Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Friedrich Wilhelm Murnau

| **Friedrich Wilhelm Murnau** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskonomo** | Friedrich Wilhelm Plumpe |
| **Naskiĝo** | 28-an de decembro 1888 (1888-12-28) en Bielefeld |
| **Morto** | 11-an de marto 1931 (1931-03-11) (42-jaraĝa) en Santa Barbara |
| **Mortokialo** | trafikakcidento  |
| **Tombo** | sudokcidenta tombejo de Stahnsdorf, Abt. Schöneb., Feld 3A, Nr. 5   |
| **Lingvoj** | germana |
| **Ŝtataneco** | Germanio   |
| **Alma mater** | Universitato de Hajdelbergo   Akademio de Drama Arto „Ernst Busch“   |
|  |
| Subskribo  |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio |
| **Patro** | Heinrich Plumpe (en)   |
| **Amkunulo** | Hans Ehrenbaum-Degele (mul)    |
| **Parencoj** | Werner Plumpe (nepo)  |
| Okupo |
| **Okupo** | filmreĝisoro  reĝisoro  filmproduktoro  scenaristo  aktoro   |
| TTT |
| **Retejo** |  |
|  |

La germana reĝisoro **Friedrich Wilhelm MURNAU** [fridriĥ vilhelm murnaŭ] (aŭ realnome: Friedrich Wilhelm PLUMPE) naskiĝis je la 28-a de decembro 1888 en Bielefeld, (Nord-Rejno-Vestfalio) kaj mortis je la 11-a de marto 1931 en Santa Barbara, (Kalifornio).

Li studis arthistorion kaj literaturon en Heidelberg kaj aktoradon en Berlino, kaj laboris poste en Teatro. Post militservo li ekde 1919 dediĉis sin al kinoarto: unue en Germanio kaj ekde 1927 en Usono, kie li trapasis la transiron de mutfilmoj al la sontekniko. Antaŭ la premiero de sia lasta filmo *Tabu* li mortis sekve de aŭtoakcidento. Nuntempe li estas rigardata unu el la plej gravaj reĝisoroj de la 1920-aj jaroj.

## Famaj filmoj

* Satanas (Germanio, 1919)
* Der Knabe in Blau (Germanio, 1919)
* Der Bucklige und die Tänzerin (1920)
* Der Gang in die Nacht (Germanio, 1920)
* Schloss Vogelöd (Germanio, 1921)
* Nosferatu – eine Symphonie des Grauens (Germanio, 1922)
* Der letzte Mann (Germanio, 1924)
* Tartüff (Germanio, 1925)
* Faust (Germanio, 1926)
* Sunrise (Usono, 1927)
* Our daily bread (Usono, 1929)
* Tabu (Usono, 1931)

## Vidu ankaŭ

* Muta kino

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2005-03-24 per la retarkivo Wayback Machine
*
*
*  Arkivigite je 2013-04-26 per la retarkivo Wayback Machine
# Louis Kahn

| **Louis Kahn** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskonomo** | Itze-Leib Schmuilowsky |
| **Naskiĝo** | 20-an de februaro 1901 (1901-02-20) en Kuressaare |
| **Morto** | 17-an de marto 1974 (1974-03-17) (73-jaraĝa) en Stacidomo Pensilvanio |
| **Mortokialo** | korinfarkto  |
| **Tombo** | Montefiore Cemetery (en)    |
| **Lingvoj** | angla |
| **Ŝtataneco** | Usono (1914–) Rusia Imperio   |
| **Alma mater** | Universitato de Pensilvanio   Universitato Yale   |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio |
| **Infano** | Nathaniel Kahn (en)   |
| Okupo |
| **Okupo** | arkitekto  dezajnisto  instruisto  pentristo  universitata instruisto  filozofo   |
| **Verkoj** | Kimbell Art Museum |
|  |

