Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Puneo

| Puneo |
| --- |
|  |
| urbo   vd |
| Administrado |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Gubernio Okajama (2006–) Bremeno (1976–) Nagoja Urbo  Kaburbo  Fairbanks North Star Borough (en)   Tromsø  San-Joseo  Fairbanks  Vacoas-Phoenix   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 411001–411062 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 6 200 000  (2021) [+] |
| **Loĝdenso** | 8 732 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 18° 31′ N, 73° 51′ O (mapo)18.52111111111173.855277777778
  [+] |
| **Alto** | 561 m [+] |
| **Areo** | 710 km² (71 000 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+05:30 [+] |
|

|  |
| --- |
| Puneo (Maharaŝtro)DEC |
| Situo de Puneo |

 |
|

|  |
| --- |
| Puneo (Barato)DEC |
| Situo de Puneo |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Pune [+] |
|  |

La urbo **Puneo** troviĝas en la gubernio Maharaŝtro. Ĝi estas la ĉefurbo de la distrikto Puneo kaj estas la 8-a plej granda urbo en Barato.

Laŭ la stato de 2021 en la urbo vivis 6 200 000 loĝantoj sur areo de 710 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 8 732 loĝantoj/km². Ĝi estas la dua plej granda urbo en la gubernio Maharaŝtro.

Templo en Puneo
Universitato en Puneo
Oni nomas Puneon la edukada ĉefurbo de Maharaŝtro. Puneo havas multajn famajn kolegiojn. Ĝi estas nun hejmo de multaj softvaraj kaj informteknologiaj firmaoj.

## Nomo

La nomo Puneo devenas de "Punja Nagari" (laŭvorte, Urbo de virto). Antaŭe, dum la kolonia epoko, ĝia nomo estis "Poona" [puna], sed nun ĝia nomo estas "Pune" [pune].

## Bazaj informoj

* Loĝantaro: 3.446.330 (en 2010)
* Supermara alteco: 560 m
* Areo: 1109 km²
* Telefonkodo: 20
* Poŝtkodo: 4110xx
* Aŭtokodo: MH-12, MH-14
* Horzono: UTC + 5:30

## Geografio

Puneo troviĝas sur altebenaĵo ĉe kunfluejo de du riveroj. Ĝi estas ĉirkaŭ 150 km oriente de Mumbajo ĉe alteco de 560 metroj.

## Historio

La unua mencio okazis el la 8-a jarcento. En 1630 sultano detruis la urbon. La britoj okupis la urbon en 1817 kaj ili instalis gravan soldatan areon. En 1896 pro pesto multe mortis. En 1961 pro digorompiĝo inundo okazis.

## Klimato

Puneo havas tropikan klimaton kun sezonoj somero (marto-majo), musono (de junio ĝis oktobro) kaj vintro. La averaĝaj temperaturoj varias inter 20-28 °C, somere 38 °C. Jare pluvas po 722 mm. En januaro kaj februaro ne estas pluvo kaj neniam frostas.

## Trafiko

Puneo havas internacian flughavenon kaj bonajn kontaktojn trajne (stacio Pune Junction) kaj voje. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

La Metroo de Puneo malfermiĝis la 6-an de marto 2022.

## Servoj

La Orienta Esplor-Instituto Bhandarkar estas bone konata pro sia kolekto de malnovaj manuskriptoj en Sanskrito kaj Prakrito.

## Vidindaĵoj

* temploj
* moskeoj
* muzeo
* parkoj
* bestoĝardeno

## Ĝemelurboj

* San Jose (Kalifornio), Usono
* Fairbanks, Usono
* Bremen, Germanio
* Tromsø, Norvegio
* Nagojo, Japanio

## Gefiloj

* Adi Agashé
# Asamio

| **Asamio** |
| --- |
|  |
| **subŝtato de Barato** |
| Administrado |
| Estas parto de
  | Barato |
| Politiko |
| Estro
  | Himanta Biswa Sarma
(ekde 10-a de majo 2021) |
| Demografio |
| Loĝantaro (laŭ la stato de 2011)
  | 31 205 576  |
| Loĝdenso
  | 398 loĝ./km² |
| Geografio |
| Areo
  | 78 438 km² (7 843 800 ha) |
|  Asamio sur la mapo de Barato |
| Geografia situo | 26° 0′ 0″ N, 93° 0′ 0″ O (mapo)2693
  [+] |
|

|  |
| --- |
| Asamio (Asamo)DEC |
| Situa mapo de Asamio |

 |
|  |
| Kodoj |
| ISO 3166-2
 | IN-AS |
| Eksteraj paĝoj |
| assam.gov.in [+] |
| La kategorio en la Komunejo
  | Asamio [+] |
|  |

