Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Popola Armeo de Vjetnamio

| Popola Armeo de Vjetnamio |
| --- |
|  |
| **armitaj fortoj**  |
| Komenco | 22-a de decembro 1944 vd |
| Lando*j* | Vjetnamio • Nord-Vjetnamio vd |
| Sidejo | Hanojo |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Popola Terarmeo de Vjetnamio Popola Mararmeo de Vjetnamio Popola Aerarmeo de Vjetnamio Landlimo-Defenda Armeo de Vjetnamio Vietnam Coast Guard (en)   vd |

 |
|  |

La Armitaj fortoj de la Socialisma Respubliko Vjetnamio kutime nomiĝas la **Vjetnama Popola Armeo** aŭ **Popola Armeo de Vjetnamio** (vjetname *Quân Đội Nhân Dân Việt Nam*).

Soldatoj de la Vjetnama Popola Armeo en 2000
Kun suma amplekso de 450 000 homoj, la Vjetnama Popola Armeo estas dividita en la *terarmeo* (380 000 soldatoj), la *aerarmeo* (30 000 soldatoj) kaj la *popola mararmeo* (40 000 soldatoj). Integrita en la *popola mararmeo* estas *marinfanterio* de 27 000 soldatoj. Ekzistas ankaŭ miliciaj unuoj nombraj 40 000 kaj rezervo de 5 milionoj da viroj.

Ekzistas ĝenerala deviga militservo por ĉiuj viroj kaj virinoj, kvankam en realo nur viroj estas premataj militservi. La daŭro de deviga militservo estas du jaroj por la terarmeo kaj tri jaroj por la mararmeo kaj aerarmeo. Vjetnamio alfrontis neniujn eksterajn minacojn en la lastaj jaroj. La registaro do reduktis truponombrojn kaj defendajn elspezojn. En la fiska jaro 2024, la ekvivalento de 8.4 miliardoj la usonaj dolaroj estis havebla por defendoceloj.

La momenta prezidento de Vjetnamio estas la estro de la Popola Armeo de Vjetnamio kaj prezidanto de la Konsilio por Defendo kaj Sekureco, organo de la Nacia Asembleo.

## Vidu ankaŭ

* Kolonia kasko (*pith helmet*)
# Tuaregoj

| Tuaregoj |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| **etno** |
| **tribo • berberoj • indigenous peoples of Africa** |
| Suma populacio |
| 3 200 000 |
| Ŝtatoj kun signifa populacio |
|  |
| Lingvo(j) |
| Tuarega lingvaro • araba lingvo • franca lingvo |
| Religio |
| sunaismo |
|  |

Tuaregoj
La **tuaregoj** estas Afrika etno, apartenanta al la berberoj, kio loĝas regione etendiĝas en la dezerto Saharo kaj en la Sahelo. La tuarega lingvo nomiĝas Tamaŝek. Ili vivas de jarcentoj nomade en la regiono de la hodiaŭaj ŝtatoj Malio, Alĝerio, Niĝero, Libio, Maŭretanio, Burkina Faso kaj Niĝerio kaj nombras hodiaŭ proksimume duonan milionon da homoj.

En la pasintaj jaroj ripete okazis insurekcioj de la tuaregoj, kiuj sentas sin malhelpataj daŭrigi sian tradician nomadan vivmanieron.

## Vidu ankaŭ

* Tagelmusto

## Eksteraj ligiloj

* Bibliografio pri la historio de Timbuktuo kaj la tuaregoj je la niĝerkurbo Arkivigite je 2008-02-12 per la retarkivo Wayback Machine
* - Komentita fotogalerio kaj multo sciinda (de Günter Heckenhahn) Arkivigite je 2007-09-28 per la retarkivo Wayback Machine
# Mickey Mouse