**Louis Isadore Kahn** (naskiĝite **Itze-Leib Schmuilowsky**) (la 20an de februaro 1901 aŭ 1902 – la 17an de marto 1974) estis mondfama arĥitekto kun laborbazo en Filadelfio, Pensilvanio, Usono. Laborinte diversrole por pluraj firmaoj en Filadelfio, li fondis sian propran firmaon en 1935. Daŭrigante sian privatan aktivadon, li laboris ankaŭ kiel dezajna kritikisto kaj profesoro pri arĥitekturo en la Yale School of Architecture de 1947 ĝis 1957. De 1957 ĝis sia morto li estis profesoro pri arĥitekturo en la *School of Design* (Dezajna Lernejo) de la Universitato de Pensilvanio. Influite de antikvaj ruinoj, la stilo de Kahn emas al monumentaj kaj monolitecaj, pezaj konstruaĵoj, kaŝantaj nek sian pezon, nek siajn materialojn, nek la manieron en kiu ili kunmetiĝis.

Lia ĉefverko estas la parlamentejo de Bangladeŝo, en Dako.

## Persona vivo

Kahn havis tri malsamajn familiojn kun tri malsamaj virinoj: lia edzino, Esther, je kiu li edziĝis en 1930; Anne Tyng, kiu komencis kunlaboran kaj personan rilaton kun Kahn en 1945; kaj Harriet Pattison. Lia nekrologo en la ĵurnalo *New York Times*, skribita de Paul Goldberger, menciis nur Esther kaj lian filinon kun ŝi kiel postvivantojn. Sed en 2003, la filo de Kahn kun Pattison, Nathaniel Kahn, reĝisoris biografian dokumentan filmon pri sia patro, kun la titolo *My Architect: A Son's Journey* (*Mia arĥitekto: la vojo de filo*), kiu, krom prezenti lian arĥitekturon, parolas kun la homoj kiuj konis lin: familio, amikoj kaj kolegoj. Ĝi enhavas intervjuojn kun famaj samtempaj arĥitektoj kiel B. V. Doshi, Frank Gehry, Ed Bacon, Philip Johnson, I. M. Pei kaj Robert A. M. Stern, sed ankaŭ deinternan bildon de la nekutimaj familiaj aranĝoj de Kahn. En la filmo oni uzas lian nekutiman morton kiel deirpunkton kaj kiel metaforon de la "nomada" vivo de Kahn.

## Morto

Li mortis pro kor-atako en vira neprejo de la staci-domo *Pennsylvania Station* en Novjorko. Dum tri tagoj ne eblis identigi lin, ĉar li forstrekis la hejman adreson sur la pasporto. Tiutage li revenis de vojaĝo al Barato kaj, malgraŭ sia longa kariero, li mortis havante amason da ŝuldoj.

## Bildaro

* Salk Institute, La Jolla, Kalifornio
* Domo de Jesse Oser, Elkins Park, Pensilvanio (1940)
* Konstruaĵo de la Nacia Asembleo (*Jatiyo Sangshad Bhaban*) de Bangladeŝo
* Arta muzeo Kimbell, Fort Worth (1966)
* Eno de Akademia Biblioteko Phillips Exeter, Exeter, Nov-Hampŝiro (1965)
* Arta Galerio de Universitato Yale , New Haven, Konektikuto (1951-1953)
*
# Alta modernismo

**Alta modernismo** (konata ankaŭ kiel "alta moderneco") estas formo de moderneco, karakterizita per firma fido en scienco kaj teknologio kiel rimedoj por reordigi la socian kaj naturan mondon. La movado de *alta modernismo* estis partikulare elstara dum la epoko de la Malvarma Milito, speciale en la finaj 1950-aj jaroj kaj 1960-aj jaroj.

