# Januaro de 2011

|  |
| --- |
| **januaro** |
| lu
 | ma
 | me
 | ĵa
 | ve
 | sa
 | di
 |
|  |  |  | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |
|  |  |  |  |  |  |  |
| aranĝo de 2026 tagoj
 |

Jen **listo de okazaĵoj en januaro 2011**.

## 1-a de januaro

* Ekfunkciis la nova usona televidkanalo Oprah Winfrey Network (OWN), establita de Oprah Winfrey kaj Discovery Communications.
* Faris ĵuron Dilma Rousseff, la unua prezidantino de Brazilo.
* Je 15:25 (loka horo) en la flughaveno de Surguto (Ĥanta-Mansa aŭtonoma distrikto, Rusio) ekbrulis turbinoj de la aviadilo Tu-154 de la flugkompanio «Kogalimavia», kiu devis ekflugi al Moskvo. Baldaŭe eksplodiĝis fuelcisternoj de ĝi kaj la aviadilo plene forbrulis. 3 homoj pereis, 44 vundiĝis.
* En drinkejo en la urbeto *Ipelegeng*, situanta je 200 km de Johanesburgo (Sud-Afriko), dum novjara festado okazis tumulto kaj interpremo, sekve de kio pereis 10 homoj.
* En ĉefaj gazetoj de Nord-Koreio aperis direktitaj al Sud-Koreio avertoj, laŭ kiuj milita konflikto inter la du landoj okazigos «nuklean ĥolokoston».
* Ĉirkaŭ 0:30 (loka horo) en (Aleksandrio, Egipto) apud preĝejo de Kopta Eklezio, el kiu tiumomente eliradis homoj post diservo, eksplodiĝis bombo. 21 homoj pereis, 8 estis vunditaj. Post tio kolriĝintaj paroĥanoj atakis policanojn kaj apudan moskeon. Tra la urbo okazis interpuŝiĝoj kristanoj kaj islamanoj.
* Estonio aliĝis al Eŭrozono.

## 2-a de januaro

* Forpasis la brita aktoro Pete Postlethwaite. Li havis 64 jarojn kaj mortis pro kancero.
* En centra kaj suda Ĉilio okazis tertremo forta je 6,5 gradoj laŭ la skalo de Richter. Hipocentro troviĝis je ĉirkaŭ 70 km nord-okcidente de la urbo Temuko, je profundeco de 17 km, subakve. Damaĝoj kaj viktimoj mankas.
* La aerarmeo de Israelo atakis du celojn en Gaza Sektoro — responde al raketa pripafado de tiu teritorio.
* Inundoj en nord-orienta Aŭstralio kaŭzis multajn damaĝojn kaj pereon de almenaŭ 1 homo. Entute pro tio suferis 200 miloj da homoj.

## 3-a de januaro

* La ministerio pri internaj aferoj de Jemeno informis pri supozata pereo dum ŝtormo de kelkdekoj da kontraŭleĝaj enmigrintoj, kiuj strebis en du boatoj atingi la landon. Plejparte ili devenis Etiopio, ankaŭ estis el Somalio. Patrolŝipoj savis nur 3 vojaĝintojn, kvankam en unu boato estis 46 homoj, el dua — inter 35 kaj 40.
* La meksika narkokartelo «La Familia» anoncis monatan militinterrompon.

## 4-a de januaro

* Forpasis la brita verkisto Dick King-Smith, aŭtoro de libroj pri aventuroj de la *porkido Babe*. Li havis 88 jarojn.
* Forpasis la brita kantisto Gerry Rafferty. Li havis 63 jarojn.
* En Bostono (Usono) mortpafis sin per fusilo Ali Reza Pahlavi, la plej juna filo de la lasta irana ŝaho Mohamed Reza Pahlavi. Li havis 44 jarojn.
* En la urbo Asjuto (Egipto) ĉirkaŭ 500 junaj kristanoj manifestaciis la loka stabo de la reganta Nacional-Demokratia partio, protestante kontraŭ malsufiĉa protektado de koptoj, persekutataj de islamismaj teroristoj.
* En Gvatemalurbo (Gvatemalo) okazis eksplodo en buso. 4 homoj pereis.

