# Tours

*Por aliaj uzoj, vidu la paĝon Tours (apartigilo).*

| Tours |
| --- |
| urbo |
|  |
| Ponto WilsonPonto Wilson |
| komunumo en Francio (1789–) urbego   vd |
|  |  |
| Flago | Blazono |
| Administrado |
| **Statuso** | Urbo |
| **Lando** | Francio |
| **Regiono** | Centro-Valo de Luaro |
| **Departemento** | Indre-et-Loire (prefektejo) |
| **Arondismento** | Tours (ĉefurbo) |
| **Kantono** | Ĉefurbo de 4 kantonoj |
| **Komunumaro** | *Tours Métropole Val de Loire* |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Mariboro (1997–) Mineapolo (1991–) Braŝovo (1990–) Takamatsu (1988–) Trois-Rives (en)  (1987–) Trois-Rivières (1987–) Springfield (1984–) Lŭojango (1982–) Parmo (1976–) Segovio (1972–) Mülheim (1962–) Ragusa  Marakeŝo  Settat  Szombathely   vd |

 |
| **INSEE kodo** | 37261 [+] |
| **Poŝtkodo** | 37000 / 37100 / 37200 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Emmanuel Denis |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 139 259  (2023) [+] |
| **Loĝdenso** | 4 017 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 47° 24′ N, 0° 41′ O (mapo)47.3927777777780.68833333333333
 |
| **Alto** | De 44 al 109 mŜablono:Informkesto urbo/zorgado/numero |
| **Areo** | 34,67 km² (3 467 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC +1 (+2 somere) |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Tours (Indre-et-Loire)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Tours |

 |
|

|  |
| --- |
| Tours (Tours)DEC |
| Situa mapo de Tours |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Tours (France) [+] |
|  |

**Tours**, en esperanto **Turo**, estas grava urbo de Francio, lokita en la departemento Indre-et-Loire kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro. Ĝi estas la prefektejo de la departemento, sed ankaŭ la plej granda urbo de Centro.

Laŭ la stato de 2023 en Turo vivis 139 259 loĝantoj sur areo de 34,67 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 4 017 loĝantoj/km², sed ĝi situas meze de urba areo entenanta pli ol 364 000 loĝantojn.

La urbo estas la historia centro de la malnova provinco Turlando (*Touraine*), kiun oni ofte hodiaŭ rigardas kiel la « ĝardenon de Francio » . En la franca lingvo, la loĝantoj de Tours nomiĝas *Tourangeaux* kaj *Tourangelles*. Tours estas trafluata de la Luaro, kies valo apartenas al la monda heredaĵo de UNESKO. Turo estas arta kaj historia urbo ekde 1988.

## Geografio

La areo de la komunumo estas granda je 34,36 km² kaj ĝia alteco varias inter 44 kaj 109 msm.

La Placo Jean Jaurès estas la plej centra placo de la urbo. Ĉirkaŭ ĝi staras interalie la urbodomo de Tours kaj la tribunalo (*Palais de Justice*).

Luaro la pli longa reviero de Francia trafluas la urbon.

### Ĉirkaŭaj lokoj

Jen estas la samlimaj komunumoj de Turo :

Ĉirkaŭ **Turo**| Mettray | Notre-Dame-d'Oé | Parçay-Meslay |
| Saint-Cyr-sur-Loire La Riche |  | Rochecorbon Saint-Pierre-des-Corps |
| Joué-lès-Tours | Chambray-lès-Tours | Saint-Avertin |

## Trafiko

Tours per individua motora trafiko konektigas al pluraj aŭtovojoj (vidu sube), kaj kompreneble ankaŭ havas du viglajn fervojajn stacidomojn (vidu ankaŭ sube) kun multaj naciaj kaj internaciaj trajnkonektoj. Krome la urbo estas parto interalie de la longdistanca biciklada vojo EuroVelo 3, nomata *Pilgrima vojo*, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

La eksa tramo de Tours estas malaperinta transportsistemo kaj reto de tramoj, kiuj komunikigis la diversajn kvartalojn de Tours kaj ĝiajn ĉirkaŭaĵojn de 1877 ĝis 1949. La tramreto estis forte damaĝita dum la Dua mondmilito kaj tute ĉesis funkcii en 1949. Ĝin tiam mallonge anstataŭis la trolebuso de Tours ĝis 1968.