*Alta modernismo* distingiĝas per la jenaj karakteroj:

* Forta fido en la ebloj de la scienca kaj teknologia progreso, inklude dependon el la spertoj de sciencistoj, inĝenieroj, burokratoj kaj aliaj intelektuloj.
* Klopodoj por kontroli naturon (inkluden homan naturon) por plenumi humajn necesojn.
* Emfazo por fari kompleksajn mediojn aŭ konceptojn (kiaj malnovaj urboj aŭ socia dinamismo) legeblaj (kompreneblaj), plej ofte tra spaca reordigo.
* Indiferento pri historia, geografia kaj socia kuntekstoj en disvolvigado.

## Vidu ankaŭ

* Modernismo

## Notoj
# Fortnightly Review

| Fortnightly Review |
| --- |
|  |
| **fortnightly magazine (en)**  |
| Komenco | 1865 vd |
|  |

The Fortnightly Review estis unu el plej gravaj kaj influaj gazetoj en Anglio en la dua duono de la 19a jarcento. Ĝi estis fondita en 1865 de Anthony Trollope, Frederic Harrison, Edward Spencer Beesly, kaj ses aliaj per investado de 9,000 pundoj; la unua eldono aperis la 15an de majo 1865. George Henry Lewes, la partnero de George Eliot, estis ties unua eldonisto, sekve de John Morley. En tiu gazeto oni publikigis materialojn inter aliaj de Dante Gabriel Rossetti, James Joyce, W. B. Yeats, Ezra Pound, Oscar Wilde, George Orwell kaj aliaj.

## Notoj

## Eksteraj ligiloj

* The Fortnightly Review (Nova Serio)
* Rossetti Archive de selekto.
* resumoj de sciencaj artikoloj Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine

### Fontoj

* Journalism, Literature and Modernity: From Hazlitt to Modernism, Kate Campbell, Turner, Mark, Hybrid Journalism: Women and the progressive Fortnightly, Edinburgh University Press, 2000, ISBN 0748621024, paĝoj 72–90

## Bibliografio

* Everett, Edwin Mallard.  (1939; reprinted 1971) *The Party of Humanity: The Fortnightly Review and Its Contributors, 1865-1874*. Russell and Russell. ISBN 0846215381.
* Houghton, Walter, eld. The Fortnightly Review. *The Wellesley Index to Victorian Periodicals, 1824-1900. Vol. 2*. Toronto:Univ. of Toronto Press, 1966. pp. 173–183.
* Sullivan, Alvin, ed. The Fortnightly Review. *British Literary Magazines. vol. 3*. Westport, CT:Greenwood Press, 1983-. pp. 131–135.
# Severŝparado

**Severŝparado** temas pri gamo da ekonomiaj politikoj celantaj malgrandigi registarajn buĝetajn deficitojn, aparte dum tempoj de ekonomia malkreskado. Tiaj politikoj, kiujn oni nomas "rimedoj de severŝparado", ofte inkluzivas aŭ haltojn de elspezoj, aŭ altigojn de impostoj, aŭ ambaŭ el tiuj, kaj povas esti uzataj por montri la registaran fiskan disciplinemon al pruntistoj kaj agentejoj de kredittakso, alproksimigante la enspezojn al la elspezoj.

En la plejparto de la makroekonomikaj ŝablonoj, severŝparado ĝenerale plialtigas maldungecon pro la halto de registaraj elspezoj, kiuj malgrandigas postenojn en la publika aŭ/kaj en la privata sektoro. Intertempe, impostaj altigoj malpligrandigas enspezoj de la civitanoj, tielmaniere malpligrandigante konsumadon.

Ĉar registara elspezado kontribuas al la malneta enlanda produkto (MEP), malgrandigi la elspezadon povas doni pli altan ŝuldo-al-MEP-proporcion, grava mezurilo de landa ŝulda ŝarĝo.

Kiam ekonomio funkcias kvazaŭ plenpotence, pli grandaj nedaŭraj deficita elspezo (stimulo) kaŭzeblas interezoj kreski, do malgrandigante privatan investadon, kiu siavice malgrandigas ekonomian kreskon. En situacio de superplenpotenco, tamen, la stimulo povas rezulti altigon en dungado kaj produktado.

