Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Vendo

| Vendo |
| --- |
|  |
| **koncepto funkcio aktiveco ekonomika koncepto**  |
| **komerco • modelo de negoco** |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | change of ownership (en)   vd |

 |
|  |

**Vendo** estas kontrakto per kiu partio (vendanto) transdonas posedaĵon al alia partio (aĉetanto) kiu devigas sin pagi al li prezon, kutime monon. **Vendado** estas ripeta aŭ pli ĝenerala tia agado. Depende de la landa juro, kaj de la ecoj de la posedaĵo, la posedrajto transiras de la vendanto al la aĉetanto tuj, aŭ kiam la posedaĵo estas transdonata, aŭ kiam la vendo estas registrita en tiucelaj registroj.

La sama ago nomiĝas aĉetado se oni konsideras ĝin el la vidpunkto de la persono kiu donas monon.

Domo povas esti vend**o**ta, vend**a**ta aŭ vend**i**ta depende de la fazo de la transakcio.

Ekzemple:

Laŭ la itala juro, la rajto je difina kvanto de nedistingita varo, kiel grenoj, transiras kiam la vendanto apartigas la vendatan kvanton de pli granda aro.
Laŭ la germana juro, la rajto je bieno transiras kiam la vendo estas registrita en la bienregistron.
## En la Esperanto-kulturo

Trafan kaj detalan priskribon de la vendoteknikoj (inkluzive de tiuj friponaj) faris brita esperantisto Cezaro Rossetti en sia romano Kredu min, sinjorino! (1950).

## Proverboj

Ekzistas pluraj (10, kaj 7 pri aĉetado) proverboj pri vend(ad)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Kio vendiĝas kaŝite, vendiĝas plej profite* **”** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Sciencon oni ne mendas, klerecon oni ne vendas.* **”** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Tro longa atendo ĝis fino de l' vendo* **”** |

 |

## Referencoj
# Mario Cuomo

| **Mario Cuomo** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Mario Matthew Cuomo**  |
| **Naskiĝo** | 15-an de junio 1932 (1932-06-15) en Jamajko |
| **Morto** | 1-an de januaro 2015 (2015-01-01) (82-jaraĝa) en Manhatano |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | kora malsufiĉo  vd |
| **Tombo** | St. John Cemetery (en)    vd |
| **Religio** | katolikismo vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Usono   vd |
| **Alma mater** | Universitato St. John's   St. John's University School of Law (en)    St. John's Preparatory School (en)    vd |
| **Partio** | Demokrata Partio   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio |
| **Patro** | Andrea Cuomo (en)   vd |
| **Patrino** | Immaculata Cuomo (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Matilda Cuomo (en)    vd |
| **Infanoj** | Margaret Cuomo (en) , Chris Cuomo (mul) , Andrew Cuomo, Maria Cuomo Cole (en)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | advokato  politikisto  basbalisto   vd |
|

|  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | guberniestro de Nov-Jorkio (1983–1994) Vicguberniestro de Nov-Jorkio (1979–1982) Secretary of State of New York (en)  (1975–1978)  vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Mario Matthew CUOMO** (naskiĝis la 15-an de junio 1932 en Queens, Novjorko ; mortis la 1-an de januaro 2015 en Manhatano, Novjorko) estis usona politikisto de la Demokrata Partio. Li funkciis kiel Guberniestro de Nov-Jorkio de la 1-a de januaro 1983 ĝis la 31-a de decembro 1994. Li estis elektita al la posteno de guberniestro tri fojojn.

Antaŭe li servis kiel Vicguberniestro kaj Ŝtata Sekretario de Nov-Jorkio.

Cuomo estis konata pro siaj liberalaj vidpunktoj, kiel ekzemple sia forta opozicio al la mortopuno. Dum sia oficperiodo, li vetois plurajn leĝprojektojn, kiuj malhelpis la reenkondukon de la mortopuno en la ŝtato. Li persone kontraŭis aborton, sed politike prenis *por-abortan* sintenon.

