Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Akvokolekta areo

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri areo de kiu povas flui akvo al rivero. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Baseno.* |

Monda mapo pri akvokolektaj areoj. Grizaj mondopartoj montras senelfluajn areojn ne ligitajn al maro aŭ oceano.Ĉefaj Eŭropaj akvodividiloj (ruĝaj linioj) separantaj basenojn (grizaj regionoj).
Plurbranĉeca aŭ arbeca aranĝo de riveroj en akvokolekta areo.
**Akvokolekta areo** aŭ **Baseno** estas tiu surtera kaj subtera areo, de kiu povas flui akvo al riverego, laŭ natura plurbranĉeca aranĝo de riveroj, ĝis elfluejo aŭ senelflua baseno. Ĉiun akvokolektan areon limas akvodividilo, ekzemple montaroj, de kies ambaŭ flankoj fluas la akvoj en malaj direktoj kun sendimentoj kaj poluaĵoj. Tiamaniere kaj kontinentoj kaj landoj tre ofte estas dividitaj laŭ basenoj kaj ties akvoj fluas en diversaj direktoj.

Vasteco de basenoj estas tre diversa: ekz. tiu de Amazono kovras akvokolektan areon de ĉirkaŭ 6 150 000 km2 kaj Danubo de ĉirkaŭ 816.000 km2.

Konoj pri tiuj basenoj estas fundamentaj por esploroj pri akvoscienco (hidrologio), naturaj danĝeroj kaj disponeblaj akvoprovizaĵoj.

## Vidu ankaŭ

* Akvodislimo
* Listo de riveroj laŭ akvoŝarĝo
# Ĝamŝedpur

|  |
| --- |
| Ĝamŝedpur |
| Metropolo kaj industria urbo |
|  Mozaiko pri Ĝamŝedpur |
| Lando |  Barato |
| Ŝtato | Ĝharkhando |
|  |
| Situo | Ĝamŝedpur |
|  - alteco | 135 m s. m. |
|  - koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Loĝantaro | 666,688 (*en 2009 (laŭ urbolisto de germana VP.)*) |
|  |
| Horzono | UTC + 5:30 |
| Poŝtkodo | 831 001 |
| Telefona antaŭkodo | 657 |
| Aŭtokodoj | JH-05 |
|  |
|  Situo enkadre de Barato

Situo enkadre de Barato |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Jamshedpur |
| **Retpaĝo:**  www.tatanagar.com |
|  |
|  Portalo pri Barato |

**Ĝamŝedpur** (hindie: **जमशेदपुर**, bengale: **জামশেদপুর**) estas metropolo, grava industria urbo en Barato, en subŝtato Ĝarkando. La estis urbo estis deklarita riĉa urbo en 2007 kaj pura grandurbo de Hindio en 2010.

Laŭ la stato de 2019 en la urbo vivis 1 558 000 loĝantoj sur areo de 230,59 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 6 757 loĝantoj/km².

## Geografio

Ĝamŝedpur etendiĝas sur monteta regiono en orienta parto de la lando.

## Historio

Ĝamŝedpur estas planita urbo. En 1908 *Jamshedji Nusserwanji Tata*fondis modernan ŝtalofabrikon (nun jam vaste konatan **Tata**), sed tiam ankaŭ loĝdomoj por laboristoj konstruiĝis. La fabriko trovis krudmaterialojn en la proksimeco (fero, karbo, mangano, baŭksito kaj kalko). La urbo ekde 1919 uzas nomon de la fondinto. Ankaŭ nun la fabriko determinas la urbon.

## Trafiko

Ĝamŝedpur havas flughavenon kaj bonajn kontaktojn al la regiono fervoje kaj aŭtovoje. En la urbo aŭtobusoj kaj rikiŝoj liveras la pasaĝerojn.

## Klimato

Ĝamŝedpur havas tropikan klimaton kun influo de musono. La someroj daŭras inter marto-junio. Tiam la temperaturo foje superas eĉ 40 °C-ojn. Dum vintro neniam frostas. Jare pluvas po 1200 mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter junio-septembro.