Historia ekzemplero, en kiu severŝparo fiaskis, estis ekde 2010, post la ekonomia krizo de 2008, kiam multaj Eŭropaj landoj realigis tiujn politikojn: maldungeco kaj ŝuldo-al-MEP-proporcio kreskis, malgraŭ malgrandigoj en buĝetaj decitioj (rilate al la MEP). Alia ekzemplo de tre severa severŝparado estas la celata politiko de prezidanto Michel Temer de Brazilo.

## Makroekonomika perspektivo

Estas kunsento inter akademiaj makroekonomoj, ke severŝparado povas malplibonigi la ekonomion, kiam la interezo estas kvazaŭ nul. Tiam la centra banko ne plu povas stimuli la ekonomion per malgrandigi la interezon. Laŭ la (nova) kejnsisma ekonomiko la registaro tiam devas ŝanĝi al fiska stimulo, per grandigi elspezojn.

Famaj kritikantoj de aŭstereco estas la makroekonomoj Paul Krugman kaj Joseph Stiglitz.

## Referencoj
# Life (magazino)

| Life |
| --- |
|  |
|  |
| **revuo**  |
| Komenco | 1883 vd |
| Fino | 2007 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| **Posedata de** | People Inc. • Time Inc. vd |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Life magazine photo archive (en)   vd |

 |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

Life [lajf] - angle: "vivo" - estis la nomo de du konataj anglalingvaj magazinoj el Usono.

## Unua eldono: 1883 ĝis 1930-aj jaroj

titolbildo de la unua magazino "Life" el 1914
La unua *Life Magazine* fondiĝis en 1883 fare de *John Ames Mitchell* kaj eldoniĝis ĉiusemajne de la firmao *Life Publishing Company* el Manhatano, Novjorko. Ĝi konatis pro amuzaj bildstrioj, titolpaĝaj bildoj de malmulte vestitaj knabinoj, humuraj komentoj kaj detalaj recenzoj de teatraĵoj kaj kinfilmoj.

## Dua eldono: 1936 ĝis 2000

La pli konata *Life Magazine* estis magazino pri fotoĵurnalismo, kiun en 1936 Novjorke fondis *Henry Luce*, post kiam aĉetis la rajton pluuzi la magazinan nomon. Karakteriza elemento de la nova magazino estis - tiutempe novstilaj - grandformataj fotaj raportoj de pluraj magazinaj paĝoj. Inter la elstaraj fotistoj kiuj laboris por la magazino estas ekzemple *Margaret Bourke-White*, *Horace Bristol*, *Alfred Eisenstaedt*, *Andreas Feininger* (1943–1962), *Philippe Halsman*, *Carl Mydans*, *W. Eugene Smith* kaj *Tony Vaccaro*.

Tiu fotoĵurnalisma magazino ĝis la jaro 1972 eldoniĝis ĉiusemajne, nur neregule aperis inter la jaroj 1972 kaj 1978, kaj ekde oktobro 1978 aperis ĉiumonate. Semajna eldono *Life in Time of War* ("vivo en epoko de milito") dum unu monato aperis dum la Golfa Milito.

En 2000 la regulaj aperoj ĉesis, kaj en 2004 ankoraŭ publikiĝis ses specialaj eldonoj. La malfondiĝo de la magazino respegulas la signifoperdon de magazina fotoĵurnalismo kompare al la aktuala televida raportado, kaj ankaŭ kompare al novaj informaj kanaloj interretaj.

## 2008

Per kunlaboro kun la retejo Google ankaŭ post la malfondiĝo de la magazino rete daŭre atingeblas dek milonoj da magazinaj fotoj. La firmao Google por tio kreis propran portalon.