| Mickey Mouse |
| --- |
|  |
| **antropomorfa muso filma rolulo rolulo de videoludo rolulo en la kerna Disney-universo fikciulo en televida serio rolulo en bildliteraturo movbilda persono maskoto**  |
| Kreita de | Walt Disney |
| Verko | The Sorcerer's Apprentice Mickey and the Beanstalk Steamboat Willie Brave Little Tailor Pluto's Judgement Day The Pointer The Prince and the Pauper Runaway Brain Mickey's Once Upon a Christmas Adventures of Mickey Mouse Mickey, Donald, Goofy: The Three Musketeers The Catchy Tune Effect Kingdom Hearts The Gallopin' Gaucho Plane Crazy Disney Dreamlight Valley Mickey Mouse Clubhouse |
| Rolita de | Chris Diamantopoulos |
| En TTT | Oficiala retejo |
| Informoj |
| Originala nomo | Mickey Mouse |
| Sekso | virseksa organismo |
| Specio | antropomorfa muso |
| Gefratoj | Oswald the Lucky Rabbit • Felicity Fieldmouse |
| Kunulo | Minnie Mouse |
| Malamikoj | Pete • Phantom Blot • Mortimer Mouse • Sylvester Shyster • Trudy Van Tubb • Eli Squinch • Professor Nefarious • Beagle Boys • Willie the Giant • The Mad Doctor • Kat Nipp • Disney Villains |
|  |
| Memorigilo  |
|  |

**Mickey Mouse** ([ˈmɪki maʊs] Esperante **Miĉjo Muso**) estas mus-persono kreita en 1928 de kartunisto Walt Disney.

Lia unua apero estis en la senparola filmo *Plane Crazy*. En la sama jaro Miĉjo aperis en la filmo *Steamboat Willy,* la unua kartuno kun aparta desegno je ĉiu movo. En *Steamboat Willy* voĉoj estis unuafoje uzataj - Disney mem donis sian voĉon al la museto.

Ankoraŭ nuntempe Miĉjo Muso estas unu el la plej famaj kartunuloj.

Miĉjo Muso kun siaj tipaj pantaloneto kaj ŝuoj.
The Walt Disney Company havas varomarkon pri la persono kaj aŭtorrajton kaj kopirajtajn monopolojn pri multaj bildoj de ĝi, kvankam iuj argumentis, ke daŭrado de la kopirajta monopolo pri *Steamboat Willy* en Usono povas esti malvalida.

The *Mickey Mouse Club* estas usona varietea televidprogramo kiu estis elsendita nekontinue el 1955 ĝis 1996 kaj revenis en 2017 al la amaskomunikiloj. Kreita de Walt Disney kaj produktita de Walt Disney Productions, la programo estis televidita dekomence por kvar sezonoj, el 1955 ĝis 1959, fare de ABC. Tiu origina produkto prezentis regulan, sed ŝanĝantan junularan prezentistaron.

## Filmoj

* *Plane Crazy*
* *Steamboat Willie*

## Vidu ankaŭ

* *Le Journal de Mickey*

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2006-02-18 per la retarkivo Wayback Machine
*
*  Arkivigite je 2003-12-03 per la retarkivo Wayback Machine
*
# Heŭristiko

En nuntempa lingvouzado **heŭristiko** plejofte referencas al la koncepto pri «**instinkta nekonscia rezonŝparvojo**» de la famaj psikologoj Daniel Kahneman kaj Amos Tversky.

Alie, la **heŭristiko** (de la greka heuriskein: trovi aŭ lerni) estas t.n. metoda scienco. Tio signifas ke oni sisteme laboras por fari malkovrojn.

Heŭristiko ankaŭ estas (praktika) regulo, kiu zorgas ke malpli operacioj necesas por solvo de problemo. En tiu senco ĝi estas pli konata kiel mnemonikaĵo aŭ memorhelpilo. Oni povas ankaŭ erare uzi heŭristikojn (ekz: famaj aŭ sukcesplenaj homoj pli rapide pravas ol nekonataj homoj). La plejmulton de la heŭristikoj ni uzas implicite (senkonscie).

## Vidu ankaŭ

* Empiriismo
* Prov-eraro
* analitikiga artifiko

## Eksteraj ligiloj

*  Heŭristika vikio
*  Heŭristiko kaj artefarita intelekto en financo kaj investado
*
*
# Cirkla segilo

Moderna surtabla cirkla segilo
**Cirkla segilo** estas ilo kiu havas cirklan dentarhavan klingon kaj turniĝas per motoro. Cirkla segilo povas esti surtabla aŭ portebla.

## Historio

Usonanino Tabitha Babbitt kreis la unuan cirklan segilon en 1813, sed Samuel Miller, de Southampton, patentis ĝin en 1777. La unuaj cirklaj segiloj funkciis per akvo kaj estis uzitaj nur por segi lignon.