## 5-a de januaro

* Arusha, Tanzanio: 2 mortintoj kaj 9 vunditoj en manifestacio de opozicio dispelita de polico. Respondeculoj de ĉefa opozicia partio estis arestitaj.
* Finiĝis la Monda junulara ĉampioneco en glacihokeo 2010. Venkis la teamo de Rusio.
* La estro de la irakaj radikalaj ŝijaistoj Muktada al-Sadr revenis al sia naskiĝurbo Naĝaf (Irako). Ekde 2007 li lernis en religia lernejo en la urbo Ĥomo (Irano).
* Ĉirkaŭ 18:00 (loka horo) devenanto el Tunizio eksplodigis gasbalonon apud la franca ambasadorejo en Bamako (Malio) kaj estis tuj arestita. Li deklaris, ke estas ano de «Al-Kaida en islama Magrebo». Du preterpasantoj estis malgrave vunditaj, pordegoj de la ambasadorejo iom damaĝitaj.

## 6-a de januaro

* La supra ĉambro d la parlamento de Kazaĥio subtenis la ideon aranĝi referendumon pri amendoj de konstitucio por ke prokrasti prezidantan balotadon ĝis 2020.
* La parlamento de Honkongo aprobis la leĝon, kiu establas minimuman salajron. Ekde la 1-an de majo 2011 ĝi konsistigos 28 honkongaj dolaroj hore.

## 7-a de januaro

* Oni informas, ke pli ol 4700 porkaj kaj birdaj bienoj en Germanio esis fermitaj pro trovita en furaĝoj dioksino. Aŭtoritatuloj substrekas, ke temas pri malgrandaj kvantoj da kemiaĵo, sendanĝeraj por homo.
* Ĉilio agnoskis Palestinan Aŭtonomion kiel sendependa ŝtato.
* En Taŝkento (Uzbekio) estis neniigita kvarmetrojn alta monumento de Sabir Raĥimov, Heroo de Sovetunio, kiu estis sola uzbekia generalo (etna kazaĥo) dum la Dua mondmilito kaj pereis la 26-an de marto 1945 apud Dancigo. Oficialaj klarigoj mankas.
* La prezidanto de Kazaĥio Nursultan Nazarbajev en sia ukazo rifuzis la proponon de la parlamento pri aranĝo de la referendumo pri prokrasto de la prezidanta balotado ĝis 2020.

## 8-a de januaro

* La estro de la *Irana organizaĵo pri atimenergio* Ali Akbar Salehi deklaris, ke en la urbo Esfahano estis finkonstruita la nova uzino pri fabrikado de fuelstangoj kaj platoj, do nun Irano havas la tutan ciklon de fabrikado de nuklea fuelo.
* En Niĝero, ĉe la limo kun Malio, dum liberiga operacio estis murditaj du francoj, ostaĝitaj vespere la 7-an de januaro en la urbo Niameo.
* En la urbo Akapulko (Meksiko) apud la vendeja centro estis trovitaj 15 viraj korpoj, el kiuj 14 estis senkapigitaj. Oni supozas, ke temas pri ago de la narkokartelo Sinaloa.
* En la urbo Tucson (Arizono, Usono) 22-jara *Jared Loughner* pripafis homojn, amasiĝintajn por renkontiĝo kun Gabrielle Giffords, la ano de Domo de Reprezentantoj el tiu ŝtato. 6 homoj estis murditaj (inkluzive de asistanto kaj federacia juĝisto de kongresanino *John Roll*), 12 estis vunditaj (inkluzive de kongresanino mem). Murdisto estis arestita.
* En departemento San Marcos (Gvatemalo) pasaĝera buso falis en 50 metrojn profundan interkrutejo. Almenaŭ 14 homoj pereis, 30 estis vunditaj.
* La nordkoreia *Komitato pri paca kuniĝo* oficiale proponis al Sud-Koreio komenci intertraktadon sen iuj ajn antaŭaj kondiĉoj.

## 9-a de januaro

* Vespere en la nord-okcidenta parto de Irano kraŝis la aviadilo Boeing 727 de la flugkompanio Iran Air, fluginta el Teherano al Urmia. El 105 homoj almenaŭ 77 pereis.
* En Tunizio pereis junuloj dum protestoj kontraŭ la registaro: 8 laŭ la registaro, 20 laŭ la opozicio. AFP sciigas pri almenaŭ 14 pereintoj.
* En Sudano komenciĝis la referendumo pri sendependeco de la suda parto de la lando.

## 10-a de januaro

* Tom DeLay, eksa estro de respublikanoj en la Domo de Reprezentantoj (Usono), estis kondamnita al 3 jaroj de malliberigo pro partopreno en monlavado kaj krima interkonsento.
* La prezidanto de Turkmenio Gurbanguli Berdimuĥamedov postulis, ke ĉiuj ŝtatofixistoj regu komputilon.
* Sud-Koreio rifuzis la proponon pri intertrakto, kiun la 8-an de januaro faris Nord-Koreio. Oficiale estis deklarite, ke por tio Nord-Koreio faru unuajn paŝojn al senarmiĝo.
* Forpasis Fred Rice, la unua afrousona ĉefo de la polico de Ĉikago. Li okupis tiun postenon ekde 1983, kiam la urbestro iĝis Harold Washington (same unua el afrousonanoj) ĝis 1987. Poste Fred Rice fondis la *Nacian organizaĵon de afrousonaj oficiroj* (angle *National Organization of Black Law Enforcement Executives*).

