Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jaroslavo la Saĝa

| **Jaroslavo la Saĝa** |
| --- |
| **Granda Princo de Novgorodo kaj Kievo** |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Ꙗрославъ Володимѣровичь**  |
| **Naskiĝo** | ĉ. 978 en Kievo
 |
| **Morto** | 20-an de februaro 1054 (1054-02-20) en Viŝhorod, Kieva Regno |
| **Tombo** | Katedralo de Sankta Sofia   vd |
| **Religio** | ortodoksa kristanismo vd |
| **Lingvoj** | antikva orientslava lingvo vd |
| **Ŝtataneco** | Kieva Regno   vd |
| Familio
 |
| **Dinastio** | Rurikidoj vd |
| **Patro** | Vladimiro la 1-a de Kievo  vd |
| **Patrino** | Rogneda (en)   vd |
| **Gefratoj** | Predslava Vladimirovna (en) , Maria Dobroniega of Kiev (en) , Pryamyslava Volodymyrivna (en) , Vysheslav Vladimirovich (en) , Mstislav of Chernigov (en) , Izyaslav of Polotsk (en) , Vsevolod Vladimirovich (en) , Boris of Rostov (en) , Gleb of Murom (en)  kaj Stanislav Vladimirovich of Kyiv, Prince of Smolensk (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Ingegerd Olofsdotter de Svedio  Anne de Novgorod (en)    vd |
| **Infanoj** | Elizabeto de Kievo  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Igor Jaroslaviĉ  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Vladimir de Novgorod  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Ilja Jaroslavič (en)   ( Anne de Novgorod (en) ) Vjaĉeslav Jaroslaviĉ  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Vsevolod la 1-a de Kievo  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Izjaslav la 1-a de Kievo  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Svjatoslav la 2-a de Kievo  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Anastasia de Kievo  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Anna de Kievo  ( Ingegerd Olofsdotter de Svedio) Agata, edzino de Edvardo la Ekzilito  ( nekonata valoronekonata valoro)  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | politikisto   vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | princo de Kievo (1019–1054) princo de Kievo (1016–1018) Princo de Novgorod (1010–1034) Prince of Rostov (en)  (987–1010)  vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Jaroslavo la 1-a la Saĝa** (*Jaroslav Mudrij*) (ĉ. 978, Kievo - 20-an de februaro 1054, Kievo) (orienta slava: *Ярослав Мудрый*; kristana nomo: *Georgo*; antikva nordia lingvo: *Jarizleifr*) - devenanta de Dinastio Rjurik, filo kaj posteulo de Vladimiro la 1-a de Kievo. Trifoje estis *Granda Princo de Novgorodo kaj Kievo* portempe kunigante ambaŭ princlandojn. Dum lia longa regado, la Kieva Regno atingis sian kulturan pinton kaj militistan potencon.

## Vidu ankaŭ

* Batalo apud la rivero Okcidenta Bugo
# Uragano Ivan

| Uragano Ivan
 |
| --- |
|  |
| Ivan la 4-an de septembro 2004 |
| Aperis
 | la 2-an de septembro 2004
 |
| Malaperis
 | la 24-an de septembro 2004
 |
| Plej rapidaj ventoj
 | 270 km/h (165 mejloj/h)
 |
| Plej malalta aerpremo
 | 910 mbar (hPa); 26,87 inHg
 |
| Homaj mortoj
 | 124
 |
| Damaĝoj
 | ekvivalento de 20 miliardoj da usonaj dolaroj
 |
| Trafitaj landoj
 |  Usono
 |
|  |

**Uragano Ivan** estis la naŭa nomita ŝtormo kaj sesa uragano de la uragana sezono en 2004. Temis pri uragano de Kaboverda tipo kiu kaŭzis enorman damaĝon en Karibio kaj Usono. Ĝi okazigis almenaŭ 92 mortojn rekte, kaj 32 nerekte.

## Eksteraj ligiloj
# Malalta aeropremo

Vetermapo de depresio influanta Brition kaj Irlandon. La bluaj kaj ruĝaj sagoj inter la izobaroj indikas la direkton de la ventoj, dum la simbolo **D** markas ĝian centron, la lokon de la plej malalta atmosfera premo.
Islando je la 4-a de septembro 2003; kiam ĉitia malalta aerpremo okazas en la Norda Hemisfero, la ventoj turnas sin al la centro de la malalta aerpremo kontraŭhorloĝodirekte pro la koriolisforto (en la Suda Hemisfero, la koriolisforto estus manifestita horloĝodirekte).
**Malalta aeropremo** aŭ **depresio** estas meteologia fenomeno. Ĝi estas regiono kun aeropremo pli malalta ol en la ĉirkaŭaĵo.