## Surtabla cirkla segilo

Surtabla cirkla segilo
En tiu tipo, la klingo estas enfoldigita en la tablo tra foldo. Oni povas agordi altecon de la diska klingo, kaj ankaŭ klinecon de la klingo inter 0° kaj 45°.

## Portebla cirkla segilo

Portebla cirkla segilo
Estas portebla cirkla segilo. Oni portas segilon al objekto, kiun oni volas segi
# Zaire

|  |
| --- |
| **Zaire** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **27-a de oktobro 1971 – 16-a de majo 1997** |  |

 |
|  |  |
| **historia lando • aspekto de historio • suverena ŝtato • lando** |
| **Geografio**

|  |
| --- |
|  |

 |
| Ĉefurbo: | Kinŝaso |
| **Loĝantaro** |
| Kvanto de loĝantoj: | 46 498 539 |
| Lingvoj: | franca lingvo |
| **Ŝtat-strukturo** |
| Ŝtat-strukturo: | Mobutismo • respubliko |
| Monunuo: | zairo |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Antaŭaj ŝtatoj:**

 | **Postsekvaj ŝtatoj:**

 |
| **Elstaraj historiaj eventoj** |
| **Diplomatiaj rilatoj** |

 |
|  |

**Zaire**, **Zaïre**, esperantigite kiel **Zairo** aŭ **Zairio** estis la nomo uzita por la aktuala teritorio kaj ŝtato de la Demokratia Respubliko Kongo dum la dua respubliko, inter 1971 kaj 1997. Kvankam tiu nomo datiĝas nur el 1971, la nomo Zaïre estas ĝenerale uzita ankaŭ por la periodo 1965-1971 de la dua respubliko, ĉar la tuta periodo estis markita de la enpovigo diktatora de Joseph-Désiré Mobutu.

Joseph-Désiré Mobutu ekhavis la povon en Kongo en 1965, kaj ordonis la enkarcerigon de Lumumba, kiu estis mortigita en karcero danke al la kompliceco de la belga sekreta servo. De 1965 la ŝtaton regis Mobutu Sese Seko. En 1971-1999 ĝi eknomiĝis *Zaira Respubliko*. Fakte en 1971, la tiama prezidento Mobutu ŝanĝis la nomon de la lando al *Respubliko Zaire*, nomo derivita el malĝusta prononcado en portugala de la vorto en kikongo *nzere* aŭ *nzadi*, kio tradukeblas kiel "la rivero kiu englutas ĉiujn riverojn", alude al la rivero Kongo, kiu same ŝanĝis sian nomon al *Zaire*.

Post 1980 la korupto kaj malbona administrado de la reĝimo de Mobutu lanĉis Kongon en la mizeron kaj la intercivitanan militon. De 1991 Mobutu dividis ŝtatpotencon kun la opoziciulo Etienne Tshisekedi, sed baldaŭ eloficigis lin el la ĉefministra posteno. Politika malharmonio transformiĝis al milita kontraŭstaro. De 1994 en la landon venis rifuĝintoj el la najbara Ruando, kio havis detruan influon al la landa ekonomio.

En 1994 Mobutu ŝajne apogis la amasbuĉadon ĉefe de tutsioj nomita Ruanda genocido. En 1996 oni proklamis la forpelon de tutsioj el la lando kaj eksplodis ribelo en orientaj regionoj; krome aliaj kontraŭantoj de Mobutu insurekciis kaj en majo de 1997 la ribelo eniris en Kinŝaso, Mobutu forfuĝis kaj la landon ekregis Laurent-Désiré Kabila, kiu redonis al la lando kaj al ŝtato la nomon de Demokratia Respubliko Kongo.

La vorto *Zaire* utilis ankaŭ por la tiama valuto.

## Vidu ankaŭ

* Rivero Kongo
* Libera Ŝtato Kongo
* Belga Kongo
* Demokratia Respubliko Kongo

## Notoj

### Bibliografio

* Guy Vanthmesche, *La Belgique et le Congo. empreintes d'une colonie (1885-1980)*, Complexe, 2007.
* Marie-France Cros kaj François Misser, *Géopolitique du Congo (RDC)*, Complexe, 2006.