## 11-a de januaro

* En la urbo St. Peterburgo (Florido, Usono) estis malfermita la nova domo de la *Muzeo de Salvador Dali*, kiu estas konsiderata plej granda kolekto de verkoj de Salvador Dalí ekster Hispanio. Ĝi disponas pri 2140 verkoj de la artisto (inkluzive 96 pentraĵojn). Oni konstruadis la muzeon dum 2 jaroj kaj malfermis ĝin je 11:11 la 11-an de januaro.
* Almenaŭ 11 homoj pereis dum la ribelo en prizono de la urbo Gómez Palacio (Meksiko).
* Reuters informas, ke en Butano estis akceptita la leĝo, permesanta al polico eniri domojn de civitanojn por serĉi kontrabandajn fumaĵojn. Fumado en tiu budhisma lando estis permesita, sed vendado de fumaĵoj ne.
* AFP informas, ke rezulte de tumultoj en Tunizio jam pereis 21 homoj. Amasajn protestojn kaŭzis kreskanta senlaboreco kaj plialtigo de prezoj.
* Almenaŭ 4 homoj pereis en sud-okcidentaj partoj de Germanio pro inundegoj, kaŭzintaj de pluvoj kaj neĝofandiĝo. Aparte komplika situacio estas en Rejnlando-Palatinato, kie estis inunditaj ĉirkaŭ 30 loĝlokoj, inkluzive Koblencon.
* La nacia komisiono pri enketado pri etnaj interpuŝiĝoj en junio 2010 en Kirgizio publikigis la ĉefajn rezultojn de sia laboro. Laŭ ĝi la tumultojn provokis mitingoj de estroj de la uzbeka komunumo (inkluzive de *Kadiĵan Batirov*), kiuj postulis oficialigon de la uzbeka lingvo kaj pligrandigon de la kvoto por la uzbekoj en ŝtatorganoj ĝis 30 %. Poste al interpuŝiĝoj aliĝis subtenantoj de la eksa prezidanto Kurmanbek Bakijev. Laŭ oficialaj informoj tiam estis murditaj 276 uzbekoj kaj 105 kirgizoj, laŭ rajtdefendantoj pereis 312 uzbekoj kaj 107 kirgizoj.
* AFP informas, ke pro inundegoj en la urbo Toowoomba kaj ties ĉirkaŭaĵoj (Aŭstralio) jam pereis 8 homoj kaj 72 konsideratas malaperintaj. Toowoomba estis plene inundita dum 3 horoj.

## 12-a de januaro

* La registaro de Libano demisiis post kiam eksiĝis pli ol triono da ministroj (ĉiuj 8 reprezentantoj de la opozicia Koalicio "8-a de marto", inkluzive de du anoj de Hizbulaho, kaj unu ministro, nomumita de la prezidanto). La ĉefa kialo de kontraŭdiroj iĝis la Internacia tribunalo de la UN, enketanta la murdon de la ĉefministro Rafik Hariri en 2005.
* La Interŝtata aviadkomitato publikigis rezultojn de enketado pri la Kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010. Laŭ ĝi, ĉefa kialo de tio estis decido de la skipo alteriĝi dum malbonaj veterkondiĉoj. Ankaŭ oni konstatis, ke polaj altranguloj postulis tion de la skipo.
* La sudkoreia *Ministerio pri kuniĝo* oficiale deklaris pri restarigo de interkomunikado kun Nord-Koreio, inkluzive de telefonio kaj ligoj per Ruĝa Kruco.
* En Tunizon (Tunizio) estis enigitaj armeaj trupoj, kion kaŭzis amasaj tumultoj. La prezidanto Zin el-Abidin Ben Ali eksigis ministron pri internaj aferoj kaj liberigis ĉiujn kaptitajn dum tumultoj. Tamen malgraŭ elirblokado daŭras protestoj kaj interpuŝiĝoj kun polico, en kiuj vespere pereis 1 homo.
* Matene en la centro de Kabulo (Afganio) eksplodigis sin kamikazo. Almenaŭ 4 homoj pereis kaj 8 estis vunditaj.
* Je la nokto al la 12-an de januaro laŭ ordono de aŭtoritatuloj en Ŝanhajo (Ĉinio) estis neniigita la artmetiejo de la fama ĉina artisto Ai Weiwei, konata per sia opoziceco al oficiala politiko. Tiu ĉi domo estis finkonstruita de li en julio 2010 kaj kostis ĉirkaŭ 1 miliono da usonaj dolaroj.
* La fama brazila verkisto Paulo Coelho sciigis en sia blogo, ke la registaro de Irano malpermesis eldonadon de liaj libroj sen iuj ajn klarigoj.
* AFP informas, ke centro de la tria plej granda aŭstralia urbo Brisbano estis plene inundita. Subakviĝis 20 mil domoj, almenaŭ 12 homoj pereis, 43 malaperis.

