Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Masocentro

La tuta korpo kunmetita el du forkoj, ŝtopilo kaj dentpinglo havas sian masocentron tuj malsupre de la pinto de la globkrajono. Pro tio la forto aplikata per la pinto ekvilibrigas ĝin.
En fiziko la **masocentro** estas tiu punkto pri iu korpo, rilate al kiu gravito ne povas kaŭzi tordomomanton.

La masocentro de rigida korpo estas tiu punkto, en kiu la pezofortoj agantaj sur ĉiuj eroj de la korpo estas ekvilibrigeblaj per nur unu forto, direktita supren. La grando de tiu forto egalas al la tuta pezoforto aganta sur la korpon.

Oni povas konsideri ankaŭ, ke la masocentro estas tiu masopunkto, en kiu agas la tuta pezoforto de ĉiuj eroj de la korpo.

En homogenaj korpoj (ĉie faritaj el sama materialo), la simetriaj aksoj trapasas la masocentron kaj pro tio, se homogena korpo havas plurajn simetriajn aksojn, ili kruciĝas en la **centro de simetrio**, kiu estas ankaŭ la masocentro; ekzemple la centro de globo.

## Matematika difino

La situa vektoro de masocentro WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 estas donita per pondita aritmetika meznombro, konsiderante pri ĉiuj elementoj de korpo ĝiajn situajn vektorojn WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 kaj ĝiajn eretajn masojn WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 , kiuj dependas de ĝiaj densoj :

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
kie WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 estas la denso en loko difinita per WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 kaj WIKINIUM\_MATH\_PH\_12 estas volumena elemento. La denominatoro WIKINIUM\_MATH\_PH\_14 de tiuj esprimoj estas la tuta maso de la konsiderita korpo.

En homogena korpo, la denso WIKINIUM\_MATH\_PH\_16 povas esti konsiderita kiel faktoro ekster la integralo, la masocentro tiam koincidas kun la volumena centro (la geometria centro). En multaj kazoj, la kalkulo povas tiele esti simpligita; la masocentro estas la **centro de simetrio**.

Pri  *diskretaj sistemoj* , anstataŭ la volumena integralo oni kalkulas la situan vektoron per ponditan aritmetikan meznombron, konsiderante pri ĉiuj elementoj de korpo ĝiajn situajn vektorojn, adicio anstataŭas la ĉi-supran volumenan integralon:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_18
kie WIKINIUM\_MATH\_PH\_20 estas la sumo de ĉiuj elementaj masoj WIKINIUM\_MATH\_PH\_22 :

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_24
Kiam oni interesiĝas aparte pri la inercio, oni diras **inercicentro** aŭ **masocentro**.

Kiam oni interesiĝas aparte pri la pezo, oni diras **pezocentro** aŭ **gravitocentro**, sufiĉas en la ĉi-supraj formuloj anstataŭgi la elementajn masojn per la elementaj pezoj de la konsiderita korpo, kies la tuta pezo estas:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_26
## Simileco kaj malsimileco de terminoj

La terminoj **masocentro** kaj **gravitocentro** maldistingiĝas en unuforma gravita kampo, sed ili diferencas en ne-unuforma gravita kampo pro la fakto, ke malsamas la gravita forto sur elementoj eĉ kun sama maso, ĉar dependas de la pozicio de tiuj elementoj en la konsiderita korpo.

## Referencoj
# Muskedo

| Muskedo |
| --- |
|  |
| **funkcia klaso de armiloj**  |
| **single-shot firearm • black powder gun • smoothbore • muzzle loader** |
|  |

Tipa muskedo, jen de la marko "Brown-Bess" kun bajoneto.
Muskedo el la epoko de la usona enlanda milito pafita por la filmo „Gods and Generals“
**Muskedo** (tiel laŭ PIV 2002 kaj PV 1934) aŭ **musketo** (tiel laŭ PIV 1970) estas peza, longa pafilo, ŝarĝita de antaŭe tra la paftubo. Fine de la 16-a jarcento ĝi iom post iom anstataŭigis arkebuzon kiel armilo de la piedirantaj soldatoj kaj fariĝis la ĉefa pafilo de la infanterio en la 18-a jarcento. Fruaj muskedoj estis tiel longaj kaj pezaj ĝis 15 kg, ke oni apogis ilin sur forko dum pafado.

