Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Globish (Gogate)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri variaĵo de la angla lingvo kun simpligita ortografio kaj prononco. Por planlingvo proponita far Jean-Paul Nerrière kaj bazita sur la angla lingvo rigardu la paĝon Globish (Nerriere). Por rolo de la angla kiel mondolingvo legu la artikolon Global English (monda angla).* |

**Globish** (de **GLOBal EngLISH** aŭ **monda angla** en Esperanto) ankaŭ konata kiel **paralela angla,** estas planlingvo proponita de baratano Madhukar Gogate en 1998 al la "*Simplified Spelling Society*" (poste konata kiel *English Spelling Society*) de Britio. Laŭ ĝia kreinot ĝi estas artefarita dialekto de la angla lingvo kiu pruvas ke eblas simpligi la ortografion kaj prononcon de la angla lingvo, inkluzive de la uzo de fonetika literumo kaj la forigo de la plej multaj interpunkcioj kaj majuskloj.  Ekzemple la angla vorto *Color* (usona ortografio) aŭ *Colour* (eŭropa ortografio) oni skribu *kalar*. Gogate diras ke lia projekto estas rilata, sed sendependa de la angla.

## Specimenoj

* hee iz faain: (Li fartas bone.)
* too kaets went tu siti... (Du katoj eniris urbon.)
* eet it kwikli... (Manĝu rapide!)
* du yu no vear dha laaybrari iz? (Ĉu vi scias kie estas la biblioteko)
* dha warld waunts pis aend prausperiti... (La mondo volas pacon kaj prosperon.)

Ekzemplo sen traduko:

* e frend in nid iz e frend indid...
* maay haart lips ap wen aay bihold e renbo in dha skaay...
* sar, yuwar baegej did naut kam baay dhis flaait...

## Kritiko

## Referencoj

fr:Globish#Essais de formalisation du globish

## Vidu ankaŭ

* Globish (Nerriere)

* Baza Angla (angle: *Basic English*)
* Radika Angla
* Transira Angla

## Eksteraj ligiloj

Retejo de Madhukar Gogate kun ekzempla teksto en la lingvo.
Globish, a proposal by Madhukar Gogate, arkivite de la originalo pere de Wayback maŝino, la 25-an de septembro 2000.
# Ripuara dialektaro

|  |
| --- |
| **Ripuara dialektaro** |
|  |
| mapo kie la ripuara (blue) vaste parolatas (verde: apenaŭ loĝata arbaro) |
| **dialekto • natura lingvo • moderna lingvo** |
| **mezfranka dialektaro** |
| **Parolata en** |  Germanio (Nordrejn-Vestfalio, Rejnlando-Palatinato)  Belgio ( Nederlando) |
| **Parolantoj** | 250 000 |
| **Skribo** | latina |
| **Lingvistika klasifiko** |
|  hindeŭropa lingvaro
ĝermanaj lingvoj
okcidentĝermanaj lingvoj
altgermana
mezgermana dialektaro
mezfranka dialektaro
ripuara dialektaro |
| **Reguligita de** |   |
| **Lingva statuso** | 2 vundebla |
| Lingvaj kodoj |
| **Lingvaj kodoj** |  |
|   **ISO 639-2** | - |
|   **SIL** | - |
|   **Glottolog** | ripu1236 |
| **Angla nomo** | Ripuarian |
| **Franca nomo** | francique ripuaire |
|  |

La **ripuara dialektaro** estas grupo de dialektoj de la germana lingvo kaj samkiel la norma germana lingvo apartenas al la okcidentĝermana lingvaro.

En sama serio de germana eldonejo interalie aperis multvendataj lingvogvidiloj kaj pri Esperanto kaj pri la kolonja dialekto ("Kölsch") de la ripuara dialektaro
Ĝi parolatas en okcidenta Germanio kaj en la germanlingva parto de Belgio, pli konkrete en sudokcidenta Nordrejn-Vestfalio (interalie en la urboj Kolonjo kaj Bonno), krome ĉe la nordokcidenta rando de Rejnlando-Palatinato, en la norda duono de orienta Belgio, kaj en la plej suda parteto de Nederlando (ĉirkaŭ la urbo Mastriĥto, kie ankaŭ parolatas la limburga).