## 13-a de januaro

* La tuniza prezidanto Zin el-Abidin Ben Ali deklaris en sia televida alparolo, ke li malpermesis pafi en protestantojn. Ankaŭ li promesis malaltigi prezojn de ĉefaj manĝaĵoj, malseverigi cenzuron en Interreto kaj komprenigis, ne li ne plu kandidatiĝos kiel prezidanto.
* Okazis serio da erupcioj de la vulkano Etna (Sicilio, Italio).
* Kelkcent homoj pereis en Brazilo pro inundoj, kaŭzitaj de pluvegoj. La brazila televidkanalo GloboNews informas pri 237 pereintoj. AFP pliĝustigas, ke 139 viktimoj estis en la montara municipo Serrana (inkluzive 114 en la urbo Teresópolis). BBC News informas, ke kvanto de pereintoj pro inundoj kaj terglitoj atingis 335. Laŭ informoj de savistoj la kvanto de viktimoj superis 500.

## 14-a de januaro

* Dum interpremo en la hinduisma pilgrimejo Sabarimala (Okcidentaj Ghatoj, Keralao, Barato) pereis laŭ oficialaj informoj almenaŭ 64 homoj (laŭ la barata retejo almenaŭ 90). Tumulton estigis buso (aŭ aŭto), kiu trafis la aron da pilgrimantoj.
* Zine El Abidine Ben Ali, prezidanto de Tunizio fuĝis pro la amasprotestoj kontraŭ lia regado, laŭ AFP al la urbo Ĝido (Saŭdarabio). Antaŭ fuĝo li demisiigis la registaron kaj transdonis la potencon al la ĉefministro Mohamed Ghannouchi.
* Reince Priebus estis elektita la nova prezidanto de la usona Respublika nacia komitato (angle *Republican National Committee*) anstataŭ Michael Steele, kiu prezidis ĝin ekde januaro 2009.
* Eksiĝis la registaro de Japanio.
* En Moldavio la reganta koalicio aprobis la konsiston de la nova registaro, kiun eniris reprezentantoj de tri partioj: Demokratia, Liberala kaj Liberal-Demokrata. La ĉefministro daŭre estos Vlad Filat.

## 15-a de januaro

* La libera interreta enciklopedio Vikipedio festas la 10-an datrevenon de sia fondiĝo (Jimmy Wales, 2001). Jam en decembro 2001, Chuck Smith fondis la Vikipedion en Esperanto.
* Je 18:00 (loka horo) finiĝis la referendumo pri apartigo de la suda parto de Sudano.
* Matene komenciĝis incendio en unu el prizonoj de Tunizo (Tunizio), sekve de kio pereis dekoj da homoj (laŭ Al-Ĝazira almenaŭ 57). Dekoj da prizonuloj fuĝis.
* La *Konstitucia konsilio de Tunizio* deklaris, ke la prezidanto de la lando Zine El Abidine Ben Ali estis eksigita kaj portempa ŝtatestro, laŭ la konstitucio, iĝis parlamentestro Foued Mebazaa.

## 17-a de januaro

* La tunizia ministro pri internaj aferoj *Ahmed Fria* deklaris, ke tumultoj kostis al la lando 1,6 miliardojn da eŭroj. Tio egalas al ĉirkaŭ 4 % de MEP.
* En Tunizio estis formita la portempa koalicia registaro sub gvido de Mohamed Ghannouchi. Tuj estis deklarite pri liberigo de ĉiuj politikaj prizonuloj, enkonduko de novaj liberoj por amaskomunikiloj kaj abolicio de malpermeso pri agado de la ĉefa rajtdefendanta organizaĵo de la lando — Tunizia Ligo pri Homaj Rajtoj.
* Oni informas ke kvanto de pereintoj pro inundoj en la Filipinoj atingis 51, pliaj 12 konsideratas malaperintaj. Entute tiu plado trafis 1,6 milionoj da homoj, la damaĝon oni pritaksas je 9,5 milionoj da usonaj dolaroj.