**Asamio** (asame: অসম [asam]) estas barata subŝtato.

Laŭ la stato de 2011 en la subŝtato vivis 31 205 576 loĝantoj sur areo de 78 438 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 398 loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Dispur (7225 loĝantoj), suburbo de Guvahati.

La ĉefaj lingvoj parolataj en Asamo estas la asama kaj la bengala; aldone parolatas pluraj lingvoj de la Tibeto-Birma lingvaro, plej grave la bodoa lingvo.

## Geografio

Asamio limas la baratajn ŝtatojn Arunaĉal-Pradeŝo, Nagalando, Manipuro, Mizoramo kaj Tripuro (de nordo suden laŭ la horloĝa direkto) kaj Meghalajo en la sudo kaj Okcident-Bengalo en la okcidento. Aldone ĝi limas Butanon en la nordokcidento kaj Bangladeŝon en la sudokcidento. La plej granda urbo de Asamio estas Guvahati.

### Plej grandaj urboj

- laŭ la censo de 2011 -

| Urbo | Loĝantaro |
| --- | --- |
| Guvahati | 962 334 |
| Silĉar | 178 865 |
| Dibrugar | 145 488 |
| Ĝorhat | 126 736 |
| Nagoan | 121 628 |
| Tinsukia | 116 322 |
| Tezpur | 75 540 |
| Bongaigan | 67 322 |
| Dhubri | 63 388 |
| Diphu | 61 797 |
| norda Laĥimpur | 59 814 |
| Karimganĝ | 56 854 |
| Goalpara | 53 430 |
| Sivasagar | 50 781 |

### Dividaĵoj

* Dividaĵo Norda Asamio

## Historio

De 1228 Asamio estis regata de la dinastio *Ahom*. Nur en 1826 la britoj surprenis Asamion de la birmanoj.

Ĝis la divido de Brita Hindio post ĝia sendependeco disde Britio, Asamio entenis la tutan areon de la nord-orienta Hindio. Per referendumo je la 6-a de julio 1947 la areo de Silhet iĝis parto de la nova Orient-Pakistano (nun Bangladeŝo). Aldonaj malgrandaj barataj ŝtatoj estiĝis poste en la oriento de Asamo. La lastan fojon Asamio dividiĝis en 1972, kaj tiel estiĝis la ŝtato Meghalajo, kiu surprenis la antaŭan asaman ĉefurbon Ŝilongo. Dispur iĝis la nova ĉefurbo de Asamio.

Ekde 1979 la *United Liberation Front of Asom* (ULFA) perforte batalas per gerilaj agoj por la sendependeco de Asamio disde Barato. La registaro de Barato kontraŭbatalas la separatistojn per la armeo.

## Vidindaĵoj

Asamio famas pro la tia kultivata malmilda teo. En Asamio situas la nacia parko Kaziranga, kiu estis nomumita Monda Naturheredaĵo de Unesko en 1985.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Bengalaj islamanoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retpaĝaro de la registaro de Asamio Arkivigite je 2006-11-28 per la retarkivo Wayback Machine angle
# Amazon Kindle

| Amazon Kindle |
| --- |
|  |
|  |
| **programaro varomarko komputa platformo**  |
| **Dum** | nekonata - nekonata/nuntempe |
| **Posedata de** | Amazon vd |
| **Partoprenanta** | Kindle Paperwhite vd |
| **TTT** | Oficiala retejo |
|  |

Unuageneracia Kindle
Plej nova Kindle
**Amazon Kindle** estas programara kaj aparatara platformo evoluigita de Amazon.com por la interpreto kaj montrado de e-libroj kaj aliaj ciferecaj amaskomunikiloj. Multaj aparatoj, inkluzive "Kindle", "Kindle Touch", "Kindle DX" kaj "Kindle Fire" apogas tiun platformon. Programoj por Kindle ekzistas por Androido, Vindozo, iPhone OS, BlackBerry kaj Mac OS X. La unua Kindle lanĉiĝis en Usono la 19-an de novembro 2007.