## Vidindaĵoj

* jubilea parko
* bestoĝardeno

Stacidomo de Ĝamŝedpur
Grandvendejo en Ĝamŝedpur
# Radiokarbona datado

Mapo de Vinland - mapo, kiu supozeble indikas la malkovron de Ameriko antaŭ Kolumbo, sed per radiokarbona datado montriĝis falsaĵo
La **radiokarbona datado** estas radiometra aĝdifina metodo, kiu uzas la naturan izotopon karbono 14 por difini aĝon de la karbon-entenaj materialoj je ĉirkaŭ 60 000 jaroj reen. En la arĥeologio, oni trovas tion absoluta aĝdifino.

La teĥnikon ellaboris profesoro de la Ĉikaga Universitato, Willard Frank Libby kaj liaj kunlaborantoj en 1949. Libby ricevis pro la radiokarbona metodo Nobel-premion pri kemio en 1960.

## Kemiaj, fizikaj bazoj

La karbono havas du stabilajn (ne radioaktivajn) izotopojn: la karbono 12 (12C) kaj la karbono 13 (13C). Krom tiuj, ekzistas la etkvanta nestabila karbono 14 (14C) sur la Tero. La karbono 14 havas duoniĝan tempon de 5730 jaroj kaj jam frue malaperintus desur la Tero, se la kosma radiado ne rekreus ĝin denove en la Tera atmosfero. Tiu proceso transformas nitrogenon al karbono 14. Kiam la kosmaj radioj penetras la atmosferon, produktas neŭtronon. La neŭtronoj kolozias kun unu atomo de la atmosfera nitrogena molekulo (N2) kaj generas la sekvan proceson:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
La estiĝo de la karbono 14 okazas plej forte en la alto de 9-15 km kaj en altaj geomagnetaj latitudoj, sed la karbono 14 egale disvastiĝas en la tuta atmosfero kaj reagas kun la oksigeno, el kiu formiĝas la karbona dioksido. Laŭ studoj oni kalkulas, ke la proporcio de la karbono 14 estas konstanta rilate al neradioaktiva karbono: 1 radiokativa korpusklo al unu biliono aliaj korpuskloj. Oni povas kompensi la dumtempajn ŝanĝiĝojn de la flukso de la kosma radiado, tiel pliprecizigi la datadon.

La plantoj absorbas la atmosferan karbonan dioksidon per fotosintezo, la bestoj manĝas la plantojn aŭ aliajn plantovorajn bestojn. Se la lastfoja konsumanto de la karbono 14 formortas, la kvanto de la absorbita, enkonstruita karbono 14 daŭre malpliiĝas dum la radioaktiva disiĝo. Post 5730 jaroj la proporcio estas duono de la normala, post 11460 jaroj ĝi estas kvarono ktp. Laŭ la trovita kvanto oni povas kalkuli la aĝon de la materialo.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_2
Dum la beta-disiĝo, la karbono 14 transformiĝas - per ellaso de β-korpuskloj - al stabila nitrogeno 14. Tiu malpliiĝo helpas datadon de aĝo de la iam formortinta materialo.

La datado ne estas preciza ĉe akvaj plantaj, ĉar tiuj ankaŭ akceptas solvitajn karbonatojn, kiuj entenas tre malnovajn karbonojn, tiel en tiuj relative mankas izotopo de karbono 14. Same validas por tiuj bestoj, en kies nutroĉeno estis tiuj plantoj.

Kurbo por la radiokarbona datado. Specimenoj kun reala dato pli malfrua ol 1950 estas datitaj aŭ trakitaj uzante la nordan kaj sudan duonglobajn grafikaĵojn.
Atmosfera 14C, Nov-Zelando kaj Aŭstrio. La Nov-Zelanda kurbo estas prezentanto por la suda duonglobo, la Aŭstria kurbo estas prezentanto por la norda duonglobo. Atmosferaj atombombaj testoj preskaŭ duobligis la koncentritecon de 14C en la norda duonglobo.

