Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Granda Los-Anĝeleso

| Granda Los-Anĝeleso |
| --- |
| Metropola regiono |
|  |
| metropola regiono [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
|

---

 |
|  - koordinatoj | 34° N, 118° U (mapo)34-118
  |
|

---

 |
| Loĝantaro | 18 644 680 [+] (1-a de aprilo 2020) |
| Horzono | pacifika horzono de Nordameriko (UTC-8) [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Granda Los-Anĝeleso (Kalifornio)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Granda Los-Anĝeleso (Los-Anĝeleso)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Granda Los-Anĝeleso |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Greater Los Angeles Area** [+] |
|  |

**Granda Los-Anĝeleso**, en angla *Greater Los Angeles*, nomita ankaŭ *the Southland* (la Sudo), en 2019 havis 18 710 563 loĝantojn, kaj tial ĝi estas la dua plej granda urba regiona areo en Usono, enhavanta kvin kantonojn en Suda Kalifornio etende el la Kantono Ventura en okcidento ĝis Kantono San Bernardino kaj Kantono Riverside en la oriento, kun Kantono Los-Anĝeleso en la centro kaj Kantono Orange en la sudoriento. Laŭ la Usona Censoburoo, la kombinita statistika areo Los Angeles–Anaheim–Riverside kovras 33,954 kvadratajn mejlojn (87,940 km²), kio faras ĝin la plej granda metropola regiono en Usono laŭ terareo. Tamen, pli ol unu duono de tiu areo kuŝas en la dise loĝataj orientaj areoj de Riverside kaj San Bernardino. Krom esti la kerno de la plej granda areo de la distra industrio en la mondo, Granda Los-Anĝeleso estas ankaŭ tutmonda centro de negocoj, internacia komerco, edukado, amaskomunikiloj, modo, turismo, scienco kaj teknologio, sporto kaj transporto. Ĝi estas la 3a plej granda metropola areo laŭ persona proporcio de Malneta enlanda produkto en la mondo pro ekonomio supre al 1 mil bilionoj da dolaroj de produkto.

Estas tri apudaj komponantaj metropolaj areoj en Granda Los-Anĝeleso: nome "Inland Empire" (Interna Imperio), kiu povas esti larĝe difinita kiel kantonoj Riverside kaj San Bernardino; la metropolaareo Ventura/Oxnard (aŭ Kantono Ventura); kaj la *Los-Anĝelesa metropola areo* (konata ankaŭ kiel *Metropola Los-Anĝeleso* aŭ *Metro LA*) konsistanta nur el la kantonoj Los Angeles kaj Orange. La Censa Buroo markas tiun lastan kiel Los Angeles–Long Beach–Anaheim metropola statistika regiono, nome la kvina plej granda metropola areo en la okcidenta hemisfero kaj la dua plej granda metropola areo en Usono, kun totala areo de 12 561 km². San Diego–Tijuana, kvankam apude al Granda Los-Anĝeleso en San Clemente kaj Temecula, ne estas parto de ĝi, sed kune ambaŭ el ili formas parton de Megalopolo Suda Kalifornio.

Laŭlonge de la 20-a jarcento, Granda Los-Anĝeleso estis unu el la plej rapide kreskantaj regionoj en Usono, sed la kresko malrapidiĝis ekde 2000. Laŭ la Usona Censo de 2010, la pli malgranda Los-Anĝeleso metropola areo hacvis preskaŭ 13 milionojn da loĝantoj. En 2015, la loĝantaro de Granda Los-Anĝeleso estis ĉirkaŭkalkulita je 18.7 milionoj da personoj, kio faras ĝin la dua plej granda metropola regiono en la lando, post Novjorko, same kiel unu el la plej grandaj grandurboj en la mondo.