Post tri oficperiodoj kiel guberniestro, Cuomo perdis la guberniestran elekton de 1994 kontraŭ George Pataki.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Nekrologo en *The Independent* de Marcus Williamson
# David Fincher

| **David Fincher** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskonomo** | David Andrew Leo Fincher |
| **Naskiĝo** | 28-an de aŭgusto 1962 (1962-08-28) (63-jaraĝa) en Denvero |
| **Lingvoj** | angla |
| **Ŝtataneco** | Usono   |
| **Alma mater** | Ashland High School (en)    |
| Familio |
| **Patro** | Jack Fincher (en)   |
| **Edz(in)o** | Ceán Chaffin (en)  (1996–) Donya Fiorentino (en)  (1990–1995)  |
| **Infano** | Phelix Imogen Fincher (en)   ( Donya Fiorentino (en) )  |
| Okupo |
| **Okupo** | filmreĝisoro  reĝisoro  televida produktoro  filmproduktoro  produktoro   |
| **Verkoj** | The Social Network House of Cards (usona televida serio) The Curious Case of Benjamin Button Seven Fight Club Alien 3 Panic Room |
|  |

**David Andrew Leo FINCHER** (naskita la 28-an de aŭgusto 1962 en Denvero, Koloradio) estas usona kinoreĝisoro kaj produktoro, konata pro siaj malhelaj filmoj pri homnaturo . Liaj filmoj, plejparte psikologiaj suspensfilmoj kaj biografiaj dramoj, ricevis 40 nomumojn el Oskar-premio, inkluzive de tri por Plej bona reĝisoro.

Liaj plej konataj filmoj estas *Alien 3* (1992), *Seven* (1995), *Fight Club* (1999), *The Social Network* (2010) kaj *Gone Girl* (2014).

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* David Fincher ĉe Interreta filma datumbazo (angle)
# Persona (filmo)

| *Persona* |
| --- |
| **filmo** |
| Originala titolo | *Persona* |
| Originala lingvo | sveda lingvo |
| Kina aperdato | 18 okt. 1966, 16 mar. 1967 |
| Ĝenro | arta filmo, drama filmo |
| Kameraado | Sven Nykvist |
| Reĝisoro(j) | Ingmar Bergman |
| Produktisto(j) | Ingmar Bergman |
| Scenaro | Ingmar Bergman |
| Loko de rakonto | Svedio |
| Muziko de | Lars Johan Werle |
| Rolantoj | Bibi Andersson • Liv Ullmann • Gunnar Björnstrand • Margaretha Krook |
| Produktinta firmao | SF Studios |
| IMDb |
|  |

Persona estas sveda psikologia drama filmo de 1966, verkita kaj reĝisorita de Ingmar Bergman kaj stelulita de Bibi Andersson kaj Liv Ullmann. La filmo estis priskribita kiel psikologia dramo, horora, psikologia horora, melodrama, kaj eksperimenta filmo, kun elementoj kiuj direktas al modeloj de arta kino. Ĝi estis kategoriigita ankaŭ kiel tragedio, kaj Profesoro Robert Boyers verkis "Persona estas filmo, sed ĝi estas certe nia plej pura moderna ekzemplo de tragedia arto".

Kun elementoj de psikologia hororo, *Persona* estis celo de konsiderinda analizo, interpretado kaj debato. La filmo, pro siaj temoj de dueco, freneco kaj persona identeco, estis interpretata kiel priskribanta la Jung-a teorio de personoj kaj esploras kinon, privampira mitologio, lesbanismo, patrineco, aborto kaj aliaj temoj. Ankaŭ menciindas la eksperimenta stilo de ĝia enkonduko kaj rakonteco. Tiu enigma filmo estis nomata la Monto Everest de kina analizo; laŭ la kin-historiisto Peter Cowie, "Ĉio kion oni diras pri *Persona* povas esti kontraŭdira; ankaŭ la malo povas esti prava". La profesoro Thomas Elsaesser ligis tiun filmon al la Monto Everest kaj al Citizen Kane en sia eseo por *The Criterion Collection*. Cowie estis citita de la fakulo Frank Gado kaj la eldonisto Lloyd Michaels, kiu trovis iome da troigo en la aserto de Cowie sed samopiniis pri la sento de la defioj de interpretado.

