# Karl Popper

| Sir* Karl Raimund Popper** |
| --- |
|  Karl Popper, ĉirkaŭ 1980 |
|  |
| Persona informo |
| **Karl Raimund Popper**  |
| **Naskonomo** | Karl Raimund Popper |
| **Naskiĝo** | 28-an de julio 1902 (1902-07-28) en Vieno |
| **Morto** | 17-an de septembro 1994 (1994-09-17) (92-jaraĝa) en Kenley |
| **Tombo** | mortuary Lainzer Friedhof (en)    vd |
| **Etno** | judoj vd |
| **Lingvoj** | angla • aŭstra-germana • germana vd |
| **Loĝloko** | Vieno vd |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando (1945–) Cislajtio  Aŭstrio  Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) (–1927)  vd |
| **Alma mater** | Universitato de Vieno  (1918–) Universitato de Kembriĝo   Universitato de Vieno - doktoro de filozofio (–1928)  vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio |
| **Patro** | Simon Siegmund Carl Popper (en)   vd |
| **Patrino** | Jenny Popper (mul)   vd |
| **Gefratoj** | Anne Day-Helveg (en)  kaj Dora Popper (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Josefine Anna Henninger (en)  (1906–1985)  vd |
| Profesio |
| **Okupo** | filozofo  sociologo  matematikisto  universitata instruisto  filozofo de scienco  verkisto  instruisto   vd |
| **Laborkampo** | filozofio, epistemologio, racieco, filozofio de scienco, logiko, politika filozofio, socia filozofio, abiogenezo kaj kvantuma meĥaniko  vd |
| **Doktoreca konsilisto** | Karl Bühler • Moritz Schlick vd |
| Verkado |
| **Verkoj** | Logiko de Scienca Esplorado ❦ La Malfermita Socio kaj ĝiaj Malamikoj ❦ La Malriĉeco de Historiismo ❦ Konjektoj kaj Refutoj ❦ Objektiva Scio ❦ Nefinita Aventuro ❦ La Memo kaj Ĝia Cerbo vd |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * (2003)  Premio Montyon
* (1993)  Pacmedalo Otto Hahn
* (1992)  Goethe-medalo
* (1992)  Kiota Premio pri Arto kaj Filozofio
* (1991)  honorary doctor of the University of Madrid Complutense (en)
* (1989)  Internacia Premio de Katalunio
* (1984)  Prix Alexis de Tocqueville (en)
* (1982)  Kompano de Honoro
* (1981)  Dr. Leopold Lucas Prize (en)
* (1980)  Aŭstra insigno de honoro por scienco kaj arto
* (1980)  Pro la Merito pri la Sciencoj kaj Artoj
* (1977)  honora doktoro de la Universitato de Vieno
* (1976)  Benjamin E. Lippincott Award (en) , kialo de la premio *La Malfermita Socio kaj ĝiaj Malamikoj*
* (1973)  honorary doctor of the University of Canterbury (en)
* (1973)  Premio Sonning
* nekonata valoro
* Honorary Fellow of the Royal Society Te Apārangi (en)
* Fellow of the British Academy (en)
* Ring of Honour of the City of Vienna (en)
* kavaliro bakalaŭro
* Granda Ora Medalo de Honoro por Servoj al la Aŭstria Respubliko
* Granda Meritkruco kun Stelo kaj Skarpo de la Federacia Respubliko Germanio
* honorary doctor of the Catholic University of Eichstätt-Ingolstadt (en)
* honorary doctorate of Salzburg University (en)

vd |

 |
|

| [Montri]  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj | Usona Nacia Akademio de Sciencoj (Eksterlanda partnero de la Nacia Akademio de Sciencoj) (1986–) Nacia Akademio de la Linkoj (socio straniero (it) ) (1982–) Reĝa Societo de Londono (1976–) Brita Akademio (1958–) Societo Mont Pelerin  Internacia Akademio de Historio de Scienco  Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj   vd |

 |
| **Filozofo**  |
| **Okcidenta FilozofioFilozofio de la 20-a jarcento** |
| **Noteblaj ideoj** | Kritika raciismo, malpruvebleco |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

*Sir* **Karl Raimund POPPER** (naskiĝis la 28-an de julio 1902 en Vieno, mortis la 17-an de septembro 1994 en Londono) estis brita filozofo Aŭstrio-devena, aŭtoro de la teorio pri malpruvebleco.

Jen plej signifa resumo de lia ĉefa tezo: "Teorio, kiu ne estas **malpruvebla** de iu ajn evento elpensebla ece estas neniel scienca."

## Kritika raciismo

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Kritika raciismo.
**Kritika raciismo** estas dirmaniero forĝita de la aŭstria filozofo Karl Popper kaj indikas la konvinkon laŭ kiu la racio, rilate empiriajn sciojn, ne povas havi pure rigoran demonstracian funkcion, sed nure taskon kritikan.

La racio ne legitimas, fakte, la veron de iu teorio, sed ĝi devas esti uzata por kritiki la teorion mem. Surbaze de la principo de malpruvebleco, kiu asertas ke iu teorio estas scienca nur se submetebla al kontrolo kapabla eventuale ĝin igi malpruvebla (pere de dedukto el bazaj spertitaj faktoj).

Popper konfidas al la racio la taskon malkovri la eblajn erarojn kiuj sin kaŝas en la teorio traesplorita. Se la bazaj asertoj rezultas nekontrastantaj kun la sperto, nome se la provoj de malpruvebleco kunordigitaj de la racio havas neniun sukceson, la teorio estas juĝata plifortigita; sed neniam «kontrolita» ĉar tio okazis nur provizore, konsiderinte ke aliaj bazaj asertoj, estonte, povus malpruvebligi la teorion.

## Malferma socio

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Malferma socio.
La malferma socio estas modelo de socio iniciatita de Karl Popper staranta en la tradicio de liberalismo, kiu celas liberigi "la kritikajn kapablojn de la homo". La potenco de la ŝtato devus esti dividita laŭeble por malhelpi misuzon de potenco. La ideo de Popper pri la malferma socio estas proksime ligita al la registaro de demokratio, sed ne komprenata tiel ke la plimulto la loĝantoj diktas la politikon, sed komprenata tiel ke eblas ŝanĝi la registaron neperforte.

## Rete legeblas en Esperanto

Du eltiraĵoj el lia verko "La objektiva kono" (el Retarkivo 2008)

## Vidu ankaŭ

* Sciteorio
* Filozofio de scienco
* Kritika raciismo
* Pozitivismo
* Thomas Kuhn

## Notoj