## Notoj
# Nov-Anglio

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri usona regiono. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Nov-Anglio (apartigilo).* |

| Nov-Anglio |
| --- |
| Regiono |
|
[[Dosiero:|300px]]

Fotomuntaĵo |
| kulturspaco, regiono de Usono [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
|

---

 |
|  - koordinatoj | 44° 12′ 20″ N, 70° 18′ 23″ U (mapo)44.205555555556-70.306425
  |
| Plej alta punkto | Mount Washington [+] |
| Akvokolektejo | 186 447 km² (18 644 700 ha) [+] |
| Areo | 186 447 km² (18 644 700 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 14 845 063 [+] (2019) |
| Denseco | 79,62 loĝ./km² [+] [+] |
| Horzono | orienta horzono de Nordameriko [+] |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Nov-Anglio (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Nov-Anglio (Usono)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Nov-Anglio |
| **Vikimedia Komunejo**:  **New England** [+] |
|  |

**Nov-Anglio**, aŭ **Nov-Anglujo**, estas la regiono konsistanta el la ŝtatoj Masaĉuseco, Konetikuto, Rod-Insulo, Vermonto, Nov-Hampŝiro, kaj Majno.

## Lingvo

Nov-Anglia franca, en angla: *New England French* kaj en franca: *français de Nouvelle-Angleterre*, estas varianto de la kanada franca lingvo parolata en la Nov-Anglia regiono de Usono.

## Bildaro

*
*
*
*

## Referencoj
# Gustavio

| Gustavio |
| --- |
|  |
| quartier of Saint Barthélemy (en)   loĝloko   vd |
| Administrado |
| **Poŝtkodo** | 97133 |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 9 131  () [+] |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 17° 54′ N, 62° 51′ U (mapo)17.898611111111-62.849166666667
  [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Gustavio (Saint-Barthélemy)DEC |
| Situo de Gustavio |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Gustavia (Saint-Barthélemy) [+] |
|  |

Bildo de la marhaveno de Gustavia
**Gustavia** estas la ĉefa urbo de la insulo Saint-Barthélemy (aŭ mallonge *St. Barts*) en la orienta Kariba Maro. La insulo apartenas al Francio. La urbon dominas la haveno, ĉirkaŭ kiu grupiĝas la stratoj kaj domaroj. La haveno aparte dum la 18-a kaj 19a jarcentoj tre floris pro vigla komercado. Ĝi lokas ĉe koordinatoj ﻿ / ﻿ (mapo).

La loĝloko supozeble fondiĝis dum la jaro 1763 fare de francaj setlistoj. Origine ĝi havis la nomon *Cartage*. Dum la Usona Milito pri Sendependeco ĝi estis deponejo por armiloj, kiuj survojis de Francio al la ribelantoj en Usono. Dum 1785 la ŝtato Francio vendis la kolonion al Svedio, kaj la urbo honore al la tiama sveda reĝo Gustavo la 3-a ricevis sian hodiaŭan nomon. En Eŭropo la ŝtato Svedio ĉiam penis pri politike "neŭtrala" pozicio, kaj paralele en la regiono Karibio plena ja interŝtataj konfliktoj la sveda insula kolonio estis politike neŭtrala libera komercejo. La prosperon de la urbo tamen dum la jaro 1852 bremsis granda fajro, kiu krom la granda sonorila turo detruis preskaŭ ĉiujn konstruaĵojn de la urbo. Dum 1877 Francio reaĉetis la insulon kontraŭ 80.000 Francaj Frankoj. Hodiaŭ la urbo havas precipe turisman signifon.

## Eksteraj ligiloj

* gvidilo por vizitantoj (paĝo anglalingva) Arkivigite je 2005-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
# Port Huron (Miĉigano)

| Port Huron |
| --- |
|  |
| urbo en Usono  limurbo   vd |
| Administrado |
| **Poŝtkodo** | 48060 • 48061 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Anita Ashford |
| Demografio |
| **Loĝantaro** | 28 983  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 912 loĝ./km² |
| Geografio |
| **Geografia situo** | 42° 59′ N, 82° 25′ U (mapo)42.975-82.424444444444
  [+] |
| **Alto** | 184 m [+] |
| **Areo** | 31,766294 km² ( 317 6.6 294 ha) [+] |
| **Horzono** | orienta horzono de Nordameriko [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Port Huron (Usono)DEC |
| Situo de Port Huron |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto |
|  **Vikimedia Komunejo** Port Huron, Michigan [+] |
|  |

