Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Latur

| Latur |
| --- |
|  |
| urbo   vd |
| Administrado |
| **Poŝtkodo** | 413512 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 266 955  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 8 199 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 18° 24′ N, 76° 35′ O (mapo)18.476.583333333333
  [+] |
| **Alto** | 515 m [+] |
| **Areo** | 32,56 km² (3 256 ha) [+] |
|

|  |
| --- |
| Latur (Maharaŝtro)DEC |
| Situo de Latur |

 |
|

|  |
| --- |
| Latur (Barato)DEC |
| Situo de Latur |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Latur [+] |
|  |

**Latur,** marate **लातूर** estas urbego, ankaŭ municipo en federacia ŝtato Barato, en subŝtato Maharaŝtro, en la samnoma distrikto, kie ĝi estas la sidejo.

Komerca centro de Latur
## Geografio

Latur situas en altebenaĵo en alto 636 metrojn super la marnivelo. Udgir troviĝas 56, Osmanabad 61, Bid 109, Bidar 113, Nanded 115, Pimpri-Ĉinĉvad 294, subŝtata ĉefurbo Mumbajo 401, tutlanda ĉefurbo Delhio 1140, Kolkato 1312 kilometrojn (aere) .

## Demografio

Latur havis populacion de 396 955 en 2011.

Oficejo en Latur
## Historio

La konata historio de Latur komenciĝis en la 8-a jarcento. Tiu loko estis regita fare de pluraj dinastioj, inter ili menciindas la Mogola Imperio. Fine la britoj konkeris la areon. Ekde 1960 Latur estis distrikta sidejo. En 1993 la urbego preskaŭ estis plene detruita per sismo. La tertremo kaŭzis proksimume dek mil mortojn kaj tridek mil vundojn. En la 2010-aj jaroj en la urbego la akvo elĉerpigis pro sekeco.

## Ekonomio

Latur estis agrikultura urbo, la industrio graviĝis depost 1960. En la ĉirkaŭaĵo oni okupiĝas pri sukerkanoj, sojfaboj, vinberoj kaj mangoj. Enurbe okazas la prilaborado. Latur havas la plej grandan komercan centron por sojfabo en Barato.

## Lingvoj

La oficiala lingvo estas la marata lingvo parolata de 62%, ankaŭ la ĉefa lingvo por la ĉiutaga komunikado. La urdua (18%) kaj la hinda (9%) lingvoj ankaŭ estas vaste parolitaj.

## Religioj

En Latur vivas majoritate hinduoj 70%, krome minoritate islamanoj 24%, budhanoj 5%, ĝainistoj 0,8%, kristanoj 0,2%.

## Klimato

Latur situas en varma semi-arida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BSh). Jare pluvas po 725 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter junio-septembro pli ofte pluvas (pro la musono), dum inter novembro-aprilo apenaŭ pluvas. La meza ĉiujara temperaturo varias inter 13-41 °C.

## Edukado

Teatrejo en Latur
Pro la multe da altlernejoj Latur estas signifa instrua centro.

## Trafiko

Latur havas trairan fervojan linion. Al la urbego alvenas almenaŭ 6 ĉefvojoj el ĉiuj direktoj. Multe da aŭtorikiŝoj funkcias en la urbego, sed ankaŭ aŭtobusoj trafikas enurbe. Malgranda flughaveno troviĝas 12 kilometrojn for, eble sen pasaĝera trafiko.

## Vidindaĵoj

* pluraj preĝejoj, plej ofte hinduaj temploj
* fortikaĵo
* parkoj
* teatrejo

## Fontoj

* WikiTrans
# Stokholma olimpika stadiono

| Stokholma olimpika stadiono |
| --- |
|  |
| **stadiono  konstruaĵaro**  |
| Bazaj datoj |
| Arkitekto | Torben Grut vd |
| Estiĝo | 1912 |
| Malfermo | 1-a de junio 1912 |
| Lando | Svedio   vd |
| Situo | Stokholmo |
| Situo |
| **Geografia situo** | 59° 20′ 43″ N, 18° 4′ 44″ O (mapo)59.34527818.078889
 |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Geografia lokigo sur la mapo : Stokholmo