La unuaj modernaj amasaj produktadoj de muskedoj estis enkondukitaj de la franco Honoré Le Blanc kaj la usonano Eli Whitney.

Historia uzo: Pikistoj flanke apudas muskedistojn
## Literaturo

* Hughes, B. P. Feuerwaffen - Einsatz und Wirkung 1630-1850
* Ortenburg, Georg. Heerwesen der Neuzeit, Band II1 und III1.

## Eksteraj ligiloj

* Armiloj sur "Preussenweb" (kun bildoj kaj klarigaj tekstoj en la germana)
# Kordito

Kordito uzita dum la Dua Mondmilito
Kordito en kartoĉo, farita en 1964
**Kordito** (angle *cordite* IFA:[ˈkɔɹdaɪt]) estas familio de senfumaj pulvoraj eksplodaĵoj, konsistantaj el nitroglicerino kaj nitrocelulozo, faritaj en Britio ekde 1889.

## Priskribo

La originala kordito inventita de Abel, Dewar, kaj Kellner konsistis el 58% da nitroglicerino, 37% da nitrocelulozo, kaj 5% da vazelino.

**Modifita kordito** (angle *cordite MD*) estis simila al la originala kordito, sed konsistis el 30% da nitroglicerino kaj 65% da nitrocelulozo, kune kun 5% da vazelino.

**Kordito RDB** (angle *Cordite RDB*) konsistis el 42% da nitroglicerino, 52% da solvaĵo de nitrocelulozo en alkoholo, kaj 6% da vazelino.

**Kordito N** (angle *Cordite N*) estis simila, sed enhavis krome nitroguanidinon.

## Historio

En 1887, Alfred Nobel inventis la eksplodaĵon *balistito*, kiu konsistis el 45% da nitroglicerino, 45% da solvaĵo de nitrocelulozo, kaj 10% da kamforo.

En la 1880-aj jaroj, komitato de la registaro de Britio ekesploradis senfumajn pulvorajn eksplodaĵojn por milita uzo. La komitaton estris la angla kemiisto Frederick Abel.

Abel kaj komitatanoj James Dewar (skota fizikisto) kaj W. Kellner inventis kaj patentis la korditon en 1889 (patentoj n-roj 5614 kaj 11664). Originale, la kordito estis en la formo de stangoj, aspektantaj simile al kordoj; tial la nomo *kordito*.

Alfred Nobel procesis kontraŭ Abel kaj Dewar en 1895, sed ne sukcesis.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Chapman, Kit.  Cordite (angle). *Chemistry in its Element: Compounds*. Chemistry World.
# Kampanjo kontraŭ Armilkomerco

| Kampanjo kontraŭ Armilkomerco |
| --- |
| **organizaĵo**  |
| Komenco | 1974 |
| Lando*j* | Unuiĝinta Reĝlando vd |
| Sidejo | Londono, Unuiĝinta Reĝlando |
| Tipo | homrajta neregistara organizaĵo |
|

| [Montri]  Premioj |
| --- |
|  | * (2012)  Premio de ĝusta vivmaniero

vd |

 |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

La organizaĵo **Kampanjo kontraŭ Armilkomerco** - angle *Campaign Against Arms Trade* - estas homrajta, senprofitcela ne-registara organizaĵo en Britio. En 2012 al la organizaĵo estis aljuĝita la premio de ĝusta vivmaniero (la "alternativa Nobel-premio"), kiu aparte honorigas iujn ekzemplajn aktivulojn kiuj „agadas por praktikaj kaj ekzemplaj solvoj por la plej aktualaj problemoj kiujn la mondo alfrontas hodiaŭ“.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo

## Vidu ankaŭ

* Tridentaj Plugiloj, brita kontraŭnuklearmila neregistara organizaĵo
# Ponardo

moderna ponardo
ponardoj
**Ponardo** estas pinta, ambaŭflanke tranĉa, mallonga pikarmilo kun simetria preno, portata ĉe la zono aŭ laŭlonge de la kruro. Ĝi estas diferencigita de tranĉilo, kiu havas nur unu tranĉan flankon kaj estas pli maldika. Ĝi ankaŭ servas ĉefe por pikado, ne por tranĉado.

