Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Universala Tempo Kunordigita

Horzonoj en Eŭropo (UTC, UTC+1, UTC+2, UTC+3)
Hipotezaj horozonoj en Eŭropo kaze ke ĉiu lando sisteme apliku la mezan sunan tempon de tie, kie troviĝas la ĉefa parto de la lando (UTC-1, UTC, UTC+1, UTC+2, UTC+3).
Horzonoj en la Mondo

Estas **2026-06-18 *T* 02:06 en UTC**

(vidu W3C Formoj de dato kaj tempo)

**Universala Tempo Kunordigita** (**UTK**, konata kiel **UTC** ekster Esperantujo) estas la tempo ĉe la nula longitudo de 0° (UTC+0) kaj estis antaŭe nomita GMT. UTC estas *kunordigita* kun GMT per la iafoja aldono de supersekundo tiel, ke:

>
> UTC - GMT < 0.9 s
>
>
>

La supersekundo estas necesa ĉar la rapideco de la tera rotacio variadas.

La internacia mallongigo "UTC" venas el kompromiso inter *CUT*, el anglalingva *Coordinated Universal Time* kaj *TUC*, el francalingva *Temps universel coordonné* kaj estas neŭtrala por ambaŭ.

GMT ankaŭ estas la tempo de la nula longitudo, sed estas malsamo inter GMT kaj UTC: GMT sekvas la movadon de la Suno (aŭ, alivorte, la rotacion de la tero), dum UTC sekvas la Tempon Atoman Internacian (TAI -- la mezan tempon de 200 precizaj atomaj horloĝoj tra la mondo).
UTC kiel referenca nulo por la longitudo, estas ankaŭ kelkfoje nomita Zulua tempo (**Z**). La UTC de +1 al +12 oriente de Grenviĉo ricevas la literojn A, B, C, D, E, F, G, H, I, K, L, M. Same, Okcidente de Grenviĉo en UTC de -1 al -12 la horzonoj ricevas la literojn de N ĝis Y. Do ekz. UTC+2 ricevas la literon **B** (Bravo) kaj korespondas al la Orienteŭropa Tempo (EET); same UTC-7 ricevas la literon **T** (Tango) kaj korespondas al la Usona kaj Kanada Montara Norma Tempo (MST).

Ofte oni ne diras UTC sed mallonge UT, universala tempo. En normala praktiko ne gravas la supersekundo, aŭ ono de ĝi.

## Vidu ankaŭ

* La nuna tempo de UTC laŭ la *Buroo Internacia pri Pezoj kaj Mezuroj*
* sekundo
* SI
* BIPM
* horzono
* somera tempo
* Horzonoj en Eŭropo
* Horzonoj en Eŭropo dum Somero

## Eksteraj ligiloj

* Tempozonoj de UTC de A ĝis Z
* Formo de dato kaj tempo de W3C.
# Unuopaĵo

**Unuopaĵo** aŭ **disketo** estas muzika eldonaĵo, kiu estas plej ofte uzata kiel reklamo por albumo. Tial, antaŭ ol eldoni albumon, unuopaĵo estas eldonata. Ĝi kutime enhavas muzikaĵon el albumo kaj aŭ aliajn versiojn de tiu ĉi muzikaĵo aŭ b-muzikaĵojn, kiuj ne estas sur la albumo.

Unuopaĵoj estas la plej malgrandaj aĉeteblaj muzikaj eldonaĵoj sur la merkato. Aliaj kutimaj eldonspecoj estas albumetoj kaj albumoj.

## Notoj
# Muzika ĝenro

Dublina filharmonia orkestro, klasika muziko.
Tango.
La termino **muzika ĝenro** prezentas la plej vastan, sed ankaŭ la plej malunuecan kaj malplej multe precize difineblan dividon de muziko laŭ ties formaj kaj enhavaj karakterizoj. Ĝi do estas pli vasta membriĝo ol muzika stilo aŭ direkto.

## Difino de la ĝenroj

Estas tre malfacile difini la unuopajn ĝenrojn, ĉar en multaj kulturoj oni komprenas diversajn ĝenrojn diverse.

* Klasika muziko (ĉio, kion entenas la angla termino „classical music“, do la muzikon konstruita sur principoj de artefarita eŭropa muziko)
* Popola muziko (komprenata kiel eŭropa, sed ankaŭ la muziko popoliĝinta)
* Populara muziko (komprenata prefere kiel komerca tereno de muziko)
* Ĵazo (eliranta semantike el la popola muziko de afrousonanoj)
* Bluso (same devena el afrousonanoj, sed laŭ pli malrapida aŭ moderata tempo)
* Rokmuziko (la ĝenro, kiu elmembriĝis iom post iom el la ĵazo)
* Folko (artefarita aldono de la popola muziko)
* Kontreo (ankaŭ devene popola muziko, sed de usona deveno el ruraj areoj)

## Lokaj ĝenroj

* Flamenko
* Milonga
* Tango
# Diskeldonejo

| Diskeldonejo |
| --- |
| **markonomo • varomarko • registrita marko • premsigno • commercial name • muzika organizaĵo** |
|  |

**Diskeldonejo** (ankaŭ **sondisko-eldonejo**) estas en la firmao, kiuj mem aŭ kies filioj eldonas sondiskojn. Filio de diskeldonejo havas propran etikedon, kiu simbolas ĝian okupiĝon pri certa speco de muziko. Ĉefa eldonejo povas do havi ekz. apartajn filiojn por klasika muziko, ĵazo ktp.

Diskeldonejo influas la muzikan evoluon, famigante komponistojn, muzikensemblojn kaj unuopajn muzikistojn. Ĝia rolo konsistas el eldoni kaj distribui muzikajn albumojn. Cetere, ĝi ofte estas la registrita marko de tiu firmao. Kvar ĉefaj eldonejoj regas mondan merkaton je 77% (en 2004). Temas pri la transnaciaj firmaoj *Universal, Sony BMG, EMI* kaj *Warner*. Kvantoj da sendependaj eldonejoj (kaj nuntempe eĉ retaj muzikeldonejoj) tenas la ceteron, precipe okupantaj muzikfakajn niĉojn neglektatajn de la grandaj eldonejoj. Kelkaj muzikistoj aŭ muzikbandoj ankaŭ mem eldonas siajn sondiskojn (memeldonado).

## Gravaj sondisk-eldonejoj

* Blue Note Records
* Checker Records
* Chess Records
* Decca Records
* Fat Possum Records
* Folkways Records
* Gennett Records
* Hispavox
* Island Records
* J.O.B. Records
* Okeh Records
* Parlophone
* Shanachie Records
* Sun Records
* Vanguard Records
* Vee-Jay Records
* Virgin Records
* Vocalion Records

## Vidu ankaŭ

* Muzikeldonejo