|  |  |
| --- | --- |
| Stokholma olimpika stadiono (Stokholmo)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Centra Stokholmo

|  |  |
| --- | --- |
| Stokholma olimpika stadiono (Centra Stokholmo)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |

 |
|
Stokholma olimpika stadiono |
| **Posedata de** | Stokholmo vd |
|  |

la olimpika stadiono en la malferma ceremonio en la olimpiko 1912
La **Stokholma olimpika stadiono** (svede *Stockholms Olympiastadion*), mallonge konata kiel *Stockholms Stadion*, estas stadiono situanta en Stokholmo, Svedio . La stadiono estis konstruita inter 1910 kaj 1912 kiel olimpika stadiono por la Stokholma Olimpiko de 1912, laŭ la projekto de arkitekto Torben Grot . La stadiono gastigis atletikajn konkursojn kaj futbalajn matĉojn dum la Olimpiko.

La stadiono gastigis prezentadojn kiel ekzemple la Rolling Stones, kaj Svedio-Finnlando-konkursoj okazis 29 fojojn.

En 1973, la metrostacio de la Stokholma Metroo malfermiĝis proksime de la stadiono.

La nombro da sidlokoj en la stadiono varias de 13 145 ĝis 14 500 dum sportaj konkursoj kaj 35 000 kiam tie okazas koncertoj. Por la Olimpiko, dua nivelo de lignaj sidlokoj estis konstruita en la stadiono, pliigante la nombron de sidlokoj al 20,000. Ĉe la fino de la ludoj, tiu ĉi spektantejo estis malmuntita. La stadiono estas la plej malgranda el la stadionoj konstruitaj por la Somera Olimpiko, sed malgraŭ tio, la stadiono neniam estis plena dum la ludoj.

La rekorda spektantaro de la stadiono por futbala matĉo estis atingita la 16-an de aŭgusto 1946, kiam 21 995 spektantoj spektis la matĉon inter Djurgårdens IF kaj AIK. La rekordo pri spektantoj ĉe hokeomatĉo estas 28 848 spektantoj de 1959.

Pli da atletikaj rekordoj estis rompitaj ĉe la Stokholma Stadiono ol ĉe iu ajn alia stadiono - 83 rekordoj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Rajdado en la Somera Olimpiko 1956

## Eksteraj ligiloj

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Stockholms Olympiastadion** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)
# Rolf Maximilian Sievert

| **Rolf Maximilian Sievert** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Rolf Sievert**  |
| **Naskiĝo** | 6-an de majo 1896 (1896-05-06) en Stokholmo |
| **Morto** | 3-an de decembro 1966 (1966-12-03) (70-jaraĝa) en Stokholmo |
| **Ŝtataneco** | Svedio   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Upsalo   Karolinska Institutet   Reĝa Teĥnika Altlernejo   vd |
| Familio |
| **Patro** | Max Sievert (en)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | fizikisto  universitata instruisto   vd |
| **Laborkampo** | radiofiziko  vd |
|

|  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | profesoro (1941–1965)  vd |

 |
|

|  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj | Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj  Reĝa Sveda Akademio de Inĝenieriaj Sciencoj   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

Profesoro **Rolf Maximilian SIEVERT** (naskiĝis la 6-an de majo 1896 en Stokholmo, kaj mortis la 3-an de oktobro 1966 en Stokholmo) estis medicina fizikisto, kies plej grava kontribuo estis la studo de la biologiaj efikoj de radiadoj.