## Disvastiĝo

La dialektaro parolatas en vasta areo inter la urbo Duseldorfo norde kaj Bad Neuenahr-Ahrweiler sude, inter Eupen en Belgio okcidente kaj Siegen oriente. La teritorio esence estas la regiono, kiu historie dum multaj jarcentoj konsistigis la eklezian princlandon "Kurfürstentum Köln".

La ripuara norda parto de la germanlingva parto de Belgio nur post la jaro 1918 iĝis parto de Belgio kaj antaŭe same estis kolonja. Krome la ripuara parolatas en iuj limaj komunumoj de la provinco Limburg de Nederlando, nome en la urboj Kerkrade - la loko de la IJK de somero 1989, Simpelveld, Vaals kaj la ĉirkaŭaĵo.

La plej konataj variaĵoj de la ripuara dialektaro estas la urbaj dialektoj "Kölsch" de Kolonjo kaj "Bönnsch" de Bonno, ĉe la rivero Rejno en la centra parto de la dialektejo, kaj "Öcher Platt" (Akeno), "Dürener Platt" (Düren) kaj "Eischwiele Platt" (Eschweiler) en la okcidento.

specife formita glaso de la loka biero "Bönnsch", samnoma kiel la loka ripuara dialekto de Bonno
"Kölsch" kaj "Bönnsch" krom dialektoj ankaŭ estas lokaj specoj de biero, kaj ĉar la parolantoj de la ripuara konsideriĝas esti aparte festemaj, la dialektaro nelaste praktikiĝas en bierejoj.

Ekzistas propra vikipedia branĉo en la ripuara dialektaro.

## Eksteraj ligiloj

* ripuara vortaro Arkivigite je 2008-03-17 per la retarkivo Wayback Machine
* ripuara vortaro: aldona volumo Arkivigite je 2007-12-15 per la retarkivo Wayback Machine
* Eischwiele Platt - vortaro de la ripuara dialekto de la urbo Eschweiler
* "Akademie för uns kölsche Sproch" - Akademio por nia kolonja lingvo
# Anglosaksa Ameriko

**Anglosaksa Ameriko** aŭ **Anglalingva Ameriko** estas la ofta termino uzata por Kanado kaj Usono (sen Havajo), ambaŭ iamaj kolonioj de la Brita Imperio, kiu estas uzata kiel kontraŭpozicio al Latinameriko.

La termino ne estas tute preciza ĉar ampleksaj teritorioj de ĝi kiel Kalifornio, Nov-Meksiko, Arizono, Teksaso, Nevado, Utaho, Kolorado, Vajomingo, Florido, Luiziano kaj parto de Kanado estis francaj aŭ hispanaj, kaj ili ne havas anglosaksan devenon. Plie, en Kebekio la nura oficiala lingvo estas la franca kaj ĝi estas la plej parolata de tiu regiono laŭ la censo de 206, kaj en aliaj regionoj estas latinidaj lingvoj kiuj estas kunoficialaj kun la angla lingvo. Krome, la termino "latinamerika" aludas al ĉiuj latinidaj lingvoj, dum "anglosaksa" nur al la angla.

Aliflanke, ekzistas pluraj teritorioj kaj nacioj de Ameriko kiuj ankaŭ estis britaj kolonioj kiel Belizo en Centrameriko; Gujano, Falklandoj en Sudameriko; Barbado, Jamaiko kaj aliaj landoj de Karibio,kiuj kutime ne estas inkluditaj en tiu termino.
# Trivialaĵoj

**Trivialaĵoj** (ĉiutaglingve amuza fakto) estas inform(aĵ)oj-sciaĵoj, kutime ne aparte gravaj, kiuj nur larĝe rilatas al specifa temo. La termino foje ankaŭ signifas ĝeneralan scion, bazitan sur relative simplaj demandoj kaj respondoj.

Tiu informaro kutime implikas relative nesufiĉe bone konatajn sed simplajn faktojn pri iu fenomeno. Ekzemple, eĉ la nomo de la ĉefurbo de iu lando, sed ne la propra hejmlando, povas esti konsiderita trivialaĵo.

