Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gallimard

| Gallimard |
| --- |
| Gallimard |
|  |
|  |
| **eldonejo libroeldonejo**  |
| **Dum** | 1911 - nekonata/nuntempe |
| **Jura formo** | société anonyme à conseil d'administration s.a.i. |
| **Fondita** | 1911 |
| **Fondintoj** | Gaston Gallimard vd |
| **Sidejo** | Parizo |
| Lando | Francio |
| **Agokampo** | libroeldonado |
| **filiaj kompanioj** | Sodis • Éditions Joëlle Losfeld vd |
| **Posedataj kompanioj** | Biblioteko de la Plejado • Série noire • Éditions Denoël • Folio • Gallimard Jeunesse • La Table ronde • Mercure de France • Q138515487 vd |
| **TTT** | gallimard.fr |
|  |

Eldonejo **Gallimard** - france *éditions Gallimard* - estas franclingva libroeldonejo kun centra oficejo en la 7-a arondismento de Parizo. La eldonejo fondiĝis en 1911.

Konsiderita kiel unu el la plej gravaj kaj influaj eldonejoj en Francio, precipe por la dudeka jarcento kaj nuntempa literaturo, Gallimard interalie en 2011 estis la distribuisto de katalogo konsistanta el 38 Goncourt-premiitoj, 38 verkistoj kiuj ricevis la Nobel-premion pri literaturo kaj 10 verkistoj honorigitaj per la premio Pulitzer.

Gallimard estas parto de la *Madrigall Group*, la tria plej granda franca eldoneja konzerno.
# Abudabio (urbo)

|  |
| --- |
| Abudabio |
| arabe أبو ظبي *ʼAbū Ẓaby* |
| urbo |
|   |
|

|  |
| --- |
| Flago |

 |
| **Oficiala nomo:** أبو ظبي |
|  |
| Lando |  UAE |
| Duoninsulo | Araba duoninsulo |
| Emirlando | Emirlando Abudabio |
|  |
| Parto de | Persa golfo |
|  |
| Situo | Abudabio |
|  - alteco | 14 m s. m. |
|  - koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Areo | 67,34 km² (6 734 ha) |
|  |
| Loĝantaro | 896 751 (*2009*) |
| Denseco | 13 316,77 loĝ./km² |
|  |
| Horzono | UTC (UTC+4) |
|  |
|  Situo enkadre de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj

Situo enkadre de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj |
|  Situo enkadre de Azio

 Situo enkadre de Azio

 |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Abu Dhabi |
| **Retpaĝo:**  www.abudhabi.com |
|  |
|  |

Publika parko en Abudabio
**Abudabio** (*Imarat Abu-Dabi* aŭ *Imarat Abu-Zabi*; arabe ابو ظبى) estas la ĉefurbo kaj la dua plej loĝata urbo de Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj (UAE). Ĝi ankaŭ estas la ĉefurbo de Emirlando Abudabio. Abudabio situas ĉe la Persa Golfo kaj estas grava transporta, komerca kaj naftoprilabora centro. En 2001 la lando festis sian 30-jariĝon, en tiu periodo Abudabio, estinta vilaĝo kun malaltaj kaj malnovaj dometoj, fariĝis moderna urbo, kie abundas altegaj metal-vitraj nubskrapuloj de bankoj, hoteloj, komercaj kaj kulturaj institucioj. Urba centro estas bulvardo, kiu etendiĝas laŭlonge de la Persa Golfo je 7 km-oj.

La ĉefaj fontoj de enspezoj estas financa aktivado, transporto kaj komunikado, kaj ĉio ĉi estas ligita al la elputigo de nafto. Abudabio havas internacian flughavenon kaj profundan marhavenon.

## Kulturo

Trajto de la kulturo estas sana vivstilo per publikaj sporteblecoj. Vivo tie estas multsekura kaj multkultura, ĉar 90% de la loĝantaro estas eksterlandanoj . La vivo tie ankaŭ estas sukcescela kaj multlaborema.