Profesoro Sievert (Sveda elparolo:ˈsiːvəʈ) estis naskita en la ĉefurbo de Svedio. Li funkciis kiel estro de la fizikejo ĉe *la Radiumhemmet* (onkologia kliniko de Svedio) de 1924 ĝis 1937, kaj poste li iĝis ĉefo de la sekcio de la radiadofiziko ĉe la Karolinska Instituto. Li ludis pioniran rolon pri la mezurado de radiadodozoj, precipe en ĝia uzo por la diagnozo kaj la traktado de kancero. Dum pli postaj jaroj, li enfokusigis sian esploradon pri la biologiaj efikoj de ripeta submetado al malaltaj dozoj de radiado. De 1956 ĝis 1962, li estris la *International Commission on Radiological Protection* (ICRP, Internacia Komisio pri Radiologia Protektado). li, ankaŭ de 1958 ĝis 1960, estris la *United Nations Scientific Committee on the Effects of Atomic Radiation* (UNSCEAR, Scienca Komitato de Unuiĝintaj Nacioj pri Efikoj de Atoma Radiado). En 1964, li fondis la *International Radiation Protection Association* (Internacia Radiadoprotektado Asocio), kaj deĵoris kiel ĝia prezidento ĝis sia emeritiĝo en 1965.

Dum la periodo 1920-1940, li inventis kelkajn instrumentojn por mezuri radiadodozojn, lia plej vaste konata mezurilo estas la *Siverto-kamero*.

En 1979, fare de la 16-a *Conférence Générale des Poids et Mesures* (CGPM, Konferenco Ĝenerala pri Pezoj kaj Mezuroj), la SI-unuo pri la ekvivalenta dozo de joniga radiado estis nomita laŭ li, kaj al ĝi estis donita la nomo *siverto* (simbolo **Sv**).

## Vidu ankaŭ

* Buroo Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj (BIPM)
* Komitato Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj (CIPM)
* Radiologio
* Radioterapio
* Sciencistoj kies nomoj estas uzataj por SI-unuoj

## Eksteraj ligiloj

* Rolf Sievert, la viro kaj la unuo, artikolo de la Karolinska Instituto Arkivigite je 2013-11-19 per la retarkivo Wayback Machine (angle)
# Victor Sjöström

| **Victor Sjöström** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Naskonomo** | Victor David Sjöström |
| **Naskiĝo** | 20-an de septembro 1879 (1879-09-20) en Silbodal parish |
| **Morto** | 3-an de januaro 1960 (1960-01-03) (80-jaraĝa) en Hedvig Eleonora parish |
| **Tombo** | Norda tombejo, apud Stokholmo, Kvarter 7A, gravnummer 113  ﻿ / ﻿ (mapo)  vd |
| **Lingvoj** | sveda vd |
| **Ŝtataneco** | Svedio   vd |
| Familio |
| **Patro** | Olof Adolf Sjöström (en)   vd |
| **Patrino** | Elisabeth Sjöström (mul)   vd |
| **Edz(in)o** | Edith Erastoff (mul)  (1922–1945) Lili Bech (en)  (1914–1918) Alexandra Stjagoff (en)  (1900–1912)  vd |
| **Infanoj** | Guje Lagerwall (en)   ( Edith Erastoff (mul) )  vd |
| **Parencoj** | Victor Hartman (en)  (onklo)  vd |
| Profesio |
| **Okupo** | filmreĝisoro  filmaktoro  teatra aktoro  reĝisoro  aktoro  scenaristo  filmproduktoro   vd |
| **Aktiva dum** | 1913– vd |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * National Board of Review Award for Best Actor (en)

vd |

 |
|  |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Victor David SJÖSTRÖM** (svedlingva prononco [ˈvɪktɔɾ ˈɧœˈstɾœm]; en Usono foje konata kiel **Victor Seastrom**; 20a de Septembro 1879 – 3a de Januaro 1960) estis pionira sveda kina reĝisoro, scenaristo, kaj aktoro. Li ekkarieris en Svedio, antaŭ translokiĝi al Holivudo en 1924. Sjöström laboris dekomence en mutaj filmoj; liaj plej bone konataj filmoj estas *Körkarlen* (1921), *He Who Gets Slapped* (1924), kaj *The Wind* (1928). Sjöström estis la plej elstara reĝisoro de Svedio en la "Ora epoko de la muta kino" en Eŭropo. Poste li ludis ŝlosilan rolon en la filmo de Ingmar Bergman nome *Naturaj fragoj* (1957).