## Eksteraj ligiloj

* *Zaïre*, ĉe Biblioteko de la Usona Kongreso
# Sid Meier

| **Sid Meier** |
| --- |
|  |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 24-an de februaro 1954 (1954-02-24) (72-jaraĝa) en Sarnia |
| **Lingvoj** | angla |
| **Ŝtataneco** | Kanado   |
| **Alma mater** | Universitato de Miĉigano   |
| Okupo |
| **Okupo** | videoludproduktoro  ludodezajnisto  entreprenisto  komputosciencisto  inĝeniero  videoludodezajnisto  programisto   |
|  |

**Sid MEIER** estas kanada programisto de videoludoj, ludodezajnisto, entreprenisto, komputosciencisto kaj inĝeniero. Li naskiĝis la 24-an de februaro 1954 en Sarnia, sudokcidenta Ontario, Kanado, do nun estas 72-jaraĝa. Sian universitatan edekon li akiris plejparte en la universitato de Miĉigano, kaj ankaŭ krome li pasigis la plejparton de sia plenkreskula vivo en Usono. Aparte li konatas pro la konceptigo kaj realigo de la serio *Civilization* [sivileZEJŝn] , do "civilizo".
# Okcidenta Flandrio

| Okcidenta Flandrio |
| --- |
| Provinco |
|  |
|  |  |
| Flago | Blazono |
| Belgaj provincoj [+] |
|

---

 |
| Lando | Belgio |
|

---

 |
| Koordinatoj | 51° N, 3° O (mapo)513
  |
| Ĉefurbo | Bruĝo |
|  - koordinatoj | 51° N, 3° O (mapo)513
  [+] |
| Plej alta punkto | Kemmelberg [+] |
| Akvokolektejo | 3 196,59 km² (319 659 ha) [+] |
| Areo | 3 196,59 km² (319 659 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 1 231 585 [+] (1-a de januaro 2025) |
| Denseco | 385,28 loĝ./km² [+] [+] |
|

---

 |
| Guberniestro | Carl Decaluwe |
|

---

 |
| Horzono | UTC+01:00 [+] |
| ISO 3166-2 | BE-VWV |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Okcidenta Flandrio (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Okcidenta Flandrio (Okcidenta Flandrio)DEC |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Okcidenta Flandrio |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **West Flanders** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

La provinco **Okcidenta Flandrio** aŭ **Okcidenta Flandrujo** (nederlande *West-Vlaanderen*) estas unu el la kvin provincoj de Flandrio.
Ĝi limas nord-okcidente al la Norda Maro kaj oriente al la Nederlanda "Zeeuws-Vlaanderen" kaj al Orienta Flandrio, kaj en la sudo al Francio kaj la provinco Henegovio.

## Informoj

* Surfaco: 3125 km2
* Provinca ĉefurbo: Bruĝo
* Plej alta punkto: Kemmelberg (156 m)
* Plej gravaj akvovojoj: Izero, Heule, Mandel, Waardamme
* Nombro da loĝantoj en 2004: 1.136.357
* Estas 8 registaraj unuoj: Bruĝo, Diksmuide, Ipro, Kortrejko, Ostendo, Roeselare, Tielt, Veurne

## Provinco Okcidenta Flandrio: 64 municipoj

(Sube estas distingo inter **urbo** (grase) kaj municipo)

### Distrikto Bruĝo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Beernem
* Blankenberge
* **Bruĝo**
 | * **Damme Jabbeke
* Knokke-Heist
 | * Oostkamp
* Torhout
* Zedelgem
 | * Zuienkerke
 |

### Distrikto Kortrejko

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Anzegem
* Avelgem
* **Kortrejko**
 | * Deerlijk
* **Harelbeke Kuurne
 | * Lendelede
* **Menen Spiere-Helkijn
 | * **Waregem Wevelgem
* Zwevegem
 |

### Distrikto Diksmuide

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * **Diksmuide Houthulst
 | * Koekelare
 | * Kortemark
 | * Lo-Reninge
 |

### Distrikto Ostendo

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Bredene
* De Haan
 | * **Gistel Ichtegem
 | * Middelkerke
* **Ostendo**
 | * **Oudenburg**
 |

### Distrikto Roeselare

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Hooglede
* Ingelmunster
 | * **Izegem Ledegem
 | * Lichtervelde
* Moorslede
 | * **Roeselare Staden
 |

### Distrikto Tielt

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Ardooie
* Dentergem
* Meulebeke
 | * Oostrozebeke
* Pittem
 | * Ruiselede
* **Tielt**
 | * Wielsbeke
* Wingene
 |