## Vidu ankaŭ

* Dendrokronologio
* Taksado de aĝo de organismoj -- por taksado de aĝo de vivantaj organismoj
* Groto Chauvet
* Mortotuko de Torino
* Nuklea fiziko
# Intervjuo

| Intervjuo |
| --- |
|  |
| **ĝenro**  |
| **intelekta verko • konversacio • procezo** |
|  |

**Intervjuo** estas speco de konversacio inter du aŭ pli da homoj, en kiu la intervjuanto faras demandojn (almenaŭ tri) al intervjuato kun la celo akiri faktojn, opiniojn aŭ personajn informojn por raporti pri ili ekzemple en gazeto. La persono kiu starigas la demandojn estas la intervjuanto kaj la persono kiu respondas la demandojn estas la intervjuito.

Dungantoj intervjuas homojn provantajn akiri laboron por ekscii ĉu ili estas bona homo por la laboro. Esploristoj uzas intervjuon por peti homojn trovi kiel ili sentas aŭ kion ili scias pri io. Polico intervjuas atestantojn pri krimo por ekscii, kio okazis. Militaj sekretaj agentoj intervjuas malliberulojn por ekscii pri malamikaj planoj kaj kapabloj. Ĉi tiuj intervjuoj ofte nomiĝas pridemandado.

Partoprenantoj de *WikiSemajnfino 16* en Tirano, 2016
* Persona intervjuo estas intervjuo dum kiu la intervjuanto persone renkontas la intervjuiton persone.
* Poŝta intervjuo (enketilo) estas enketmetodo surbaze de skribaj demandoj kaj respondoj.

## Ĵurnalismo

Ne ĉie oni havas samajn regulojn pri intervjuoj. En Usono ekzemple oni kutime ne ŝanĝas la originalan tekston kaj eĉ ekzistas faktokontrolistoj kiuj kontrolas ĉu veras tio kion verkas ĵurnalisto. En Nederlando estas tute alie. Ĵurnalistoj havas la liberecon interpreti la intervjuon. Jes ja la intervjuita persono plej ofte havas la rajton tralegi la tekston antaŭ ĝia publikigo.

Oficialuloj kaj famuloj kompletigas ofte faras amaskomunikilan trejnadon por trakti siajn mesaĝojn en la amaskomunikilaro aŭ ĉe gazetaraj konferencoj kaj por superi la ĵurnalistojn.

## Intervjuaj metodoj en sciencoj

Intervjuaj metodoj havas la samajn celojn kiel tiuj de la enketo.

## Vidu ankaŭ

* Filmo *Intervista*
* Intervjuspektaklo
* Pridemandado
* Enketo Gallup
* Konversacia metodo

## Ekstera ligilo

(eo) Kiel paroli publike kaj kiel alfronti antaŭjuĝojn pri Esperanto, filmeto

## Referencoj

Intervjuo Arkivigite je 2005-12-07 per la retarkivo Wayback Machine en la Reta Vortaro
# Varangal

| Varangal |
| --- |
| Metropolo |
|  |
| urbo en Barato  urbego   vd |
| Administrado |
| **Poŝtkodo** | 506002 |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 704 570  (2011) [+] |
| **Loĝdenso** | 3 562 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 17° 59′ N, 79° 36′ O (mapo)17.97555555555679.601111111111
  [+] |
| **Alto** | 302 m [+] |
| **Areo** | 197,82 km² (19 782 ha) [+] |
|

|  |
| --- |
| Varangal (Telangano)DEC |
| Situo de Varangal |

 |
|

|  |
| --- |
| Varangal (Barato)DEC |
| Situo de Varangal |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Warangal [+] |
|  |

**Varangal** (varangal; telugue **వరంగల్**) estas metropolo, la ĉefurbo de la samnoma distrikto Warangal, en la subŝtato Telangano en Barato. Ĝi troviĝas en la dekkana ebenaĵo. Warangal situas ĉ. 145 km-ojn nordoriente de la urbego Hajderabado. Warangal estas hodiaŭ komerca kaj industria centro kun universitatoj. Antaŭ junio 2014 ĝi situis en la subŝtato Andra-Pradeŝo.

