Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tonelo

**Tonelo** estas unu el pluraj mezurunuoj de volumeno:

* La **internacia tonelo** aŭ **registra tonelo** valoras 100 kubajn futojn (2,8316846592 kubajn metrojn) kaj estas uzata por mezuri la internan kapaciton de ŝipoj.

* La **transporta tonelo** valoras 40 kubajn futojn (1,13267386368 kubajn metrojn) kaj estas uzata por mezuri kvantojn de varoj. (Tia volumeno de akvo pezas proksimume unu tunon.)

## Eksteraj ligiloj

* Conversion Calculator for Units of Volume Arkivigite je 2004-10-27 per la retarkivo Wayback Machine angle
# Kristana preĝejo

Krokizo de preĝejo kun centra plano (kun kapeloj per ŝosado), de Leonardo da Vinci
**Kirko** aŭ **kristana preĝejo** en arkitekturo estas konstruaĵo dediĉita al la kulto en kristanismaj religioj. Ĝi do estas specife kristanisma sanktejo aŭ templo, loko por preĝado kaj meso.

La kompare malofte uzata vorto **kirko** en Esperanto (same kiel la parenca vorto en pluraj precipe ĝermanaj lingvoj, ekz-e germane *Kirche*, svede *kyrka*, nederlande *kerk*, finne *kirkko*, angle *church* - probable la slava variaĵo, ekzemple kroate *crkva*, bulgare *Църква (cerkva)* aŭ ukraine *церква (cerkva)* estas ankaŭ proksime parenca) devenas de la greka "*kyriaké*" (de "*kyrios*" = *sinjoro*) kaj signifas *"apartenanta al la sinjoro"*.

Kapelo en religia arkitekturo estas larĝa niĉo obtenita interne de preĝejo, sed ankaŭ malgranda konstruaĵo, ofte kunligita al pli granda konstruaĵo, ekzemple nobela kapelo interne de palaco aŭ patricia vilao, aŭ ankaŭ kapelo de monaĥejo, ktp.

Kelkfoje per kapelo oni celas etan vilaĝan kirkon sub jurisdikcio de paroĥa ĉefpreĝejo.

## Specoj de kristanaj preĝejoj

Ekzistas multaj tipoj de kristanaj preĝejoj:

* **Katedralo**:
	+ ĉefpreĝejo de episkopujo kaj sidejo de episkopo;
	+ preĝejo konstruita laŭ arkitektura planverko nomita «katedrala».
* **Primasejo**, sidejo de primaso.
* **Paroĥejo**, ĉefpreĝejo de paroĥo.
* Baziliko:
	+ se ĝi estis konstruita laŭ arkitektura planverko nomita «bazilika»;
	+ se la konstruado estis estrita de imperiestro;
	+ se ĝi ricevis tiun honorindan titolon de la papo.
* **Kanonikejo** se, sen esti katedralo, ĝi estas la sidejo de asembleo de kanonikoj.

Povas celi preĝejojn ankaŭ:

* Abatejo, origine monaĥejo kun ĉefa monaĥo abato. Kompreneble ĉiu abatejo kaj ankaŭ monaĥejo sen propra abato havis ankaŭ preĝejon, sed ĉefe la vorto estas kunloĝejo kaj kunlaborejo de monaĥoj.

## Vidu ankaŭ

* Kapelo
* Bastonpreĝejo
* Propropreĝejo
* Sakristio
* Komunio
* Bapto
* La Kredo Nicea
* Fortresopreĝejoj de Transilvanio

## Bildaro

* Preĝejo Stanford Memorial
* Kapitula Preĝejo Sankta Marta en Tarascon
* greka ortidoksa kapelo en Grekio
* Interno de la katedralo de Saint-Denis en Francio
* Katedralo de Tokio de *Kenzō Tange*

## Referencoj