Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bell Labs

| Bell Labs |
| --- |
|  |
|  |
| **privata firmao esplora instituto eldonejo**  |
| **Dum** | 1925 - nekonata/nuntempe |
| **Jura formo** | Kompanio kun limigita respondeco |
| **Fondintoj** | Alexander Graham Bell vd |
| **Ĉefestro(j)** | Frank B. Jewett • Oliver Ellsworth Buckley • Mervin Kelly vd |
| **Sidejo** | Murray Hill |
| Lando | Usono |
| **Posedata de** | Nokia vd |
| **Posedataj kompanioj** | Rat Ice vd |
|

|  Premioj |
| --- |
|  | • Nacia Medalo de Teknologio kaj Novigo  • Technical Grammy Award vd |

 |
| **TTT** | Oficiala retejo |
|  |

**Nokia Bell Labs**, origine nomita **Bell Telephone Laboratories** (1925–1984),
poste **AT&T Bell Laboratories** (1984–1996)
kaj **Bell Labs Innovations** (1996–2007),
estas usona industria esplordisvolviga kompanio posedo de multnacia kompanio Nokia. Havante sidejon en Murray Hill, Nov-Ĵerzejo, la kompanio nun funkciigas kelkajn laboratoriojn en Usono kaj tra la tuta mondo.

Al esploristoj kiuj laboras en la Laboratorioj Bell oni atribuas la disvolvigon de radioastronomio, la transistoro, la lasero, la sunĉelo, la ŝargkuplita aparato (CCD), informteorio, la operacisistemo Unikso, kaj la programlingvoj B, C, C++, S, SNOBOL, AWK, AMPL kaj aliaj. Naŭ Nobel-premiitoj ricevis siajn premiojn pro laboroj kompletitaj en la Bell Laboratorioj.

## Referencoj
# Drako Longa

**Drako Longa**, aŭ laŭ praskandinava sinonimo *Serpento Longa* ("Ormurin Langi"), estis ŝipo de norvega reĝo Olav Trygvason en la batalo ĉe Svolder en jaro 1000, kie lin venkis dana kaj sveda reĝoj kun siaj mararmeoj. Laŭ rakontoj tiu ŝipo estis ĝis tiam la plej granda ŝipo de Nordujo kaj longis 50 metrojn. Ĝi havis pli malgrandan - tamen grandan - fratinon Drako Mallonga, kiun reĝo Olavo prenis de norvega ĉefo, lin mortiginta.

Pri la batalo ĉe Svolder temas feroa dancobalado notita de Jens Christian Djurhuus kaj tradukita esperanten fare de Martin Strid. Ĝi havas numeron 4409 en Norda Kantaro.
# Fenoloj

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri familio de kombinaĵoj kiuj enhavas hidroksilgrupon ligitan al aromata ringo. Por specifa organika kombinaĵo C6H5OH rigardu la paĝon Fenolo.* |

| Fenoloj |
| --- |
|  Fenolo |
|  1,2-Dihidroksibenzolo (Katekolo) |
|  1,3-Dihidroksibenzolo (Rezorcinolo) |
|  1,4-Dihidroksibenzolo (Hidrokinono) |
|  1,2,3-Trihidroksibenzolo (Pirogajlolo) |
|  1,2,4-Trihidroksibenzolo (Hidroksihidrokinono) |
|  1,3,5-Trihidroksibenzolo (Floroglucinolo) |
|  2,4,6-Trinitrofenolo (Pikrata acido) |

Kemia strukturo de salikata acido, aktiva parto de aspirino.
Strukturo de cinamata acido.
La **fenoloj** estas membroj de tiu organika kombinaĵ-familio, en kiuj unu hidroksilgrupo (OH) aliĝas al karbono, kiu estas membro de benzolringo aŭ alia aromata ringo konsistanta el karbonatomoj . La nomo fenolo ne estas nur grupnomo de diversaj kombinaĵoj. Oni nomas ankaŭ fenolo la plej simplan membron de la familio, la monohidroksi-benzolon (C6H5OH) (ankaŭ nomata karbolatacido).

La fenoloj similas al la alkoholoj, sed en fenoloj la oksigena atomo estas forte ligita kun la aromata ringo, kaj la ligo inter la hidrogena kaj oksigena atomoj estas do malpli forta, ol en alkoholoj. Pro tio la fenoloj solviĝas en la akvo pli bone kaj la bolpunkto estas pli alta. Ili havas acidan pH-n.