En la antikvo kaj mezepoko, oni ne diferencigis inter ponardo kaj glavo, nur ekde ĉirkaŭ 1300 en Eŭropo.

## Armiloj

* kataro (ponardo), plata ponardo, kun triangula kversekco
* kukrio, mallonga kaj kurba tranĉilo, uzata de la gurkoj
* kriso, kun onda tranĉo, malaja ponardo
* sabro
* spado
* stileto

## Vidu ankaŭ

* Amasponardado
# Bajoneta kunigo

Skemo de bajoneta kunigo
Elektraj grandfrekvencaj konektiloj kun bajoneta kunigo
**Bajoneta kunigo** estas kunigo per kunmetado kaj turnado (malofte flanka movado). Malsimile al ŝraŭba kunigo kie necesas minimume kelkaj plenaj turnoj por esperinda kunigo, en bajoneta kunigo angulo de la turnado estas relative malgranda, kutime ne pli ol triono de plena turno.

Bajoneta kunigo ofte estadas uzata en:

* Elektraj konektiloj, precipe grandfrekvencaj;
* Akvaj konektiloj, precipe en fajrobrigadaj tuboj kaj aparatoj;
* Fotaj objektivoj.

Ĝenerale bajoneta kunigo ebligas pli rapidan kunigadon kaj malkunigadon ol ŝraŭba kunigo, sed bajoneta kunigo ofte estas malpli esperinda. Ekzemple elektraj konektiloj kun bajoneta kunigo pli ofte havas malbonan kontakton.

La vorto "bajoneta" (france *baïonnette* ) estas de nomo de francia urbo Bayonne, kie kiel oni diras ĉi tio estis inventita.

*
*
*

## Eksteraj ligiloj

*
*
# Brecon

| Brecon |
| --- |
| urbo |
|  |
| bazarurbo   vd |
| Administrado |
| **Ŝtato** |  Britio |
| **Lando** |  Kimrio |
| **Regiono** | Powys |
| **Graflando** | *Brecknockshire* (historie) |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Saline (en)   Gouesnou   vd |

 |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 8 250  (2011) [+] |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 51° 57′ N, 3° 23′ U (mapo)51.94677-3.39086
  [+] |
|

|  |
| --- |
| Brecon (Britio)DEC |
| Situo de Brecon |

 |
|

|  |
| --- |
| Brecon (Kimrio)DEC |
| Situo de la urbo en Kimrio |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Brecon [+] |
|  |

Kanalo ĉe Brecon
Katedralo Brecon
**Brecon** estas la tria plej granda urbo de Powys, Kimrio. Antaŭe ĝi estis la ĉefurbo de la antaŭa graflando (angle, "county") *Brecknockshire*. En 2001, laŭ la tiujara censo, ĝi enhavis ĉirkaŭ 7 900 loĝantojn, en 2011 temis pri 8250 loĝantoj. Ĝi etendiĝas je 7,3 kvadrataj kilometroj.

Antaŭ la konstruo de ponto trans Rivero Usk, Brecon estis inter la tre malmultaj lokoj kie eblis transvadi tiun riveron, kaj tial havis strategian pozicion.

Dum la romia epoko, ĝi estis kavalira bazo.

Dum la 11-a jarcento konstruiĝis kastelo.

En la orienta parto de la urbo situas kolegio por infanterianoj kaj la bazo de kimra brigado.

En 1923 la ĉefa anglikana preĝejo de la urbo (kiu estis prioreja preĝejo ĝis la abolicio de la monaĥejoj dum la 16-a jarcento) iĝis katedralo.

Kanalo iras de Brecon al Pontypool kaj Newport (Monmouthshire).
# Poŝtranĉilo

**Poŝtranĉilo**  estas tranĉilo, kies klingo estas faldebla por la sekura transporto en la prenilon. La poŝtranĉilo estas elfaldebla je 180 o, povas enteni nur la klingon aŭ aliajn uzeblajn ilojn kiel korkotirilon, pikilojn ks. La plej konata multfunkcia poŝtranĉilo estas la t.n. svisa tranĉilo, konataj markoj estas Victorinox kaj Wenger.

Se la poŝtranĉilo malfermebla per risorto rekten, oni parolas pri risorta (poŝ)tranĉilo, tiukaze la klingo glitas el la prenilo.