En multaj lingvoj, la plurala vorto *Trivia* sekve resumas simplajn aferojn, kiuj apartenas al la baza scio aŭ fundamento de ĝenerala edukado aŭ estas ĝenerale konataj sed sufiĉe malofte uzataj.

## Etimologio

La antikvaj romianoj uzis la vorton \*triviae\* por priskribi kie vojo dividiĝas aŭ forkiĝas en du. \**Triviae*\* estis formita de *\*tri\** (tri) kaj *\*viae\** (vojoj), laŭvorte signifante "tri vojoj", kaj en translokigita uzado "publika loko" kaj tial la signifo "komuna loko".  La latina adjektivo *\*triviālis\** en klasika latino, krom sia laŭvorta signifo, povus havi la signifon "taŭga al stratangulo, komuna loko, vulgara". En malfrua latino, ĝi ankaŭ povus simple signifi "trioble".

La *\*trivio\** (origine "loko kie tri vojoj renkontiĝas", aŭ "multe uzata publika vojo") estis la baza studfako en mezepokaj universitatoj, en kiu oni lernis la unuajn tri el la Sep Liberalaj Artoj : gramatikon, logiko (dialektiko) kaj retorikon. Ĝin sekvis la *\*quadrivio\** kun la ceteraj kvar liberalaj artoj *(\*artes liberales\*)*, kiujn libera homo povis studi (aritmetikon, geometrion, muzikon kaj astronomion). La \*trivio\* estis kompletigita per la bakalaŭra grado ( *\*baccalaureus artium\**, mallonge B.A.), la plej malalta akademia grado.

*Trivia* signifas ion kiel "malgrandaj aferoj indaj je scio", "tio kaj tio", foje ankaŭ "kuriozaĵoj". *Varia* laŭvorte signifas "diversaj aferoj".

## Uzado

Kelkaj fankluboj konkuras por vidi kiu scias la plej multajn trivialaĵojn pri sia temo.

Ĉi tiu fakto estis ekspluatata en la konkurso kaj kvizoj kiuj tempaltempe estas okazigitaj kaj elsenditaj en diversaj amaskomunikiloj: gazetoj, radio kaj televido, kaj en kiuj konkursantoj devas respondi ĵustempe trivialaĵajn demandojn prezentitajn al ili.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Triviala sekvado, ludo
* Danĝero! (usonangla *Jeopardy*), populara televida kvizludo
* faktoido
# 360-grada video

Ekzempla 360-grada video en formato 360x180 kaj egalortangula.
**360-grada video** estas video en kiu ĉiu direkto estas registrata samtempe pere de ĉiudirekta kamerao aŭ kameraaro. Dum spektado sur normala plata spektilo, la spektanto povas regi la spektodirekton kiel ĉe panoramo. Ĝi ankaŭ povas esti spektata per spektilo aŭ projekciilaro aranĝita kiel sfero aŭ parto de sfero. Oni malkonsentas, ĉu 360-grada video estu priskribata kiel virtuala realeco.

## Kreado

Iuj ĉiudirektaj kameraoj havas larĝangulajn lensojn sur la antaŭaj kaj malantaŭaj flankoj por faciligi registron de 360-grada video.
Oni kutime registras 360-gradan videon aŭ per speciala aranĝo de pluraj kameraoj, aŭ per tiucela kamerao kiu enhavas plurajn enfiksitajn lensojn, kaj filmante parte koincidajn angulojn samtempe. Per kunigado de bildoj, oni faras el la disaj registroj unu sferan videaĵon, kaj ĝustigas la kolorojn kaj kontraston de ĉiu bildo por ke ili estu koheraj kun la aliaj. Tiu prilaborado estas farata aŭ de la kamerao mem aŭ per specialaj programoj, kiuj povas analizi oftajn vidajn kaj aŭdajn registrojn kaj kunligi la signalojn de la diversaj kameraoj. Ĝenerale, la sola areo nespektebla estas la direkto al la apogilo de la kamerao.