## Eksteraj ligiloj

* retejo de la eksa magazino *Life* angle
* Google-bildoserĉo en la magazinaj fotoarkivoj angle
* eldonoj en la retejo *Google-libroj*

## Notoj
# Furorurbo

**Furorurbo** (aŭ *boomtown*, bumurbo) nomiĝas tiu urbo, kiu estiĝis abrupte pro specifa ekonomia evento aŭ politika cirkonstanco. Tipaj furorurboj estis la komunumoj en Usono, naskiĝintaj pro malkovro de oro, arĝento, nafto ktp.. (ekz. Pithole).
# Samseksema liberiga movado

| Samseksema liberiga movado |
| --- |
| Gay liberation |
|  |
| **socia movado**  |
| Komenco | 1969 vd |
| Fino | 1980 vd |
| Lando*j* | Usono • Kanado • Aŭstralio vd |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Ribelo de Stonewall  vd |

 |
|  |

La **samseksema liberiga movado** de la fino de la 1960-aj jaroj tra mezo de la 1980-aj jaroj, konata ankaŭ kiel samseksema liberigo. instigis lesbaninojn kaj gejojn engaĝiĝi en radikala rektan agadon, kaj batali kontraŭ socia hontigo pere de geja fiero. En la feminisma spirito de personaro direkte al politiko, la plej baza formo de aktivismo estis emfazo al elŝrankiĝo antaŭ familio, amikoj kaj kolegoj, kaj al vivo kiel malferma lesbanino aŭ gejo. En tiu periodo, ĉiujaraj politikaj marŝoj tra ĉefaj urboj, kutime okazintaj en Junio (por rememori la Ribelon de Stonewall) estis ankoraŭ konataj kiel marŝoj por "Geja Liberigo". Nur fine de la 1970-aj jaroj (en urbaj gejcentroj) kaj ĉefe en la 1980-aj jaroj en plej malgrandaj komunumoj, tiuj marŝoj eknomiĝis *gejfieraj paradoj.* Tiu movado inkludis ĉefajn partojn de la komunumoj de lesbaninoj, gejoj, ambaŭseksuloj kaj transgenruloj en Nordameriko, Latinameriko, Okcidenta Eŭropo, Aŭstralio, Novzelando kaj aliaj landoj.

Dum la movado ĉiam inkludis ĉiajn GLATulojn, en tiuj tagoj la uniformiga termino estis "gejo," kaj poste, "lesbanino kaj gejo," multe kiel en la fino de la 1980-aj jaroj kaj komenco de la 1990-aj jaroj, kviro el la angla "queer" estis postulita kiel unuvorta alternativo al la pluplilongiĝa serio de inicialoj, ĉefe uzitaj de radikalaj socipolitikaj grupoj. Specife, la vorto 'gejo' estis preferita al antaŭaj nomigoj, kiaj samseksemulo aŭ homofilo, kiuj estis ankoraŭ uzataj ĉe amaskomunikiloj, kiam ili pritraktas novaĵojn pri gejoj. The New York Times malakceptis uzi la vorton 'gejo', insistante pri 'samseksemulo' ĝis 1987.

Samseksema liberigo estas konata ankaŭ pro sia ligo al la kontraŭkulturo de tiu epoko, nome al grupoj kiaj la *Radical Faeries*, kaj pro la intenco de la gejaj liberigistoj por transformi aŭ aboli fundamentajn instituciojn de la socio kiaj la socian sekson kaj la nuklean familion; ĝenerale, ties politiko estis radikala, kontraŭfaŝisma, kaj tre kontraŭkapitalisma nature. Por atingi tian liberigon, oni uzas rimedojn kiaj memkonscion kaj rektan agadon.

Dum kontraŭaidosa aktivismo radikaligis novan tajdon de lesbaninoj kaj gejoj en la 1980-aj jaroj, kaj pluekzistis radikalaj grupoj, ĉirkaŭ la komenco de la 1990-aj jaroj la radikalismo de la geja liberigo iĝis preterpasita de la ĉefa forto de novaj asimilismaj blankulaj gejoj kiuj okupiĝis pri homaj rajtoj kaj civila politiko.