## Vidindaĵoj

* Domo de la Abrahama Familio
* Louvre Abu Dhabi

## Bildaro

* Abudabio

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2012-08-23 per la retarkivo Wayback Machine
*
*  Arkivigite je 2005-12-28 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2007-01-06 per la retarkivo Wayback Machine
* Abu Dhabi Aquarium Arkivigite je 2023-02-09 per la retarkivo Wayback Machine
# Hajtam ibn Tarik Al Sa'id

| **Hajtam ibn Tarik Al Sa'id** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **السلطان هيثم بن طارق آل سعيد**  |
| **Naskiĝo** | 11-an de oktobro 1955 (1955-10-11) (70-jaraĝa) en Maskato,  Sultanlando de Maskato kaj Omano |
| **Religio** | islamo vd |
| **Lingvoj** | araba • angla • franca vd |
| **Loĝloko** | Beit al-Barakah vd |
| **Ŝtataneco** | Omano   vd |
| **Alma mater** | Kolegio Pembroke   Universitato de Oksfordo  (–1979) Brummana High School (en)   (–1972)  vd |
| Familio |
| **Dinastio** | Al Sa'id vd |
| **Patro** | Tarik bin Tajmur  vd |
| **Patrino** | Shawana bint Hammoud Al Busaidi (en)   vd |
| **Gefratoj** | Shihab bin Tariq Al Said (en) , Asa'ad bin Tariq Al Said (en)  kaj Nawwal bint Tariq Al Said (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Ahad bint Abdullah Al Busaidi (en)    vd |
| **Infanoj** | Theyazin bin Haitham, Bilarab bin Haitham Al Said (en)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | politikisto  suvereno   vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj | sultano de Omano (2020–) Minister of Finance of Oman (en)  (2020–2020) Foreign Minister of Oman (en)  (2020–2020) Grand Master of the Order of the Renaissance of Oman (en)  (2020–) Minister of Heritage and Culture (en)  (2002–2020)  vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * (nekonata valoro)  Order of the Renaissance (Oman), 1st class (en)
* (23-a de novembro 2010)  Order of Establishment, 1st class (en)
* (2010)  Reĝa Ordeno de Viktoria
* (2006)  Ordeno de Abdulaziz Al Saud
* (2001)  Grand Cross of Honor for Services to the Republic of Austria (en)
* Ordeno de Hussein ben Ali
* Ordeno de la Ŝtato de la Respubliko Turkio
* Ordeno de la Nederlanda Leono
* Order of Mubarak the Great (en)
* Ordeno de Leopoldo
* Ordeno de Nilo
* Decoration of Honour for Services to the Republic of Austria (en)
* Ordeno de Sankta Miĥaelo kaj Sankta Georgo
* Order of Al Said (en)
* Ordeno de Omano
* National Order of Merit (en)
* The Accolade (en)
* Ordeno de Zajid
* Order of Al-Khalifa (en)
* Supra Ordeno de la Renesanco
* Ordeno de Izabela la Katolika

vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Hajtam ibn Tarik ibn Tajmur Al Sa'id**
ankaŭ skribite
**Haitham ibn Tariq ibn Taymur Al Sa'id** (arabe هيثم بن طارق بن تيمور آل سعيد, *Haiṯam b. Ṭāriq b. Taimūr Āl Saʿīd*; naskiĝis la 23-an de oktobro 1954 en Maskato) estas ekde la 11-a de januaro 2020 sultano de Omano, sekvanta post sia kuzo Kabus ibn Sa'id Al Sa'id. Antaŭe li estis kulturministro de Omano.

## Referencoj
# Invado de Irako en 2003

| Invado de Irako en 2003 |
| --- |
|  Mapo de la frontoj en Irako |
| **invado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Daŭro: | 19-a de marto 2022 — 1-a de majo 2003 |
| Loko: | Irako |
| Rezulto: | Venko de la koalicio |

 |
| Flankoj |
|  Usono
 Unuiĝinta Reĝlando
 Aŭstralio
 Pollando
 Kurdistano |  Irako |
| Forto |
|  148 000
 45 000
 2000
 194
 70 000 |  **Irako**:
375 000 (armeaj fortoj)
44 000 (paramilitistoj)
650 000 (rezervistoj)
50 000 Respublikaj Gardistoj |
| Perdoj |
|  139
 33
 24+ |  7600 ĝis 45 000 soldatoj
7269 civiluloj laŭ *Iraq Body Count* |
|  |

La **invado de Irako en 2003** (de la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo 2003) estis gviditaj de Usono, Britio kaj pli malgrandaj kontingentoj de Aŭstralio, Danio kaj Pollando. Kvar landoj partoprenis per trupoj dum la komenca invado-fazo, kiu daŭris de la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo. El Usono estis 248,000, Britio 45,000, Aŭstralio 2,000, kaj Pollando 194. 36 aliaj landoj estis implikitaj en ĝia sekvo. La invado markis la komencon de la milito de Irako. En la preparo por la invado, 100,000 usonaj trupanoj estis kunvenitaj en Kuvajto la 18-an de februaro. Usono proviziis la vastan plimulton de la invadantaj fortoj, sed ankaŭ ricevis subtenon de kurdoj el la iraka Kurdistano.