## Spektado

Oni kutime spektas 360-gradajn filmojn per personaj komputiloj, moveblaj aparatoj kiel saĝtelefonoj, aŭ tiucelaj surkapaj spektiloj. Uzantoj povas panorami tra la filmo per klakado kaj trenado. Ĉe saĝtelefonoj, internaj sensiloj kiel la giroskopo ankaŭ povas esti uzataj por panorami laŭ la turno de la aparato. Profitante tiun konduton, stereoskop-aspektaj enfermaĵoj por saĝtelefonoj (kiel Google Cardboard kaj Samsung Gear VR) povas esti uzataj por spekti 360-gradajn videojn en enmerga formato simila al virtuala realeco. Oni spektas la spektilon de la telefono tra lensoj havataj ene de la enfermaĵo, malsame de surkapaĵoj por virtuala realeco, kiuj havas siajn propracelajn spektilojn.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* How do I make 360 videos? de BBC Academy
* A beginner’s guide to spatial audio in 360-degree video de NPR Training
* A guide to recording spatial audio for 360-degree video de NPR Training
# The Daily Mirror

| The Daily Mirror |
| --- |
|  |
|  |
| **taggazeto gazeto periodaĵo**  |
| Komenco | 1903 vd |
| Lando*j* | Unuiĝinta Reĝlando vd |
| Sidejo | Londono |
| Adreso | One Canada Square, London |
| **Posedata de** | Reach plc vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Daily Mirror („Taga Spegulo”) estas Londona matena gazeto; ĝi havas la plej grandan legantaron en Britio. La gazeto favoras klaĉojn, skandalojn.

Daily Mirror estis fondita kiel malgrand-formata bilda gazeto fare de Alfred Harmsworth en 1903. La gazeto ekde tiam ĉasas sensaciajn eventojn, klaĉojn, hostorietojn. Ĝi estas sendependa gazeto.

La gazeton posedis pli poste frato de Alfred, nome Harold Harmsworth kaj aĉetis ĝin en 1984 Robert Maxwell kaj posedis ĝin ĝis morto en 1991.

La posedanto de Daily Mirror estis inter 1991-1999 la *Mirror Group, Ltd.*, hodiaŭ apartenas al gazeta konzerno *Trinity Mirror*, kiu eldonas ankaŭ la gazetojn kiel *Sporting Life, Sunday Mirror*, kaj *The Sunday People*.

## Interesaĵoj

En la gazeto aperis unuafoje foto pri police serĉita persono, la 17-an de marto 1908.

## Eksteraj ligiloj

* *Daily Mirror*
# DeepMind

| DeepMind |
| --- |
| DeepMind Technologies Limited |
|  |
|  |
| **entrepreno (2010–) filio (2014–)**  |
| **Dum** | 2010 - nekonata/nuntempe |
| **Jura formo** | filio |
| **Fondintoj** | Shane Legg • Demis Hassabis • Mustafa Süleyman vd |
| **Sidejo** | Londono |
| Lando | Unuiĝinta Reĝlando |
| **Dungitoj** | 10 000 |
| **Agokampo** | AlphaGo • AlphaFold • AlphaGo Zero • Gemini • AlphaStar |
| **Posedata de** | Google • Alphabet Inc vd |
| **TTT** | Oficiala retejo |
|  |

**Google DeepMind** estas brita firmao por la disvolviĝo de artefarita intelekto, fondita en septembro 2010 sub la nomo **DeepMind Technologies**, kaj akirita de Google en 2014 . En 2015 ĝi estis transdonita de Guglo al Alphabet. La kompanio estas konata pro pluraj gravaj evoluoj en la kampo de artefarita inteligenteco kaj kalkulado .

La kompanio respondecas pri la disvolviĝo de artefarita neŭra reto kapabla lerni kiel ludi komputilajn ludojn en simila maniero al homoj, krom artefarita neŭra reto kapabla aliri eksteran memoran aparaton, simila al klasika maŝino de Turing, kiu esence " kreas" komputilon kapablan simuli/manipuladon de mallongdaŭra memoro simila al tio, kiu estas en homa cerbo . La firmao akiris vastan diskonigon en 2016, post kiam ĝia AlphaGo-programaro venkis profesian homan ludanton en la ludo Goo por la unua fojo. Post tio, la programaro venkis la mondĉampionon en Goo Lee Sedol . Alia programaro de la kompanio, AlphaZero, venkis la plej bonajn programojn en Go, Ŝako kaj Ŝogio . En 2020 ŝi respondecis pri multaj progresoj en la kampo de la dinamiko de proteina faldado kaj ŝia AlphaFold-softvaro gajnis la CASP-konkuradon .