Bergman verkis *Persona* havante Ullmann kaj Andersson en menso por la ĉefaj roloj kaj de ideo esplori iliajn identecojn, kaj filmis ĝin en Stokholmo kaj Fårö en 1965. En produktado, la filmistoj eksperimentis per efektoj, uzante fumon kaj spegulon por enkadrigi unu scenon kaj kombini la vizaĝojn de la ĉefaj roluloj en postproduktado por unu sceno. Andersson defendis sekse klaran monologon en la scenaron, kaj reverkis partojn el ĝi.

## Notoj

## Bibliografio

* Gado, Frank (1986). The Passion of Ingmar Bergman. Durham: Duke University Press. ISBN 0822305860.
* Michaels, Lloyd (2000). Ingmar Bergman's Persona. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-65698-6. Alirita la 25an de Marto 2018.
* Orr, Christopher (2000). "Scenes from the Class Struggle in Sweden: Persona as Brechtian Melodrama". Ingmar Bergman's Persona. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-65698-6.
* Wartenberg, Thomas E. (2008). "Film as Philosophy". The Routledge Companion to Philosophy and Film. London and New York: Routledge. ISBN 1135982740.
* Young, Barbara (15a de Oktobro 2015). The Persona of Ingmar Bergman: Conquering Demons through Film. Rowman & Littlefield. ISBN 9781442245662 – via Google Books. Alirita la 25an de Marto 2018.
# Pokhara

| Pokhara |
| --- |
|  |
| urbego   vd |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Kunmingo (2013–)  vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 33700 (WRPD), 33702, 33704, 33706, 33708, 33713 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 353 841  (2017) [+] |
| **Loĝdenso** | 6 319 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 28° 13′ N, 83° 59′ O (mapo)28.20972222222283.985277777778
  [+] |
| **Alto** | 900 m [+] |
| **Areo** | 56 km² (5 600 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+05:45 [+] |
|

|  |
| --- |
| Pokhara (Nepalo)DEC |
| Situo de Pokhara |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Pokhara [+] |
|  |

**Poĥara** aŭ **Poĥaro**, *Pokhara,* nepale: **पोखरा** estas universitata urbego en meza parto de Nepalo.

Mapo pri Nepalo, kie estas videbla Poĥara ruĝe
Aerpanoramo en Poĥara
Hoteleto en Poĥara
## Bazaj informoj

* Areo: 56 km²
* Supermara alteco: 827-1740 m
* Loĝantaro: 353,841 en 2011
* Horzono: UTC +5:45
* Telefonkodo: 061
* Poŝtkodoj: 33700 (WRPD), 33702, 33704, 33706, 33708, 33713

## Geografio

Poĥara situas en meza parto de la lando en relative pli malgranda valo laŭ rivero. Katmanduo troviĝas 143 km.

## Historio

Muzeo en Poĥara
Poĥara kuŝas sur grava malnova komerca itinero inter Ĉinio kaj Hindio. En la 17-a jarcento ĝi estis parto de la Regno de Kaski, en la sekva jarcento ankaŭ komerca centro. De 1959 ĝis 1962 multe da rifuĝintoj alvenis el Tibeto. Ĝis la fino de la 1960-aj jaroj la urbo estis nur alirebla perpiede, la unua vojo estis konstruita en 1968.

## Ekonomio

Poĥara estas celloko de turistoj kaj montogrimpantoj. En la ĉirkaŭaĵo oni produktas rizojn, kafojn, citrusojn.

Internacia muzeo pri montoj en Poĥara
## Trafiko

El Poĥara kuras jam 3 vojoj, krome la urbego havas flughavenon. En la urbego aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato

La klimato de Poĥara estas subtropika, tamen pro la alteco ankaŭ modera. Somere la temperaturoj varias inter 25 kaj 33 °C, vintre 2 - 15 °C, neniam frostas. Jare pluvas po 3901 mm. En ĉiuj monatoj pluvas. La musonsezono (kun pli oftaj pluvoj) daŭras inter julio - septembro.

