# Kategorioj de la manuskriptoj de la Nova Testamento

La **kategorioj de la manuskriptoj de la Nova Testamento** dividas ĉiujn antikvajn greklingvajn manuskriptojn de la Nova Testamento (papirusojn, uncialajn manuskriptojn, minusklajn manuskriptojn, legaĵarojn, pergamenojn), en kvin grupoj, laŭ la rilatoj de ĉiu manuskripto kun la teksta tipo. Tiu kategoriigo estis enigita en 1981 de Kurt kaj Barbara Aland per la verko *Der Text des Neuen Testaments*.

## Kategorioj

**Kategotio I**:

ĝi grupigas la plej antikvajn kaj sedifektajn manuskriptojn: papirusoj kaj uncialaj manuskriptoj ĝis la 4-a jarcento kaj la manuskriptoj de aleksandria teksta tipo, La manuskriptoj de tiu kategorio elstaras pro la facile solvendaj tekstaj problemoj kaj estas konsiderataj fidela reprodukto de la aŭtografoj.

**Kategorio II**:

temas pri ìmanuskriptoj simila al tiuj de la kategorio I, kiuj plenumas gravan rolon en la rekonstruo de la aŭtografoj; sed kutime entenas eksterajn influoajn, similajn al tiuj inkluzivitaj en bizanca teksta tipo. La egiptaj manuskriptoj enkadrigas en tiu kategorio.

**Kategorio III**:

tiu kategorio inkluzivas manuskriptojn sufiĉe gravajn por la studo de la historio de la tekstaj tradicioj, sed ne sufiĉe por la rekonstruo de la origina teksto: kutime ili entenas sendependajn lecionojn, prezentas tekstajn familiojn eklektikajn aŭ ĉiukaze miksitaj kun karaktroj apartaj; la familio 1 kaj la familio 2 kaj la familio 13 estas ekzemploj de familioj de manuskriptoj falantaj enen de tiu kategorio.

**Kategorio IV**:

ĝi kuntiras manuskriptojn kiuj imitas aŭ dependas de la Manuskripto Beza (D) kaj apartenas al la tipo okcidenta teksta tipo.

**Kategotio V**:

ĝi inkluzivas manuskriptojn de la teksta bizanca tipo aŭ precipe de bizanca tipo.

