# Malajzio

|  |
| --- |
| Malajzio |
| **Malaysia** |
|  |  |
| Detaloj | Detaloj |
| **Nacia himno**: *Negaraku* |
|
 |
| membroŝtatoj de ASEAN (1967–) suverena ŝtato (1963–) lando   vd |
| Bazaj informoj |
| **Ĉefurbo** | Kualalumpuro (2 mln) |
| **Oficiala(j) lingvo(j)** | malaja |
| **Uzata(j) lingvo(j)** | ĉina, tamila, java, angla |
| **Plej ofta(j) religio(j)** | islamo |
| **Areo** | 330 803 km² ()  |
| - % de akvo | 0,3 % |
| **Loĝantaro** | 34 112 400  (2024) |
| **Loĝdenso** | 84,09 loĝ./km² |
| **Loĝantoj** | malajzianoj |
| **Horzono** | +8 |
| **Interreta domajno** | my |
| **Landokodo** | MY |
| **Telefona kodo** | +60 |
| **Plej alta punkto** | Kinabalu-Monto |
| **Plej malalta punkto** | Hinda Oceano |
| Politiko |
| **Politika sistemo** | federacia konstitucia monarĥio en konsisto de 13 ŝtatoj |
| **Ŝtatestro** | reĝo Ibrahim Ismail (ekde 2024) |
| **Ĉefministro** | ĉefministro Anwar Ibrahim (ekde 2022) |
| **Sendependiĝo** | de Britio
la 31-an de aŭgusto 1957 Federacio (kun Sabaho, Saravako kaj Singapuro)
la 16-an de septembro 1963 |
| Ekonomio |
| **Valuto** | Malajzia ringito |
| **MEP** | laŭ 2011
 |
| – suma
  | $ 278,6 miliardoj
  |
| – pokapa
  | $ 9.700 |
|

| [Montri]  Membro de |
| --- |
|  | Internacia Civildefenda Organizaĵo (2010–) Grupo pri Teraj Observoj (2005–) Organizaĵo por malpermeso de ĥemiaj armiloj (2000–) Multflanka Investo-Garantia Agentejo (1991–) Azia-Pacifika Ekonomia Kunlaborado (1989–) Internacia Hidrografia Organizo (1975–) Organizaĵo de Islama Kunlaboro (1969–) ASEAN (mul)  (1967–) Internacia Centro por Aranĝo de Investaj Disputoj (1966–) Banko por Azia Disvolviĝo (1966–) Tutmonda Organizaĵo pri Doganoj (1964–) Unuiĝintaj Nacioj (1963–) Interpol (1961–) Internacia Evoluiga Asocio (1960–) Unesko (1958–) Monda Organizaĵo pri Meteologio (1958–) Internacia Financa Korporacio (1958–) Internacia Banko por Rekonstruo kaj Disvolvigo (1958–) Internacia Telekomunika Unio (1958–) Universala Poŝta Unio (1958–) Komunumo de Nacioj (1957–) Regiona Forumo de ASEAN  Monda Organizaĵo pri Sano  Monda Organizaĵo pri Komerco  Traktato pri Atoma Nedisvastigo   vd |

 |
| **Esperanto-movado** |
| **Landa E-asocio** | Malajzia Esperanto-Asocio |
|  |
|  |

Ŝtonplakedo de la Proklamo de Sendependeco ĉe Tunku Abdul Rahman Putra.
**Malajzio** estas lando en Sud-Orienta Azio. Ĝiaj land-limaj landoj estas Tajlando, Singapuro, Indonezio, Brunejo kaj Filipinoj. Ĝi konsistas teritorie el dektri subŝtatoj kaj tri federaciaj teritorioj, kun areo de 330.803 km².

Malajzio multe eksportas gumon kaj palmoleon.