### Distrikto Veurne

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Alveringem
* **De Panne**
 | * Koksijde
 | * Nieuwpoort
 | * **Veurne**
 |

### Distrikto Ipro

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Heuvelland
* Langemark-Poelkapelle
 | * **Mesen **Poperinge**
 | * Vleteren
* **Wervik**
 | * **Ipro Zonnebeke
 |

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (nederlande)
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook*
# Robert K. Massie

| **Robert K. Massie** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo |
| **Naskiĝo** | 5-an de januaro 1929 (1929-01-05) en Versailles |
| **Morto** | 2-an de decembro 2019 (2019-12-02) (90-jaraĝa) en Irvington |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | Alzheimer-malsano  vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Usono   vd |
| **Alma mater** | Universitato Yale   Davenport College (en)    University School of Nashville (en)    Oriel College   vd |
| Familio |
| **Edz(in)o** | Suzanne Massie (mul)    vd |
| **Infanoj** | Bob Massie (en)   vd |
| Profesio |
| **Okupo** | historiisto  verkisto  eseisto  ĵurnalisto   vd |
|

|  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj | * (2012)  PEN/Jacqueline Bograd Weld Award for Biography (en)
* (1981)  Premio Pulitzer por Biografio aŭ Aŭtobiografio
* (1950)  Stipendio Rhodes

vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Robert Kinloch MASSIE la 3-a** (n. la 5-an de januaro 1929 en Versailles, Kentukio ; 2-a de decembro 2019 en Irvington, Novjorkio)  estis usona historiisto, verkisto, premiito de la Pulitzer-premio, fakulo pri la historio de la Romanova dinastio.

En 1981, li ricevis la Pulitzer-premion por biografio kaj aŭtobiografio pro sia libro *Petro la Granda: Lia Vivo kaj Mondo.* En 2012, li ricevis la Andrew Carnegie-medalon kaj la PEN/Jacqueline Bograd Veldt-premion por biografio pro sia libro *Katarina la Granda: Portreto de Virino*.

Filmoj estis faritaj bazitaj sur liaj libroj. Tiel, la libro *Nikolaj kaj Aleksandra: Intima Rigardo al la Lastaj Romanovoj kaj la Falo de Imperia Rusio* estis adaptita en filmon kun la sama nomo en 1971.

En 1975, kune kun sia edzino, li publikigis *Journey* (Vojaĝo) , kronikon pri la spertoj de gepatroj de malsana infano kontraŭ la fono de diferencoj en medicina prizorgo en Usono kaj Francio.

Li gajnis la Pulitzer-premion en 1981 pro sia biografio *Petro la Granda: Lia Vivo kaj Mondo*. Ĉi tiu libro inspiris miniserialon de NBC en 1985, kiu gajnis tri Premiojn Emmy kaj ĉefroligis Maximilian Schell, Laurence Olivier kaj Vanessa Redgrave.

Li estis prezidanto de la Aŭtora Gildo de 1987 ĝis 1991, kaj en siaj pli postaj jaroj servis en ĝia estraro. Dum prezidanto de la Gildo, li famiĝis pro alvoko al aŭtoroj bojkoti ajnan butikon, kiu rifuzis vendi la verkon *La Satanajn Versojn* de Salman Rushdie.

## Verkaro

* *Nicholas and Alexandra. An Intimate Account of the Last of the Romanovs and the Fall of Imperial Russia.* Athenum, New York NY 1967.
* mit Suzanne Massie: *Journey.* Knopf, New York NY 1975
* *Peter the Great. His Life and World.* Knopf, New York NY 1980
* *Dreadnought. Britain, Germany, and the coming of the Great War.* Random House, New York NY 1991
* *The Romanovs. The Final Chapter.* Random House, New York NY 1995 *Castles of Steel. Britain, Germany, and the Winning of the Great War at Sea.* Balantine Books, New York NY 2003
* *Catherine the Great. Portrait of a Woman.* Random House, New York NY 2011

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj
# Evitempilko

| Evitempilko |
| --- |
|  |
|  |
| **speco de sporto** |
| **pilkosporto • ĵetadosporto • Prison Ball** |
| Fakoj |
|  |
| Kulminaj konkursoj |
| Internacia federacio |
| Rilataj paĝoj |
| Kategorio:Sporto |
|  |

**Evitempilko** (angle *Dodgeball*) estas teama sporto en kiu ludantoj devas ĵeti, kapti aŭ eviti pilkojn, simile al evitapilko. Dodgeball estas ĝeneraligita en Nordameriko, Azio kaj Britio. Dodgeball ankaŭ ĝuas ĉiam kreskantan popularecon en kontinenta Eŭropo.