## Filmo

*Strike a pose* (Belgio-Nederlando, 2016) estas filmo pri 7 dancistoj de Madonna el la kontestata dokumenta filmo Truth or Dare/In bed with Madonna (1991) kiu temas pri kiel venki la honton kaj la lukto kiun oni bezonas por fariĝi kiu oni estas.

## Vidu ankaŭ

* Gay Liberation Front
* Radikalaj Feinoj

## Referencoj
# Nordokcidenta Usono

| Nordokcidenta Usono |
| --- |
| geografia regiono |
|  |
| regiono de Usono [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
|  - koordinatoj | 46° 0′ 0″ N, 117° 0′ 0″ U (mapo)46-117
  |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Nordokcidenta Usono (Usono)DEC |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Nordokcidenta Usono |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Northwestern United States** [+] |
|  |

La **Nordokcidenta regiono de Usono** konsistas el la plej nordokcidentaj subŝtatoj de Usono. Pluraj el ili limas kun Kanado kaj Pacifiko. Ili estas Vaŝingtonio, Oregono, Montano, Idaho, Vajomingo kaj kelkfoje Alasko. La du plej grandaj urboj de la nordokcidento estas Seatlo, Vaŝingtonio kaj Portlando, Oregono. Aliaj urboj grandaj estas Takomo, Vaŝingtonio, Spokano, Vaŝingtonio, Eŭgeno, Oregono, kaj Bojzo, Idaho.

* Seatlo, Vaŝingtonio
* Portlando, Oregono
* Ĉejeno, Vajomingo
* Olimpio, Vaŝingtonio
* Heleno, Montano
* Bojzo, Idaho
# Miksa ekonomio

**Miksa ekonomio** estas difinita kiel ekonomia sistemo konsistanta el miksaĵo de merkatoj kaj ekonomia planado, publika proprieto kaj privata proprieto, aŭ liberaj merkatoj kaj ekonomia intervenismo. Tamen, en la plej multaj kazoj, "miksa ekonomio" rilatas al merkataj ekonomioj kun forta reguliga malatento-eraro kaj registara zorgaĵo de publikaj varoj, kvankam kelkaj miksaj ekonomioj ankaŭ havas kelkajn ŝtat-kontrolitajn entreprenojn.

Ĝenerale la miksa ekonomio estas karakterizita per la privata proprieto de la produktadrimedoj, la regeco de merkatoj por ekonomia kunordigo, kun profit-serĉanta entrepreno kaj la amasiĝo de kapitalo restanta la fundamenta mova forto malantaŭ ekonomia agado. Sed male al libermerkata ekonomio, la registaro uzus nerektan makroekonomian influon al la ekonomio tra impostoj kaj monpolitikoj dizajnitaj por kontraŭagi ekonomiajn malhaŭsojn kaj la tendencon de kapitalismo direkte al financkrizoj, senlaboreco, kaj kreskigi enspezon kaj riĉaĵmalegalecojn, kune kun ludado de rolo en intervenoj kiuj antaŭenigas socialan subtenon. Poste, kelkaj miksaj ekonomioj disetendiĝis ene de aplikeco por inkludi rolon por indika ekonomia planado kaj/aŭ grandaj publikaj entrepren-sektoroj.

En referenco al postmilitaj okcidentaj kaj nordeŭropaj ekonomiaj modeloj, kiel pledite fare de kristanaj demokratoj kaj socialdemokratoj, la miksa ekonomio estas difinita kiel formo de kapitalismo kie la plej multaj industrioj estas private posedataj kun nur malplimulto de komunumservoj kaj esencaj servoj sub publika proprieto. En la postmilita tempo, eŭropa sociademokratio iĝis rilata al tiu ekonomia modelo.