En junio 2024, ĝi rivelis novan kaj komencan modelon de konvertiĝo de video en aŭdsonon, muzikon kiu akompanas ĝin kaj identigos objektojn viditajn en la video laŭ artefarita inteligenteco.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
* GitHub Deponejoj
# Rigvedo

| ऋ॒ग्वे॒द |
| --- |
|  |
| **hindua teksto • religia himno • Ŝruti • miscellany • kolekto • literatura verko** |
| Aŭtoroj |
| Aŭtoro | diversaj aŭtoroj |
| Lingvoj |
| Lingvo | Rigvedic Sanskrit |
| Eldonado |
| Ĝenro | religia teksto |
|  |

La Rigvedo (sanskrite ऋग्वेद, *Ṛgveda*, "Laŭd-vero") estas la plej frua el la kvar sanktaj skriboj de hinduismo, kiujn oni nomas la *Vedoj*. Ĝi konsistas el 1,017-1,028 himnoj (el kiuj multaj celas diversajn oferajn ritojn). Ilin entenas dek libroj, nomitaj *Mandaloj*. Tiu ĉi longa kolekto da mallongaj himnoj estas plejparte dediĉita al laŭdado pri la dioj. Tamen, ĝi enhavas ankaŭ disajn aludetojn al historiaj eventoj, precipe la luktado inter la fruaj vedaj popoloj (nomataj la Arjoj kaj iliaj malamikoj, la Dasoj. La nomoj de gedioj troveblaj en Rigvedo troviĝas ankaŭ ĉe multaj aliaj hindeŭrope parolantaj popoloj. Tio ĉi montras la antikvecon de la teksto. Elstaras interne de Rigvedo la gedioj Agnio, Dyaus Pitar, Indro, Prithivi Mater, Viŝnuo; ankaŭ la sankta Somo. *Rigvedo* finiĝis ĝis la jaro -1500. (*de Mary Pat Fishser*)

Friedrich Max Müller, la unua notinda eŭropano studinta la Vedojn, rigardis Rigvedon kiel la solan "efektivan" Vedon; li argumentis, ke la aliaj (precipe Jaĝurvedo kaj Samavedo) estis apenaŭ pli ol ellaboraĵoj, parafrazoj kaj citadoj de ĝia teksto. Ĉi tial la baza teksto de Rigvedo estas aparte interesa el kaj historia kaj religia vidpunktoj. Ĝi registras tre fruan etapon en la evoluado de hinduismo, foje nomata la "veda" aŭ "arja" stadio de la religio, kiu havas intimajn ligojn al la antaŭzaratuŝtra religio de Persujo. Oni opinias ke kaj la Zoroastrismo kaj la veda hinduismo disvolviĝis el komuna antaŭa religia kulturo.

## Vidu ankaŭ

* Veda Sanskrito

## Eksteraj ligiloj

* Arkivigite je 2011-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
# Aravali-Montaro

Aravali-Montaro
**Aravali-Montaro** estas montoĉeno en nordokcidenta Barato. Ĝi etendiĝas en sudokcident-nordorienta direkto sur preskaŭ 600 km de norda Guĝarato tra tuta Raĝastano ĝis Harjano.

La montoĉeno estas dividata per multaj ravinoj. La ĉefaj partoj estas Sambhar-Sirohi-Montaro en la sudo (alteco ĝis 1722 m – Guru Siĥar) kaj Sambhar-Ĥetri-Montaro en la nordo (alteco ĉ. 1000 m).

Geologie ĉi tiu faltomontaro estas resto de la plej maljuna parto de la Hinda subkontinento.

Aravali-montaro estas klimato- kaj akvodispartigejo inter dezerto Tar en okcidento kaj la fekundaj ebenaĵoj de Raĝastano en oriento.