La malalta aeropremo emas kunporti aŭ pluvon, aŭ nubon, aŭ tondron, aŭ venton.

## Vidu ankaŭ

* Ciklono
* Kontraŭciklono
# Horloĝa direkto

La termino **horloĝa direkto** (aŭ **dekstrumo** respektive unuvorte **horloĝodirekto**, priskribebla ankaŭ per la vortoj "laŭ horloĝa nadlo") signifas, ke punkto moviĝanta sur cirklo moviĝas en tiu direkto, en kiu moviĝas la indikiloj de horloĝo: do supre de la cirklo ĝi moviĝas deks, malsupre al maldekstra direkto, kaj de vidpunkto centre de la cirklo ĝi ĉiam moviĝas dekstren.

Kontraste, la termino **malhorloĝa direkto** (aŭ **maldekstrumo** respektive unuvorte **malhorloĝodirekto**, priskribebla ankaŭ per la vortoj "kontraŭ horloĝa nadlo") signifas, ke punkto moviĝanta sur cirklo moviĝas en alia direkto: do supre de la cirklo, ĝi moviĝas al maldekstra direkto, malsupre al dekstra direkto, kaj de vidpunkto centre de la cirklo ĝi ĉiam moviĝas maldekstren.

Krom esceptoj, ĝenerale oni ŝraŭbas ŝraŭbojn turnante horloĝodirekten kaj malŝraŭbas turnante malhorloĝodirekten.

„dekstrumo“ aŭ
„horloĝa direkto“
„maldekstrumo“ aŭ
„malhorloĝa direkto“
prezento de „pozitiva orientiĝo“ pri la angulo en la vertico B laŭ la trigonometria difino, t.e. malhorloĝodirekte.
# Trombo (meteologio)

*Por la medicina signifo de la vorto **trombo**, vidu la paĝon trombo.*
La uragano Katrina en aŭgusto 2005
**Trombo** en meteorologia fako estas rotacianta aero (tempe kun funelforma fenomeno), kiu malsupreniĝas al la maro/lago aŭ al grundo kaj ensuĉas konsiderindan volumenon (kvanton) da akvo aŭ sablo/polvo tiel, ke la tuto prezentas kolonon (funelon) inter la akvosurfaco respektive grundo kaj la nubo. La fenomeno konsistigas (loke) fortan venton, ankaŭ ĝis ŝtormoforteco aŭ pli.

La vorto **trombo** karakterizas diversajn meteologiajn fenomenojn, kiuj krom la supra komuna difino havas malsamajn ekestojn, daŭrojn, strukturojn kaj grandecojn. Tial estas sence diferencigi:

* **Trombeto** de mallonga daŭro (20s ĝis ĉ. 5min) sen nubo, ofte nomata ankaŭ (polvo-)diablo k.s.,
* **Tornado** estas trombo (kutime de 10m ĝis ĉirkaŭ 100m diametro) en la regiono de la Antiloj kaj de Norda Ameriko.
* **Uragano** estas tropika trombo en la norda atlantika oceano oriente de la 180-a longituda grado kaj la suda pacifika oceano oriente de la 160-a orienta grado;
* **Tajfuno** tropika trombo en la norda pacifika oceano okcidente de la 180-a longituda grado.
* **Ciklono** estas la nomo por trombaj ŝtormoj en la hinda oceano kaj ĉiuj aliaj regionoj de la tero.
# Ciklono Gonu