## Listigo de la grekaj manuskriptoj laŭkategorie kaj laŭjarcente

Verso du Papiruso 37

|  | I | II | III | IV | V |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 150 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 52, WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 90, WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 104 |  |  |  |  |
| 200 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 32, WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 46, WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 64/67, WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 66, WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 77, 0189 |  |  |  |  |
| 250 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_16 1, WIKINIUM\_MATH\_PH\_18 4, WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 5, WIKINIUM\_MATH\_PH\_22 9, WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 12, WIKINIUM\_MATH\_PH\_26 15, WIKINIUM\_MATH\_PH\_28 20, WIKINIUM\_MATH\_PH\_30 22, WIKINIUM\_MATH\_PH\_32 23, WIKINIUM\_MATH\_PH\_34 27, WIKINIUM\_MATH\_PH\_36 28, WIKINIUM\_MATH\_PH\_38 29, WIKINIUM\_MATH\_PH\_40 30, WIKINIUM\_MATH\_PH\_42 39, WIKINIUM\_MATH\_PH\_44 40, WIKINIUM\_MATH\_PH\_46 45, WIKINIUM\_MATH\_PH\_48 47, WIKINIUM\_MATH\_PH\_50 49, WIKINIUM\_MATH\_PH\_52 53, WIKINIUM\_MATH\_PH\_54 65, WIKINIUM\_MATH\_PH\_56 70, WIKINIUM\_MATH\_PH\_58 75, WIKINIUM\_MATH\_PH\_60 80, WIKINIUM\_MATH\_PH\_62 87, 0220 |  | 0212 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_64 48, WIKINIUM\_MATH\_PH\_66 69 |  |
| 300 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_68 13, WIKINIUM\_MATH\_PH\_70 16, WIKINIUM\_MATH\_PH\_72 18, WIKINIUM\_MATH\_PH\_74 37, WIKINIUM\_MATH\_PH\_76 72, WIKINIUM\_MATH\_PH\_78 78, 0162, WIKINIUM\_MATH\_PH\_80 115 |  |  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_82 38, 0171 |  |
| 350 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_84 10, WIKINIUM\_MATH\_PH\_86 24, WIKINIUM\_MATH\_PH\_88 35, 01, 03 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_90 6, WIKINIUM\_MATH\_PH\_92 8, WIKINIUM\_MATH\_PH\_94 17, WIKINIUM\_MATH\_PH\_96 62, WIKINIUM\_MATH\_PH\_98 71, WIKINIUM\_MATH\_PH\_100 81, WIKINIUM\_MATH\_PH\_102 86, 0185 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_104 88, 058?, 0169, 0188, 0206, 0207, 0221, 0228, 0231, 0242 |  |  |
| 400 | 057 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_106 19, WIKINIUM\_MATH\_PH\_108 51, WIKINIUM\_MATH\_PH\_110 57, WIKINIUM\_MATH\_PH\_112 82, WIKINIUM\_MATH\_PH\_114 85, 0181, 0270 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_116 21, WIKINIUM\_MATH\_PH\_118 50, 059, 0160, 0176, 0214, 0219 |  |  |
| 450 | 02 (krom evangelioj), 0254 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_120 14, 04, 016, 029, 048, 077, 0172, 0173, 0175, 0201, 0240, 0244, 0274 | 02 (evangelioj), 032, 062, 068, 069, 0163, 0165 (?), 0166, 0182, 0216, 0217, 0218, 0226, 0227, 0236, 0252, 0261 | 05 | 026, 061 |
| 500 |  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_122 56, 071, 076, 088, 0232, 0247 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_124 54, WIKINIUM\_MATH\_PH\_126 63, 072, 0170, 0186, 0213 |  |  |
| 550 |  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_128 33+58, 06, 08, 073, 081, 085, 087, 089, 091, 093 (1-a Petro), 094, 0184, 0223, 0225, 0245 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_130 2, WIKINIUM\_MATH\_PH\_132 36, WIKINIUM\_MATH\_PH\_134 76, WIKINIUM\_MATH\_PH\_136 83, WIKINIUM\_MATH\_PH\_138 84, 06, 015, 035, 040, 060, 066, 067, 070, 078, 079, 082, 086, 0143, 0147, 0159, 0187, 0198, 0208, 0222, 0237, 0241, 0251, 0260, 0266 |  | 022, 023, 024, 027, 042, 043, 064, 065, 093 (Agoj), 0246, 0253, 0265? |
| 600 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_140 26 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_142 43, WIKINIUM\_MATH\_PH\_144 44, WIKINIUM\_MATH\_PH\_146 55, 083 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_148 3, 0164, 0199 |  |
| 650 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_150 74, 098 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_152 11, WIKINIUM\_MATH\_PH\_154 31, WIKINIUM\_MATH\_PH\_156 34, WIKINIUM\_MATH\_PH\_158 79, 0102, 0108, 0111, 0204, 0275 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_160 59, WIKINIUM\_MATH\_PH\_162 68, 096, 097, 099, 0106, 0107, 0109, 0145, 0167, 0183, 0200, 0209, 0210, 0239, 0259, 0262 |  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_164 73, 0103, 0104, 0211 |
| 700 |  |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_166 42, WIKINIUM\_MATH\_PH\_168 61, |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_170 60 |  |  |
| 750 |  | 019, 0101, 0114, 0156, 0205, 0234 |  WIKINIUM\_MATH\_PH\_172 41, 095, 0126, 0127, 0146, 0148, 0161, 0229, 0233, 0238, 0250, 0256 |  | 07, 047, 054?, 0116, 0134 |
| 800 |  | 044 (katolika epistoloj) | 044 (krom katolikaj epistoloj) |  |  |
| 850 | 33 (krom evangelioj) | 010, 038, 0155, 0271, 33 (evangelioj), 892, 2464 | 012, 025 (krom Agoj kaj Apokalipso), 037, 050, 0122, 0128, 0130, 0131, 0132, 0150, 0269, 565 |  | 09, 011, 013, 014, 017, 018, 020, 021, 025 (Agoj, Apokalipso), 030, 031, 034, 039, 041, 045, 049, 053?, 063, 0120, 0133, 0135, 0136?, 0151, 0197, 0248, 0255, 0257, 0272, 0273?, 461 |
| 900 |  | 1841 | 0115, 1424 (Marko) |  | 1424 (krom Marko), 1841 |
| 950 | 1739 | 0177, 0243?, 1739, 1891, 2329 | 051, 075, 0105, 0121a, 0121b, 0140, 0141, 0249, 307, 1582, 1836, 1845, 1874, 1875, 1912, 2110, 2193, 2351 |  | 028, 033, 036, 046, 052, 056, 0142, 1874, 1891 |
| 1050 | 1175, 1243, 2344 | 81, 323, 945, 1006, 1854, 1962, 2298 | 28, 104, 181, 323, 398, 424, 431, 436, 451, 459, 623, 700, 788, 1243, 1448, 1505, 1838, 1846, 1908, 2138, 2147, 2298, 2344, 2596? |  | 103, 104, 181, 398, 431, 451, 459, 945, 1006, 1448, 1505, 1846, 1854, 2138, 2147, 2298 |
| 1100 |  | 256, 1735 | 1735, 1910 |  | 256 |
| 1150 | 1241 | 36, 610, 1611, 2050, 2127 | 1 (evangelioj), 36, 88, 94?, 157, 326, 330, 346, 378, 543, 826, 828, 917, 983, 1071, 1241, 1319, 1359, 1542b, 1611, 1718, 1942, 2030, 2412, 2541, 2744 |  | 1 (krom evangelioj), 180, 189, 330, 378, 610, 911, 917, 1010, 1241, 1319, 1359, 1542b?, 2127, 2541 |
| 1200 |  |  | 1573 |  | 1573 |
| 1250 | 2053, 2062 | 442, 579, 1292, 1852 | 6 (Katolikaj Epistoloj, Paŭlo), 13, 94, 180, 206, 218 (Epistoloj), 263, 365, 441, 614, 720, 915, 1398, 1563, 1641, 1852, 2374, 2492, 2516, 2542, 2718? |  | 6 (Evangelio, Agoj), 94?, 180, 206, 218 (krom Epistoloj), 263, 365, 597, 720, 1251?, 1292, 1398, 1642, 1852, 2374, 2400, 2492?, 2516 |
| 1300 |  |  | 1342 |  |  |
| 1350 | 2427 | 1067, 1409, 1506, 1881 | 5, 209, 254, 429 (Paŭlo), 453, 621, 629, 630, 1523, 1534, 1678?, 1842, 1877, 2005, 2197, 2200, 2377 |  | 5?, 189, 209, 254, 429 (Paŭlo), 1067, 1409, 1506, 1523, 1524, 1877, 2200 |
| 1400 |  |  | 2495 |  |  |
| 1450 |  | 322 | 69, 205, 322, 467, 642, 1751, 1844, 1959, 2523, 2652 |  | 69, 181, 205, 429 (Apokapipso), 467, 642, 886, 2523, 2623, 2652? |
| 1500 |  |  | 61 (Epistoloj, Apokalipso), 522, 918, 1704, 1884 |  | 61 (Evangelioj, Agoj), 522, 918, 1704 |
| 1550- |  |  | 849, 2544 (Paŭlo) |  | 2544 (krom Paŭlo) |