## Notoj
# Akreo (mezurunuo)

**Akreo** estas angla mezurunuo por areo, egala al ĉirkaŭ 0,4047 hektaroj. Estas 640 akreoj en unu kvadrata mejlo.

Unu akreo estas 66 futoj × 660 futoj (43 560 kvadrataj futoj)

## Vidu ankaŭ

* klafto,
* arpento

arpento estas iom pli granda ol akreo

## Eksteraj ligiloj

*
*  Arkivigite je 2004-12-04 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-05-12 per la retarkivo Wayback Machine
*
# Snapchat

| **Snapchat** |
| --- |
| **interreta servo • social media app • tujmesaĝila kliento • poŝtelefona aplikaĵo • interreta komunumo • tre granda Interreta platformo** |
| **Lando** | Usono |
| **Retadreso** | snapchat.com |
| **Lingvo(j)** | Multaj |
| **Posedanto** | Snap Inc. |
|  |

Snapchat estas tujmesaĝilo kaj socia retejo, fondita en 2011 de Evan Spiegel, Bobby Murphy kaj Reggie Brown. Ĝi estas konata pro distingiloj, kiel ekzemple jenaj: Senditaj aŭ afiŝitaj bildoj kaj videaĵoj aŭtomate malaperas post certa tempo; ili estas fareblaj per diversaj "lensoj" (t. e. bildmodifiloj) kaj krome – antaŭ sendado aŭ afiŝado – provizeblaj per interalie teksto, muziko kaj etikedoj (ekzemple pri la loko). Bildojn kaj videaĵojn uzanto povas sendi al aliaj uzantoj kaj/aŭ afiŝi en "Story" (t. e. rakonto) kaj/aŭ en la "Snap Map" (t. e. momentfota mapo montranta neprecize la geografian lokon de uzanto). Plia funkcio estas tio, ke uzanto povas konversacii kun babilroboto surbaze de ChatGPT. Snapchat estas precipe populara ĉe junaj homoj. En la unua kvaronjaro de 2022 Snapchat havis 363 milionojn da ĉiutage aktivaj uzantoj tutmonde.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo de Snapchat
* Artikolo "Per Snapchat informi pri Esperanto" en: Esperanto Gazeto N-ro 67
* Snap Map
# Kuala Terengganu

| Kuala Terengganu |
| --- |
|  |
| urbo  urbego  royal town (en)    vd |
|  |
| Flago |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Makassar   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 20000–20999 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 255 109  (2000) [+] |
| **Loĝdenso** | 422 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 5° 20′ N, 103° 8′ O (mapo)5.3302777777778103.14083333333
  [+] |
| **Alto** | 15 m [+] |
| **Areo** | 605 km² (60 500 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+08:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Kuala Terengganu (Malajzio)DEC |
| Situo de Kuala Terengganu |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Kuala Terengganu [+] |
|  |

**Kuala Terengganu**  estas urbo de Malajzio, kiu ricevis sian urban statuson nur komence de la jaro 2008. Ĝi situas en la okcidenta landoparto, en Duoninsula Malajzio, kaj estas la administra centro de la subŝtato Terengganuo. Laŭ stato de la jaro 2009 la urbo havis 396 433 loĝantojn.

la "kristala moskeo" (Masjid Kristal) en Kuala Terengganu
# Atmosfera premo

Meznombra premo ĉe marnivelo en Junio-Julio-Aŭgusto (supre) kaj en Decembro-Januaro-Februaro (sube).
La **atmosfera premo** estas la forto por area unuo praktikata kontraŭ surfaco fare de la pezo de la aero super tiu surfaco en iu ajn donita punkto en la Tera atmosfero. Plej ofte la atmosfera premo estas sufiĉe bone proksimumigita per la hidrostatika premo kiun kaŭzas la pezo de la aero super la mezurata punkto. Malaltpremaj regionoj havas malpli da atmosfera amaso super iliaj pozicioj, dum altpremaj regionoj havas pli da atmosfera amaso super iliaj pozicioj. Simile, ĉar kiam alteco pliiĝas estas malpli da surkuŝanta atmosfera amaso, premo malkreskas je pliiĝanta alteco. Kolumno de aero de 1 m2 da baza sekco, mezurota de marnivelo ĝis la supron de la atmosfero, pezus 101 kiloneŭtonoj (kio ekvivalentas al amaso de proksimume 10,3 tunoj ĉe la surfaco).