## Ludado

Dodgeball-Opening-Rush
Laŭ ĝiaj bazaj reguloj, Dodgeball estas ludo kiu povas esti lernita rapide kaj tial taŭgas por ĉiuj aĝoj. La plej gravaj elementoj kaj reguloj listigitaj ĉi tie baziĝas sur la oficialaj eŭropaj regularoj .

**1. Ludo-aranĝo**

Kiel en dodgeball, la ludantoj estas dividitaj en du teamojn (kutime 6 kontraŭ 6, varioj eblaj) kaj distribuitaj trans du duonoj de la ludo. En la mezo estas neŭtrala zono *(Centra Zono* aŭ *Neŭtrala Zono)* . En la ludo de dodgeball, pluraj pilkoj estas uzataj samtempe (kutime 5).

**2. Malferma hasto** (Opening-Rush)

Komence de la ludo, la ludpilkoj estas en la mezo de la kampo en la centra zono. La ses ludantoj de la teamo staras ĉe la malantaŭo de sia duono de la kampo kaj tuŝas la malantaŭan muron per unu mano. Se la ludo estas ludita sen malantaŭa muro, ili staras malantaŭ la bazlinio. Je la fajfilo de la arbitraciisto, tri ludantoj de ĉiu teamo elkuras kaj provas kapti la pilkojn. Tiuj devas esti alportitaj malantaŭ la *ataklinio* por aktivigi ilin, post kio la ludo komenciĝas.

**3. Celo de la ludo**

La celo estas havi pli da ludantoj sur la kampo ol la kontraŭa teamo ĉe la fino de la asignita ludotempo (kutime tri minutoj). Ĉi tio estas atingita per *forigo* de kontraŭuloj. En la plej bona kazo, vi sukcesas forigi ĉiujn kontraŭstarajn ludantojn. En ĉi tiu kazo la ludo finiĝas antaŭtempe.

**4. Forigo**

Estas tri manieroj forigi ludanton:

1. Pafante kontraŭulon. La ludanto trafita devas forlasi la ludkampon. Ludanto estas pafita kiam li estas trafita per pilko ĵetita de la kontraŭa teamo kaj la pilko tiam tuŝas la plankon, muron, ktp.
2. Kaptante ĵetitan pilkon. La ludanto kiu ĵetis la pilkon devas forlasi la ludkampon. Krom tio, ke kaptante pilkon la ĵetanto devas eliri, ludanto el la teamo de la kaptilo, kiu jam estis eliminita, revenas sur la kampon.
3. Transirante unu el la kamplimoj (flanklinio, centra zonlinio, bazlinio).

**5. Blokado**

Se vi tenas pilkon en viaj manoj por defendo kaj uzas ĝin por bloki proksimiĝantan pilkon, vi ne estas pafita. Tamen, se vi perdas la blokantan pilkon de viaj manoj, ĝi validas kiel pafo.

**6. Justa ludo**

Dodgeball nur funkcias kun justa ludo. Ĉar ne ĉio povas esti vidita de la arbitraciistoj pro la rapideco de la ludo kaj la nombro da pilkoj, estas grave ludi juste kaj subteni la arbitraciistteamon laŭ via scio kaj kredo.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj
# Strata futbalo

**Strata piedpilko**, ankaŭ konata kiel **korta futbalo** (angle *street football aŭ street soccer*) estas formo de ludado de futbalo kun kelkaj neformalaj variantoj, kiuj ne plenumas la ĝenerale akceptitajn postulojn kaj principojn de ĉi tiu ludo. Ĝenerale dirita, ĝi estas sen reguloj kaj kun malpli da ludantoj. En stratpiedpilko estas 1 golulo kaj 3-4 eksterkampaj ludantoj .