**Ciklono Gonu** (ankaŭ konata kiel 02A, kaj **Superciklona Ŝtormo Gonu**) estis la plej forta tropika ciklono registrita en la Araba Maro, kaj egaliĝis al la plej forta tropika ciklono en la norda Hinda Oceano. La dua nomita tropika ciklono de la Ciklona Sezono de la Norda Hinda Oceano de 2007, Gonu disvolvis de persista regiono de konvekto en la orienta Araba Maro je la 1-a de Junio. Kun favora medio ĉe la supera nivelo kaj varmaj marsurfacaj temperaturoj, ĝi rapide plifortiĝis atingante maksimumaj 10-minutaj ventrapidoj de 240 kilometrojn hore (150 mejloj hore) je la 3-a de junio, kiel avertita de la Barata Meteologia Fako. Gonu pli malfortiĝis post renkontiĝo de seka aero kaj pli malvarma akvaro; kaj malfrue je la 5-a de junio, ĝi alteriĝis ĉe la plej orienta pinto de Omano fariĝante la plej fora tropika ciklono, kiu frapis la Araban Duoninsulon. Intensaj ciklonoj kiel Gonu estas ĝis nun ekstreme maloftaj super la Araba Maro. Plejmultaj ŝtormoj en tiu ĉi regiono emas esti malgrandaj kaj disiĝi rapide. Almenaŭ 35 homoj estas sciataj mortiĝi pro Ciklono Gonu.

## Notoj kaj referencoj
# Ciklono Jasi

| Ciklono Jasi
 |
| --- |
|  |
| Jasi la 2-an de februaro 2011 |
| Aperis
 | la 26-an de januaro 2011
 |
| Malaperis
 | la 3-an de februaro 2011
 |
| Plej rapidaj ventoj
 | 250 km/h (155 mejloj/h)
 |
| Plej malalta aerpremo
 | 929 mbar (hPa); 27,43 inHg
 |
| Homaj mortoj
 | 1
 |
| Damaĝoj
 | ekvivalento de 3,6 miliardoj da usonaj dolaroj
 |
| Trafitaj landoj
 |  Aŭstralio
 |
|  |

**Ciklono Jasi** estis povega ciklono kiu detruis ĉe norda Kvinslando, Aŭstralio en la komencaj horoj de la 3a Februaro, 2011, kaŭzante akran damaĝon al la tuŝitaj areoj. Jasi originiĝis el tropika malalta premo ĉe Fiĝio. La sistemo intensiĝis al 3a kategorio de ciklono je ĉirkaŭ 5 p.m. laŭ aŭstralia horaro AEST (07:00 UTC) la 31an de Januaro 2011. Poste la 1an de Februaro la ciklono plifortiĝis al kategorio 4, posten frue la 2an de Februaro, la ciklono intensiĝis al kategorio 5.

Laŭ la Tropikciklona Avertoservo 21, ĉe 9pm AEST (11:00 UTC) la sistemo estis centrita ĉe ﻿ / ﻿ (mapo), "110 kilometrojn oriente de Innisfail kaj moviĝante sudokcidenten je 25 kilometroj por horo,"kun centra premo de 930 mbar. La sistemo havis bone difinitan okulon kaj dvorakan intenson de T6.5.

## Notoj
# Ciklono Nargis

Satelita bildo de la ciklono Nargis
La **ciklono Nargis** estis la unua ciklono, kiu frapis Birmon post la ciklono Mala en 2006. Ĝi formiĝis la 27-an de aprilo 2008 meze de la Bengala Golfo, en la norda Hinda Oceano kaj damaĝegis la plej grandan urbon kaj haven metropolon, Rangunon.

## Kronologio

* Vendredon, la 2-an de majo 2008: alveninte de la Bengala Golfo, la ŝtormo trapasis la sudokcidentan marbordon de Birmo, kaj malfrue vendredvespere la ventoj atingis rapidecon de 190 ĝis 240 km/hore.

## Materia bilanco

Ranguno estis grave detruita, sed ankaŭ Iravadio, Pegu, kaj la ŝtatoj Môns kaj Karen.

Laŭ la Ruĝa Kruco, pluraj marbordaj vilaĝoj estis tute neniigitaj.

## Homa bilanco

Laŭ la birma televido la ciklono mortigis pli ol 15 000 homojn.

Laŭ la tajlanda ministro pri eksteraj aferoj, mortis pli ol 30 000 homoj.

Laŭ novaĵoj de la 7a de majo: 22 500 mortintoj, kaj oni kulpas la militistan reĝimon ne antaŭvidi la katastrofon kaj ne agadi protekte la loĝantaron.

Laŭ novaĵoj de la 17a de majo: 133 000 mortintoj aŭ malaperintoj, kio kilas ke tiu katastrofo estas la plej terura el la tuta historio de Birmo.

