# Bombado de Ellwood

| {{{kunpuŝiĝo}}} |
| --- |
| **naval gunfire support** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Daŭro: | {{{daŭro}}} |
| Loko: | {{{loko}}} |
| Rezulto: | {{{rezulto}}} |

 |
|  |

La **Bombardo de Ellwood** dum la Dua Mondmilito estis mararmea atako per japana submarŝipo kontraŭ marbordaj celoj de Usono proksime de Santa Barbara, Kalifornio, en februaro 1942. Kvankam la damaĝo estis minimuma, la evento estis ŝlosila en la ekigado de la okcidentmarborda invadotimo kaj influis la decidon internigi japan-usonanojn. La evento ankaŭ markis la unuan senŝeligadon de la nordamerika kontinento dum la konflikto.

La atako estis efektivigita de la japana submarŝipo *I-17*, kiu specife celis la riĉajn naftoputojn kaj stokadinstalaĵojn de la naftokampo Ellwood. Dum proksimume dudek minutoj, la ŝipanaro pafis plurajn obusojn per sia ferdeka kanono antaŭ ol sukcese eskapi en la nokton.

## Fono

Post la surpriza atako kontraŭ Pearl Harbor en Havajo, sep japanaj submarŝipoj patrolis la usonan okcidentan marbordon. Ili mallevis du komercajn ŝipojn kaj difektis ses pliajn, dufoje batalante kontraŭ aeraj aŭ maraj fortoj de la Usona Mararmeo. Antaŭ la fino de decembro, la submarŝipoj ĉiuj revenis al amikaj akvoj por reproviziĝi. Tamen, pluraj iris al Kvajalein kaj farus reviziton al usonaj akvoj. Unu el ĉi tiuj estis la submarŝipo I-17 de la Imperia Japana Mararmeo. Ŝi portis 101 oficirojn kaj soldatojn, komandatajn de komandanto Kozo Nishino.

La japana registaro, maltrankvila pri la radioparolado de prezidanto Roosevelt planita por la 23-a de februaro 1942, ordonis al japana submarŝipo bombardi la kalifornian marbordon en tiu tago. Populara rakonto pri la atako estas, ke Nishino estis mararmea rezervoficiro antaŭ la milito kaj komandis antaŭmilitan komercan ŝipon, kiu velis tra la Kanalo de Santa Barbara kaj iam haltis ĉe la naftoborejo Ellwood por preni kargon da nafto. Tamen, post diplomiĝo de la Imperia Japana Mararmea Akademio en 1920, Nishino pasigis sian tutan karieron kiel ŝipano kaj oficiro de submarŝipo kaj ne komandis komercan ŝipon, do la rakonto pri lia antaŭmilita rilato al Santa Barbara estas neverŝajna.

## Bombado

Ĉirkaŭ la 7-a vespere la 23-an de februaro 1942, la *I-17* haltis kontraŭ la naftoborejo Ellwood ĉe la marbordo Gaviota . Nishino ordonis, ke la ferdeka kanono estu pretigita por ago. Ĝia ŝipanaro celis aviadan benzinujon de Richfield, tuj preter la strando, kaj malfermis fajron ĉirkaŭ 15 minutojn poste, kaj la unuaj kugloj alteriĝis proksime al stokejo. La laboristoj de la naftoborejo plejparte foriris por la tago, sed minimuma teamo deĵoranta aŭdis la kuglojn trafi. Ili supozis, ke temas pri interna eksplodo ĝis unu viro ekvidis la *I-17* apud la marbordo. Ŝmiristo nomita G. Brown poste diris al raportistoj, ke la malamika submarŝipo aspektis tiel granda al li, ke li pensis, ke ĝi devas esti krozŝipo aŭ destrojero, ĝis li rimarkis, ke nur unu kanono pafis.

Nishino baldaŭ ordonis al siaj viroj celi la duan stokujon. Brown kaj la aliaj telefonis al la polico, ĉar la japanaj obusoj daŭre falis ĉirkaŭ ili.