Laŭ la stato de 2011 en la urbo vivis 704 570 loĝantoj sur areo de 197,82 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 3 562 loĝantoj/km².

Ruino en Warangal
La distrikto Varangal havas areon de 2 095 km², kaj en 2011 havis iom pli ol 3 200 000 loĝantojn, el kiuj pli ol 800 000 loĝas en la urbo Varangal. Ĉirkaŭ la distrikto Warangal estas la distriktoj Karimnagar (norde); Khammam (oriente kaj sudoriente); Nalgonda (sudokcidente), kaj Medak (okcidente). Varangal estas fama loko por mini la graniton, kaj aĉeti kaj vendi la rizon, kotonon kaj tabakon.

**Vizitindaj lokoj de urbo WarangalLa Mil-kolona Templo**: Ĝi estas bona ekzemplo de la arkitekturo kaj skulptarto de la dinastio Kakatiya [kakatija]. Stelforma kaj trisankteja en la stilo de temploj de la dinastio Ĉalukja, la reĝo Rudra Deva konstruis la templon en 1163.

**La fortikaĵo Warangal**: Konstruita en 13a jarcento KE, la fortikaĵo Warangal estas 2 km de la stacidomo. Ĝi estis detruita de invadintoj, kaj nun videblas nur ruinoj. La fortikaĵo havis plurajn tavolojn da protektado: unu estis kota muro, 6 metrojn alta; alia granita muro. La fortikaĵo ankaŭ famas pro siaj ŝtonpordegoj, 10 metrojn altaj, ĉizitaj de unuopaj ŝtonoj. Ili nomiĝas la Pordegoj al la Gloro.

**La templo Ramappa** (aŭ la templo Ramalingeŝvara): Ĝi estas en vilaĝo Palampet, 70 km de Warangal. Ĝi konstruiĝis en 1213. Ĝi estis unu el la plej bonaj ekzemploj de templa arkitekturo de la dinastio Kakatiya.

**La templo Bhadra Kali**: Ĝi estas supre de monteto inter la monteto Hanmakonda kaj la urbo Warangal. En tiu templo troviĝas statuo de la diino Kali. La templo estas apud la bordo de la rivero "Bhadrakali".

La distrikto Warangal havas multe da aliaj vizitindaĵoj:

* La templo Siddeŝvara (3-a jarcento de nia erao)
* Ĝajna templo (2-mil jara)
* La vilaĝo Pembarti (fama pro siaj latunaĵoj)
* La templo Sri Viranarajana: Ĉalukja-stila templo (ĉ. 1104 de nia erao)
* La lago Pakhal: artefarita en 1213 de nia erao; 30 km² granda
# Maŭrja imperio

|  |
| --- |
| **Maŭrja imperio** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **-322 – -185** |  |

 |
| **historia lando** |
| **Geografio**

|  |
| --- |
|  La imperio je 265 A.K.E. |

 |
| Ĉefurbo: | Pataliputra • Patnao |
| **Loĝantaro** |
| Kvanto de loĝantoj: | 40 000 000 |
| Lingvoj: | prakrito |
| Religioj: | hinduismo • budhismo • ĝainismo |
| **Ŝtat-strukturo** |
| Ŝtat-strukturo: | absoluta monarkio |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Antaŭaj ŝtatoj:**