## Referencoj

## Bibliografio

* Rilex, Denis kaj Lewis Spolton 1987: *Vetero kaj Klimato de la Mondo*, UEA, Roterdamo, 131 paĝoj, ISBN 92 9017 035 2
# Kontraŭciklono

Komparo de la aeromovoj inter ciklono kaj anticiklono en la norda duonglobo.
Kontraŭciklono (**H**) sur meteologia mapo: ju pli la linioj de sampremo estas proksimaj, des pli la ventoj estas fortaj.
**Kontraŭciklono** (aŭ **anticiklono**) estas atmosfera maso, kirla movo de aero kun la alta premo en la centro, dekstrumen — sur la norda duonglobo, maldekstrumen — sur la suda pro la koriolisfortoj.

Distinga specialeco de la kontraŭciklonoj estas preciza direkto de vento. Vento estas direktita de la centro al la randoj de la kontraŭciklono, t.e. direkte al malaltiĝo de la aerpremo.

La kontraŭciklonoj atingas grandon de la diametro je kelkaj mil kilometroj.

Same kiel la ciklonoj, la kontraŭciklonoj translokiĝas direkte al komuna transporto de aero en la troposfero, t.e. de okcidento al oriento, kaj deflankiĝante al malaltaj latitudoj. La mezrapido de la translokiĝo de la kontraŭciklono konsistigas ĉirkaŭ 30 km/h sur la norda duonglobo kaj ĉirkaŭ 40 km/h sur la suda, sed ne malofte la kontraŭciklono porlonge akceptas preskaŭ senmovan staton.

Indicoj de la kontraŭciklono: stabila kaj modera vetero, kiu daŭras kelkajn tagojn. En la somera periodo la kontraŭciklono alportas varmegan, preskaŭ sennuban veteron. En la vintra periodo ĝi karakteriziĝas per frosta vetero kaj nebuloj.

## Kontraŭciklonoj

* Acora Anticiklono
* Siberia Anticiklono

## Vidu ankaŭ

* Ciklono
* Depresio

## Bibliografio

* Rilex, Denis kaj Lewis Spolton 1987: *Vetero kaj Klimato de la Mondo*, UEA, Roterdamo, 131 paĝoj, ISBN 92 9017 035 2
# Vetero kaj klimato de la mondo

| Vetero kaj Klimato de la Mondo |
| --- |
| Aŭtoro | diversaj
 |
| Eldonjaro | 1987
 |
| Urbo | Roterdamo
 |
| Eldoninto | UEA
 |
| Paĝoj | 131
 |
| ISBN | 92 9017 035 2
 |
|  |

Vetero kaj klimato de la mondo estas la titolo de faka libro. La aŭtoroj estas Denis Riley kaj Lewie Spolton (ambaŭ Britoj). Tradukis ĝin en Esperanto Kris Long. La angla originalo havas la titolon *World Weather and Climate* kaj estas eldonita de *Press Syndicate of the University of Cambrige*.
La esperanta traduko aperis en 1987 ĉe Universala Esperanto-Asocio en Roterdamo.

## Enhavo

Antaŭparolo

**Unua parto: Ĝenerala Meteologio**

1 Veter-mapoj kaj klimat-informoj

2 Strukturo de la atmosfero

3 La atmosfer-cirkulado

4 Akvo en la atmosfero

5 aer-amasoj kaj front-sistemoj

 **Dua Parto: Studoj pri la Sinoptika Meteologio**

6 Tropikaj klimatoj - ĝenerale

7 Tropikaj klimatoj \_ ekzemploj

8 Mez-latitudo - okcidentaj marbordoj

9 Mez-latitudo - kontinentaj internoj kaj orientaj bordoj

10 Alt-latitudaj regionoj

11 Sekaj regionoj

12 Montaj regionoj

**Tria Parto: Klimatologio**

13 Klimataj regionoj

* malsekaj tropikaj klimatoj
* sekaj klimatoj
* suptropikaj sek-someraj aŭ mediteraneaj klimatoj
* subtropikaj humidaj orient-bordaj klimatoj
* moderaj oceanaj klimatoj
* borealaj klimatoj
* polusaj klimatoj