La Kindle (krom la Kindle Fire) utiligas ekranon kun elektronika papero de la marko E Ink. Ĝi elŝutas enhavon pere de la Whispernet-reto de Amazon. Kelkaj Kindloj uzas la reton de AT&T, kiu disponigas internacian sendratan aliron, multaj uzas wifi.

## Enhavo

Uzantoj povas elŝuti enhavon de Amazon kaj de kelkaj aliaj provizantoj en la proprieta formo AZW aŭ ŝarĝenhavon en diversaj formoj de komputilo per simple retpoŝtigado de Doc, TXT kaj PDF-dosieroj al sia propra Kindle-retpoŝtadreso. La aparato vendiĝas kun *New Oxford American Dictionary, the Oxford Dictionary of English, Lo Zingarelli Vocabolario della Lingua Italiana, le Dictionnaire français de définitions, el Diccionario de la lengua española* kaj *Duden Deutsches Universalwörterbuch*. Kindle ankaŭ enhavas plurajn liberajn eksperimentajn ecojn inkluzive de baza TTT-legilo. Uzantoj ankaŭ povas ludi muzikon de MP3-dosieroj en la fono.

### Kondiĉoj kaj povoj de Amazon.com

La uzokondiĉoj malpermesas transdoni Amazon-librojn al alia uzanto aŭ malsama speco de aparato.

En julio de 2009 Amazon.com forviŝis el la aparatoj de aĉetintoj (kaj eklegintoj) kopiojn de libroj "La Besto-Farmo" kaj "1984" de George Orwell kaj redonis al ili la aĉetmonon. La kialo estis malobservo de kopirajto: la publikiginto, kiu metis ilin en la katalogon, ne havis licencon por tio en Usono, kie la libroj ne estis publika havaĵo. Oni komparis tion kun enhavo de la romano "1984" mem, en kiu la registaro konstante kaj plene falsadas kaj reverkadis la historion. Poste reprezentanto de Amazon diris, ke la sistemo estas ŝanĝita por ke aŭtomata forviŝo ne plu okazu.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Recenzo pri Amazon Kindle en *Monato*
# Reklamo

| Reklamo |
| --- |
|  |
| **servo ekonomia aktiveco studfako**  |
| **informo • kreema verko • servo** |
|  |

Esperantlingva reklamo de memoraĵoj el Svedio, UK 1948
Esperanto Lingvo Internacia
**Reklamo** (aŭ **anonco**) estas disvastigata informo, kiu instigu homojn fari ion, plej ofte aĉeti iujn varojn aŭ servojn. Sed ankaŭ ekzistas socia reklamo.

Iomete samsignifa estas **varbado**.

IKEV difinas reklamon jene: "**reklamo** estas influado sur la publiko aŭ difinitaj grupoj per diversspeca publikigado kaj/aŭ aliaj rimedoj kun la celo stimuli la vendon de difinitaj varoj aŭ servoj".

Laŭ la difino de NPIV, **varbado** estas instigado por ke iu aniĝu al grupo, partio, doktrino; ekzemple por ke iu soldatiĝu.

## Rimedoj de reklamo

* Afiŝoj
* Flugfolioj
* Gazetoj, ĵurnaloj kaj revuoj
* Interreto (vidu ankaŭ la artikolon spamo)
* Radio (komunikilo)
* Televido

## Gravaj entreprenoj

* JCDecaux

## Vidu ankaŭ

* Spamo
* Propagando
* Emblemo
* Esperanto-varbado
* *International Advertising Association*
* Publikaj rilatoj
* Publikserva anonco
* Komerca arto
* Ŝprucfenestra varbanonco