## Norma atmosfera premo

La norma atmosfero (simbolo: atm) estas unuo de premo kaj estas difinita kiel egala je 101,325 kPa. Tiuj aliaj unuoj estas ekvivalentaj: 760 mmHg (Torr), 1 013,25 milibaroj.

## Vidu ankaŭ

* Paskalo (mezurunuo)
# Harvard University Press

| Harvard University Press |
| --- |
|  |
| **universitata eldonejo libroeldonejo**  |
| Komenco | 1913 vd |
| Geografia situo | 42° 22′ 59″ N, 71° 7′ 37″ U (mapo)42.383055555556-71.126944444444 |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo | Kembriĝo |
|

|  |
| --- |
| Harvard University Press (Masaĉuseco)DEC |

 |
|
Harvard University Press |
| **Fondinto*j | Universitato Harvard vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Harvard University Press estas eldonejo, departemento de la Universitato Harvard en Kembriĝo, Masaĉuseco. Ĝi estis fondita la 13-an de januaro 1913. En 2005 ĝi eldonis 220 titolojn.

Interalie estas eldonitaj libroj de *Eudora Welty*, Walter Benjamin, E. O. Wilson, John Rawls, Emily Dickinson, Stephen Jay Gould, *Helen Vendler* kaj *Carol Gilligan*.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala ttt-ejo de Harvard University Press
* Reklama blogo de Harvard University Press
* Oficiala ttt-ejo de la asocio de usonanaj universitataj eldonejoj Arkivigite je 2011-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Intervjuo kun bookdepository.co.uk
# 145452 Ritono

|  |
| --- |
| **Ritono** |
| **transneptuna objekto**  |
| astronomia simbolo vd |
| Bildo de Ritono per la kosmoteleskopo Hubble (aprilo 2010)*Bildo de Ritono per la kosmoteleskopo Hubble (aprilo 2010)* |
| **transneptuna objekto • ebla nanplanedo • fora disigita objekto • kubevano** |
| Oficiala nomo | (145452) Ritona |
| Aliaj nomoj | **2005 RN43** |
| Nomita laŭ | Ritona vd |
| **Malkovro** |
| Malkovrintoj | A. C. Becker, A. W. Puckett kaj J. Kubica |
| Dato de malkovro | 10-a de septembro 2005 |
| Loko de malkovro | Sunspot (Usono). |
| **Orbitaj ecoj** |
| Asteroida familio | transneptuna objekto kubevano fora disigita objekto vd |
| **Granda duonakso** - Periapsido - Apoapsido | 6,263 Tm (41,864 AU) 6,073 Tm (40,592 AU) 6,453 Tm (43,137 AU) |
| Discentreco | 0,03039 |
| Meza anomaliangulo | 352,468° Epoko : 21-a de januaro 2022 |
| Klinangulo | 19,223° |
| **Periodo** | 98938,552 tagoj (270,879 jaroj) |
| Longitudo de suprenira nodo | 187,036° |
| Argum. de periapsido | 168,711° |
| **Terdistanco** - Minimuma |  5,923 Tm (39,591 AU) |
| **Fizikaj ecoj** |
| **Diametro** | 679 — 697 km |
| **Rotacia periodo** | 0,29 tago (6,95 horoj) |
| **Atmosferaj kaj surfacaj ecoj** |
| Geometria albedo | 0,107 |
| **Observaj ecoj** |
| **Absoluta magnitudo** | 3,72 |
| **Videbla magnitudo** | 20,1 vd |
|  |

**(145452) Ritono** estas tre granda, ne tre hela transneptuna objekto malkovrita la 10-an de septembro 2005 de la usonaj astronomoj Andrew C. Becker, Andrew W. Puckett kaj Jeremy Martin Kubica elde la Observatorio de Apache Point en Sunspot (Nov-Meksiko, Usono).