 | **Postsekvaj ŝtatoj:**

 |
| **Elstaraj historiaj eventoj** |
| **Diplomatiaj rilatoj** |

 |
|  |

La **Maŭrja Imperio** estis geografie ampleksa kaj potenca imperio en Antikva Barato, regata de la maŭrja dinastio de 321 ĝis 185 a.K. Ĝi originas de la regno Magadho de la Hind-Ganga ebenaĵo (moderna Biharo, orienta Utar-Pradeŝo kaj Bengalio) de la orienta flanko de la hinda subkontinento, la imperio havis ĝian ĉefurbon ĉe Pataliputra (moderna Patnao). La Imperio estis fondita en 322 a.K. de Ĉandragupto Maŭrjo, kiu faligis la Nandan dinastion kaj rapide vastigis sian potencon okcidenten trans centra kaj okcidenta Barato, prenante avantaĝon de la interrompoj de lokaj potencoj en la maldormo de la retiriĝo okcidenten de la grekaj fortoj de Aleksandro la Granda kaj persaj armeoj. De 320 a.K. la imperio plene okupis Nordokcidentan Baraton, venkante kaj konkerante la satrapojn forlasitajn de Aleksandro.

Ĝi estis la plej granda imperio de la mondo en sia tempo. Ĉe ĝia plej granda amplekso, la imperio etendita en la nordo laŭ la naturaj limoj de la Himalajo, kaj en la oriento streĉanta en kio nun estas Asamo. Okcidenten, ĝi atingis modernan Pakistanon, aneksante Baluĉion kaj multe de kio nun estas Afganio, inkluzive de la modernaj Herat kaj Kandahar provincoj. La Imperio estis vastigita en la centraj kaj sudaj regionoj de Barato fare de la imperiestroj Ĉandragupta kaj Bindusara, sed ĝi ekskludis malgrandan parton de neesploritaj tribaj kaj arbarkovritaj regionoj proksime de Kalingo (moderna Oriso).

La Maŭrja Imperio estis unu el la plej grandaj imperioj reganta la hindan subkontinenton. Ĝia malkresko komenciĝis 60 jarojn post kiam la regado de Aŝoko finiĝis, kaj ĝi disiĝis en 185 a.K. per la fondado de la Sunga dinastio en Magadho.

## Vidu ankaŭ

* Aŝoko
* Bindusara
* Ĉandragupto Maŭrjo
# Medical Subject Headings

| Medical Subject Headings |
| --- |
|  |
|  |
| **Tezaŭro • medicina datumbazo • regata vortprovizo** |
| Aŭtoroj |
| Aŭtoro | Usona Nacia Biblioteko de Medicino |
| Lingvoj |
| Lingvo | angla lingvo |
| Eldonado |
|  |

Hierarkio de ligiteco
**Medical Subject Headings** (MeSH) estas kompleksa direktata vortaro por celoj de indeksado de artikoloj de ĵurnaloj kaj libroj en biologiaj sciencoj; ĝi same povas servi kiel tezaŭro plifaciliganta serĉadon. La vortaro, kiun kreis kaj aktualigas Usona nacia biblioteko de medicino (*United States National Library of Medicine (NLM)*) estas eluzata per datumbazo de artikoloj MEDLINE/PubMed kaj per katalogo de libroj de NLM.

Tra MeSH eblas trairi kaj senpage altiri ĝin en interreto. Ĉiujara presado estis interrompita en la jaro 2007. Devene temis pri datumbazo en la angla, kiu estis tradukita en plurajn lingvojn.

## Eksteraj ligiloj

* angle Oficialaj interretaj paĝoj
# Zakato

|  |
| --- |
| Parto de serio
**IslamoHistorio de islamo** |
| **Kredo kaj praktikoj** |
|
Unueco de Dio Konfeso de kredo Preĝo • Fasto Pilgrimo • Almozo • Moskeo |
| **Ĉefaj personecoj** |
|
Mohamedo
Ali • Abu Bakr
Samtempuloj de Mohamedo
Membroj de hejmo de Mohamedo
Profetoj de Islamo |
| **Tekstoj kaj leĝoj** |
|
Korano • Sunao • Ŝario Legislativo Biografioj de Mohamedo |
| **Branĉoj de islamo** |
|
Sunaismo (Salafismo, Ŭahabismo) • Ŝijaismo • Sufiismo • Ĥariĝismo (Ibadismo)  |
| **Sociopolitikaj aspektoj** |
|
Arto • Arkitekturo Urboj • Kalendaro Scienco • Filozofio Religiaj gvidantoj Virinoj en islamo Politika islamo • Ĝihado
Liberalisma islamo  |
| **Vidu ankaŭ** |
|
Vortareto de islamaj nocioj Listo de islamaj terminoj Listo de signifaj moskeoj Listo de artikoloj pri islamo |

**Zakato** venas el araba vorto (زَكَاة /zakāt/). Ĝi konsistas el deviga religia almozo kaj estas unu el la pilieroj de Islamo por sunaistoj sed ankaŭ ŝijaistoj.