Laŭ la tiama prezidanto de Usono, George W. Bush kaj tiama brita ĉefministro, Tony Blair, la kialoj de la invado estis " senarmigi Irakon je amasdetruaj armiloj, finigi la subtenon de Saddam Hussein por terorismo, kaj liberigi la irakajn homojn". En 2005, la Centra Inteligent-Agentejo publikigis raporton dirante ke neniaj armiloj je amasa neniigo estis trovitaj en Irako.

La invado estis farita per aviadila atako sur la Iraka Prezidenta Palaco la 19-an de marto 2003. La sekvantaj koaliciaj armeoj lanĉis trudeniron en la provinco Basra proksime de la irak-kuvajta landlimo. Dume komandoj lanĉis atakon ĉe la Persa Golfo ĝis Basra kaj la ĉirkaŭaj nafto-kampoj, ĉefinvadarmeo movita en sudan Irakon, okupante la regionon kaj per la batalo de Nasirijaho la 23-an de marto. Amasaj aviadilaj atakoj trans la lando kaj kontraŭ iraka komando kaj kontrolo metis la defendantan armeon en kaoson kaj malhelpis efikan reziston. La 26-an de marto la 173-a aerbrigado estis paraŝut-liverita proksime de la norda urbo Kirkuk kie ili aliĝis al fortoj kun kurdaj ribeliĝintoj kaj kontraŭbatalis plurajn agojn kontraŭ la iraka armeo por preni la nordan regionon.

Ĉefkorpo de koalicio daŭrigis la veturadon en la koro de Irako kaj renkontiĝis kun malgranda rezisto. La plej granda parto de la iraka militistaro estis rapide venkita kaj Bagdado estis okupita la 9-an de aprilo. Aliaj operacioj okazis kontraŭ la iraka armeo inkluzive de la kapto kaj okupo de Kirkuk la 10-an de aprilo, kaj la atako kaj kapto de Tikrit la 15-an de aprilo. La iraka prezidanto Saddam Hussein kaj la centra gvidado kaŝiĝis kiam la koaliciaj armeoj kompletigis la okupon de la lando. La 1-a de majo estis deklarita la fino de planbataloj kaj tiel la invadoperiodo finiĝis komencante la okupad-periodon.
# Farsi

| Farsi |
| --- |
| insulo [+] |
|

---

 |
| Akvejo | Persa golfo |
|

---

 |
| Koordinatoj | 28° 0′ N, 50° 10′ O (mapo)27.99305555555650.1725
  [+] |
| Plej alta punkto |   |
|  - alteco | 3 m |
|

---

 |
| Longo | 852 m |
| Larĝo | 407 m |
| Akvokolektejo | 0,25 km² (25 ha) [+] |
| Areo | 0,25 km² (25 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | (neloĝata) |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Farsi (Persa Golfo)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Farsi (Irano)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Farsi |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Farsi Island** [+] |
|  |

La insulo **Farsi** (perse جزیره فارسی, *"ĝazireje Farsi"*) estas unu el la iranaj insuloj en la Persa Golfo. Estas bazo de la irana mararmeo sur la insulo.
# Manamo

|  |
| --- |
| Manamo |
| arabe المنامة *Al Manāma* |
| Ĉefurbo |
|  |
| **Oficiala nomo:** المنامة |
|  |
| Lando |  Barejno |
| Duoninsulo | Araba duoninsulo |
|  |
| Parto de | Persa golfo |
| Moskeo | Moskeo Al-Fatih |
|  |
| Situo | Manamo |
|  - koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Areo | 67,34 km² (6 734 ha) |
|  |
| Loĝantaro | 157 474 (*2010*) |
| Denseco | 2 338,49 loĝ./km² |
|  |
| Unua skribmencio | 1345 *islamaj kronikoj* |
|  |
| Horzono | UTC (UTC+3) |
|  |
|  Situo enkadre de Barejno

Situo enkadre de Barejno |
|  Situo enkadre de Azio

 Situo enkadre de Azio

 |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Manama |
| **Retpaĝo:**  www.capital.gov.bh |
|  |
|  |

Ŝoseo kaj turoj en Manamo
**Manamo** (arabe Al-Manāmah), ĉefurbo de Barejno, situas ĉe la Persa Golfo, en la nordoriento de la Barejna Insulo.