Bluakva Ponto.
**Port Huron** estas urbo en la usona ŝtato Miĉigano kaj la kantona sidejo de la Kantono Sankta Claire. La loĝantaro estis de 30,184 personoj laŭ la censo de 2010. La urbo estas apud Port Huron Township sed ĝi estas administracie aŭtonoma. Situanta ĉe la rivero Sankta Claire, ĝi estas konektata kun Point Edward (Ontario) en Kanado tra la Bluakva Ponto. La urbo kuŝas ĉe la suda pinto de la Lago Hurono kaj estas la plej orienta pinto surtera en Miĉigano. Port Huron estas hejmo de du paperfabrikoj; metalejo Mueller; kaj multaj negocoj rilataj al turismo kaj al aŭtindustrio. La urbo enhavas historian centran areon, trapasejon, sportan havenon, muzeon, lumturon, kaj la spektaklejon McMorran Place kaj distrejan komplekson.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Urbo Port Huron
* St. Clair County Library
* Blue Water Area Transit
* Lumturo de Fort Gratiot, kaj filmilo Arkivigite je 2008-07-05 per la retarkivo Wayback Machine
* McMorran Place Sports and Entertainment Center
* Olde Town Historic Neighborhood Association residential historic district
* Port Huron Civic Theatre
* Port Huron Museum
# Bill of Rights (Usono)

| Bill of Rights |
| --- |
|  |
| **konstitucia dokumento • Deklaracio pri rajtoj • amendment to the United States Constitution • fundamental law** |
| Aŭtoroj |
| Lingvoj |
| Lingvo | angla lingvo |
| Eldonado |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | • Unua Amendo al la Usona Konstitucio  • Dua Amendo al la Usona Konstitucio  • Tria Amendo al la Usona Konstitucio  • Kvara Amendo al la Usona Konstitucio  • Kvina Amendo al la Usona Konstitucio  • Sesa Amendo al la Usona Konstitucio  • Seventh Amendment to the United States Constitution  • Oka Amendo al la Usona Konstitucio  • Naŭa Amendo al la Usona Konstitucio  • Deka Amendo al la Usona Konstitucio  • Congressional Apportionment Amendment  • Dudeksepa Amendo al la Usona Konstitucio vd |

 |
|  |

La usona **Bill of Rights** (esperante **Leĝo de Rajtoj**) estas la unuaj 10 amendoj de la Usona Konstitucio, kiuj entenas garantiojn pri la rajtoj kaj libereco de civitanoj kaj limigon de ŝtata kaj federacia potenco. Oni ratifikis ilin kiel unuon la 15-an de decembro 1791.

Ĝi derivas de la Magna Carta kaj la angla Leĝo de la Rajtoj, la batalo de la kolonioj kontraŭ la britaj reĝo kaj parlamento, kaj de pli larĝekomprenata egaleco.

Ĝia grava antaŭulo estis la virĝinia Deklaro de Rajtoj de 1776, kiun verkis ĉefe George Mason.

## La 10 amendoj

* Unua amendo: Libereco de parolo, la gazetaro, religio kaj kunveno.
* Dua amendo: Armilporta rajto.
* Tria amendo: La armeo ne povas uzi - sen permeso - la privatan sferon, je neniu celo.
* Kvara amendo: Protekto kontraŭ la senbaza dom-traesploro, konfiskado.
* Kvina amendo: Rajto je privata proprieto, memregistrado. Oni ne povas dufoje juĝakuzi la civitanon pro la sama krimo *(double jeopardy).* Oni ne devas akuzi sin mem.
* Sesa amendo: Rajtoj de la civitoj antaŭ la juĝistaro, rajto je asizo, advokato.
* Sepa amendo: Rajto je civita juĝproceso, sen aŭ kun asizo
* Oka amendo: Abolicio de kruelaj kaj nekutimaj punoj (publika brulekzekuto, detranĉo de mano ktp.). Malpermeso de troa monpuno aŭ kaŭcio.
* Naŭa amendo: Rajtoj, kiujn ne entenas tiu dokumento aŭ la konstitucio.
* Deka amendo: Kion la konstitucio ne malpermesas, tio estas leĝa.
# Aŝmora kaj Kartia Insuloj

| Aŝmora kaj Kartia Insuloj |
| --- |
|  |
| ekstera teritorio de Aŭstralio, dependanta teritorio [+] |
|