## 18-a de januaro

* Polico de Meksiko arestis Flavio Méndez Santiago (la kromnomo *El Amarillo*, t.e. *Flava*), unu el fondintoj de la narkotika kartelo Los Zetas. Li estis kaptita kun sia korpogardisto apud la urbo Oaxaca.
* La kvanto de pereintoj pro inundoj kaj terglitoj en Brazilo atingis 710.
* Oficiuloj de la Eŭropa Unio aranĝis traserĉojn en oficejoj de pluraj grandaj aŭtaj firmaoj — Daimler, Volvo, MAN, Scania kaj Iveco. Ili estas suspektataj pri limigo de konkurenco kaj kreado de kartelo.
* Forpasis Robert Sargent Shriver, la fama usona politikisto, kunlaboranto de John F. Kennedy, fondinto de la Korpuso de paco (angle *Peace Corps*). Li havis 95 jarojn.
* En Tunizio protestoj daŭras ĉar el 20 ministroj de la nova registaro 12 apartenas al la partio de la eksa prezidento. Sekve tri novaj ministroj demisiis. Ĝis tiam decembre kaj januare jam pereis 78 personoj laŭ la oficiala versio kaj 120 laŭ aliaj fontoj.
* La rusia prezidanto Dmitrij Medvedev dum sia vizito en Palestinan Aŭtonomion deklaris, ke palestinanoj rajtas havi propran ŝtaton kun ĉefurbo en Orienta Jerusalemo. Ankaŭ li konfirmis, ke por restarigu pacan intertrakton Israelo ĉesigu konstruadon de loĝlokoj en Cisjordanio kaj Orienta Jerusalemo.
* En la urbo Ajaccio (Korsiko, Francio) eksplodiĝis bomboj apud du trinkejoj. Tri homoj estis malgrave vunditaj.
* Okazis ŝanĝoj en la registaro de Israelo. Regantan koalicion eniris la nova partio Acmaut ("sendependeco", komparu Jom Haacmaut), derompiĝinta de Avoda. Ĝia estro Ehud Barak daŭre estos ministro pri defendo. Kvar liaj sampartianoj same ricevis postenojn en la registaro: Ŝalom Simhon iĝos la ministro pri infrastrukturo, Matan Vilnai — ministro pri malplimultoj, Orit Noked — la vic-ministro pri agrikulturado, Ejnat Vilf — estro de la frakcio de Acmaŭt en Kneset.
* En la urbo Tikrit (Irako) kamikazo eksplodigis sin inter amaso da homoj, kiuj viciĝis por ricevi laboron en polico. Pereis 50 kaj estis vunditaj almenaŭ 150 homoj.
* En Frankfurto ĉe Majno (Germanio) komenciĝis la unua proceso pri ruanda genocido. 54-jara hutuo *Onesphore Rwabukombe*, eksa estro de la komunumo *Muvumba*, estis kulpigata pri murdoj kaj instigado al la genocido. Laŭ akuzantoj en 1994 li gvidis tri masakrojn, dum kiuj estis murditaj ĉirkaŭ 3700 tutsioj.
* Ekfunkciis senviza reĝimo inter Ĉilio kaj Rusio.

## 19-a de januaro

* En Tunizio estis arestitaj 33 parencoj de la fuĝinta prezidanto Zine El Abidine Ben Ali. Oni kulpigas ilin pri "krimoj kontraŭ patrujo".
* La registaro de Svisio ordonis frostigi la kontojn de la du eksaj prezidantoj: Laurent Gbagbo (Eburbordo) kaj Zine El Abidine Ben Ali (Tunizio), deponitajn en svisaj bankoj.
* Ĉirkaŭ 1:20 (loka horo) en la sud-okcidenta parto de Pakistano okazis la tertremo forta je 7,2 gradoj laŭ la skalo de Richter. La epicentro troviĝis je 50 km de la urbo Dalbandino. Informoj pri damaĝoj kaj viktimoj mankas.

## 20-a de januaro

* Dum la unua kunsido de la tunizia ministraro subestre de Foued Mebazaa estis deklaritaj: amnestio por ĉiuj politikaj prizonuloj, tritaga funebro pri pereintoj dum tumultoj, legalizo de malpermesitaj partioj kaj konfiskado de la tuta havaĵo de la partio Konstitucia Demokratia Kolektiĝo.
* La sudkoreia *Ministerio pri kuniĝo* deklaris pri konsento restarigi pacan intertrakton kun Nord-Koreio je nivelo de la ministroj pri defendo.
* Du aŭtoj ŝarĝitaj je eksplodaĵoj estis eksplodigitaj en diversaj partoj de la urbo Kerbela (Irako). Pereis almenaŭ 45 homoj, precipe ŝijaistoj.
* En Tunizio amaso de protestantoj atakis la oficejon de la partio Konstitucia Demokratia Kolektiĝo, kiun estras la fuĝinta prezidanto Zine El Abidine Ben Ali, sed estis haltigita de militistoj per averta pafado.
* En Nov-Jorko (Usono) estis arestitaj pli ol 100 mafianoj, suspektataj je murdoj, ŝantaĝoj, vendado de narkotikaĵoj, organizado de kontraŭleĝaj kazinoj ktp.