Islamanoj devas kalkuli ĉiun lunan jaron tiun sumon kaj doni ĝin favore al la plej malriĉaj samreligianoj de la lando, konvertiĝintaj religianoj, vojaĝantoj. La pagenda sumo estas tradicie 2,5% de jenaj havaĵoj: financaj posedaĵoj (mono, valormetaloj, bankaj deponoj), rikoltoj kaj brutaro.

Historie, en islamaj landoj, la ŝtatoj responsis pri kolekto kaj disdonado de zakato. Nuntempe, kelkaj landoj daŭre kolektas zakaton sed plejparto lasas religianoj mem zorgi pri tio.

## Zakato kaj almozo en la Korano

Kelkaj citaĵoj el la Korano pri almozo:

* II, 110: "Kaj levu la preĝon kaj donu almozojn; la bonon, kiun vi faras, vi retrovos ĉe Alaho. Vere Alaho vidas, kion vi faras."
* XIX, 31: "kaj Li igis min benata, kie ajn mi estas, kaj Li ordonis al mi la preĝon kaj la almozdonadon dum mia tuta vivo"
* XIX, 55: "Li ordonis al sia gento preĝi kaj almozdoni kaj li estis agrabla al sia Sinjoro."
* XXI, 73: "kaj Ni faris ilin estroj, por ke ili gvidu laŭ Nia ordono, kaj Ni sendis al ili la revelacion, ke ili agu bone kaj levu la preĝon kaj donu almozojn kaj adoru nur Nin"
* XXIII, 1-6: "Certe prosperos la kredantoj, kiuj humiligas en siaj preĝoj, kiuj evitas la vanajn paroladojn, kiuj almozdonas, kiuj moderigas siajn pasiojn, krom kun siaj edzinoj aŭ kun tiuj, kiujn posedas ilia dekstra mano, ĉar tiukaze ili ne estas riproĉindaj."
* XXVII, 2-3: "gvidilo kaj bona novaĵo por la kredantoj, kiuj levas la preĝon kaj disdonas almozojn kaj firme fidas je la vivo venonta."Ŝovfendo por zakato. Feso, Maroko.

## Referencoj
# Trafiko

**Trafiko** estas:

* transportado de homoj, varoj aŭ informoj;

* komerca survoja aŭ surakva aŭ enaera interkomunikado kaj interŝanĝo:

* kvanto da transportitaj homoj, varoj aŭ informoj;
* surstrata merkatado de nelaŭleĝaj drogoj devenantaj de Narkotaĵŝakrado

* kvanto da bitokoj, transportitaj per komputila reto;

* nedeca ŝercvorto, kiu aludas seksumadon.

## Vidu ankaŭ

* Trafika malobservo
* Trafika psikologio
# Hanoj

*Por aliaj uzoj, vidu la paĝon Hanoj (apartigilo).*

| Hanoj |
| --- |
|  |
| **etno** |
| **ĉinoj** |
| **ĉintibetaj gentoj** |
| Ŝtatoj kun signifa populacio |
|  |
| Lingvo(j) |
| ĉina lingvo |
| Religio |
| budhismo • taoismo • kristanismo • islamo • Konfuceismo • Kulto al prauloj • ĉina popola religio |
|  |

**Hanoj** (aŭ Ĥanoj) estas la plej granda etna grupo de Ĉinio. Ili konsistigas 92% de la loĝantaro en la Ĉina Popola Respubliko kaj 19% de la tuta homaro.