## Konataj produktaj firmaoj

* Victorinox
* Wenger
* Richartz
* Opinel
* Laguiole
* Spyderco
* Leatherman

* du poŝtranĉilo el la 6-a jarcento
* svisa tranĉilo
* skeleta tranĉilo
# Ĝambijo

Ĝambijo el Jemeno
**Ĝambijo** (arabe جمبية aŭ جنبية) estas kurba ponardo, kiu estas portata kiel akcesoraĵo, ornamaĵo sur zono en arabaj landoj, precipe en Jemeno. La kosteco de la ellaboriteco efektivigas ĝin kiel riĉec-simbolon. Plej valoraj ĝambijoj havas prenilon el rinocera nazkorno. Ĝambijo restis efika bataltranĉilo, sed oni uzas ĝin en ceremonioj (viriĝo, geedziĝo, tribaj festoj ktp.). Alia tranĉilo el tiu regiono estas la ŝafro.
# Victorinox

| Victorinox |
| --- |
|  |
|  |
| **entrepreno**  |
| **Dum** | 1884 - nekonata/nuntempe |
| **Jura formo** | akcia kompanio laŭ svisa juro |
| **Fondintoj** | Karl Elsener vd |
| **Sidejo** | Ibach |
| Lando | Svislando |
| **Agokampo** | Svisa tranĉilo • manĝilo • portebla horloĝo • pakaĵo |
| **Posedata de** | Elsener vd |
| **filiaj kompanioj** | Wenger vd |
| **Posedataj kompanioj** | Wenger vd |
| **TTT** | Oficiala retejo |
|  |

**Victorinox** /vɪkˈtɒriˌnɒks/ estas svisa kompanio, kiu produktas svisajn armeajn tranĉilojn, horloĝojn kaj manĝilaron. Ĝia ĉefsidejo situas en Ubach, kantono Ŝvico.

Ĝi estas ĉefe konata kiel unu el du provizantoj de kombinitaj faldtranĉiloj (" svisaj armeotranĉiloj ") al la Svisa Armeo. En 2005, la kompanio akiris sian plej grandan konkuranton, Wenger, kiu ankaŭ fabrikis multajn svisajn armeajn tranĉilojn.

La produktsortimento de Victorinox ankaŭ inkluzivas kuirejajn tranĉilojn, brakhorloĝojn, vojaĝvalizojn kaj akcesoraĵojn, kaj parfumon. La kompanionomo estas miksvorto de Viktorio, la antaŭnomo de la patrino de la fondinto, kaj la rustorezista ŝtalo Inox.

La firmao estis fondita en 1884 de Karl Elsener, laborigas ĉirkaŭ 2 100 homojn tutmonde, inkluzive de ĉirkaŭ 950 en la kantono Ŝvico, kaj generis vendon de 480 milionoj da svisaj frankoj en 2019.  La jara produktado estas ĉirkaŭ 26 milionoj da unuoj, el kiuj 6 milionoj estas svisaj tranĉiloj, 7 milionoj estas aliaj poŝaj iloj, kaj 13 milionoj estas hejmaj kaj profesiaj tranĉiloj. La firmaon administras Carl Elsener la pli juna, la pranepo de la fondinto.

## Galerio

* "Victorinox SwissChamp", kun pluralo da iloj
* Bajoneto por la Sturmgewehr 90, kiel eldonite de la Svisa Armeo
* Victorinox SwissTool mult-ilo
* Victorinox-tranĉilujo
* Kuirejaj ilaroj de Victorinox
* Victorinox Climber
* Victorinox Electrician
* Victorinox Money-Clip
* Victorinox Weekender
* Victorinox Spirit
* Victorinox One-Hand Master RT
* Victorinox Craftsman
* Victorinox Broker
* Victorinox Pioneer

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
* SAKWiki
# Vostok 1

Vostok-kosmoveturilo
La orbito de la Vostok 1
**Vostok 1** (ruse Восток-1, *Oriento 1* aŭ *Oriento 1*) estis la unua kosmoflugo de la Programo Vostok kaj la unua homa kosmoflugo en la historio. La kosmokajuto Vostok 3KA estis lanĉita la 12-an de Aprilo, 1961, el la Kosmodromo Bajkonur portante la sovetan kosmonaŭton Juri Gagarin, kio faris lin la unua homo kiu iris en la ekstera spaco, nome per suborbita flugo.