* **Landkodo:** MY.
* **Loĝantaro:** 34,1 milionoj (2024), inter ili 91,8 procentaĵoj da malajzianoj kaj 8,2 procentaĵoj da neŝtatanoj; laŭ etnaj grupoj: malajoj (67.4%), ĉinoj (22.8%), hindoj (6.6%) kaj aliaj (0.7%)
* **Eksporto:** kaŭĉuko, palmoleo, nafto, plumbo, elektrovaroj.
* **Organizoj:** UNO (1957)

Biogeografie Malajzio troviĝas en la orientalisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Ĝi precipe situas en Sunda Lando, kiu estas parto de la sundalanda-filipina ekoprovinco.

## Historio

* Brita Malajzio

## Politiko

La Reĝo de Malajzio (malaje: Yang di-Pertuan Agong, jave: يڠ دڤرتوان اߢوڠ ; foje nomata la Supera Reganto de Malajzio) estas la ŝtatestro de Malajzio. La Yang di-Pertuan Agong, kiu havas fiksan oficperiodon sed estas elektita el inter la heredaj sultanoj, povas esti konsiderata aŭ kiel monarko aŭ kiel prezidanto. Pro la parlamenta konstitucio de la lando, la ofico estas ĉefe ceremonia kaj reprezenta.

## Teritoria divido

La ŝtato konsistas teritorie el dektri subŝtatoj, kiuj plejparte estas sultanlandoj, kaj tri aldonaj federaciaj teritorioj:

|  |  |
| --- | --- |
| Statuson de subŝtato havas la areoj

* Ĝohoro
* Kedaho
* Kelantano
* Malako
* Negeri-Sembilano
* Pahango
* Perako
* Perliso
 | * Penango
* Sabaho
* Saravako
* Selangoro
* Terengganuo

La tri aldonaj federaciaj teritorioj estas
* Kualalumpuro
* Labuano
* Putraĝajo
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Malajzio (Malajzio)DEC

|  |
| --- |
| **Kualalumpuro**  |

DEC

|  |
| --- |
| Putraĝajo  |

DEC

|  |
| --- |
| Johor Bahru  |

DEC

|  |
| --- |
| Kinabalu  |

DEC

|  |
| --- |
| Kuching  |

DEC

|  |
| --- |
| Ipoh  |

DEC

|  |
| --- |
| Alor Setar  |

DEC

|  |
| --- |
| Ĝorĝtaŭno  |

DEC

|  |
| --- |
| Bharu  |

DEC

|  |
| --- |
| Kuantan  |

DEC

|  |
| --- |
| Kuala Terengganu  |

DEC

|  |
| --- |
| Malako  |

DEC

|  |
| --- |
| Labuano  |

|  |
| --- |
| Tajlando  |

|  |
| --- |
| Singapuro  |

|  |
| --- |
| Indonezio  |

|  |
| --- |
| Indonezio  |

|  |
| --- |
| Indonezio  |

|  |
| --- |
| Brunejo  |

|  |
| --- |
| *Borneo*  |

|  |
| --- |
| *Malaka         markolo*  |

 |

## Amaskomunikiloj

* Asyik FM, indiĝena radio en Malajzio
* Orienta Tage Novaĵo

## Socia vivo

* Malajzia Skolta Asocio

## Esperanto

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Esperanto en Malajzio.
En Malajzio estas Malajzia Esperanto-Asocio fondita en 1989.

### Esperantistoj

* *Raja Zainal Abidin bin Zahid*, kontaktadreso de Malajzia Esperanto-Asocio

## Bildaro

* situo de la ŝtato en sudorienta Azio
* mapo de Duoninsula kaj Orienta Malajzio
*

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* ISO 3166-2:MY

## Eksteraj ligiloj

* Bazaj informoj pri Malajzio en la vikio de UEA esperante
* oficiala retejo de la registaro de Malajzio, jen malaje kaj angle
* angle Malajzio (*The Encyclopedia of Earth*)
* angle Geografio de Malajzio (*The Encyclopedia of Earth*)
* nederlande turisma retejo pri Malajzio lokigita en Flandrio