Laŭ la stato de 2012 en la urbo vivis 297 502 loĝantoj sur areo de 30 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 9 917 loĝantoj/km². Temas pri la plej granda urbo de tiu lando, ĉirkaŭ triono de la tuta landa loĝantaro.

La urbo estis historie menciita ekde la jaro 1345. Portugaloj konkeris ĝin en 1521 kaj persoj en 1602. La dinastio Al-Ĥalifa regas la landon de la jaro 1783. En 1971 la urbo iĝis la ĉefurbo de Barejno.

La ekonomio de Manamo, same kiel tiu de la tuta lando, baziĝas je nafto kaj gaso, sed ankaŭ je fiŝkaptado kaj laboro kun perloj. En Manama troviĝas la Universitato de Barejno kaj la sola Internacia Flughaveno de la lando.

En 2010 en Manamo okazis la 44-aj Internaciaj Infanaj Ludoj, kaj du jarojn poste ĝi estis la Araba Kultura Ĉefurbo de la jaro 2012.

* elkosma bildo
* Manamo (fone, malfone la insulo Muharak)

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2002-08-06 per la retarkivo Wayback Machine Domo de la Korano
# Placo Nakŝ-e Ĝahan

| Placo Nakŝ-e Ĝahan |
| --- |
|  |
|

|  Estas |
| --- |
| placo, kultura havaĵo, rekonilo [+] |

 |
|

---

 |
| Lando | Irano |
| Situo | Esfahano |
|  - koordinatoj | 32° 39′ 30″ N, 51° 40′ 38″ O (mapo)32.65822222222251.677333333333
  |
| Loko de Monda heredaĵo de UNESCO |
| Tipo de heredaĵo | Kulturo |
| Jaro | 1979 (3) |
| Numero | 115 |
| Regiono | Azio kaj Pacifiko |
| Kriterioj | (i) (v) (vi) |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Placo Nakŝ-e Ĝahan (Isfahano)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Placo Nakŝ-e Ĝahan (Centra Isfahano)DEC |

 |
|  |
| Placo Nakŝ-e Ĝahan |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Naqsh-i Jahan Square** [+] |
|  |

La **Placo Nakŝ-e Ĝahan**, **Naghŝ-i Jahan** aŭ **Naghsh-i Jahan** (perse ميدان نقش جهان, maidaan-e naqsh-e jehaan), konata ankaŭ kiel **Reĝa Placo** (*Meidan Eman*) kaj placo de la imamo Ĥomejni, en la centro de la urbo Esfahano, estas unu de la plej gravaj lokoj de la loko kaj estis deklarita Monda heredaĵo de Unesko en 1979.

## Priskribo

Estas la plej granda placo de Irano kaj unu de la plej grandaj de la mondo. Ekde la epoko de la dinastio de safavidoj, estis ĉirkaŭita de historiaj monumentoj de tiu epoko. Oriente de la placo estas la moskeo de la ŝejĥo Lutfallah, norde estas unu de la pordegoj de la granda bazaro de Isfahano, okcidente estas la palaco de Ali Kapu kaj sude la Moskeo de la Ŝaho, antaŭ kiu aktuale okazas la vendredoj de Namaaz-e Jom'eh (la preĝo de vendredo de la islamanoj).

Konstruita inter 1598 kaj 1629, ĝi estas nune grava historia kaj kultura loko. Ĝi estas 160 metrojn larĝa kaj 560 metrojn longa (areo de 89 600 kvadrataj metroj).

La placo estas priskribita en la reverso de la irana monbileto de 20 000 rialoj.