La orbita kosmoflugo konsistis el ununura orbito ĉirkaŭ la Tero kio superflugis la supra atmosfero je 169 km je ties plej malalta punkto. La flugo daŭris 108 minutojn de lanĉo ĝis surteriĝo. Kiel planite, Gagarin paraŝutis surgrunde aparte de sia kajuto post esti ĵetata de 7 km alto.

Ekzistis zorgoj ke la enorbitaj kosmoflugrekordoj de la misio por tempodaŭro, alteco kaj maso levita ne estus agnoskitaj fare de la Fédération Aéronautique Internationale (FAI), la normgordanta kaj rekorda korpo de la monda en la kampo, kiu tiutempe postulis ke la piloto alteriĝi ene de la kosmoŝipo, kaj ne par sia paraŝuto. Laŭ pasintaj FAI-difinoj, ĉi tiu misio estus konsiderita "nekompleta" kosmoflugo. Tamen, la kosmoflugrekordoj estis atestitaj kaj reasertitaj fare de la FAI, kiu reviziis siajn regulojn, kaj agnoskis ke la decidaj ŝtupoj de la sekura lanĉo, orbito, kaj reveno de la piloto estis plenumitaj. Gagarin estas internacie rekonita kiel la unua homo en la kosmo kaj la unua orbitanta la Teron.

## Referencoj

## Literaturo

* Colin Burgess, Rex Hall.  (2a de Junio 2010) *The first Soviet cosmonaut team: their lives, legacy, and historical impact*. Praxis, p. 356. ISBN 0-387-84823-1.
* Rex Hall, David Shayler.  (18a de Majo 2001) *The rocket men: Vostok & Voskhod, the first Soviet manned spaceflights*. Springer, p. 350. ISBN 1-85233-391-X.
* Антон Первушин.  (2011) *108 минут, изменившие мир*. Эксмо. ISBN 978-5-699-48001-2. (Anton Pervushin. *108 minutes which changed the world*; en rusa)

## Eksteraj ligiloj

* Gagarin's Start – filmeto de Roscosmos inklude preparadon, la flugon kaj la revenon de Gagarin
* Vostok 1 – Encyclopedia Astronautica
* The First Man In Space – NASA/JPL traduko de Soviet Radio and Newspaper Reports – 1a de Majo, 1961
* An analysis of the flight of Vostok 1 – Sven Grahn
* Gagarinaj radiokonversacioj kun la teraj stacioj kaj aliaj dokumentoj
# Rahaĉoŭ

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Rahaĉoŭ (stacidomo). |

| Rahaĉoŭ |
| --- |
|  |
| urbo de distrikta signifo   vd |
|  |  |
| Flago | Blazono |
| Administrado |
| **Lando** |  Belorusio |
|

|  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Prachatice  Tosno   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 247250 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 31 323  (2026) [+] |
| **Loĝdenso** | 1 734 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 53° 6′ N, 30° 3′ O (mapo)53.130.05
  [+] |
| **Alto** | 136 m [+] |
| **Areo** | 18,06 km² (1 806 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+03:00 [+] |
|

|  |
| --- |
| Rahaĉoŭ (Belorusio)DEC |
| Situo de Rahaĉoŭ |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Rahačoŭ [+] |
|  |

**Rahaĉoŭ** (beloruse *Рагачоў*, ruse *Рогачёв*) estas urbo en Homela regiono, Belorusio, administracia centro de Rahaĉoŭa distrikto. Situas je 121 kilometro nordoriente de Homel. Fervoja stacio je linio Mahiljoŭ-Ĵlobin. aŭtovoja nodo. Kajo sur rivero Dnepro. Laŭ la stato de 2026 en la urbo vivis 31 323 loĝantoj sur areo de 18,06 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 734 loĝantoj/km².

En la urbo situas entreprenoj produktantaj manĝaĵojn kaj konstrumaterialojn. Estas gastejo "Dnepr", baseno kaj biblioteko.