## 21-a de januaro

* En Tirano (Albanio) okazis granda manifestacio, estigita de informoj pri malkaŝita korupto en la registaro. Ĉirkaŭ 20 mil protestantoj postulis antaŭtempan balotadon. Okazis amasaj interpuŝiĝoj kontraŭ polico, sekve de kio estis forbruligitaj 15 policaŭtoj, pereis 3 kaj vundiĝis laŭ oficialaj informoj 22 civiluloj kaj 17 policanoj (laŭ aliaj — pli ol 130 entute).
* Aleksandr Lukaŝenko faris ĵuron kaj oficiale inaŭguriĝis kiel prezidanto de Belorusio — kvaran fojon seninterrompe. Ambasadoroj de la landoj de Eŭropa Unio kaj portempa prokuristo de Usono bojkotis ceremonion.
* Oni informas, ke en la ŝtato Viktorio (Aŭstralio) jam suferispro inundoj 72 urboj. Plene aŭ parte estis inunditaj pli ol 1700 domoj, en kiuj loĝas ĉirkaŭ 4300 homoj. Almenaŭ 1 homo pereis.

## 22-a de januaro

* Oni informas, ke kvanto da pereintoj pro inundoj en Sud-Afriko atingis 70, preskaŭ 8400 homoj senhejmiĝis. Pro sama kialo en Mozambiko pereis 10 homoj kaj senhejmiĝis dekmiloj. Ankaŭ suferas pro tio Bocvano, Namibio, Zimbabvo kaj Zimbabvo.
* Forpasis pro hepatkancero la usona pentristo, skulptisto, fotisto Dennis Oppenheim. Li havis 72 jarojn.

## 23-a de januaro

* Pro inundoj kaj terglitoj en Brazilo jam pereis 806 homoj. Pliaj 200 ĝis 300 kalkuliĝas malaperintaj. Pli ol 20 mil plene aŭ parte senhejmiĝis.
* En Portugalio finiĝis la prezidanta balotado. Post kalkulo de 98 % da voĉoj oni sciigis, ke venkis la nuna prezidanto Anibal Cavaco Silva), kiu gajnis pli 50 % da voĉoj. Lia ĉefa rivalo Manuel Alegre ricevis 19 %.
* En Bruselo (Belgio) ĉirkaŭ 34 mil homoj partoprenis manifestacion, postulante plej rapide formi registaron kaj konservi unuecon de la lando. La ĉefa devizo de la manifestacio estis mallonga: "Honto!".
* En Domingo estis oficiale deklarte pri la unua mortokazo pro ĥolero. Temas pri 53-jara domingano, kiu antaŭnelonge vizitis Haition.
* 98,8 % loĝantoj de la suda parto de Sudano voĉdonis pro sendependiĝon de tiu ĉi regiono. Tion oni informis laŭ kalkuloj de 98,7 % voĉoj. Eventuale sendependiĝo okazos la 9-an de julio.
* La israela komisiono pri enketado de la kapto de Libereca Floto publikigis la raporton, en kiu agoj de israela armeo estis senkulpigitaj kaj la tuta kulpo ŝarĝita je aktivuloj de menciita floto, kiuj ignoris avertojn kaj atakis israelajn soldatojn saltintajn sur la turkan ŝipon.

## 24-a de januaro

* En la flughaveno Domodedovo (Moskvo, Rusio) je 16:32 kamikazo eksplodigis bombon je 7 kg je TNT-ekvivalento. Laŭ oficialaj informoj pereis 35 kaj vundiĝis 128 ĝis 180 homoj (inkluzive 41 grave). Oni diras, ke temas pri nordkaŭkazano. La rusia prezidanto Dmitrij Medvedev prokrastis pro tio vojaĝon al la Monda Ekonomia Forumo en Davos (Svisio). Atestantoj asertas, ke antaŭ la eksplodo la kamikazo ekkriis: "Mi mortigos vin ĉiujn". Detaloj.
* Amaso da protestintoj antaŭ oficejo de la tunizia ĉefministro Mohamed Ghannouchi estis dispelita de polico per larmogaso.