La Moskeo de Ŝejĥo Lotfolaho
## Notoj

## Bibliografio

* E. Galdieri kaj R. Orazi: Progetto di sistemazione del Maydan-i Šāh (Rome, 1969)
* E. Galdieri: ‘Two Building Phases of the Time of Šāh ‛Abbas I in the Maydān-i Šāh of Isfahan: Preliminary Note’, E. & W., n. s., xx (1970), pp. 60–69
* H. Luschey: ‘Der königliche Marstall in Iṣfahān und Engelbert Kaempfers Planographia des Palastbezirkes 1712’, Iran, xvii (1979), pp. 71–9
* E. Galdieri: ‘Esfahan e la Domus Spectaculi Automatorum’, Proceedings of the First European Conference of Iranian Studies, Societas Iranologica Europaea: Turin, 1987, ii, pp. 377–88
* A. Jabalameli: ‘Meidan Eman en Isfahán’, Patrimonio Mundial, xix (2000), pp. 20–31
* E. Nathalie Rothman (2015). Brokering Empire: Trans-Imperial Subjects between Venice and Istanbul. Cornell University Press. ISBN 978-0801463129.

## Eksteraj ligiloj

* La placo en Google Maps
* UNESCO (angla)
# Golfa Koopera Konsilo

| Golfa Koopera Konsilo |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| **interregistara organizaĵo komerca bloko internacia kooperado**  |
| Komenco | 1981 vd |
| Sidejo | Riado |
| **Lingvoj** |
araba lingvovd |
| **Filioj** | Statistika Centro de la Kunlabora Konsilio de Arabaj Ŝtatoj de la Golfo  vd |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Barejno Kuvajto Omano Kataro Sauda Arabio Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj  vd |

 |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

**Golfa Koopera Konsilo** (angle *Cooperation Council for the Arab States of the Gulf*, france *Conseil de coopération du Golfe*, arabe مجلس التعاون لدول الخليج العربية) estas komuna merkato, establita de ses naftomonarĥioj de la Persa golfo.

## Historio

La landoj Kuvajto, Barejno, Kataro, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj, Omano kaj Sauda Arabio en 1981 decidis pri establo de komuna merkato, je influo de sukceso de la eŭropa Komuna Merkato. Tion instigis la ŝoko pro la iraka-irana milito (kiu ekis en 1980) kaj sekurecaj klopodoj. La integriĝo pruviĝis tre pigra kaj estiĝis la vera komuna merkato nur en 2007, kiu atingis la finan formon en tiujara decembra pinta renkontiĝo de Doha.

## Karakterizo

Post la renkontiĝo de Doha, ekvalidis la doganunio, libera moviĝo de la kapitalo, ŝtatanoj. Komence ĉiu lando ligis sian valuton al la dolaro, sed Kuvajto rifuzis tion, tiel la monunio malfruas.

## Vidu ankaŭ

* Ligo de Arabaj Ŝtatoj
* Organizaĵo de Islama Kunlaboro

Situo de la landoj
# Rafah

| Rafah |
| --- |
|  |
| urbo  limurbo   vd |
|  |
| Blazono |
| Administrado |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Pesaro   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | P970 - P999 |
| **Urbestro** | Issa Khalil al-Nashar |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 171 889  (2017) [+] |
| **Loĝdenso** | 2 686 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 31° 17′ N, 34° 15′ O (mapo)31.28861111111134.251944444444
  [+] |
| **Alto** | 54 m [+] |
| **Areo** | 64 km² (6 400 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+02:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Rafah (Palestina aŭtonomio)DEC |
| Situo de Rafah |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
| Partoj | Rafah Border Crossing • Rafah Camp vd |

 |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Rafah [+] |
|  |

**Rafah** aŭ Rafaĥ, Rafaĥo (arabe رفح) estas palestina rifuĝejo ĉe la suda rando de pli frue israel-okupita Gaza-strio. Parto de la urbo situas en Egiptio, la demarkacia linio trakuras la urbon (Filadelfi-trapasejo). La rifuĝejo-urbo havas ĉ. 90.000 loĝantojn.

La urbo mondkonatiĝis pro militistaraj agadoj de la israela armeo en majo de 2004. La loko estis/estas uzata por kontrabando de armiloj kaj aliaj produktoj. Sub la demarkacia linio estas elkonstruitaj sekretaj tuneloj, kiujn dum la militistara operacio ĉielarko, la israela armeo malkovris kaj detruis.

