanioj (vidu ekzemple Fortune Global 500) kaj ĉiaj esploroj rilate al financoj.

## Eksteraj ligiloj

* oficiala retejo angle
# Manĉuroj

| Manĉuroj Manĉure:  ĉine: 满族 |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|  |
| **etno** |
| **Tunguz-manĉura grupo** |
| **Tunguz-manĉura grupo** |
| Suma populacio |
| 10 430 000 (en 2010) |
| Ŝtatoj kun signifa populacio |
|  |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  Ĉinio | 10 410 585 (en 2010) |  |
|  Tajvano | 12 000 |  |

 |
| Lingvo(j) |
| Preskaŭ ĉiuj norma ĉina, tre malmultaj manĉura |
| Religio |
| Ateoj, ŝamanistoj, budhistoj, malmultaj kristanoj |
| **Parencoj** |
|
Evenkoj, ksiboj, aliaj tungusoj

  |
|  |

La **manĉuroj** aŭ **manĉuoj** (manĉure:  Manju; ĉine: 满族; pinjine: Mǎnzú, mongole: Манж, ruse: Маньчжуры) estas etna grupo de Manĉurio, en la nuntempa nordorienta Ĉina Popola Respubliko. La manĉuroj altiĝis potencon en la 17-a jarcento en Ĉinio kaj establis la manĉuran Qing-dinastion, kiu tenis potencon ĝis la jaro 1911, kiam la monarĥio elpeliĝis por cedi la vojon al respublika registaro.

Nuntempe, manĉuroj estas la tria plej granda etna grupo en Ĉinio post la hanoj kaj ĝŭangoj. Malgraŭ ĉi tio, manĉuroj estas tre asimilitaj kun la hanoj; la plejparto el tiuj kiuj registriĝas kiel manĉuroj havas nur parte manĉuran genealogion, kaj la manĉura lingvo rezulte estas en danĝero.

## Historio

### Antaŭ-dinastia historio

### Qing-dinastio

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Qing-dinastio.
### Manĉukuo

### Moderna historio

## Kulturo

### Lingvo

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Manĉura lingvo.La lingvo de la manĉuro estas la manĉura lingvo, ano de la Tungus-manĉura lingvaro, Altaja superlingvaro. Dum Qing-dinastio, ĝi uziĝis kiel oficiala lingvo de la registaro, do ĝi nomiĝis "la regula lingvo" aŭ la Qing-a lingvo. Dum la rego de Imperiestro Qianlong oni reguligis la lingvon kiel la "Imperia Nova Qing-a Lingvo".

Manĉura lingvo havas multe da dialektoj en diversaj lokoj, ekzemple Pekino, Ŝengkino, Ninguta, ktp.

### Skribositemo

La prapopolo de Manĉuro, la Ĵurĉeno, foje inventis skribositemon kaj ĝin popularigis dum la Jin-dinastio. Sed poste la skribositemon malaperis pro han-iĝo de la ĵurĉenoj en mez-Ĉinio kaj mongol-igo de tiuj en la nord-oriento. Poste, Nurĥaĉi sentis maloportunon ke la lingvo ne havis sian propran skribosistemon kaj ordonis stabuloj skribi la manĉuran lingvon en la mongola alfabeto. Tiu skribosistemon oni nomis la "malnova manĉura skribo". Saĝulo Dahai plibonigis la skribosistemon kaj tio faris la "nova manĉura skribo".

### Famaj manĉuroj

* Nurĥaĉi. Ĵurĉena ĉefulo kiu fondis la Qing-dinastion.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Manĉura lingvo
* Ĉina Popola Respubliko
* Etnoj en Ĉinio
* Manĉurio
* Manĉukuo
* Qing-dinastio
# Infana mortindico

Tutmonda Infana mortindico en 2008
**Beba mortindico** estas morto de infano malpli ol unu jaraĝa. Infana mortindico estas morto de infano antaŭ la kvina naskiĝtago. Ŝtataj statistikoj tendencas grupigi tiujn du infanajn mortindicojn kune. Tutmonde, dek milionoj da beboj kaj infanoj mortiĝas ĉiujare antaŭ sia kvina naskiĝtago; 99% el tiuj mortoj okazas en evolulandoj. Infana mortindico malbonigas la eventualan riĉon socian, fizikan kaj homan.