La Tri Vinagro-gustumantoj (三酸圖), fama hana bildo reprezentanta budhanojn, konfuceanojn kaj taoismanojn.
Hanoj estas la plej granda etna grupo de la mondo. La nomo venas de la Dinastio Han (ĉine 汉/漢, pinjine: Hàn), sub kiu malsamaj gentoj de Ĉinio komencis konsideri sin mem kiel unueca etna grupo. Same, ĉina skribo por skribi la lingvon estas nomata *Hanzi* (simpligite 汉字; tradicie 漢字), aŭ "hana skribo".

La hanoj parolas malsamajn lingvojn, kiuj estas relative similaj kaj estas ofte rigardataj kiel dialektoj de la sama lingvo, kvankam foje ili tute ne estas interkompreneblaj. Plejmulte da hanoj parolas la mandarenan ĉinan lingvon. Ĉiuj malsamaj lingvoj parolitaj de la hanoj estas skribitaj kun la samaj ideogramoj, kaj tio historie kontribuis al ilia sento de unueco.

La mapo etnografia de Ĉinio
Multaj hanoj estas nuntempe sen-religiaj, sed tradicie budhismo, konfuceismo kaj taoismo estas iliaj ĉefaj religioj.

En Ĉinio ekzistas multaj etnaj minoritatoj, kiuj ne estas konsiderataj hanoj. Unu el tiuj grupoj, la hujoj, estas fakte tute samaj kiel la hanoj, krom la fakto ke ili estas islamanoj.

## Vidu ankaŭ

* Ĉinoj

## Referencoj
# Laboristo

| Laboristo |
| --- |
|  |
| **person with an activity • proto-agent** |
| **Posedatoj** | laborista kooperativo  vd |
| **Agokampo** | laboro |
|  |

Laboristo laboranta ĉe vapormaŝino
**Laboristo** aŭ **laboristino** estas persono kiu je sufiĉa laŭleĝa aĝo, kaj volonte pruntedonas sian servon kontraŭ salajro. Se tiu ne havas la sufiĉan aĝon, tio estas konsiderata kiel Infanlaboro. Se tiu ne donas sian servon volonte, tio estas konsiderata kiel sklaveco.

Tiun servon oni donas ĉu ene de organizo kaj sub regado de alia fizika persono aŭ jurpersono, nomita dungisto aŭ entreprenisto; ĉu kiel sendependa kunlaboristo aŭ sendependa laboristo, kiu estas sia propra dungisto.

La laboristo estas tio, kiam la dungo okazas pere de kontrakto, ĉu laŭleĝa ĉu ne, ĉu enhavante bonajn laborkondiĉojn ĉu ne.

La laboristoj ekprenas klaskonscion dum la 19-a jarcento kaj ĉefe fine de tiu per organizado en sindikatoj. Tiuj laboras por plibonigado de laborkondiĉoj kaj ofte por pli bona mondo aŭ socia situacio ĝenerale.

## Gastlaboristoj

Gastlaboristoj (germane *Gastarbeiter*) estas homoj enportitaj en iu lando por labori en diversaj industrioj kie ekzistas nesufiĉaj laboristoj por fari la laboron.

Gastlaboristoj ofte ne havas la samajn rajtojn kiel ellandaj laboristoj. En kelkaj landoj, gastlaboristoj ne rajtas resti longajn seninterrompajn periodojn. En iuj landoj kiel ekzemple Germanio estas multaj gastlaboristoj de Turkio. Turkaj gastlaboristoj formis siajn proprajn komunumojn en la germanaj urboj, kie ili vivas. Aliaj landoj kun multaj gastlaboristoj estas Usono, Japanio, Koreio kaj arabaj landoj.

## Vidu ankaŭ

* Fabriko
* Laboro
* Laborekonomiko
* Laborkondiĉoj
* Sanlaboristo
* Sindikato
# Kosmoveturilo

| Kosmoveturilo |
| --- |
|  |
| **flugmaŝino • veturilo • space object** |
|  |

Ariane 5 de la Eŭropa Kosma Agentejo.**Kosmoveturilo** estas ĉiu artefarita ĉielkorpo, kiun la homo lanĉis aŭ veturigis en la kosmon.