## Referencoj
# Fayetteville

| Fayetteville |
| --- |
|  |
| urbego  kantona sidejo  urbo en Norda Karolino   vd |
| Administrado |
| **Ŝtato** |  Usono |
| **Subŝtato** |  Norda Karolino |
| **Kantono** | kantono Cumberland |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Saint-Avold   vd |

 |
|

|  Poŝtkodoj |
| --- |
|  | 28301 • 28302 • 28303 • 28304 • 28305 • 28306 • 28309 • 28311 • 28312 • 28314 vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Mitch Colvin |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 208 501  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 538 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 35° 4′ N, 78° 55′ U (mapo)35.066666666667-78.9175
  [+] |
| **Alto** | 80 m [+] |
| **Areo** | 387,43 km²Ŝablono:Informkesto urbo/zorgado/numero |
| **Horzono** | orienta horzono de Nordameriko [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Fayetteville (Norda Karolino)DEC |
| Situo de Fayetteville en Norda Karolino |

 |
|

|  |
| --- |
| Fayetteville (Usono)DEC |
| Situo de Fayetteville en Usono |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Fayetteville, North Carolina [+] |
|  |

**Fayetteville** estas grandurbo en Usono, en subŝtato Norda Karolino, kie ĝi estas administrejo de la kantono Cumberland.

## Bazaj informoj

panoramo
* Koordinatoj: ﻿ / ﻿ (mapo)
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h)
* Poŝtkodo: 28301
* Telefonkodo: 910

## Geografio

Fayetteville situas sur ebenaĵo en la orienta landparto de Usono, en la meza parto de la subŝtato.

## Historio

En la nuna Fayetteville indianoj vivis dum jarmiloj. La britoj konkeris la areon en la 18-a jarcento kaj ili fondis 2 vilaĝojn *Cross Creek* kaj *Campbellton*. En 1789 oni tie ratifis la Usonan Konstitucion kaj oni fondis la plej maljunan publikan universitaton de Usono. En 1793 infanteria armeo formiĝis. Post la Usona Milito de Sendependeco la du vilaĝoj estis unuigitaj kaj renomitaj pri armea heroo Marie-Joseph Motier, markizo de La Fayette, kiu vizitis la novan urbon en 1825. En 1831 granda incendio okazis. En 1865 la Unia armeo kadre de la Usona Enlanda Milito atakis kaj detruis Fayetteville.

## Klimato

Fayetteville situas en subtropika klimato. La temperaturo averaĝe varias inter 10-23  °C. La varmo kulminas en julio rekorde 42  °C, la malvarmo kulminas en februaro rekorde -21  °C. Jare pluvas po 1157 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas en aŭgusto kaj malkulminas en novembro.

## Trafiko

El Fayetteville kuras gravaj ĉefvojoj kaj fervojoj al Suda Karolino kaj Virginio. urbego havas interne aŭtobusojn, ekstere regionan flughavenon.

Muzeo en Fayetteville
la Ŝtata Universitato Fayetteville
## Partnera komunumo

* Saint-Avold en Loreno, Francio

## Vidindaĵoj

* teatroj
* botanika ĝardeno
* fortikaĵo
* muzeoj pri artoj, trafiko kaj historio
* diversaj preĝejoj

## Servoj

* Ŝtata Universitato Fayetteville

## Famulo

* Julianne Moore (n. 1960), aktorino kaj verkistino, naskiĝis en Fayetteville

## Fontoj

* interalié Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
* oficiala paĝo en la socia retejo *Facebook*
* oficiala paĝo en la socia retejo *Instagram*
* Oficiala retejo de la Ŝtata Universitato Fayetteville (angle)
# Humanismo (filozofio)

| Humanismo |
| --- |
|  |
| **mondkoncepto**  |
| **humanismo • sekulareco** |
|  |

Organizoj kiel ekzemple la Internacia Humanista kaj Etika Unio(IHEU) uzas la emblemon de la "**Feliĉa Homo**"
*"La socio kaj la homaro komencas ĉe ĉiu de ni".* Diraĵo de Johannes van Vloten en iu strato de Deventer, Nederlando
**Humanismo** kiel vivfilozofio, ankaŭ nomita **sekularahumanismo** estas moderna formo de humanismo (**moderna humanismo)**, kiu metas la homon centra kaj deiras de la valoro de la homo (latine *humanus* signifas 'homa'). La humanismo deiras de racio, etiko kaj justeco. Ĝi okupiĝas pri la demando kiel homoj povas vivi agrable kaj feliĉe. Ĝi krome kontraŭstaras la uzon de la supernaturo kaj la spirita por determini la moralon kaj influi decido-faradon.

La esprimo "sekulara humanismo" ekestis en la 20-a jarcento, por fari klaran distingon kun "religia humanismo". La vorto "humanismo" por indiki la ne-kristanan filozofion, tamen jam en la dua duono de la 19-a jarcento populariĝis.