---

 |
| Akvejo | Pacifiko |
|

---

 |
| Supermara alteco | 3 m [+] |
| Koordinatoj | 12° 15′ 30″ S, 123° 2′ 30″ O (mapo)-12.258333333333123.04166666667
  |
| Akvokolektejo | 199 km² (19 900 ha) [+] |
| Areo | 199 km² (19 900 ha) [+] |
| Loĝantaro | (neloĝata) [+] |
| Horzono | UTC+08:00 [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Aŝmora kaj Kartia Insuloj (Aŭstralio)DEC |

 |
|  |
| Aŝmora kaj Kartia Insuloj |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Ashmore and Cartier Islands** [+] |
|  |

**Aŝmora kaj Kartia Insuloj** estas dependa teritorio de Aŭstralio en Sud-Orienta Azio.

* **Nacia nomo:** Ashmore; Cartier; [o] Territory of Ashmore and Cartier Islands.
* **Politika statuso:** ekstera teritorio.
* **Areo:** 5 km².
* **Loĝantaro:** sen konstantaj loĝantoj.

*
*

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2007-05-09 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2003-07-02 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2008-08-22 per la retarkivo Wayback Machine
*
# Pilbara

| Pilbara |
| --- |
| Geografia regiono |
|  |
| regiono de Okcident-Aŭstralio, regiono [+] |
|

---

 |
| Lando | Aŭstralio |
| Federacia ŝtato | Okcidenta Aŭstralio |
|  - koordinatoj | 21° 0′ 0″ S, 119° 0′ 0″ O (mapo)-21119
  |
|

---

 |
| Areo | 507 896 km² (50 789 600 ha) |
|

---

 |
| Loĝantaro | 67 503 (2015-03-31) |
| Denseco | 0,13 loĝ./km² |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Pilbara (Okcidenta Aŭstralio)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Pilbara |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Pilbara** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Pilbara** estas granda, seka, malmulte loĝata regiono en la nordo de Okcidenta Aŭstralio. Ĝi estas konata pro siaj aboriginaj popoloj, ties antikvaj pejzaĝoj, la ruĝa tero, ties ampleksaj mineralaj kuŝejoj, partikulare de fero kaj kiel grava biodiverseca loko por subtera faŭno. Ĝi estas unu el la naŭ regionoj de la *Regional Development Commissions Act 1993*, kaj estas ankaŭ bioregiono laŭ la Provizora Biogeografia Regiono-klasifiko por Aŭstralio (IBRA).

La regionoj IBRA, kun Pilbara ruĝe.La regiono havis ĉirkaŭkalkulitan populacion de 48,610 loĝantojn en 2010. Pilbara kovras areon de 502,000 km2, kio inkludas kelkajn el la plej antikvaj rokformaĵoj el la Tero. Ĝi inkludas pejzaĝojn de marbordaj ebenaĵoj kaj montaroj kun klifoj kaj gorĝoj. La ĉefaj setlejoj de la regiono estas Port Hedland, Karratha, Newman kaj Tom Price.

Nordo de Pilbara sude de la teritorio.La areo estas konata pro siaj kuŝejoj el nafto, natura gaso kaj fero, kio kontribuas grave al la ekonomio de Okcidenta Aŭstralio. Krom minado, paŝtado kaj fiŝkaptado kaj turismo estas la ĉefaj industrioj.

## Referencoj

## Literaturo

* Sharp, Janet, kaj Nicholas Thieberger. (1992). *Aboriginal languages of the Pilbara Region: Bilybara*. Wangka Maya Pilbara Aboriginal Language Centre, Port Hedland, WA.

## Eksteraj ligiloj

* Pilbara Development Commission
* NASA-Macquarie University Pilbara Education Project
* Olive Python captive breeding program
* Wattles of the Pilbara
* Yamatji Marlpa Barna Baba Maaja Aboriginal Corporation Arkivigite je 2016-04-27 per la retarkivo Wayback Machine, the Native Title Representative Body incorporating the Pilbara Native Title Service
# Aŭklandoj

| Aŭklandoj |
| --- |
| La **Aŭklandoj** vidataj de STS-89 en 1998, kun sudokcidento pinte de la bildo.La **Aŭklandoj** vidataj de STS-89 en 1998, kun sudokcidento pinte de la bildo. |
| grupo de insuloj [+] |
|

