Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Publika universitato

| Publika universitato |
| --- |
|  |
| **type of university (en)**  |
| **universitato • publika eduka institucio** |
| **Agareo** |
altnivela edukado |
|  |

Kolegio de la Christ Church de la Universitato de Oksfordo, Britio, unu el la plej prestiĝaj publikaj universitatoj.
**Publika universitato** estas universitato kies financado plejmulte estas pagata de registaro aŭ de alia subnacia ento, male al la privata universitato. La *nacia universitato* povas esti aŭ ne publika.

En kelkaj regionoj, la publikaj universitatoj estas gravaj esplorcentroj kaj multaj el ili aperas inter la plej bonaj kaj prestiĝaj universitatoj en la mondo.

En Eŭropo la modelo pri publiko universitato estas la reganta, kiu en kelkaj landoj eĉ estas la nura eduksistemo, kiel ekzemple en Finnlando aŭ Grekio.

En Usono la publikaj universitatoj dependas de ĉiu ŝtato kaj neniam de la nacia registaro, kies prezoj estas malpli altaj por la familioj loĝantaj en la koncerna ŝtato, kiuj pagas siajn impostojn en ĝi, ol por loĝantoj de aliaj ŝtatoj usonaj aŭ el ekstera lando.

## Vidu ankaŭ

* Universitata reformo
* Privata universitato
# Rektoro

**Rektoro** (latine *rector* = reganto) laŭ esperantaj vortaroj kiel la Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto (PIV) estas estro de universitato aŭ de alia instrua institucio, diversa laŭ landoj: plej ofte kaj en plej multaj landoj temas pri estro de universitato, kiu kutime estas unu el la profesoroj, sed en Francio pri estro de la tuta instrua sistemo de regiono, kaj en iuj landoj la estro de mezlernejo havas tiun titolon.

Tamen, aldone ankaŭ ekzistas kristanisma eklezia signifo de la vorto:

Ekzemple, en la hodiaŭa kanona uzokutimo de la katolika eklezio, la *rector ecclesiae* (latine, "eklezia rektoro") rilatas al la pastro kiu funkcias kiel la estro de kirko kiu ne estas preĝejo de kristana paroĥo aŭ monaĥejo. Li (en la katolika eklezio pastroj kaj do ankaŭ ekleziaj rektoroj estas ĉiam viroj) estas normale nomumita de la dioceza episkopo aŭ, se alia havas la propono- aŭ elektorajton, de li nomumita aŭ konfirmita. En la jezuita ordeno, ankaŭ la estroj de katolikaj gimnazioj aŭ pastraj seminarioj estas nomitaj rektoroj - kvankam katolikaj gimnazioj kalkuleblas inter la mezlernejoj kaj pastraj seminarioj estas speco de instrua institucio, do jam kovriĝas per la ĝenerala, ne-eklezia difino.

En la anglikana eklezio oni distingas inter "paroĥoj", kiuj estas finance sendependaj, kaj *misiejoj*, kiuj estas subvenciataj de la diocezo. En la *paroĥoj*, la plej alt-estra pastro estas nomumita fare de la paroĥa konsilio (kun la konsento de la episkopo) kaj estas kutime nomata "rektoro" (gvidanto); en misiejoj, la pastroj estas nomumitaj fare de la episkopo kaj funkcias kiel liaj reprezentantoj; ili estas tial nomitaj "vikario" ("anstataŭanto").

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Universitata kanceliero