La limtrapasejon kontrolas ankaŭ israela armeo, eŭropaj fortoj, soldatoj de prezidento Maĥmud Abbas (FATAH) kaj tiel oni ne permesis en decembro de 2006 enveturon de Ismail Hanije kun kolektita 35 milionoj da usonaj dolaroj. Tiam okazis eĉ atenco kontraŭ Hanije, kio kaŭzis batalojn inter la konkurantaj politikaj fortoj.
# Palestiniaj teritorioj

| Palestiniaj teritorioj |
| --- |
| politika regiono |
| Flago |
| okupita teritorio, politika teritoria divido [+] |
|

---

 |
| Landoj | Palestino, Israelo |
|

---

 |
|  - koordinatoj | 31° 53′ 0″ N, 35° 12′ 0″ O (mapo)31.88333333333335.2
  |
| Akvokolektejo | 8 220 km² (822 000 ha) [+] |
| Areo | 8 220 km² (822 000 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 5 483 450 [+] (2023) |
| Denseco | 667,09 loĝ./km² [+] [+] |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Palestiniaj teritorioj (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Palestiniaj teritorioj (Palestina aŭtonomio)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Palestiniaj teritorioj |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Palestine** [+] |
|  |

La **palestinaj teritorioj** kutime referencas al Cisjordanio (Okcidenta Bordo [de la Jordana rivero]) kaj la Gazaa sektoro. Ilia fina statuso devas ankoraŭ esti determinata. La teritorioj estis okupita de Israelo, ĝis la Akordoj de Oslo en 1993. Ili estis antaŭe okupitaj de Jordanio kaj de Egiptio, respektive, kiel rezulto de la Arab-israela milito de 1948. Israelo konkeris kaj okupis la areojn dum la Sestaga Milito en 1967. Palestinaj teritorioj landlimas Jordanion en la oriento, Israelon en la okcidento. Ĝi ankaŭ havas limon kun Egiptio sudokcidente, kiu kundividas maran limon de la Mediteraneo.

Mapo de **الضفة الغربية**, " Cisjordanio aŭ 'West Bank' (Okcidenta Riverbordo).
Post kiam la Oslo-akordoj estis subskribitaj en 1993, partoj de la teritorioj estis regitaj de la Palestina Nacia Aŭtoritata (PNA). Kaj Israelo kaj la PNA postulas la orientan Jerusalemon, kiu estis konkerita de Israelo en 1967. En 1980, Israelo faris leĝon por aneksi ĝin, tiel inkluzivis orientan Jerusalemon kiel parto de Israelo. Tio ĉi ne estis agnoskita de ajna alia lando. Laŭ la Akordoj de Oslo, Parto de la Okcidenta Bordo (angle *West Bank*), la areoj markitaj per C, estas regata de la israela armeo per la 'Cisjordania Civila Administracio'. Tio ĉi ne estis agnoskata de ajna alia lando.

## Vidu ankaŭ

* Palestina aŭtonomio
* Palestina Nacia Konsilio
* Palestino
* Organizaĵo por Liberigo de Palestino
* Esperanto-movado en Palestino
* Ugarito
* Starpunktoj de Omer Bartov rilate al Israelo

## Noto

Tiu ĉi artikolo estas traduko de la vikipedia artikolo en Simple English, *Palestinian Territories*, listo de aŭtoroj.
# Israela invado de Gazaa sektoro (2023)

Israelo ĉirkaŭ la Gazaa sektoro. Helblue invaditaj areoj.
La **invado fare de la Israelaj Armitaj Fortoj en Gazaa Sektoro** komencita la 27an de oktobro 2023 estis ofensivo de la Israelaj armitaj fortoj komencita per pluigo de defenda surtera operaco sur la teritorion de Gazaa Sektoro responde al la ĵusa atako de Hamaso kontraŭ Israelo por savi la ostaĝojn kaptitajn de Hamaso kaj por malebligi, ke Hamaso ripetu similan atakon.​

## Kunteksto

La 7an de oktobro 2023, diversaj paramilitaj palestinaj grupoj estritaj de Hamaso lanĉis grandskalan atakon kontraŭ ĉelimaj komunumoj de Israelo, kun rezulto de la morto de ĉirkaŭ 1 200 personoj, el kiuj unu triono estis militistoj, kaj la kidnapo de ĉirkaŭ 240 personoj, kaj militistoj kaj civiluloj, kiuj estis portitaj al la interno de la Gaza-sektoro. Israelo deklaris la militan staton, ekbombardadis la Gazaan sektoron, kaj finfine startigis invadon de tiu regiono de Palestino la 27an de oktobro 2023, kio estis la komenco de la Israel-hamasa milito de 2023.​