## 25-a de januaro

* En Kairo (Egiptio) dekoj da miloj da manifestantoj eliris stratojn por postuli demision de la prezidanto Hosni Mubarak. Du interpuŝiĝoj kontraŭ polico pereis 1 policano kaj almenaŭ 2 civiluloj el la urbo Suezo. Protestantoj svingis la flagojn de Egiptio kaj Tunizio, kie antaŭnelonge amasaj protestoj renversis reĝimon. Aŭtoritatuloj sendis sur stratojn inter 20 kaj 30 mil policanoj kaj blokadis Twitter.
* La brita firmao BAE Systems komencis malmuntadon de skoltaviadiloj Nimrod MRA4, konstruitaj laŭ la mendo de la Ministerio pri defendo, sed neniam servintaj por la brita armeo. Ĝia produktado kostis 3,6 miliardojn da britaj pundoj.

## 26-a de januaro

* En Davos malfermiĝis la jara renkontiĝo de la Monda Ekonomia Forumo, per inaŭgura parolado de Dmitrij Medvedev.
* La fondinto de vikipedio Jimmy Wales ricevis en Rüschlikon apud Zuriko la Gotlieb-Duttweiler-Premion 2011.
* En karbominejo en San Roque, situanta apud la urbo Sardinata (Kolombio), okazis eksplodo. Tiumomente subtere troviĝis 38 ministoj, el kiuj nur 8 oni sukcesis surterigi. Aliaj plej verŝajne pereis.
* La Supera Kortumo de Rusio agnoskis laŭleĝan sekretigon de la materialoj pri masakro de Katyn, refutinte plendon de la socio Memorial pri ties malkaŝado. Ĝis nun nur 67 volumoj estis transdonitaj al Pollando, aliaj 116 restas sekretigaj.
* La arablingva novaĵa retpaĝaro Aĥbar al-Arab sciigas, ke la filo kaj eventuala postsekvanto de la nuna egipta prezidanto 46-jara Gamal Mubarak antaŭtage vespere fuĝis al Londono (Britio) en aviadilo, kune kun sia familio kaj multaj havaĵoj. Same malaperis multaj altfunkciuloj de la Naci-demokratia partio.
* Tunizio subskribis internacian arestmandaton por kapto de la eksa prezidanto Zine El Abidine Ben Ali kaj liaj parencoj. Ili estas kulpigataj pri kontraŭleĝa akirado de havaĵoj kaj ellandigo de mono.
* BBC News informis, ke BBC likvidos 5 lingvajn redakciojn: albanan, makedonan, serban, portugalan (por Afriko) kaj anglan (por Karibio). Tio ebligos malkreskigi elspezojn je 46 milionojn da britaj pundoj. Pliaj 7 redakcioj estos reduktitaj, fermiĝos 200 retpaĝoj, la futbala retforumo 606, servoj por adoleskoj Switch kaj Blast. Sekve estos maldungitaj ĉirkaŭ 650 homoj.

## 27-a de januaro

* La israela muzeo Jad Vaŝem enretigis plej grandan fotoarkivon de fotoj pri Holokaŭsto — 130 miloj da fotoj.
* En Sanao (Jemeno) okazas manifestacioj, kies partoprenantoj postulas eksiĝon de la prezidanto Ali Abdala Saleh. Antaŭtage en unu el sudaj urboj la 25-jara junulo *Fouad Sultan* grave brulvundiĝis rezulte de provo memmortigi sin per fajro pro daŭra mizereco.

## 28-a de januaro

* Vandaloj neniigis du mumiojn en la Kaira muzeo antaŭ ol konsciencaj civiluloj kaj armeo forpelis ilin kaj restarigis ordon tie.
* En Hispanio oni decidis plialtigi emeritiĝan aĝon de 65 ĝis 67 jaroj.
* Oni informas, ke la firmao Exxon Neftegas traboris en naftogasa minejo *Odoptu* en Saĥaleno (Rusio) la plej profundan en la mondo puton, kies longo konsistigas 12,345 km.
* La rusia prezidanto Dmitrij Medvedev subskribis la *Rusian-usonan interkonsenton pri strategia ofensiva armilaro*.
* En Egiptio daŭras protestoj kaj interpuŝiĝoj kontraŭ polico, kiu aplikis larmigajn gasojn, akvokanonojn kaj bastonojn. Estis ĉesigita funkciado de Interreto. Inter gvidantoj de protestantoj elstaras Mohamed ElBaradei. La amasprotestoj kulminis en vendrodo, kutima grava preĝa tago por muslimoj, post kiam eĉ islamisma partio alvokis por partopreno en la protestoj.
* La Konstitucia Konsilio de Francio konfirmis, ke la malpermeso de samseksa edzeco estas laŭkonstitucia.
* La kvanto de mortintoj pro epidemio de ĥolero en Haitio jam superis 4000, infektiĝis pli ol 209 mil haitianoj.
* Almenaŭ 34 homoj pereis pro elbordiĝo de la rivero Mollepunku (Ĉukisakio, Bolivio) kiu devojigis pasaĝeran buson kaj kamionon.
* Pli ol deko da homoj pereis en la urbo Jos (ŝtato Plateau, Niĝerio) sekve de interpuŝiĝoj inter kristanoj kaj islamanoj. Estis bruligitaj multaj preĝejoj kaj moskeoj, unu policano senkapigita. Militistoj arestis 27 homojn.
* Ĉirkaŭ 3500 homoj eniris stratojn de Amano (Jordanio) postulante eksiĝon de la ĉefministro Samir Rifai kaj enkondukon de rekta elektado de tiu posteno. Pliaj 2500 homoj partoprenas similajn akciojn en 6 aliaj urboj.