Al tiu apartenas:

* **nehomportaj kosmoveturiloj**
	+ artefaritaj satelitoj
	+ kosmosondiloj
* **homportaj kosmoveturiloj**
	+ kosmopramoj
	+ kosmostacioj

Ili povas esti homregataj, aŭ robotigitaj, teledirektitaj sen homoj.

Por lanĉi kosmoveturilon oni uzas lanĉoveturilon.

## Vidu ankaŭ

* Kosmoesploro
* Kosmofluga inĝenierarto
* NASA
# Anton Bruckner

| **Anton Bruckner** |
| --- |
|  aŭstra komponisto |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 4-a de septembro 1824 en Ansfelden, Aŭstrio |
| **Morto** | 11-a de oktobro 1896 en Vieno, Aŭstrio |
| **Lingvoj** | germana |
| **Loĝloko** | St. Florian Monastery • Vieno |
| **Ŝtataneco** | Aŭstra imperio  Cislajtio   |
| **Alma mater** | Universitato por Muziko kaj Drama Arto de Vieno   |
|  |
| Subskribo  |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio |
| **Patro** | Anton Bruckner (mul)   |
| **Patrino** | Theresia Helm (en)   |
| **Edz(in)o** | – |
| Okupo |
| **Okupo** | komponisto  orgenisto  universitata instruisto  instruisto  muzikinstruisto  muzikologo  muzika teoriisto  dirigento   |
| **Verkoj** | 3-a simfonio (Bruckner) Symphony No. 4 Symphony No. 5 Symphony No. 6 Symphony No. 7 Symphony No. 8 Symphony No. 9 Symphony No. 2 Symphony in D minor Symphony No. 1 Te Deum Helgoland Study Symphony |
|  |

**Josef Anton BRUCKNER** (n. 4-an de septembro 1824 en Ansfelden, Aŭstrio; m. 11-an de oktobro 1896 en Vieno) estis aŭstra komponisto de romantikismo, kaj orgenisto kaj muzika pedagogo. Nur malfrue la samtempuloj agnoskis liajn meritojn kiel komponisto, kvankam li apartenis al la plej gravaj kaj inventemaj sonverkistoj de lia epoko. Per siaj verkoj li havas grandan influon ĝis la 20-a jarcento sur la muzikhistorion. Liaj plej gravaj kaj konataj komponaĵoj estas la grandaj sinfonioj. Cetere li pliriĉigis interalie la eklezian muzikon je gravaj verkoj (interalie tri grandaj mesoj kaj unu *Te deum*). Bruckner estas cetere nomata unu el la plej grandiozaj orgenistoj de la muzikhistorio; admirantoj trovis impresaj liajn improviziciojn.

## Memoro

En la Viena urboparko staras statuo de Anton Bruckner.

Kaj asteroido 3955 Bruckner estis nomita en sin honoro.

## Elektitaj disĉiploj

* Henrik Benkő
* Henrik Berté
* Pál Jankó

## Literaturo

* Erwin Doernberg: The Life and Symphonies of Anton Bruckner, London 1960

## Eksteraj ligiloj

* Anton-Bruckner-Centrum

## Referencoj
# Rekta eksterlanda investado

La **rekta eksterlanda investado** estas la metado de kapitalo je longa limtempo en iu fremda lando, por la kreado de terkultivaj, industriaj kaj servaj entreprenoj, kun la celo internaciiĝi. En la angla ĝi estas konata kiel *Foreign Direct Investment* aŭ *FDI*.

La plejmulto de la registaroj ofertas allogaĵojn kaj profitojn por tiuj entreprenoj kiuj elektu ilian landon por establi la operaciojn. Ĉi tiuj inkluzivas servojn subtenante la investiston, malmultekostan manlaboron, protektadon de la posedaĵoj kaj eĉ impostaj profitoj.

## Vidu ankaŭ

* Multflanka Investo-Garantia Agentejo