# Latinigo de greka

**Latinigo de greka** estas transskribado de la greka alfabeto per la latina alfabeto.

Estas kelkaj manieroj de la transskribado, aparte dependaj de tio ĉu estas konsiderata antikva greka lingvo aŭ novgreka lingvo. Ankaŭ, estas fonetikaj kaj grafikaĵaj transskriboj.

| Greka | Antikva | Moderna |
| --- | --- | --- |
| Klasika | Scienca | Beta kodo | ISO 843 | BGN12 / PCGN | UN / ELOT | Greeklish† |
| α | a | a | A | a | a | a | a |
| β | b | b | B | v | v | v | b, v |
| γ | g | g | G | g | g, y1 | g | g, y |
| δ | d | d | D | d | dh, d2 | d | d, dh |
| ε | e | e | E | e | e | e | e |
| ζ | z | z, (dz) | Z | z | z | z | z, s |
| η | e | ē | H | ī | i | i | h, i, n |
| θ | th | th | Q | th | th | th | th, u, 8, 9, q |
| ι | i | i | I | i | i | i | i |
| κ | c | k | K | k | k | k | k, c |
| λ | l | l | L | l | l | l | l |
| μ | m | m | M | m | m | m | m |
| ν | n | n | N | n | n | n | n, v |
| ξ | x | x | C | x | x | x | ks, 3, x, j |
| ο | o | o | O | o | o | o | o |
| π | p | p | P | p | p | p | p, n |
| ρ | r, rh3 | r, (rh3) | R | r | r | r | r, p |
| σ | s | s | S | s | s4 | s | s, 6, w |
| τ | t | t | T | t | t | t | t, 7 |
| υ | y | y, (u) | U | y | i | y | y, u, i |
| φ | ph | ph | F | f | f | f | f, ph |
| χ | ch | ch | X | ch | kh | ch | ch, x, h |
| ψ | ps | ps | Y | ps | ps | ps | ps, y |
| ω | o | ō | W | ō | o | o | w, o, v |

Vokalaj duliteraĵoj11

| Greka | Antikva | Moderna |
| --- | --- | --- |
| Klasika | Scienca | Beta kodo | ISO 843 | BGN12 / PCGN | UN / ELOT | Greeklish† |
| αι | ae, e | ai | AI | ai | e | ai | ai, e |
| αυ | au | au | AU | au | av | av5, af6 | ay, au, af, av |
| ει | i | ei | EI | ei | i | ei | ei, i |
| ευ | eu | eu | EU | eu | ev | ev5, ef6 | ey, eu, ef, ev |
| ηυ | eu | ēu | HU | īy | iv | iv5, if6 | hy, hu, if, iv |
| οι | oe, e | oi | OI | oi | i | oi | oi, i |
| ου | u | ou | OU | ou | u | ou | ou, u, oy |
| υι | ui | ui | UI | yi | i | yi | yi, gi, i |

Konsonantaj duliteraĵoj

| Greka | Antikva | Moderna |
| --- | --- | --- |
| Klasika | Scienca | Beta kodo | ISO 843 | BGN12 / PCGN | UN / ELOT | Greeklish† |
| γγ | ng | ng | GG | gg | ng | ng | gg, gk, ng |
| γξ | nx | nx | GC | gx | nx | nx | gks, gx |
| γκ | nc | nk | GK | gk | g7, ng8 | gk | gk |
| γχ | nch | nch | GX | gch | nkh | nch | nx, nch |
| μπ | mp | mp | MP | mp | b7, mb8 | b7, mp8 | mp, b, mb |
| ντ | nt | nt | NT | nt | d7, nd8 | nt | nt, d, nd |

Modifiloj (nur klasika greka)

| Greka | Klasika | Scienca | Beta kodo | Modifilo |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ̔ | h9 | ( | *spiritus asper, δασεῖα* |
| ̓ | neniu | ) | *spiritus lenas, ψιλή* |
| ͺ | mi? | | | *jota suba indico, ὑπογεγραμμένη*10 |

Arkaikaj literoj

| Greka | Klasika | Scienca | Beta kodo | *Nomo de litero* |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ϝ | w | V | digamo |
| ϛ | st | #2 | stigmo |
| ͱ | h9 | h9 | heta |
| ϻ | s, ś | #7,11 | san |
| ϸ | sh |  | ŝo |
| ϟ | q | #3 | kuoppo |
| ϡ | ss | #5 | sampio |

Speciala litero

| Greka | Klasika | Scienca | Beta kodo | *Nomo de litero* |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ȷ | j |  | yot |

Notoj:

1 antaŭ αι, ε, ει, η, ι, οι, υ, υι.
2 inter ν kaj ρ
3 kun *spiritus asper*
4 iam duobligata inter vokaloj (elzemple lari**ss**a)
5 antaŭ β, γ, δ, ζ, λ, μ, ν, ρ kaj vokaloj
6 antaŭ θ, κ, ξ, π, σ, τ, φ, χ, ψ kaj je fino de vorto
7 komenco de vorto
8 meze de vorto
9 sur vokalo: *h* antaŭ la vokalo; sur *ρ*: *rh*
10 sub longaj vokaloj
11 escepte se estas dierezo ( **¨** ) sur la dua vokalo
12 BGN estas Usona estraro pri geografiaj nomoj
† La uzo de greeklish (ĉi tie, skribado de greka lingvo per la latina alfabeto) pligrandiĝis grande pro uzo de SMS, retpoŝto kaj la aliaj ciferecaj komunikiloj, kie grekaj tiparoj ne ĉiam estas haveblaj.
Ekzemploj:
Θέλω - Thelo *aŭ* 8elw
Ξανά - Ksana *aŭ* Xana
Ψυχή - Psyxh *aŭ* Yuhi
## Diakritaj signoj

La tradicia plurtona ortografio de greka lingvo enhavas kelkajn diakritajn signojn por montri tion kio originale estis la tonakcento de la antikva greka lingvo, kaj la ekzisto aŭ foresto de vorto-komenca *h*. En 1982, monotona ortografio estis oficiale prezentita por novgreka lingvo. La nuraj diakritaj signoj kiuj restis estas la dekstra korno (indikanta streĉon) kaj la dierezo (indikanta ke du najbaraj vokaloj ne estas kombinataj). La dekstra korno kaj la dierezo estas konservitaj en kaj la BGN/PCGN kaj la UN/ELOT latinigaj sistemoj kun unu ŝanĝo: en la vokalaj kombinaĵoj αυ, ευ kaj ηυ la supersigno estas movata de la υ (kiu iĝas v aŭ f) al la antaŭvenanta vokalo.

## Vidu ankaŭ

* Beta kodo
* Klasika kombinaĵo

## Eksteraj ligiloj

* kolekto de skribsistemoj kaj transliterumaj tabeloj de Thomas T. Pedersen
* Labora grupo pri latinigaj sistemoj de la Unuiĝintaj Nacioj
* Transliterumaj sistemoj de la Biblioteko de Kongreso
* Libera php surlinia transliterumilo (grekaj signoj al latinaj signoj), bazita sur la ELOT 743 (ISO 843) normo] - sur traduko-rilatanta TTT-ejo