## Karakterizaĵoj

La moderna humanismo estas ne-religia vivfilozofio kiu antaŭenigas la homan dignon, liberecon kaj personecon.

Kiel vivfilozofio la humanismo emfazas klerecon (germane *bildung*), racion, moderecon, kaj tutmondan civitanecon. Kernaj konceptoj en humanismo estas persona kresko kaj disvolviĝo, memstareco (en la signifo de libereco kaj la strebado al bona kaj bela vivo), respondeco, kritika pensado, egaleco kaj humaneco.

La ne-religia karaktero de la moderna humanismo ne estas tre ateista. Iuj humanistoj montras malfermitecon al diversaj filozofiaj inspirofontoj, ĉefe okcidenteŭropaj. En Usono la humanismo havas pli klare ateisman perspektivon kaj ĝi estas plejparte inspirita de la klerismo pro la pli granda rolo de religio en la usonaj socio kaj politiko.

## En kulturo

Jen listo de famaj kaj elstaraj verkoj pri la lukto de humanismo kontraŭ la ŝajne ĉiea malhumanismo kiu eksplodas tempaltempe ĉe la homa medio

* *La peste*
* *Rinoceroj (teatraĵo)*
* *Ĉiu mortas sole*

## Bibliografio

(en) Martha C. Nussbaum, *Not for Profit. Why democracy needs the humanities*, 2012.

## Vidu ankaŭ

* Humanisma psikologio
* Transhumanismo
* Ateologio
* Humanisma Asocio de Germanio
* Humanismo
* Homaranismo
* Sekulareco

## Referencoj
# Kriketa Mondpokalo

|  |
| --- |
| Kriketa Mondpokalo |
|  |
| Bangladeŝo kontraŭ Irlando dum la 2011-datita Mondo-pokalo |
| **turniro • ripetiĝanta sporta evento** |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Kriketa Mondpokalo 1975 Kriketa Mondpokalo 1979 Kriketa Mondpokalo 1983 Kriketa Mondpokalo 1987 Kriketa Mondpokalo 1992 Kriketa Mondpokalo 1996 Kriketa Mondpokalo 1999 Kriketa Mondpokalo 2003 Kriketa Mondpokalo 2007 Kriketa Mondpokalo 2011 Kriketa Mondpokalo 2015 Kriketa Mondpokalo 2019 Kriketa Mondpokalo 2023  vd |

 |
| Lando | internacieco |
| **Fondita de** | Anglio vd |
| Fondita en | 1975 |
|  |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
|  |

La **Kriketa Mondpokalo** (angle Cricket World Cup, plennome kaj oficiale **ICC Men's Cricket World Cup** ) estas la mondĉampioneco por naciaj kriketteamoj, la plej granda ĉampioneco organizita en unutaga kriketo (50 overs). Ĝi estas la plej prestiĝa turniro por viraj naciaj teamoj en tiu ĉi sporto. Preskaŭ ĉiuj partoprenantaj teamoj reprezentas Brition kaj ĝiajn iamajn koloniojn .

La okazaĵo estas organizita fare de la Internacia Kriketa Konsilio (ICC) unufoje ĉiujn kvar jarojn, inkluzive de kvalifikaj matĉoj ĝis la fina turniro . La turniro estas unu el la plej spektitaj sportaj eventoj en la mondo .

## Historio

La Kriketa Mondpokala trofeo.
La teamgvidantoj de la teamoj kiuj partoprenis la 2007-datita monda pokalo
La unua Monda Pokalo estis okazigita en 1975, kaj dek unu ĉampionecoj poste okazis, la plej lastatempaj en Anglio kaj Kimrio en 2019. Aŭstralio havas la plej multajn titolojn.

La teamoj de Karibio kaj Barato iĝis mondĉampionoj dufoje, kaj la teamoj de Pakistano kaj Srilanko iĝis ĉampionoj unufoje ĉiu.

Simila turniro por virinaj naciaj teamoj estas okazigita ekde 1973.

Ekde 2007 ankaŭ okazis mondĉampiona turniro en formato Twenty20 kun la T20-Monda Pokalo de la ICC Men.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo of the ICC Cricket World Cup
* Oficiala retejo of ICC