---

 |
| Akvejo | Suda oceano |
|

---

 |
| Koordinatoj | 50° 42′ 0″ S, 166° 6′ 0″ O (mapo)-50.7166.1
  |
|

---

 |
| Akvokolektejo | 625 km² (62 500 ha) [+] |
| Areo | 625 km² (62 500 ha) [+] |
| Nombro de insuloj | 7 |
| Ĉefa insulo | Aŭklanda Insulo |
|

---

 |
| Loĝantaro | (neloĝata) |
| Horzono | UTC+12:00 [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Aŭklandoj (Novzelando kromaj insuloj)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Aŭklandoj |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Auckland Islands** [+] |
|  |

La **Aŭklandoj** (maorie *Motu Maha*) formas arkipelagon aŭ insularon de Novzelandaj Ĉeantarktaj Insuloj apartenantaj al Nov-Zelando kiu enhavas la jenajn insulojn: Aŭklanda Insulo, Adamsa Insulo, Enderbia Insulo, Insulo Disappointment, Insulo Ewin, Insulo Rose, Dundasa Insulo kaj Verda Insulo, kun totala areo de 625 km².

Topografia mapo de la insularoSuda marbordo de la ĉefa insulo
La insularo distancas 465 km el la haveno de Bluff al la Suda Insulo, inter latitudoj 50° 30' kaj 50° 55' S kaj longitudoj 165° 50' kaj 166° 20' Or. La insularo ne havas konstantan homan loĝantaron. Biogeografie la **Aŭklandoj** formas parton de la ekoregiono "antipoda-subantarktinsula tundro".

## Vidu ankaŭ

* Aŭklanda kreko
* Aŭklanda kormorano
* Ĉeantarkto
* Listo de maraj ekoregionoj
# Palmiro

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri atolo en oceanio. Por antikva ruina urbo rigardu la paĝon Palmira. Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Palmyra (apartigilo).* |

| Palmiro |
| --- |
|  |
|

|  Estas |
| --- |
| insula areo de Usono, integrita transmara teritorio, atolo, reef island [+] |

 |
|

---

 |
| Akvejo | Pacifiko |
|

---

 |
| Supermara alteco | 2 m [+] |
| Koordinatoj | 5° 53′ N, 162° 5′ U (mapo)5.8833333333333-162.08333333333
  |
| Plej malalta punkto | Pacifiko [+] |
| Akvokolektejo | 3,9 km² (390 ha) [+] |
| Areo | 3,9 km² (390 ha) [+] |
| Loĝantaro | (neloĝata) [+] (2018) |
| Horzono | UTC−11:00, Samoa Horzono [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Palmiro (Pacifika oceano)DEC |

 |
|  |
| Palmiro |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Palmyra Atoll** [+] |
|  |

**Palmiro** (angle *Palmyra Atoll*) estas insulo kaj parto de la Usonaj Malgrandaj Insuloj, dependa teritorio de Usono en Oceanio. Geografie ĝi konsideratas parto de Polinezio.

Ĝi estas natur-protektejo, konsistas el ĉirkaŭ 50 insuloj kaj estas ĉirkaŭata de rifo, kiu formas proksimuman ortangulon de 12 oble 4 km.

* **Koordinatoj:** ĉirkaŭ 5,9° N, 162,1° U.
* **Areo:** 12 km².
* **Loĝantoj:** 4-20

Usona flago
(Neoficiala) Flago
Mapo
Norda strando
# Multludista enreta ludo

**Multludista enreta ludo** aŭ mallonge **MELO** - angle *massively multiplayer online game* aŭ mallonge MMOG - estas speco de komputila ludo, kiu prezentas al la ludantoj persistan virtualan mondon, do fikcian mondon konstante alireblan kaj iusence similan al la reala mondo, kaj ludeblas per la interreto fare de multegaj uzantoj, ofte samtempe pluraj miloj da ili. Kutime la ludantoj interkomunikas kaj interagas, kaj tiel komune decidigas pri la pluevoluo de la mondoparto al ili alirebla.