## 29-a de januaro

* Forpasis la usona komponisto Milton Babbitt, kunkreinto de unua sintezilo. Li havis 94 jarojn.
* Vespere apud la urbo Oschersleben (Saksio-Anhalto, Germanio) la apudurba trajno *HarzElbeExpress* koliziis vespere kontraŭ ŝarĝtrajno. Pereis 10 kaj vundiĝis 20 homoj.
* Post meznokto de la 28-a de januaro (loka tempo), la egipta prezidanto Hosni Mubarak alparolis la nacion kaj deklaris, ke li demisiigis la registaron. Samtempe militistoj restarigis sian kontrolon super la placo Tahrir en Kairo, dispelinte protestantojn laŭ apudaj stratoj. Oni informas, ke en la urbo Suezo dum tumultoj jam pereis 13 kaj vundiĝis 75 homoj (en la lando entute — 1030). La vic-prezidanto de la lando iĝis Omar Sulejman, eksa ĉefo de skoltado.

## 30-a de januaro

* 35 homoj pereis sekve de interpuŝiĝoj de kristanoj kaj islamanoj en la ŝtato Bauchi (Niĝerio).
* Forpasis la brita komponisto John Barry, aŭtoro de muziko por 11 filmoj pri James Bond. Li havis 77 jarojn.
* El prizono en Kairo (Egiptio) fuĝis miloj da prizonuloj. Inter ili estis 34 anoj de la malpermesita organizaĵo Fratoj-Islamanoj kaj 8 anoj de Hamaso. Ĉe tio pereis dekoj da homoj. Entute en la lando dum tumultoj jam pereis ĉirkaŭ 150 homoj. Oni sciigas, ke la kurortan urbon Ŝarm el Ŝeiĥ eniris armeaj trupoj.
* En Tunizion revenis post 22-jara ekzilo la islamisma gvidanto Raĉid Ganuĉi, estro de la partio An-Nahda (esperante *Renaskiĝo*).

## 31-a de januaro

* AFP sciigis, ke Israelo permesis al Egiptio enirigi armeajn trupojn sur parte malmilitarigitan Sinajon. Entute tien estis enkondukitaj ĉirkaŭ 800 militistoj. Tio okazis unue post 1978.
* En Egiptio estis deklarita konsisto de la nova registaro. Protestantoj anoncis la decidon okazigi la sekvontage *Marŝon de milliono* al la prezidanta palaco en Kairo por postulo demision de Hosni Mubarak. Pro tio estis ĉesigita fervoja pasaĝera trafiko. Dum elirblokado (inter 15:00 kaj 08:00) estos ĉesigita aviada trafiko. *Marŝo de milliono* okazos ankaŭ en Aleksandrio.
* Kvanto de infektitoj de ĥolero en Venezuelo atingis 111. Unuaj kazoj de tio aperis la 27-an de januaro. Tiam infektiĝis gastoj ĉe nuptofesto en Domingo, kiuj manĝis omarojn el regiono ĉelima kun Haitio.
* Eŭropa Unio frostigis bankajn kontojn de la eksa tunizia prezidanto Zine El Abidine Ben Ali kaj ties edzino *Lejla Trabelsi*.
* La Konstitucia kortumo de Kazaĥio agnoskis kontraŭkonstitucia la ideon plilongigi prezidantecon de Nursultan Nazarbajev pere de referendumo. Post tio Nazarbajev deklaris, ke li petos la parlamenton okazigi antaŭtempan prezidantan balotadon.
* En la urbo Nejpjido (Mjanmao) ekfunkciis parlamento — unue post pli ol 20 jaroj.

## Referencoj