Ekonomioj intervalantaj de Usono ĝis Kubo estis katalogitaj kiel miksaj ekonomioj. La esprimo ankaŭ estas uzita por priskribi la ekonomiojn de landoj kiuj estas referitaj kiel socialaj ŝtatoj, kiel ekzemple la nordiaj landoj. Registaroj en miksaj ekonomioj ofte disponigas mediprotektadon, prizorgadon de dungadnormoj, normigitan socihelpan sistemon, kaj prizorgadon de konkurado.

Kiel ekonomia idealo, miksaj ekonomioj estas apogitaj fare de homoj de diversaj politikaj tendencoj, kutime centro-maldekstra kaj centro-dekstra, kiel ekzemple socialdemokratoj aŭ kristanaj demokratoj. Subtenantoj rigardas miksajn ekonomiojn kiel kompromison inter ŝtatsocialismo kaj libermerkata kapitalismo kiu estas supera en net-efiko al ambaŭ. Ĉirkaŭ la mondo, la plej prosperaj landoj kun la plej alta meza vivnivelo emas esti miks-ekonomiaj sistemoj kun demokratie elektitaj registaroj.
# Verko

**Verko** povas esti

* produkto de spiritopostula (kreiva kaj ne nur kopianta) laboro en arto aŭ scienco
* ĝenerale rezulto de agado.

## Vidu ankaŭ

* Artverko
* Kreivo

## Proverbo

Ekzistas pluraj (9) proverboj pri verk(ad)o en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Koniĝas majstro laŭ sia verko.* **”** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„La fino kronas la verkon.* **”** |

 |

## Referencoj
# Ora paraŝuto

La **Ora paraŝuto** (angle *golden parachute*) estas esprimo por tiu kondiĉa aldono en laborkontrakto por gvidantaj personoj, laŭ kiu tiuj ricevas gravajn pagojn - en formo de bonuso, akciaj opcioj aŭ tn kombinado de tiuj - okaze de transpreno de la entrepreno aŭ maldungiĝo, ĉeso de la laborloko, antaŭtempa ĉesigo de la laborkontrakto.

## Vidu ankaŭ

* Ora manpremo
* Svisa popoliniciativo kontraŭ misuzaj bonifikoj

## Eksteraj ligiloj

* Voters in Swiss referendum back curbs on executives' pay and bonuses The Guardian
# Sendunga pago

**Sendunga pago**, **sendunga subvencio** aŭ **pago al sendungitoj**, estas pago farita de registaro al persono kiu estas senlabora, sendunga, kaj en kelkaj landoj kiu kotizis dum tempo en kiu tiu estis dungita kaj salajrata.​ Tiu lasta kondiĉo faras, ke temas pri simpla redono kaj ne pri helpo al la bezonantoj. Tre ofte oni organizas tiun pagon kiel provizora kontentigo por la bazaj necesoj kaj ne plena salajro, ponto ĝis la venonta labortempo kaj ebligo por ke la sendungito povu konsumu kaj kontribuu al la konsumisma socio, kiel necesa levilo de la landa ekonomio.

La instalo de tiu sistemo starigis kritikojn el diversaj sektoroj, nome ke tiu sekureco malhelpu la deziron de senlaboruloj serĉi laborpostenojn kaj akcepti tiun malabundan vivmanieron. La diversaj landoj havas tre diversajn sistemojn por pago al sendungitoj, el la plej riĉaj landoj, kie ĉiu baza neceso estas plenumita, tra la landoj kie ekzistas baza enspezo, ĝis la plej malriĉaj landoj, kie ne estas tiaj pagoj.