## Kritikoj al tiu ĉi sistemo de kategoriigo

Tiu maniero kategoriigi la manuskriptojn de la Nova Testamento preferas la tekstan aleksandrian tipon, forapartigante la tekstan okcidentan tipon en la Kategorio IV rilate Evangeliojn kaj en la Kategorioj II/III rilate la Paŭlan Epistolojn; iuj fakuloj, tamen, opinias ke almenaŭ kelkaj minusklaj manuskriptoj kaj okcidentaj tekstoj estas pli proksimaj al la originaloj tiom kiom la manuskriptoj de la kategorio I.

Iuj manuskriptoj estis klasitaj ne laŭ la reala valoro. Ekzemple, Uncialo 055 estas malpli valora pro tio ke ĝi estas komentario; WIKINIUM\_MATH\_PH\_174 7, WIKINIUM\_MATH\_PH\_176 89, WIKINIUM\_MATH\_PH\_178 121, Uncialo 080, Uncialo 0100, Uncialo 0118, 0174, 0230, 0263, 0264, 0267, 0268 estas tro mallongaj por meriti klasadon; Uncialo 0144 kaj 0196 ne estas efike alireblaj; WIKINIUM\_MATH\_PH\_180 25 male estas forigita pro ĝia diatessarona harmonio.

## Vidu ankaŭ

* Manuskripto
* Listo de la papirusoj de la Nova Testamento
* Uncialaj manuskriptoj de la Nova Testamento
* Minusklaj manuskriptoj de la Nova Testamento
* Legaĵaroj de la Nova Testamento
* Listo de la variantoj de la Nova Testamento

## Aliaj projektoj

* Wiki Trans
* Cathopedia

## Bibliografio

* Aland, Kurt kaj Aland, Barbara. *The text of the New Testament: an introduction to the critical editions and to the theory and practice of modern textual criticism*. Seconda edizione rivista. Tradotta da Erroll F Rhodes. Grand Rapids, Michigan: William B Eerdmans Publishing Company, 1995. ISBN 0-8028-4098-1.

* Ewert, David. *From Ancient Tablets to Modern Translations: A General Introduction to the Bible*. Grand Rapids, Michigan: The Zondervan Corporation, 1983. ISBN 0-310-45730-0