14 Urbaj klimatoj

15 Klimat-ŝanĝiĝoj

Indekso

## Eksteraj ligiloj

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
# J2000.0

**J2000.0** estas la aktuale norma astronomia epoko. Ĝi egalas precize al la juliana dato 2451545.0 laŭ Tera Tempo (TT), aŭ la 1-a de januaro 2000, je tagmezo TT. Tio estas ekvivalenta al la 1-a de januaro 2000, je 11:59:27.816 laŭ Tempo Atoma Internacia (TAI), aŭ la 1-a de januaro, 2000, je 11:58:55.816 laŭ Universala Tempo Kunordigita (UTK).
# Whitehall

| Whitehall
 |
| --- |
|  |
| strato   vd |
| Administrado
 |
| **Poŝtkodo** | SW1
 |
| Demografio
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 51° 30′ N, 0° 8′ U (mapo)51.504166666667-0.1263888888889 [+] |
|

|  |
| --- |
| Whitehall (Granda Londono)DEC |
| Situo de Whitehall |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Whitehall [+] |
|  |
|

---

 |
| Lando | Unuiĝinta Reĝlando |
|

---

 |
| Situo | Londono |
|  - koordinatoj | 51° 30′ 15″ N, 0° 7′ 35″ U (mapo)51.504166666667-0.1263888888889 |
|

---

 |
| Longo | 600 m |
| Poŝtkodo | SW1 [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Whitehall (Granda Londono)DEC |

 |
|  |
| Whitehall |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Whitehall** [+] |
|  |

Whitehall en Londono, direkte suden al la palaco Westminster.
**Whitehall** estas kaj kvartalo kaj strato lokita en la distrikto Westminster en Londono, Anglio. Ĝi estas grava stratego, kiu kunligas la Parliament Square norde (centro de la brita registaro) al la tradicia kvartalo Charing Cross sude, kiu hodiaŭ troviĝas je la suda fino de Trafalgar Square kaj estas markita de la statuo de Karlo la 1-a (ofte rigardita kiel la koro de Londono). La strato estas bordita de pluraj ministrejoj. En la angla lingvo, la vorton "Whitehall" oni do ankaŭ uzas kiel sinonimon de la ŝtatadministraro.

La nomo devenas de la vasta palaco Whitehall, kiu malnovtempe etendiĝis sur tiu areo, sed estis plejparte detruita de incendio en 1698. Whitehall estis origine larĝa vojo, kiu direktis al kaj atingis la frontan fasadon de la palaco.

## Vidu ankaŭ

* Banqueting House
* Londono
# Ahmed Ouyahia

| **Ahmed Ouyahiaأحمد أويحيى** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Ḥmed Uyeḥya أحمد أويحي**  |
| **Naskiĝo** | 2-an de julio 1952 (1952-07-02) (73-jaraĝa) en Iboudraren
 |
| **Religio** | sunaismo vd |
| **Lingvoj** | kabila • araba • alĝeria araba • franca vd |
| **Ŝtataneco** | Alĝerio   vd |
| **Alma mater** | El Idrissi High School (en)    National School of Administration (mul)    vd |
| **Partio** | Democratic National Rally (en)  (1997–) Naciliberiga Fronto   vd |
| Familio
 |
| **Gefratoj** | Laifa Uyahya (mul)   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | politikisto  diplomato   vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | Ĉefministro de Alĝerio (2017–2019) Ĉefministro de Alĝerio (2008–2012) Ĉefministro de Alĝerio (2003–2006) Minister of Justice of Algeria (en)  (1999–2002) ambassador of Algeria to Mali (en)  (1992–1993)  vd |

 |
| Ĉefministro de Alĝerio  |
| **Dum** | 1995–1998
 |
| *2-a periodo* |
| **Dum** | 2003–2006
 |
| **Sekvanto** | Abdelaziz Belkhadem
 |
| *3-a periodo* |
| **Dum** | 2008–2012
 |
| **Antaŭulo** | Abdelaziz Belkhadem
 |
| *4-a periodo* |
| **Dum** | 2017–2019
 |
| **Antaŭulo** | Abdelmaĝid Tebbun
 |
| **Sekvanto** | Noureddine Bedoui
 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