## Vidu ankaŭ

* Baza enspezo
* Senlaboreco
* Subvencio
* Sociala sekureco

## Notoj
# Margaret Preston

| **Margaret Preston** |
| --- |
|  Margaret Preston en Berowra (1936) |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 29-an de aprilo 1875 (1875-04-29) en Adelajdo |
| **Morto** | 28-an de majo 1963 (1963-05-28) (88-jaraĝa) en Sidnejo |
| **Lingvoj** | angla |
| **Ŝtataneco** | Aŭstralio   |
| **Alma mater** | National Gallery of Victoria Art School   Arta Galerio de Nov-Sud-Kimrio   |
| Okupo |
| **Okupo** | artisto  pentristo  grafikartisto   |
|  |

**Margaret PRESTON** (n. en 1875 en Adelajdo - m. en 1963 en Sidnejo) estis aŭstralia pentristino kaj unu el la ĉefaj kaj plej popularaj reprezentantoj de la modernisma movado en tiu lando.

Ŝi cetere viciĝis inter la unuaj aŭstraliaj pentristoj, kiuj estis signife influitaj de aborigena arto. Preston famiĝis pro siaj pejzaĝpentraĵoj, kiuj bildigis la flaŭron kaj faŭnon de la aŭstralia kontinentinsulo.

## Verkoj

* *The tea urn* ca 1909, Adelaide, Art Gallery of South Australia, Adelaide (Elder Bequest Fund 1940)
* *Portrait of Miss C.H. Spence*, 1911 Adelaide, ibid. (Gft of the Citizens Committee 1911)
* *White and red hibiscus*, 1925, Sydney, ibid. (A.R. Ragless Bequest Fund 1978)
* *Implement Blue*, 1927, Sydney, ibid. (Gift of the artist 1960)
* *Aboriginal flowers*, 1928, Sydney, ibid. (Gift of the Art Gallery of South Australia Foundation 1981)
* *Self-portrait*, 1930, Sydney, ibid. (Gift of the artist at the request of the Trustees 1930)
* *Aboriginal landscape*, 1941, Sydney, ibid. (D. & J.T. Mortlock bequest Fund 1982)
* *Flying over the Shoalhaven River*, 1942, Sydney, National Gallery of Australia, Canberra.

## Referencoj

* Australian National Herbarium
* Jane Hylton, *South Australian Women Artists, 1890s-1940s*, Art Gallery of South Australia, Adelaide, 1994, ISBN 0 7308 3064 0
# James Peter Quinn

| **James Peter Quinn** |
| --- |
|  Memportreto |
|  |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 4-an de decembro 1869 (1869-12-04) en Melburno |
| **Morto** | 18-an de februaro 1951 (1951-02-18) (81-jaraĝa) en Melburno |
| **Ŝtataneco** | Aŭstralio   vd |
| **Alma mater** | Académie Julian   Académie Colarossi (en)    Académie Delécluse (en)    vd |
| Profesio |
| **Okupo** | pentristo  artisto   vd |
| **Aktiva en** | Londono vd |
|

|  Ekspoziciejoj |
| --- |
|  | Nacia Galerio de Viktorio, Nacia Portretgalerio de Aŭstralio, Kanada Muzeo de Milito, Arta Galerio de Nov-Sud-Kimrio, Nacia Galerio de Aŭstralio, Nacia Fervoja Muzeo (Anglio), Walker Art Gallery, Wellcome Collection, Danum Gallery, Library and Museum (en)  kaj Blackburn Museum and Art Gallery (en)   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

James P. Quinn (kvina homo de maldekstre dekstren) en grupo-portreto de aŭstraliaj oficiroj fare de George Coates en 1920.
**James Peter QUINN** (n. la 4-an de decembro 1869 - m. la 18-an de februaro 1951) estis aŭstralia pentristo kaj portretisto el Melburno. Li estis la studento de artisto Frederick McCubbin kaj de George Folingsby en la Artlernejo de la Nacia Galerio de Melburno. Li sekve vojaĝis al Parizo, kie li ricevis kursojn en la prestiĝa akademio Julian.

Li fariĝis dum la Unua mondmilito la oficiala pentristo de la 1-aj Aŭstraliaj Imperiaj Fortoj (1st AIF), kaj plenumis la portretojn de pluraj eminentaj oficiroj en Francio.

## Referencoj