## Historio

La urbo unua foje menciiĝis en kronikoj en la jaro 1142.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Rahaĉoŭ (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (beloruse)
# T-72

| T-72A |
| --- |
| Modernigita T72M4CZ |
| Baza karakteristiko |
| Homekipo | 3 |
| Longo | 6,9 m |
| Larĝo | 3,6 m |
| Alto | 2,2 m |
| Maso | 42 - 44,8 t laŭ ekipaĵaro |
| Blendo kaj armilekipo |
| Blendo | Kunmetita blendo |
| Ĉefarmilo | 125mm kanono, T-72B ebleco forpafi kontraŭtankan pafaĵon AT-11, kadenco 5-6 ekpafoj/minuto |
| Sekundaraj armiloj | 1x kunigita 7,62 mm mitralo, 1x 12,7 mm mitralo |
| Movumo kaj movo |
| Movumo | 12-cilindra dizelmotoro 630 kW (840 hp) |
| Risortigo | torzaj stangoj |
| Maks. rapideco | 70 km/h |
| Proporcio povumo/maso | hp/tuno |
| Veturdistanco | 450 km, 600 km kun aldonaj rezervujoj, konsumo cca 450 al 100 km somere, 600 al 100 km vintre |
|  |

**T-72** estas tanko de Sovetunio, kiu estis produktita ekde 1972 de la uzino Uralvagonzavod kaj uzata de la Soveta Armeo. Krom Sovetunio, la tankon uzis la tiamaj socialismaj landoj kaj la subtenataj de Sovetunio landoj (ekz. Sirio, Irako).

La tanko povas eĉ subakve veturi kaj trairi kavojn en larĝo de ĝis 2,80 m kaj altojn de ĝis 0,85 m. Ĝi estas ofte kovrita per aldonita specialaj ceramikaĵoj. La kiraso dikas ĉe la plej dika parto 280 mm. Kontraste al Leopard 1 la direktanto sidas maldekstre de la komandanto.

## Vidu ankaŭ

* Tanko

## Eksteraj ligiloj

* Rusa paĝo pri sovetaj tankoj Arkivigite je 2005-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
# Ministerio pri Defendo de la Rusia Federacio

ISO

| Ministerio pri Defendo de la Rusia Federacio |
| --- |
| Министерство обороны Российской Федерации |
|  |
|  |
|  |
| Moskva Frunzenskaja riverbordo ĉe Puŝkinskij ponto, aŭgusto 2016. |
| **ministerio pri defendo federacia ministerio de Rusio jura persono**  |
| Komenco | 1717 (moderna formo: 1992) |
| Antaŭe | Ministerio pri Defendo de Sovetio vd |
| Geografia situo | 55° 45′ 5″ N, 37° 36′ 23″ O (mapo)55.751337.6065
 |
| Lando*j* | Rusio vd |
| Sidejo |  Moskvo |
|

|  |
| --- |
| Министерство обороны Российской Федерации (Tero)DEC |

i1 |
|
Ministerio pri Defendo de la Rusia Federacio |
| **Agareo** |
Defendo |
| Estro | Andrej Belousov |
| Buĝeto | 46 miliardoj da dolaroj (2018) |
| **Filioj** | Teatro de la Rusia Armeo  vd |
| Retejo | www.mil.ru |
| Twitter |  |
|  |

La **Ministerio pri Defendo de la Rusia Federacio** (ruse *Министерство обороны Российской Федерации, Минобороны России*, mallongigita *МО* aŭ *МО РФ*) estas la ministerio kiu plenumas la administran kaj funkcian gvidadon super la Armitaj Fortoj de Rusia Federacio. Li sukcedis la Sovetan Militministerion kiam Sovetunio kolapsis.

## Organizo

En la soveta organizo, la Militministerio havis administran rolon, la planado de operacioj estas certigita fare de la estro de la Ĉefa stabo, kun sub liaj ordoj Ĉefkomandanto de la terarmeoj. Nun la ministro ĉiam pli alprenas faktan komandon de la armitaj fortoj. Same kiel en la plej multaj landoj de la mondo, la rusia ŝtatestro (nuntempe Vladimir Putin) estas la supera komandanto de la armetrupoj. Li respondecas pri la fina decido pri armea interveno aŭ implikiĝo de sia lando, kaj decidas pri ebla nukleatako.