Parto de la MELoj karakterizeblas kiel konstruaj respektive strategiaj ludoj, dum plia parto apartenas al la rolludoj: Kiel en ĉiuj rolludoj, la ludantoj surprenas la rolon de fikcia karaktero (ofte en fantazia aŭ mezepoka mondo), kaj kontrolas multajn el la agoj de tiu karaktero. Multludista enreta rolludo distingiĝas de unu-ludista aŭ malmult-ludista komputila rolludo per la nombro de ludantoj kaj per tio, ke la virtuala mondo de la ludo estas funkciigata de la publikiginto de la ludo kaj pluekzistas kaj ŝanĝiĝadas kiam la ludanto ne ĉeestas la ludon.

## Ekzemploj

* Club Penguin
* OGame

## Vidu ankaŭ

* Interreta ludo
* Listo de interretaj ludoj en Esperanto

* Tipoj de videoludoj
# Katedrala lernejo

*Eŭklido kaj Pitagoro, aŭ la Geometrio kaj Aritmetiko*, formelo de la Kampanilo de Giotto, Luca della Robbia.
La **Katedralaj lernejoj** (aŭ “episkopaj lernejoj”) estis institucioj por la edukado kaj instruado florintaj ĉe la episkopaj sidejoj en la 11-a kaj 12-a jarcentoj en multaj eŭropaj urboj. Ĉar ili ĉiam estis administrataj de eklezianoj kaj plejofte kun majstroj klerikaj en ekleziaj medioj, ili prenis tiun nomon. Ilia komenca celo koncernis la edukadon de la estontaj pastroj, sed iom post iom ili komencis akcepti ankaŭ laikojn imitante en tio la paralelajn, kaj malpli junajn, lernejon ĉe la monaĥejoj. Tiuj lernejoj estis bazo de la renaskiĝo de la emo al la kulturo kun la kreiĝo de novaj konoj kaj teknikaĵoj. Kaj skolastika filozofio estis la rektaj antaŭantoj de la fondiĝontaj Universitatoj. Fakte, iuj de tiuj altaj lernejoj transformiĝos al Universitatoj eĉ se lokiĝontaj ekstere de la ekleziaj lokoj.

Studcentroj en Okcidento komence de la 12-a jarcento.
En la katedralaj lernejoj estis instruataj la disciplinoj organizitaj laŭ la instrua sistemo de la imperia Romo: ili estis arigitaj en objektoj de la *Quadrivium* kaj studobjektoj *Trivium*.

*Qvadrivium* koncernis:

1. Aritmetiko
2. Geometrio
3. Astronomio
4. Muziko

*Trivium* koncernis tri studobjektojn filozofiajn- literaturajn:

1. Gramatiko, aŭ la latina lingvo
2. Retoriko, nome la arto de retorika komponado kaj publika prelegado
3. Dialektiko, nome filozofio

Al tiuj disciplinoj aldoniĝis la instruo pri la naturaj sciencoj, praktikata pere de studo pri la *Naturalis Historia* de Plinio la Maljuna.

## Bibliografio

* Sonja Ulrike Klug: Kathedrale des Kosmos. Die heilige Geometrie von Chartres. 2. überarbeitete und ergänzte Auflage. Kluges, Bad Honnef 2005, ISBN 3-9810245-1-6 (darin längeres Kapitel über die Kathedralschule von Chartres inkl. der antiken Philosophen, auf denen sie basiert, sowie die sieben freien Künste).

La katedrala lernejo de Trondheim, fundida en 1152, estas la plej antikva katedrala lernejo de Norvegio. Hodiaŭ ĝi gastigas duagradan lernejon.
## Vidu ankaŭ

* Mezepoka edukado en Okcidento
* Karolida Skolo
* Scriptorium
* Edukado en antikvaj tempoj
* Mezepokaj renesancoj
* Karolida renesanco
* Skolo palaca

Kaj sur la fono de ĉio staras la religia kaj biblia platformo ĉion ombranta.
# Unua Respubliko Aŭstrio

|  |
| --- |
| **Unua Respubliko Aŭstrio** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **21-a de oktobro 1919 – 1-a de majo 1934** |  |

 |
|  |  |
| **historia lando • suverena ŝtato** |
| **Geografio**

|  |
| --- |
|  |

 |
| Ĉefurbo: | Vieno |
| **Loĝantaro** |
| Lingvoj: | germana lingvo |
| **Ŝtat-strukturo** |
| Ŝtat-strukturo: |  |
| Monunuo: | aŭstra krono |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Antaŭaj ŝtatoj:**