Ĝi estas plejparte ludata sur publikaj "strataj placoj" (betonaj surfacoj), de kiuj la nomo venas. Strata piedpilko estas precipe populara en pli malriĉaj regionoj, kiel Afriko aŭ Sudameriko, ĉar ĝi nur postulas tre simplajn rimedojn por ludi. La pilko estas kutime farita el pecetoj el ŝtofo aŭ ledo, kaj la celoj ofte estas formitaj per markadoj surgrunde. Barilo aŭ muro ofte sufiĉas por limigi la ludkampon . Tio signifas, ke stratpiedpilko povas esti ludita en preskaŭ ĉiuj regionoj de la mondo kaj verŝajne estas unu el la plej popularaj sportoj en la mondo, kvankam ĝi ne estas agnoskita sporto. Multaj futbalistoj ŝuldas siajn karierojn ne laste al ludado surstrate ĉar ili ofte kreskis en malriĉaj kondiĉoj (ekz. en Brazilo, Niĝerio aŭ Argentino). Multaj tre famaj futbalistoj deklaris ke ili lernis ludi futbalon sur la strato, inkluzive de Diego Maradona, Johano Cruyff, Pelé, Giuseppe Meazza, Éamon Dunphy, Eusebio, Dejan Savićević kaj Cristiano Ronaldo, inter aliaj .

Variaĵo de stratpiedpilko estas la unu-resalto, kie la piedpilko ne povas komence resalti pli ol unufoje kaj devas esti tuŝita fare de ĉiuj ludantoj. La vario de la bk8- ludo estas diversa kaj estas establita laŭ la cirkonstancoj kaj vortaj interkonsentoj inter la teamoj.

## Referencoj
# Kvar-kvadrat-ludo

| Kvar-kvadrat-ludo |
| --- |
|  |
|  |
| **pilkosporto** |
| Fakoj |
|  |
| Kulminaj konkursoj |
| Internacia federacio |
| Rilataj paĝoj |
| Kategorio:Sporto |
|  |

Komenco de kvar-kvadrat-ludo
Almenaŭ en Usono, oni ludas la **kvar-kvradat-ludon** (angle *four square*). La ludo plej bone ludeblas kun almenaŭ kvin ludantoj. La ludejon de kvar-kvadrat-ludo komponas kvar kvadratoj en unu granda kvadrato. Onu uzas resalteman pilkon.

La ludo neniam finiĝas. En Kvar-kvadrat-ludo, oni celas atingi la kvaran kvadraton, kaj resti tie.
# Zamenhof diris (infanludo)

Infanoj ludantaj *Zamenhof diris* kun "Zamenhof" (la faciliganto) en la malfono ĉe la dekstra flanko de la foto.
**Zamenhof diris** estas grupa ludo, kutime por junaĝaj infanoj.

La faciliganto donas al la grupo sekvendajn instrukciojn, kelkaj el kiuj komenciĝas per la frazo "Zamenhof diris". La instrukcioj komenciĝantaj per ĉi tiu frazo devas esti sekvitaj, dum ĉiuj aliaj instrukcioj devas esti ignoritaj. Partoprenanto kiu ne sekvas instrukcion, kiu komenciĝis per "Zamenhof diris", aŭ ŝanĝas sian konduton pro instrukcio, kiu ne komenciĝis per ĉi tiu frazo, estas malkvalifikita.

La ludo povus servi por instrui al sufiĉe junaj infanoj identifiki siajn korpopartojn, uzi ilin kaj praktiki korpomovojn laŭ ordonoj.

En la angla, hispana kaj germana la ludo estas konata kiel "Simon" respektive said, diris, ktp. En la franca ĝi estas konata kiel "Jacques a dit"; en la afrikansa la ludo estas konata kiel "The Colonel said" (*La kolonelo diris*), en la hebrea *Herzl diris*, kaj en la ĉina *La instruisto diris*.

## Eksteraj ligiloj

 **Zamenhof diris (infanludo)** en Vikimedia Komunejo
# Stulbalo

Bildo de 1767 de *Stoolball* en la porinfana libro *A Little Pretty Pocket-Book*.
**Stulbalo** aŭ *Stoolball* estas teama sporto kiu datas el almenaŭ la 15a jarcento, origine en Sussex, suda Anglio. Ĝi povas esti praulo de kriketo (ludo al kiu ĝi similas), de basbalo, kaj de *rounders*. Fakte stulbalo estas foje nomata "Cricket in the air" (kriketo en la aero). Tradicie ĝi estis ludita de laktistinoj kiuj kutimis uzi siajn laktobastonojn kiel "wicket" (pilkobatilo).