La Trolebuso de Tours estas eksa publika transportsistemo de la franca komunumo Tours, ĉefurbo de la departemento Indre-et-Loire. Ĝi ekspluatis apartan specon de surpneŭmatikaj, elektraj veturiloj konataj kiel «trolebusoj» (france *trolleybus*). La reto komunikigis la diversajn kvartalojn de Tours kaj tri proksimajn komunumojn: La Riche okcidente, Saint-Cyr-sur-Loire norde kaj Saint-Pierre-des-Corps oriente.

### Ĉirkaŭvojo kaj aŭtovojoj

Aŭtovojoj kaj vojoj ĉirkaŭ Turo
Turo havas ĉirkaŭvojon, kiu nur duone ĉirkaŭas la urbon. Krome, 3 aŭtovojoj pasas apud Turo : la aŭtovojo A 10, la aŭtovojo A 85 kaj la aŭtovojo A 28.

### Stacidomo

La stacidomo de Tours kaj la stacidomo de Saint-Pierre-des-Corps estas gravaj stacidomoj. Turo estas ligita kun Parizo per la trajn-linio LGV Atlantique (TGV).

### Flughaveno

Estas civila kaj militista flughaveno lokita en la komunumoj de Tours kaj de Parçay-Meslay.

## Historio

En 1920, dum la fama kongreso de Tours splitiĝis la Socialista Partio inter komunistoj kaj socialistoj

Katedralo de Tours
## Listo de la urbestroj

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo Tours france.*

**Listo de la urbestroj de 1945**

| Datoj de mandato | Nomo | Partio | Kvalito |
| --- | --- | --- | --- |
| 1945-1947 | Jean Meunier | SFIO | Deputito de Indre-et-Loire (1936-1940 kaj 1945-1958) |
| 1947-1959 | Marcel Tribut | UDSR |  |
| 1959-1995 | Jean Royer | RPR | Ministro de Pierre Messmer (1973-1974) Deputito de Indre-et-Loire (1958-1973 kaj 1976-1997) Departementa konsiliano de Indre-et-Loire (1961-1988) |
| 1995-2014 | Jean Germain | PS | Senatano de Indre-et-Loire de 2011 |
| 2014-2020 | Serge Babary | UMP | Departementa konsiliano de Indre-et-Loire de 2001 |

## Vidindaĵoj

Tours estas klasigfikita Arta kaj historia urbo de Francio. Ĝi enhavas 50 parkojn kaj ĝardenojn. Ĝi gajnis plurfoje la urban florkonkurson, iam en 2000, 2003, 2006 kaj 2009.

* Katedralo de Tours estas klasifikita Historia monumento.

## Servoj

* Universitato de Tours

## Demografio

La komunumo nombris 137 850 loĝantojn en 2020.

Loĝantara evoluo| 1931 | 1936 | 1946 | 1954 | 1962 | 1968 | 1975 | 1982 | 1990 | 1999 | 2006 | 2012 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 78 585 | 83 753 | 80 044 | 83 618 | 92 944 | 128 120 | 140 686 | 132 209 | 129 509 | 132 820 | 136 942 | 134 978 |

*Ekde 1962 ĝis 1989, loĝantaro sen duoblaj kontoj ; poste : municipa loĝantaro*
(Fontoj : Ldh/EHESS/Cassini ĝis 1999; INSEE ekde 2004)
## Famuloj

### Publikaj servoj

* Gregorio de Tours (538-594)
* Berengaro de Tours (998-1088)
* Karlo Valois de Berry (1446-1472)
* Louise de la Vallière (1644-1710)
* Catherine Colonna (1956-)

### Artoj

* Jean Fouquet (1420-1481)
* Philippe Néricault Destouches (1680-1754)
* Louis Dutens (1730-1812)
* Honoré de Balzac (1799-1850)
* Georges Courteline (1858-1929)
* Paul Nizan (1905-1940)
* Jacques Villeret (1951-2005)

### Sciencistoj

* Gabriel Lamé

## Esperanto

En Turo okazis dufoje kongreso de SAT-Amikaro, en 1949 kaj 1962.

Ekzistas **Esperanta Kultur-Centro de Turlando** en Turo mem (sidejante ĉe *Maison des Sociétés Halles de Tours, place Gaston-pailhou*), kiu okazigas ĉiulunde kursojn en la urbo (en 2011).

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Indre-et-Loire
* Listo de urboj de Francio
* Tours (stacidomo)
* Tramtransporto en Tours

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala TTT-ejo (france)