La fenoloj estas - en ĉambra temperaturo - aŭ senkoloraj likvaĵoj aŭ blankaj solidaĵoj. Multaj fenoloj havas pikan, spican odoron. La monohidroksi-benzolo havas agrablan, dolĉetan odoron, sed ĝi estas tre venena kaj kaŭtera.

## Produktado

Oni produktas la t.n. naturan monohidroksi-benzolon el ligna gudro aŭ karba distilado, sed la kombinaĵo estas ankaŭ gajnebla el nafto aŭ el plantoj. La pluaj fenoloj troviĝas en volatila oleo de plantaj grajnoj kaj folioj. Oni pli frue produktis la sintezitajn fenolojn el karbogudro, sed nun oni produktas ilin per benzolo.

## Reago

La acidaj fenoloj reagas kun la fortaj bazoj kaj formas diversajn alkal-metalsalojn – fenoksidojn, fenolatojn aŭ fenatojn. La plej grava reago de la monohidroksi-benzolo estas la kondensado kun formaldehido (aperas ankaŭ akvo). Oni produktas laŭ tiu reago al sintezajn polimerojn, fenol-formaldehid-rezinojn kaj el tiuj plastajn artiklojn.

Oni uzas la fenolojn ankaŭ kiel purigaĵoj, desinfektaĵoj.

## Kombinaĵoj

* Kalia fenoksido
* Kanabinoido
* Natria orto-fenila fenolo
* Psilocibino
* Tirozino

## Referencoj
# Hachette

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Hachette (stacidomo). |

| Hachette |
| --- |
| Librairie Hachette |
|  |
| **eldonejo organizaĵo entrepreno**  |
| **Dum** | 1826 - nekonata/nuntempe |
| **Jura formo** | société anonyme à conseil d'administration s.a.i. |
| **Fondintoj** | Louis Hachette vd |
| **Sidejo** | 15-a arondismento de Parizo |
| Lando | Francio |
| **Agokampo** | programaro • libro • revuo |
| **filiaj kompanioj** | Hachette Books • Hodder & Stoughton • Librairie générale française • Orbit • Hachette Book Group • Chambers Harrap • Éditions Grasset • Teach Yourself • Deux coqs d'or • Éditions Larousse • Hachette India • Orion Publishing Group • Hachette Fascicoli • Bragelonne vd |
|

|  Premioj |
| --- |
|  | • Q137608034 vd |

 |
| **TTT** | Oficiala retejo |
|  |

Hachette et Compagnie ([aŝet' e kompanji'] "Hachette kaj kompanio") estas grava libroeldonejo en Parizo, kiu estis varbita al Esperanto de Bourlet en 1901. La firmao en multegaj urboj de la mondo havis filiojn kaj korespondantojn kaj pro tio ĝiaj eldonaĵoj estis facile riceveblaj.
La barcelona eldonejo Espasa kontraktis la laboron por la hispana merkato.
La firmao havis kontrakton kun Zamenhof kaj tiel aperis en ĝia eldono la fama Kolekto aprobita de d-ro Zamenhof, kaj Esperanto: Kolekto de la Revuo. Hachette eldonis ankaŭ la gravan gazeton, La Revuo, 1908-1914. La firmao, ĉe kiuj montriĝis ankaŭ tendencoj por monopoli la tutan Esperantan libroeldonadon, post la Unua mondmilito likvidis sian E-an fakon.

## Historio

La eldonejon fondis en 1826 Louis Hachette. Post 38 jaroj de agado ĝi iĝis monde konata. Evoluo de la firmao permesis en 1947 transpaŝi limojn de Francio 1947. Fine de la 20-a jarcento la firmao ricevis aktualan nomon Groupe Hachette Livre.

## Esperantlingvaj publikigaĵoj

* Adresaro de Esperantistoj (2-a eldono).
* *Molière*
	+ Don Juan: aŭ la ŝtona festeno : kvinakta komedio / Tradukis Émile Boirac. - Parizo, proksimume 1905
	+ Georgo Dandin: komedio en tri aktoj / El la franca lingvo tradukis L. L. Zamenhof. - Parizo, 1908

*Tiu-ĉi artikolo tiris informon el Enciklopedio de Esperanto.*

## Bibliografio

* Jean Mistler, *La Librairie Hachette de 1826 à nos jours*, Hachette, Paris, 1979, p. 407, ISBN 2-01-006861-0, unua eldono en 1964
* Jean-Yves Mollier, *Louis Hachette (1800-1864)*, Fayard, Parizo 1999, p. 554 ISBN 2-213-60279-4
* Aleksander Korĵenkov (2011). “Hachette”, *La Ondo de Esperanto* (eo) (1 (195)), p. 13.

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2005-06-03 per la retarkivo Wayback Machine