Pafante en la mallumo el submarŝipo skuata de ondoj, estis probable, ke kugloj maltrafus sian celon. Unu kuglo pasis super Wheeler's Inn, kies posedanto Laurence Wheeler tuj telefonis al la oficejo de la ŝerifo de la distrikto Santa Barbara . Vicŝerifo certigis lin, ke militaviadiloj jam estis survoje, sed neniu alvenis. La japanaj obusoj detruis turturon kaj pumpdomon, dum la Ellwood Piero kaj piedira podio suferis negravajn damaĝojn. Post 20 minutoj, la artileriistoj ĉesis pafi kaj la submarŝipo forvelis. Taksoj pri la nombro da eksplodemaj obusoj pafitaj variis de 12 ĝis 25. Kvankam li kaŭzis nur negravan damaĝon, Nishino atingis sian celon, kiu estis disvastigi timon laŭlonge de la usona okcidenta marbordo. Tagon poste, raportoj pri malamikaj aviadiloj kondukis al la tiel nomata " Batalo de Los-Anĝeleso ", en kiu usona artilerio estis lanĉita super Los-Anĝeleso dum pluraj horoj pro la erara kredo, ke la japanoj invadis.

Pastoro Arthur Basham de Montecito telefonis al la polico por aserti, ke li vidis la malamikan submarŝipon de sia hejmo. Li diris, ke la *I-17* turnis suden direkte al Los-Anĝeleso, ŝajne ekbriligante signallumojn al iu surtere. En realeco, la *I-17* velis okcidenten, sekure revenante al Japanio.

## Sekvo

La atako estis la unua mara bombado de Usono fare de eksterlanda potenco ekde la Milito de 1812 ( Batalo de Baltimoro de 1814 fare de la Brita Reĝa Mararmeo ), ekskludante la hazardan senŝeligadon de la marbordo de Orleans, Masaĉuseco en 1918. Krome, je ĉirkaŭ 5 100 mejloj oriente de Japanio, la bombado de Ellwood estis la plej fora rekta atako kontraŭ tera celo, kiun la Japana Imperio faris dum la Dua Mondmilito, plurcent mejlojn pli for ol la atakoj kontraŭ la haveno de Sidnejo, Aŭstralio, kaj Fort Stevens, Oregono, en junio 1942.

La raportoj pri la atako de Nishino igis centojn fuĝi enlanden; multaj timis, ke la evento estis preludo al plenskala atako kontraŭ la okcidenta marbordo de Usono . Ĉar pluraj homoj en Santa Barbara asertis esti vidintaj "signallumojn", oni ordonis senkurentiĝon por la resto de la nokto. La asertoj pri signaloj estis uzitaj por pravigi la internigon de japanaj usonanoj fare de Franklin D. Roosevelt, kiu komenciĝis nur unu semajnon poste.

Unu nokton post la atako de Ellwood okazis la Batalo de Los-Anĝeleso . Responde al laŭdiraj ekvidoj de "malamikaj aviadiloj", kontraŭaviadilaj baterioj ekpafis tra la tuta urbo, kaŭzante panikon inter ĝiaj loĝantoj.

Japanaj submarŝipoj daŭre faris fojajn atakojn kontraŭ aliancitaj ŝipoj apud la usona marbordo dum la resto de la milito. Senditaj al usonaj akvoj kun la espero celi militŝipojn, la submarŝipoj sukcesis mallevi nur manplenon da komercaj ŝipoj, krom fari kelkajn malgrandajn atakojn kontraŭ marbordaj celoj. Ĉi tiuj konsistis el bombado de Fort Stevens ĉe la rivero Kolumbio, atako kontraŭ kanada lumturo sur Vankuvera Insulo, kaj du aeratakoj lanĉitaj de submarŝipo por provi ekbruligi arbarajn incendiojn en sudokcidenta Oregono .

## Vidu ankaŭ

* Atako kontraŭ Orléans
* Kalifornio dum la Dua Mondmilito
* Amerika Teatro (Dua Mondmilito), detaligante atakojn kaj enfiltriĝojn sur kaj proksime de la Amerikoj
* *1941*, filmo de Steven Spielberg el 1979, loze bazita sur la Bombardo de Ellwood

## Referencoj