Ahmed Ouyahia
**Ahmed OUYAHIA** (arabe أحمد أويحيى **Aḥmad Ūjaḥjā**; naskiĝis la 2-an de julio 1952) estas alĝeria politikisto. Kvar fojojn li estis ĉefministro de Alĝerio.
Ouyahia studis en Alĝero politiksciencon. Inter 1992 kaj 1993 li estis ambasadoro de Alĝerio en Malio.
# Carlos Mesa

| **Carlos Mesa** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 12-an de aŭgusto 1953 (1953-08-12) (72-jaraĝa) en La-Pazo
 |
| **Lingvoj** | bolivia hispana lingvo • hispana vd |
| **Ŝtataneco** | Bolivio   vd |
| **Alma mater** | Universidad Mayor de San Andrés - literaturo  vd |
| **Partio** | Revolutionary Left Front (en)  (2018–) senpartia (2003–2018) Revolucia Naciisma Movado (2002–2003) Revolutionary Left Front (en)   Civic Community (en)    vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | José Mesa Figueroa (en)   vd |
| **Patrino** | Teresa Gisbert Carbonell  vd |
| **Gefratoj** | Isabel Mesa de Inchauste (en) , Andrés de Mesa Gisbert (en)  kaj Teresa Guiomar de Mesa Gisbert (en)   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | politikisto  vicprezidanto  literatursciencisto  ĵurnalisto  historiisto  verkisto  prezidento de la respubliko   vd |
| **Laborkampo** | politiko, historio, ĵurnalismo kaj dokumenta filmo  vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | prezidanto de Bolivio (2003–2005) Vicprezidento de Bolivio (2002–2003)  vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (2005)  Kolumo de la Ordeno de la Azteka Aglo
* (2004)  National Order of Merit (en)
* (2004)  Collar of the Order of San Carlos (en)
* (2004)  Grand Cross, Special Class of the Order of the Sun of Peru (en)
* (2003)  Granda Kolumo de la Ordeno de la Kondoro de la Andoj
* (2002)  Knight Grand Cross of the Order of Merit (en)
* (1998)  Officer of the Order of Rio Branco (en)
* (1987)  Oficira Kruco de la Ordeno de Merito de Federacia Respubliko Germanio

vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Carlos Diego MESA Gisbert** (naskiĝis la 12-an de aŭgusto de 1953 en La Paz) estas bolivia politikisto. Li estis Prezidanto de Bolivio inter 2003 kaj 2005.

En oktobro 2020 li partoprenis prezidentan baloton denove, sed malgajnis al Luis Arce, kandidato de la Movado por Socialismo kaj agnoskis tio.
# Prezidanto de la Eŭropa Komisiono

| Prezidanto de la Eŭropa Komisiono
 |
| --- |
|  |
| Ursula von der Leyen
 |
| **publika posteno**  |
| **prezidanto** |
| Komenco
 | 1-a de januaro 1958 vd |
| Prezidanto
 | Ursula von der Leyen (ekde la 1-a de decembro 2019) |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Prezidanto de la Eŭropa Komisiono** estas unu el la ĉefaj funkcioj ene de la Eŭropa Unio.

La Prezidanto de la Komisiono reprezentas la Union eksterlande, kvankam ĝi kunhavas ĉi tiun prerogativon kun la Prezidanto de la Eŭropa Konsilio kaj la Alta Reprezentanto (kiu sidas en la Komisiono). Tamen la prezidanto, malkiel normala registarestro, ne starigas eksteran politikon, ne komandas trupojn aŭ pagigas impostojn, ĉar ĉi tiuj agoj estas ĉefe ekster la prerogativoj de la Unio.

La funkcio kreiĝis en 1957. Komence *primus inter pares*, la funkcio pli peziĝis ĉefe sub la prezidanteco de Jacques Delors (1985-1995). La Prezidanto de la Komisiono estas elektita por kvinjara mandato de la Eŭropa Parlamento laŭ propono (per kvalifikita plimulto) de la Eŭropa Konsilio, kiu konsideras la rezulton de la parlamentaj elektoj kaj faras la taŭgajn antaŭajn konsultojn. La membroj de la Komisiono mem estas tiam proponitaj de la Konsilio de Eŭropa Unio interkonsente kun la elektita Prezidanto de la Komisiono. La Kolegio de Komisionanoj, la Alta Reprezentanto kaj la Prezidanto de la Komisiono estas denove submetataj al aprobo - kiel kolegio - al la Eŭropa Parlamento. Tiel konstituita kaj elektita, ĉi tiu kolegio poste kolektive respondecas antaŭ la Parlamento, kiu povas cenzuri ĝin.

Venkinte la voĉdonon de eŭropaj deputitoj la 16-an de julio 2019, la germana Ursula von der Leyen okupas ĉi tiun postenon ekde la 1-a de decembro 2019.

## Referencoj