## Fontoj

* WikiTrans
* mapo, distancoj Arkivigite je 2017-03-25 per la retarkivo Wayback Machine
# Bagmati

| Bagmati |
| --- |
|  |
| **rivero** |
| Bazaj informoj |
| **Longeco** | 589 km |
| Fluo |
| Geografio |
| **Landoj** | Nepalo |
| **Regionoj** | Centra Regiono |
|  |
|  |

Bagmati Rivero el Sundarijal
Vido de Bagmati Rivero el Sundarijal VDC
**Bagmati** estas la *sankta rivero* de la nepalanoj kaj la plej granda rivero de Nepalo.

Ĝi fontas ĉe Bagdŭar je la norda rando de la valo de Katmanduo kaj fluas meze tra Katmanduo. Ĉe la bordo situas la templokomplekso de Pashupatinath, en kiu okazas kadavrobruligoj laŭ hinduaj ritoj. Kotesar Multfaka Kolegio situas apud ĝia alfluanto Manohara. La Bagmati absorbas ĉiujn aliajn riveretojn el la valo de Katmanduo kaj forlasas la valon je la sudo en la gorĝo de Ĉovar. La rivero estas grave malpuriĝinta, ĉar preskaŭ ĉiu uzita akvo de la metropolregiono Katmanduo kun multaj milionoj da loĝantoj estas kondukata al ĝi.

Koordinatoj: 27° 39′ 09″ N; 85° 17′ 23″ E Mapo

## Vidu ankaŭ

* Provinco Bagmati

## Eksteraj ligiloj

* Purigado de la sankta rivero de Nepalo (Radio Nederlando) Arkivigite je 2009-03-12 per la retarkivo Wayback Machine - angle
# Industriiĝo

| Industriiĝo |
| --- |
|  |
| **disvolviĝo**  |
| **ekonomia disvolviĝo • teĥnika ŝanĝo • socia ŝanĝo** |
|  |

Estiĝas novaj fabrikoj (desegno el la jaro 1860)
**Industriiĝo** estas en la ekonomio ĝenerale la plimultiĝo kaj pligrandiĝo de industriaj entreprenoj en certa regiono aŭ ekonomia spaco. Specife en historio la **erao de industriiĝo** estas la tempo ekde la 2-a duono de la 18-a jarcento ĝis la komenco de la 20-a jarcento, kiam estis enkondukita la industriaj formoj de produktado kaj distribuado de varoj kaj servoj. En la tiel nomitaj evolulandoj la industriiĝo ankoraŭ ne finiĝis aŭ eĉ ne komenciĝis.

## Historio

La industriiĝo komenciĝis unue en Anglio meze de la 18-a jarcento. Poste ĝi iom post iom disvastiĝis al aliaj landoj en Eŭropo kaj Nordameriko kaj al Japanio kaj Sudafriko. La industriiĝo atingis ekde la mezo de la 20-a ankaŭ la azian kontinenton kaj Latinamerikon. Subindustriigita daŭre restas Afriko, kie en multaj landoj la industriiĝo komenciĝis nur fine de la 20-a jarcento.

## Industria revolucio

La ĉefan fazon de la industria progreso oni nomas la industrian revolucion. Paralele al la industriiĝo ankaŭ evoluis la klasa societo kaj estiĝis la historiaj kondiĉoj, en kiuj estiĝis la ideoj de Karl Marx, kiu volis lukti por pli bonaj vivokondiĉoj por la laboristaro.

## Sekvoj de la industriiĝo

La industriiĝo portis grandan progreson al la homaro, ĉar nur dank al ĝi eblas nutri la ĉiam kreskantan homaron, longigi la vivodaŭron kaj altigi la averaĝan vivonivelon por ĉiuj. Aliflanke industriiĝo ankaŭ havas altan prezon. Ĝi kaŭzis poluadon de la medio kaj kondukis al la tutmonda varmiĝo.

## Vidu ankaŭ

* Fordismo
* Industria revolucio
* *Modern Times*
* Organizaĵo de Unuiĝintaj Nacioj pri Industria Disvolviĝo
# Politika scienco

| Politika scienco |
| --- |
|  |
| **universitata studfako studfako**  |
| **politika scienco** |
| Antaŭe | ĉambroscienco vd |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | etnopolitiko  vd |

 |
|  |

La **politika scienco** (aŭ *politikologio*, aŭ *politik(o)scienco*) estas relative freŝa fako. Iuj datas la ekeston (almenaŭ por la moderna politika scienco), je la 16-a jarcento kun Makiavelo (disiĝo de la moralo kaj de la politiko). Jam en la antikvo ekzistis formoj de ŝtatoj, la *polis* (greka vorto, kiu donis la vorton *politiko* kaj kiu signifas civito) en la greka demokratio, kaj la *Res Publica* (la publika afero), kiu starigis la egalecon de ĉiu pri la politikaj rajtoj en la antikva Romo (krom la sklavoj).