## Vidu ankaŭ

* Sekaj deciduaj arbaroj de Katiarbar-Gir
# Yale University Press

| Yale University Press |
| --- |
|  |
| **universitata eldonejo libroeldonejo**  |
| Komenco | 1908 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo | New Haven |
| **Fondinto*j | George Parmly Day vd |
| Estro | George Parmly Day |
| **Posedata de** | Universitato Yale vd |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Yale University Press estas anglalingva eldonejo fondita en 1908. Ĝi iĝis oficiala departemento de la Universitato Yale en 1961, sed restis finance kaj funkcie sendependa.

En 2002, *Yale University Press* eldonis ĉirkaŭ 300 novajn librojn jare kaj posedi biblioteko de ĉirkaŭ 3000 libroj. Ĝiaj libroj ricevis diversajn premiojn, inter ili kvin la premion *National Book Award*, du la premion *National Book Critics Circle Award* kaj kvar la premion Pulitzer.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Koromandela Marbordo

| Koromandela Marbordo |
| --- |
| Altebenaĵo |
| marbordo [+] |
|

---

 |
| Lando | Barato |
|  - koordinatoj | 13° 22′ 12″ N, 80° 19′ 48″ O (mapo)13.3780.33
  |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Koromandela Marbordo (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Koromandela Marbordo (Barato)DEC |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Koromandela Marbordo |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Coromandel Coast** [+] |
|  |

La **Koromandela Marbordo** (angle *Coromandel Coast*, tamile சோழ மண்டலக் கடற்கரை) estas la nomo donata al la sudorienta marbordo de la Hinda Subkontinento inter Kanjakumari kaj Falsa Divio en Barato. Ĝi povas inkludi ankaŭ la sudorientan marbordon de la insulo de Srilanko.

## Etimologio

## Priskribo

Tiu marbordo estas ĝenerale malalta, kaj etanda laŭ la deltoj de kelkaj grandaj riveroj, kiaj la Kaŭveri, Palar, Penner, kaj Kriŝno, kiu ekas en la altaj teroj de la Okcidentaj Ghatoj kaj fluas tra la Dekkana Altebenaĵo por elflui al la Golfo de Bengalo. La aluviaj ebenaĵoj kreitaj de tiuj riveroj estas tre fruktodonaj kaj utilaj por agrikulturo. La marbordo estas ankaŭ konata pro siaj havenoj nome Pulikato, Ĉenajo, Sadras, Pondiĉeri, Karaikal, Kaddalor, Tarangambadi, Nagore, kaj Nagapatinamo, kiu profitas el proksimeco kun regionoj riĉaj en naturaj kaj mineralaj resursoj (kiaj la areo de Ĉatisgaro kaj la minoj de Golkonda kaj Kolar) kaj/aŭ bona transporta infrastrukturo. Ankaŭ la ebena geografio de la regiono favoras urban kreskon kaj aglomeraĵojn.

## Geografiaj elementoj

La Golfo de Mannar estas granda neprofunda golfo kiu formas parton de la Lakadiva Maro. Ĝi kuŝas inter la okcidenta marbordo de Srilanko kaj la sudorienta pinto de Barato, en la regiono de la Koromandela Marbordo.

## Historio

## Vidu ankaŭ

* Franca Hindio
# Grupo de la 20 (industriaj kaj sojlaj landoj)

| Grupo de la 20 |
| --- |
| **geopolitika komunumo interregistara organizaĵo internacia organizaĵo Icosad (en)**  |
| Komenco | 26-a de septembro 1999 vd |
| **Fondinto*j | G7 • Paul Martin vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | Germanio Usono Francio Unuiĝinta Reĝlando Ĉinio Brazilo Italio Kanado Rusio Aŭstralio Meksiko Barato Sud-Koreio Indonezio Turkio Sauda Arabio Sud-Afriko Argentino Japanio Eŭropa Unio Afrika Unio  vd |

 |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Grupo de la 20 plej gravaj industriaj kaj sojlaj landoj (blue kolorigitaj)
La **Grupo de la 20 plej gravaj industriaj kaj sojlaj landoj**, mallonge **G20** aŭ **G-20**, estas neformala kunigo el 19 ŝtatoj, la Eŭropa Unio kaj la Afrika Unio. Ĝi ekzistas de 1999 kaj estu forumo por kunlaboro kaj konsultiĝo pri internaciaj financaj aferoj.