 | **Postsekvaj ŝtatoj:**

 |
| **Elstaraj historiaj eventoj** |
| **Diplomatiaj rilatoj** |

 |
|  |

La **Unua Respubliko Aŭstrio** (germane *Republik Österreich*) estis reĝimo en la historio de Aŭstrio kreita post la subskribo de la Traktato de Saint-Germain-en-Laye la 10-an de Septembro 1919 — post la fino de la Unua Mondmilito kiu finigis la Habsburgan restaĵan ŝtaton Respubliko de Germana Aŭstrio — kaj finiĝis per la establo de la faŝisma *Bundesstaat Österreich* baze sur diktatoreco de Engelbert Dollfuß kaj de Vaterländische Front en 1934. La respublika konstitucio estis aprobita la 1-an de Oktobro 1920 kaj ŝanĝita la 7-an de Decembro 1929. La respublika periodo estis pli kaj pli markita per violenta kontraŭstaro de dekstruloj kaj maldekstruloj, kio kondukis al la Julia Ribelo de 1927 kaj al la Aŭstria Enlanda Milito de 1934.

## Partioj

* Burĝa-Demokratia Partio (Aŭstrujo)
* Kristan-Sociala Partio de Aŭstrujo
# Arkta vulpo

| Kiel legi la taksonomion**Arkta vulpo** |
| --- |
|  |
|   |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno: | Animaloj *Animalia*  |
| Filumo: | Ĥorduloj *Chordata*  |
| Klaso: | Mamuloj *Mammalia*  |
| Ordo: | Karnovoroj *Carnivora*  |
| Familio: | Kanisedoj *Canidae*  |
| Genro: | Alopex Kaup, 1829 |
| Specio: | A. lagopus  |

 |
| Dunomo |
| Alopex lagopus (Linnaeus, 1758) |
| Konserva statuso |
|  **Konserva statuso: Malplej zorgiga** |
| Vivareo de Arkta vulpoVivareo de Arkta vulpo |
| Aliaj Vikimediaj projektoj |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Arkta vulpo  |

 |
|  |

**Arkta vulpo** (*Alopex lagopus*) estas kaniseda specio vivanta en arktaj regionoj; ĝi havas mallongajn rondajn orelojn, mallongajn krurojn kaj longan voston. Ĝia felo estas tre ŝatata kaj valora; la delikata, mola, densa hararo estas somere griza ĝis griznigra, vintre pure blanka, ĉe kolora vario la hararo estas tutjare bluete griza ĝis brunete blua.

## Bildaro

*
*
*
*
*
*
* Ilustraĵo
*

## Vidu ankaŭ

* Skandinavaj montaraj betularoj kaj herbejoj

## Eksteraj ligiloj

*
*
*  Arkivigite je 2006-05-04 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2005-03-16 per la retarkivo Wayback Machine
# Erasmus (programo)

| Erasmus |
| --- |
|  |
|  |
| **programo de studenta interŝanĝo**  |
| Komenco | 1987 vd |
| Lando*j* | Eŭropa Unio vd |
|

|  Partoj |
| --- |
|  | Erasmus Programme Grant (en)   vd |

 |
|

|  Premioj |
| --- |
|  | * (2004)  Premioj Princino de Asturio

vd |

 |
| Retejo | Oficiala retejo |
|  |

La **programo *Erasmus (E**ŭropa **R**egiona **A**gada **S**kemo por **M**ovebleco de **U**niversitataj **S**tudentoj*), ĝenerale nomata Erasmus, estas programo por la interŝanĝo de studentoj kaj instruistoj inter universitatoj kaj altnivelaj Eŭropaj lernejoj, kaj kun edukaj institucioj en la tuta mondo.

Moneroj de 2 Eŭroj okaze de la 35-jara jubileo de la programo en 2022
Ĉi tiu programo estas parto de la Eŭropa Spaco de Supera Eduko. Ĝi estis subaro de la Programo Sokrato-Leonardo, poste de la dumviva eduka kaj trejna programo 2007-2014, poste de la Programo Erasmus+.

La nomo de la programo estas retroakronimo bazita sur la nomo de la nederlanda humanisma kaj teologa monaĥo Erasmo (ĉ. 1466-1536).

## Vidu ankaŭ

* Programo Sokrato-Leonardo
* Programo Erasmus+