Sed estis reale je la meza 19-a jarcento, ke komenciĝis la politika kaj sociaj sciencoj, precipe danke al ŝanĝoj generataj de la industria epoko. Tiu industriiĝo influis la sociajn sciencojn (novaj sociaj kategorioj, firmaestraro, laboristaro) kaj la kreskon de komunikiloj kaj transportado. Estis ankaŭ la fino de la grandaj esploroj, oni strebis por kompreni la mondon kaj ĝian funkciadon. Oni spektis al la kresko de la individuismo, kaj reagas al ĝi, al la sorirado de la naciismoj. Grava ŝanĝo: la dia mano estis elpuŝata de la sciencismo; ĝis tiam, la kleruloj devis koni ĉiujn fakojn, sed pro la multego de la novaj fakoj, ĉiuj sciencistoj povis ekde tiam dediĉi sin al sia fako.

Estis disiĝo inter la ekonomio kaj la politiko. La ŝtato akiris de tiam novajn kapablecojn, ekde tio kresko de la administrado por subteni ĝin.

La sociaj kaj politikaj sciencoj penas koni la funkciadon de la socio. Ili provas alporti solvojn per la multobligo de la studadoj.

## Vidu ankaŭ

* Fiska politiko
* Internaciaj rilatoj
* Konstitucia juro
* Kompara politiko
* Komuna bono
* Monpolitiko
* politika ekologio
* Politika ekonomiko
* Politika filozofio
* Politika sociologio
* Scienca socialismo
* Socia scienco
* Usona Politik-Scienca Asocio
# Korpo (biologio)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri objekto konsistanta plejparte el organoj siavice el ĉeloj, vivana aŭ vivinta, kiu konsistigas homon aŭ beston. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Korpo.* |

Vitruvia homo - desegnaĵo pri korpo de vira homo farita de Leonardo da Vinci
**Korpo** (latine *corpus*) en biologia senco la aperanta materialo de besto (inkluziviĝas homo), planto, fungo aŭ ties partoj, nedependa de viveco. Ĉe vivanta korpo oni povas farigi ĝin kiel kontraston kun nemateriaj eroj de individuo, kiel konscio kaj konduto.

Pri la strukturo de korpoj okupiĝas la anatomio, pri metabolaj procezoj la fiziologio.

Mortintaj korpoj nomiĝas kadavroj.

## Vidu ankaŭ

* Antikorpo (proteino)
* Dualismo
* Homa korpo
# Germanistiko

**Germanistiko** - germane *Germanistik* - estas lingvistika fako, kiu okupiĝas pri la germana lingvo, ties literaturo kaj kulturo. La moderna germanistiko konsistas el tri subfakoj, la germanistika lingvoscienco, la subfako "nova germana literaturo" aŭ tutekzakte "pli nova germana literaturo" (germane *Neuere deutsche Literatur*) kaj la subfako "mezepoka germanistiko" (germane *Germanistische Mediävistik* pri la literaturo kaj kulturo de la malnovaltgermana kaj mezaltgermana lingvoj. Ekde la 1980-aj jaroj la fako ankaŭ dividigas al "enlanda" kaj "eksterlanda" germanistiko, en kompreno ke "enlanda" signifu la landojn en kiuj la germana estas ŝtata lingvo, do Germanio (ĝis 1990 du germaniaj ŝtatoj), Aŭstrio, Svislando, Liĥtenŝtejno, Luksemburgio, dube ĉu ankaŭ Belgio, pro ties germanlingva kultura komunumo, kiu tamen estas nur eta malplimulto, kaj "eksterlanda" inkluzivu la aliajn ŝtatojn - klaras ke tia difino estas iom malfacila kaj problema.