## Rezultoj

La invado rezultis en masakro en la Gaza-sektoro, ĉar ĝis julio 2024 estis mortigita pli ol 37 372 personoj, la granda plimulto civiluloj, inter kiuj 15 000 infanoj kaj pli ol 10 000 virinoj, dum pliaj 10 000 personoj estas malaperintaj kaj eble mortintaj sub la ruinoj de la detruitaj konstruaĵoj. Meze de decembro 2023, Israelo estis lanĉinta 29 000 tunojn da bomboj sur Gazaa sektoro, detruante aŭ damaĝante 70 % de la loĝejoj. Fakuloj asertas, ke la skalo kaj ritmo de la detruado en Gazaa estas inter la plej gravaj de la ĵusa tutmonda historio. Dum la invado, Israelo detruis almenaŭ unu trionon de la loĝejoj de la regiono kaj centojn da kulturaj monumentoj kaj profanis dekojn da tombejoj. Siaflanke en Israelo okazis dum tiu duonjaro nombraj protestoj kaj manifestacioj cele al instigo, ke la israela registaro haltigu la militon por rekuperi la kaptitajn israelajn ostaĝojn.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

 *Pli detale ĉe Vikinovaĵoj*.

* Israel-hamasa milito de 2023
* Atako de Hamaso kontraŭ Israelo
* Masakro en la muzika festivalo de Re'im
* Hamaso
* Tunelsistemo en la Gazaa Sektoro
* Filadelfi-koridoro inter Egiptio kaj la Gazaa Sektoro‎

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo Invasión israelí de la Franja de Gaza (2023-presente) hispane.*
# Al-Hudaida

|  |
| --- |
| Al-Hudaida |
| arabe: الحديدة |
| urbo |
|  Foiro en Al-Hudaida |
| Ŝtato |  Jemeno |
|  |
| Maro | Ruĝa Maro |
|  |
| Situo | Al-Hudaida |
|  - koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Loĝantaro | 500 000 |
|  |
| Horzono | UTC+3 |
|  |
|  Situo de la urbo en Jemeno

Situo de la urbo en Jemeno |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Al Hudaydah |
|  |

**Al-Hudaida** (ankaŭ *Hodejdo*, *Hudejdo*; arabe الحديدة, latinliterigo laŭ DMG al-Ḥudaida) estas urbo en Jemeno. Ĝi situas borde de la Ruĝa Maro, ĉ. 230 km sudokcidente de la nacia ĉefurbo Sanao, kaj estas ĉefurbo de samnoma regiono Al-Hudaida.

Laŭ la stato de 1994 en la urbo vivis 617 871 loĝantoj.

Al-Hudaida estas la plej granda havenurbo de la lando. Ĝi estis fondita en komenco de la 14-a jarcento kaj evoluis dum la 15-a jarcento al grava komercejo.
# World Central Kitchen

| World Central Kitchen |
| --- |
|  |
| **karitata organizaĵo ne-registara organizaĵo**  |
| Komenco | 2010 vd |
| Sidejo | Vaŝingtono |
| **Fondinto*j | José Andrés vd |
|

|  Premioj |
| --- |
|  | * (2025)  Zayed Award for Human Fraternity (en)
* (2021)  Premio de la Princino de Asturio pro Konkordo

vd |

 |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

**Monda Centra Kuirejo** (angle *World Central Kitchen*, **WCK**) estas neregistara kaj karitata organizo dediĉita al liverado de manĝaĵoj dum naturaj katastrofoj, kiu estis fondita en 2010 fare de José Andrés. Ĝia metodo de operacio devas esti la unua respondi kaj kunlaborado kun lokaj kuiristoj por solvi la problemon de malsatego, tuj post katastrofo.

Ekde ĝia fondo, la NRO organizis amasajn disdonojn de manĝaĵoj en Porto-Riko, Haitio, Dominika Respubliko, Nikaragvo, Zambio, Peruo, Kubo, Ugando, Bahamoj, Kamboĝo, kaj Ukrainio dum kaj post konflikto kaj naturaj katastrofoj.

Por lia laboro kun WCK en 2018, José Andrés gajnis la premion James Bears kaj estis nomita fare de magazino *Time* kiel unu el la 100 plej influaj homoj en la mondo.

Bombardado fare de Israelo la 1-an de aprilo 2024 kontraŭ tri vehikloj de la karitata organizo *World Central Kitchen* murdis sep kunlaborantojn kiuj helpis en liverado de manĝaĵoj en la Gaza-strio. La organizo haltigis sian agadon konsekvence.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
* « Monda Centra Kuirejo, Inc. - Profilo de GuideStar ». *guidestar.org*

## Referencoj