## Ministroj pri Defendo de la Rusia Federacio

* De la 16-a de marto ĝis la 18-a de majo 1992: Boris Jelcin
* De 1992 ĝis 1996: Pavel Graĉiov
* 18-a de junio ĝis 17-a de julio 1996: Miĥail Kolesnikov
* 1996-1997: Igor Rodionov
* De 1997 ĝis 2001: Igor Sergejev
* De 2001 ĝis 2007: Sergej Ivanov
* De la 15-a de februaro 2007 ĝis la 6-a de novembro 2012 : Anatolij Serdjukov
* De la 6-a de novembro 2012 ĝis la 12-a de majo 2024: Sergej Ŝojgu
* Ekde la 12-a de majo 2024 Andrej Belousov

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Registaro de Rusio
* Armitaj Fortoj de Rusia Federacio
# Gorkija Aŭtomobila Uzino

| Gorkija Aŭtomobila Uzino |
| --- |
|  |
|  |
| **aŭtomobilo-faranta firmao fabrikisto de komercaj veturiloj**  |
| **Dum** | 1-a de januaro 1932 - nekonata/nuntempe |
| **Jura formo** | akcia kompanio |
| **Fondintoj** | Supreme Soviet of the National Economy • Ford vd |
| **Sidejo** | Niĵnij Novgorod |
| Lando | Rusio • Soveta Unio |
| **Agokampo** | kamiono • persona aŭto • aŭtomobilo • buseto |
| **Posedata de** | Oleg Deripaska vd |
|

| [Montri]  Premioj |
| --- |
|  | • Ordeno de Lenin  • Ordeno de Ruĝa Standardo  • Ordeno de la patrolanda milito vd |

 |
| **TTT** | Oficiala retejo |
|  |

**Gorkija Aŭtomobila Uzino** (ruse *Горьковский автомобильный завод*, mallonge — GAZ (ruse *ГАЗ*); estis fondita en 1932 en urbo Niĵnij Novgorod, Rusio kaj produktis komence laŭ licenco de Ford A-signajn personaŭtojn kaj AA-signajn ŝarĝaŭtojn. Henry Ford en 1929 subskribis interkonsenton pri aŭtomobilindustria kunlaboro kun V. Meĵluk, prezidanto de Supera Soveto de Sovetunio.

GAZ estas unu el la ĉefaj aŭtokonstruaj uzinoj de Rusio. Dum la Dua mondmilito la uzino produktis por la armeo veturilojn kaj tankojn.

GAZ produktas grandan sortimenton de pasaĝer- kaj ŝarĝ-aŭtoj:

* kamionoj por agrikulturo
* fortikaj plentrakciaj armeaj kamionoj
* etaj ŝarĝaŭtoj
* mezklasaj pasaĝeraj aŭtoj (la plej konata estas "Volga").

La uzino eksportas siajn produktojn en pli ol 30 landojn. Tradicia eksporta merkato estas Orient-Eŭropaj landoj, Sud-Orienta Azio, Suda Ameriko, Proksima Oriento, Afriko kaj landoj de eks-Sovetio.

GAZ havas certigilon pri konformado de kvalit-sistemo al naciaj kaj internaciaj normoj ISO 9001:2000 alproprigitaj de ekspertizistoj de «TUV Management Service GmbH» (Germanio).

Ekde 2007, la firmao ne plu produktos la aŭtomobilon "Volga" nur malgrandajn ŝarĝaŭtojn kaj aŭtobusojn.

Sinsekvo de pasaĝeraj aŭtoj de GAZ:

* 1946: GAZ M20, "Pobeda"
* 1956: "Volga" (2,22 milionoj produktitaj entute)
* "Ĉajka": produktita post usona Packard Carabienne (GAZ 13). Oni produktis el ĝi 3200 ekzempleroj inter 1959-1981.

En 1995 GAZ jam produktis la 15-milionan aŭtomobilon.

## Bildgalerio

* Ŝarĝaŭto GAZ-66
* Aŭtomobilo GAZ-69
* Aŭtomobilo GAZ-21 "Volga" (1956)

## Vidu ankaŭ

* Aŭtomobilmarko
* GAZ-66
* Volga

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala paĝaro de la uzino Arkivigite je 2016-06-27 per la retarkivo Wayback Machine
*
*  Arkivigite je 2006-01-04 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2012-02-25 per la retarkivo Wayback Machine