Ĝenerale la plej komuna tutmonde tialo estis dehidratiĝo pro diareo, nome tre facile evitebla malsano; tamen, vario de programoj kiu luktis kontraŭ tiu problemo malpliigis la mortindicon pro dehidratiĝo. Multaj faktoroj kontribuas al infana mortindico kiaj la eduknivelo de la patrino, mediaj kondiĉoj, kaj politika kaj medicina infrastrukturo. Plibonigo de salubrigo, aliro al pura trinkebla akvo, imunigo kontraŭ infektaj malsanoj, kaj aliaj publikaj sansistemaj praktikoj povus helpi malpliigi la altajn niovelojn de infana mortindico.

## Notoj

## Vidu ankaŭ

* Infanmortigo
* Jarmilaj Evoluigaj Celoj
# Bing (retejo)

| **Bing** |
| --- |
| Bing |
| **retejo • interreta serĉilo • tre granda Interreta platformo** |
| **Priskribo** | komerca reta serĉmaŝino |
| **Retadreso** | bing.com |
| **Posedanto** | Mikrosofto |
| **Registriĝo** | nedeviga |
| **Fondiĝo** | 3-a de junio 2009 |
| **Stato** | aktiva |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Bing Maps Bing Videos (en)  Bing Shopping (en)  Bing Translator (en)  Bing News (en)  Microsoft Copilot Bing Search (mul)  Bing Places for Business (mul)   vd |

 |
|  |

**Bing** estas interreta serĉilo de Mikrosofto, kreita el Live Search en junio de 2009. La unua versio de Bing funkciis la 3-an de junio 2009. La celo de Bing estas rivali kun Google kaj Yahoo!, la plej grandaj interretaj serĉiloj. Live Search je la lasta jaro estis uzita mezvalore por 6% de la tutmondaj serĉoj, kontraŭ la 67% de Google kaj la 22% de Yahoo!.

## Bing-tradukilo

Bing ofertas tradukilon, ekde proksimume 2009, ĉe  . Ĝi ofertas proksimume 70 lingvojn. En februaro 2025 eblis konstati, ke ĝi ofertas ankaŭ tradukadon por Esperanto; ne estas jam konata, ekde kiam Esperanto enestas (en 2017 ankoraŭ ne enestis laŭ kampanjo por ties enmeto).

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo

## Referencoj
# Nacia Akvosporta Centro de Pekino

| Nacia Akvosporta Centro de Pekino |
| --- |
|  |
| **sportejo**  |
| Bazaj datoj |
| Konstrustilo | altteknologia arkitekturo vd |
| Arkitekto | PTW Architects vd |
| Malfermo | 28-a de januaro 2008 |
| Lando | Ĉinio   vd |
| Situo | Chaoyang District |
| Situo |
| **Geografia situo** | 39° 59′ 30″ N, 116° 23′ 3″ O (mapo)39.991666666667116.38416666667
  [+] |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Geografia lokigo sur la mapo : Pekino

|  |  |
| --- | --- |
| Nacia Akvosporta Centro de Pekino (Pekino)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Centra Pekino

|  |  |
| --- | --- |
| Nacia Akvosporta Centro de Pekino (Centra Pekino)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |

 |
|
Nacia Akvosporta Centro de Pekino |
| **Posedata de** | Demokratia Respubliko Kongo vd |
| Retejo |  |
|  |

Nacia Akvosporta Centro de Pekino.
La **Nacia Akvosporta Centro de Pekino** (en simpligita ĉina]: 国家游泳中心; en tradicia ĉina: 國家游泳中心; en pinjino: guójiā yóuyǒng zhōngxīn), kaj populare konata kiel *Akvokubo* (en ĉina: 水立方) kaj *Glacikubo* (en ĉina: 冰立方), estas naĝejo en la Pekina Olimpika Parko en Pekino, Ĉinio.

La instalaĵo estis origine konstruita por hejmo de akvaj konkurencoj de la Somera Olimpiko 2008 kaj de la Paralimpiko. Dum la Olimpiko — por kiu ĝi gastigis konkurencojn de plonĝado, naĝado kaj sinkrona naĝado — 25 mondaj rekordoj estis rompitaj en naĝado. En Julio 2010, plinovigo de la instalaĵo estis kompletigita, kio inkludis la aldonon de 12,000 m² de publika akvoparko.

Por la Vintra Olimpiko 2022, la Akvokubo iĝis konata kiel Glacikubo, ĉar parto de la Akvokubo estis renovigita en 2019 por ebligi la gastigadon de konkurencoj de Glitŝtonludo.