Laŭ Wm. Robert Johnston, Ritono havas diametron de 679 km; por Michael E. Brown, ĝi estas tre verŝajne nanplanedo kun diametro de 697 km; taksita laŭ infraruĝaj mezuroj.

## Orbito

Ritono havas feblan orbitan discentrecon kiel la klasikaj objektoj de la Kujper-zono : ĝi estis klasita kiel kubevano de *Minor Planet Center*, tamen pro ĝia iom granda orbita klineco (19,223°) *Deep Ecliptic Survey* prefere klasas ĝin kiel "plivastigita disdiskano".

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Parametroj kaj simulado de orbito ĉe *JPL Small-Body Database Lookup* angle
* Objekto ĉe Minor Planet Center angle
* Objekto ĉe *Space Reference* angle
* Orbita kongruo kaj Astrometriaj registradoj angle
* angle Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaro de Wm. Robert Johnston
* angle Klasikaj Kujper-zonaj objektoj, de David Jewitt

| Antaŭe: | Listo de asteroidoj (145001–146000) | Poste: |
| --- | --- | --- |
| (145451) Rumina | **(145452) Ritona** | (145453) 2005 RR43 |
# Radiado

| Radiado |
| --- |
|  |
| **fizika fenomeno**  |
| **varmotransdono • procezo de energitransigo** |
|  |

Alfa-radiado, Beta-radiado kaj Gama-radiado havas malsamajn kapablojn trapenetri malsamajn materialojn
En fiziko, la **radiado** estas maniero de transporto de energio en la medio, kaj inkludas grandan aron da fenomenoj, inter kiuj la videbla lumo.

La radiado, en ĝusta senco, aludas la energion transportatan per elektromagnetaj ondoj, kiu tiel estas nomata elektromagneta radiado. Tamen, oni uzas la esprimon ankaŭ por aludi la movadon de grandrapidaj partikloj en la spaco, kun alta transporto de energio, kio ricevas la nomon de partikla radiado.

Se la transportado de energio estas sufiĉe granda, oni povas kaŭzi la jonigadon de la medio, kaj tiam oni parolas pri joniga radiado. Ekzemploj de tia fenomeno estas: la iksradioj kaj la gama-radiado (ambaŭ elektromagnetaj) kaj la alfa- kaj beta- radiadoj.

Kvankam ne tute ĝuste, estas kutime uzi la vorton *radiado*, por aludi la jonigantajn radiadojn.

## Suna radiado

Suna radiado estas esprimita kiel energia flukso en surfaca unuo. Ĝi mezuriĝas kun la unuo MJ/m².
La meza tagsumo de suna radiado dum unu jaro estas 10 MJ/m² en Suda Anglo, 8MJ/m² en Norda Skotio.

La sunan radiadon uzas la plantoj per fotosintezo por formi el aera karbon-dioksido organikajn kombinaĵojn.

Kelkaj eksperimentoj agraraj, dum la 1960-jaroj, indikis ke, almenaŭ dum la vegetaĵa kreska fazo, kultivo kaptas karbonon kaj akumulas sekan materion per la radiada halto.
Sekvaj analizoj indikas ke maksimuman sekmaterian sumon akumulas la kultivo laŭ la radiada sumo haltita per la foliaro dum kreskperiodo.

Rilatoj inter halta radiado kaj jara sekmateria produkto estas mirinde simila por diversaj kultivoj.