Kritikantoj konsideras ke en tiuj forumoj oni alprenas decidojn kiuj ne plibonigas la situacion de la plej bezonantaj socitavoloj kaj landoj de la mondo kaj pro tio oni entreprenas protestajn aktivaĵojn.

## Pintkunvenoj

* 2001: Otavo, Kanado
* 2002: Delhio, Barato
* 2003: Morelia, Meksiko

* 2004: Berlino, Germanio
* 2005: Pekino, Ĉinio
* 2006: Melbourne, Aŭstralio
* 2007: Kaburbo, Sud-Afriko

* 2008: São Paulo, Brazilio
* 2008: Vaŝingtono, Usono
* 2009: Londono, Britio
* 2009: Pittsburgh, Usono

* 2010: Toronto, Kanado
* 2010: Seulo, Sud-Koreio
* 2011: Toulouse, Francio
* 2012: Los Cabos, Meksiko
* 2013: Sankt-Peterburgo, Rusio

* 2014: Brisbane, Aŭstralio
* 2015: Antalya, Turkio
* 2016: Hangzhou, Ĉinio
* 2017: Hamburgo, Germanio
* 2018: Bonaero, Argentino
* 2019: Osako, Japanio

* 2020: Dammam, Saudia
* 2021: Napolo, Italia
* 2022: Balio, Indonezio — Prezidanto de Ukrainio virtuale proponis 10-punktan pacan planon; granda plimulto de la ŝtatoj deklaris decidan kondamnon de la rusa milito kontraŭ Ukrainio (15-16.11.)
* 2023: Nov-Delhio, Barato — Afrika Unio fariĝis membro

## Vidu ankaŭ

* G 7
* Internacia Monunua Fonduso
* Monda Organizaĵo pri Komerco
* Listo de landoj laŭ MEP (ĝenerale)
* Ekonomia Forumo de Krynica

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
# Dramo (verko)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri tipo de teatraĵo aŭ alia rakonta artaĵo. Por nacia valuto de Armenio rigardu la paĝon Armena dramo. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Dramo.* |

| Dramo |
| --- |
|  |
| **literary mode (en)  studfako literatura formo fako**  |
| **rakonto** |
|  |

**Dramo** (de la malnovgreka vorto por "agado") estas verko apartenanta samtempe al du artoj: literaturo kaj teatro (kaj de tie al kino). La teksto de dramo verkita de "dramisto" orientiĝas al vidaĵa esprimpleno (mimiko, gestoj, movo) kaj al sonpleno. Literatura dramo efektiviĝas per aktoroj kaj reĝisoro, devas havi scenigeblojn.

Ĉefaj ĝenroj de la klasika dramo:

* tragedio
* komedio

Aliaj ĝenroj:

* farso/arlekanaĵo
* tragikomedio
* historiagrafa dramo
* Noo

**Tragedio** estas teatra verko, ofte submetita al la regulo de la tri unuecoj: temo, tempo kaj loko, kun malfeliĉa elnodiĝo kaj altrangaj herooj.

**Tragikomedio** ne finiĝas per katastrofo.

En **komedia** dramo estas prezentataj komikaj personoj aŭ amuzaj eksterordinaraj cirkonstancoj.

## Reprezentantoj de la drama literaturo

Aristofano - Brecht - Calderón - Ĉeĥov - Pierre Corneille - Esĥilo - Eŭripido - Dario Fo - Jean Genet - Goethe - Gogol - Gribojedov - Paul Gubbins - Hrosvitha - Ibsen - Kalidaso - Arthur Miller - Molière - Pinter - Luigi Pirandello - Plaŭto - Racine - Seneko - Sofoklo - Ŝekspiro - Ŝilero - Terencio

## Vidu ankaŭ

* Drama filmo
* Dramaturgio
* Pupteatra Internacia Festivalo