## Notoj

## Vidu ankaŭ

* Gravita radiado
* Joniga radiado
* Leĝo de Stefan-Boltzmann
* Partikla radiado
* Radiada energio
* Radiadoflukso
* Radiado (biologio)
* Radioastronomio
* Varmoradiado
# Bapto de Jesuo

*La Bapto de Jesuo*, de *Francesco Albani*
La **bapto de Jesuo** inaŭguras lian publikan ministerion kiel plenkreskulo. Ĝi estas registrita en ĉiuj tri sinoptikaj evangelioj. Katolika festo de la tago tradicie estis la 13-a de januaro, kaj laŭ la reformo de la Dua Vatikana Koncilio estis ŝanĝita al varia tago, al la dimanĉo post la 6-a de januaro (tago de kristanoj nomata Epifanio). La rakonto pri la infanaĝo de Mateo establis Jesuon kiel Mesion, la Filon de Dio, Filon de Davido kaj Reĝon de la judoj. La priskribo en la evangelio laŭ Mateo de Johano Baptisto klarigas ke Johano anoncis penton antaŭ la baldaŭa juĝo, bapton por la pardono de pekoj, kaj la baldaŭa alveno de tiu multe pli granda ol li mem. Farinte tion li prepariĝis laŭ la maniero de la "sinjoro" kaj fervore anticipis la alvenon post li de la "pli potenca".

Ĉar plenkreska, Jesuo venas al la Jordano por serĉi sian propran bapton de Johano Baptisto. La evangelio de Mateo nur inkludas konversacion inter Jesuo kaj Johano. [Mt: 3:13-17] Johano humile protestas kontraŭ baptado de Jesuo, insistanta anstataŭe ke Jesuo baptu lin. La koncerno de Johano ŝajnis esti duobla: (1) Johano baptis aliajn por pento kaj pardono de pekoj, kion Jesuo ne bezonis; (2) la ministerio de Johano inkludis la alvenon de tiu "pli potenca" ol li kiu alportus pli bonan bapton, ne nur kun akvo sed kun la Sankta Spirito kaj fajro. Jesuo insistis kaj Johano konsentu administri la bapton al li. Post la akceptado de Johano, Jesuo estas vidita kiel identiĝo kun plena solidareco kun peka homaro, kvankam laŭ la Nova Testamento li mem estis senpeka.

Post la bapto de Johano, Jesuo estis portita en la dezerton kie la diablo tentas lin, kaj kiam li revenas kaj komencas sian publikan ministerion. La plimulto de kristanaj grupoj rigardas la bapton de Jesuo kiel gravan okazaĵon kaj bazon por la kristana baptorito (vidu ankaŭ Agoj 19:1-7).
# Publikano

Estis difinita **publikano**, en la antikva Romo, la adjudikato de impostoj kutime rilate la terkulturistojn. Alivorte li estis, en Patestino, dependanto de la registaro kiu tiam okupis la landon.

La termino "publikano" devenas de latina *publicānus*, el la radiko *publĭcum* kiu signifas: publika trezoro, impostoj.

## Karakterizoj

Publikanoj ĉeestis, en tuta la Romia imperio, kie oni kolektis la impostojn

La ilia malbona famo ((Mateo 9 , 11)) estis ofte plimalbonigita pro la fakto ke iuj el ili kutimis devigi pagi pli ol la leĝo ordonis kaj pro ne klareco de la sama leĝo.

## Mencio en la Evangelioj

La publikanoj estas cititaj en la Nova Testamento kaj aparte en la Evangelioj. Ili estis multe malŝatataj ĉar aliancanoj de la romia okupanto kaj estis konsiderita publikaj pekuloj:

* La apostolo Mateo estis impostokolektisto kaj do publikano;
* Zakĥeo estis publikano de Jeriĥo renkontita kaj konvertita de Jesuo (Luko 19,1-9);
* Aparte fama estas la la parabolo de Jesuo: Parabolo de la fariseo kaj publikano. (Luko 18,9-14). Jen la juĝo de Jesuo: «Jesuo diris al ili: Vere mi diras al vi, ke la impostistoj kaj malĉastistinoj iras antaŭ vi en la regnon de Dio.” (Mateo 21,31)

## Vidu ankaŭ

* Zakĥeo
* Romia Imperio
* Fiska juro
* Evangelioj