Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Duoninsulo Koreio

| Duoninsulo Koreio |
| --- |
| Duoninsulo |
|  |
| duoninsulo [+] |
|

---

 |
| Landoj | Nord-Koreio, Sud-Koreio |
|

---

 |
| Koordinatoj | 37° 30′ 0″ N, 127° 0′ 0″ O (mapo)37.5127 [+] |
| Plej alta punkto | Pektusan [+] |
| Akvokolektejo | 220 848,29 km² (22 083 916 ha) [+] |
| Areo | 220 848,29 km² (22 083 916 ha) [+] |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Duoninsulo Koreio (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Duoninsulo Koreio (Norda Koreio)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Duoninsulo Koreio (Suda Koreio)DEC |

 |
|  |
| Duoninsulo Koreio |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Korea** [+] |
|  |

La **Duoninsulo Koreio** (hangule: 한반도, en hanja aŭ ĉinkorea: 韓半島, en reviziita transskribo: Han Bando, aŭ ankaŭ chosŏn'gŭl: 조선반도, en hanja: 朝鮮半島, McCune-Reischauer: Chosŏn Pando) estas duoninsulo situanta en la oriento de Azio, inter la Flava Maro kaj la Japana Maro, lime norde kun Ĉinio kaj Rusio kaj sude kun la Korea Markolo, kiu apartigas ĝin disde Japanio. Politike kaj administracie ĝi estas dividata en du ŝtatoj: nome Norda Koreio kaj Suda Koreio, el post la Dua Mondmilito kaj fakte el la Korea Milito.

El la historio menciindas ke jam en la Prahistorio estis praloĝantoj kiuj disvolvigis megalitan kulturon (en Koreio estas la plej multnombraj dolmenoj en la mondo) kaj poste altan nivelon en la metalurgio de la bronzo (Bronzepoko). En la 13-a jarcento okazis invado fare de mongoloj, dum la kerno de la korea regno rezistis.

En la komenco de la 20-a jarcento Koreio estis iom post iom invadita kaj koloniigita de Japanio, kiu el tie invadis poste Manĉurion kaj nordorientan Ĉinion antaŭ la Dua Mondmilito. Post tiu, okazis enlanda milito inter partianoj de komunisma reĝimo kaj partianoj de usonamika regno, nome la Korea Milito.
# Soto

| Soto
 |
| --- |
|  |
| **Budhisma skolo**  |
| **japana zeno • budhismo de Kamakura** |
| Lando*j* | Japanio vd |
| Sidejo
 | Eiheiji
 |
| **Fondinto*j | Dogen vd |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

**Soto** 曹洞宗 (Sōtō-shū, *Soto-fido*?) estas la plej granda el la tri tradiciaj sektoj de Zeno en japana budhismo (la aliaj estas Rinzaio kaj Ōbaku). Ĝi estas la Japana linio de la Ĉina skolo Caŭdongo (曹洞宗), kiu estis fondita dum la dinastio Táng de Dòngshān Liángjiè. Ĝi enfazas la nocion Shikantaza (只管打坐, *Shikantaza*?), *nur decide sidi* sen objektoj, ankroj aŭ enhavo. La meditanto strebas atenti la fluon de pensoj, permesante ilin aperi kaj forpasi sen interfero. Male al la aliaj skoloj de Zeno, la praktikantoj de Soto sidas vizaĝante la muron, anstataŭ la koridoron.

La skolo estis enportita en Japanion ĉ. la jaro 1227 de la bikŝuo Dōgen, kiu trejnis sub la bikŝuo Tiāntóng Rújìng, zena majstro de la skolo Cáodòng en Ĉinio. Dōgen estas konsiderita kiel la patriarko de la skolo Soto en Japanio, kune kun la bikŝuo Keizan.

Kun preskaŭ 14,000 bikŝuejoj, Soto estas unu el la plej grandaj budhismaj organizaĵoj en Japanio.

## Referencoj
# Vasubanduo

|  |
| --- |
|  Vasubandhu  (Sanskrito) |
|  |
|  |
| **Sanskrite:** | वसुबन्धु |
| **Ĉine:** | 世親 (*Shìqīn*) |
| Informoj
 |
| **Skolo:** | Yogācāra
 |
|  |

**Vasubanduo** estis grava bikŝuo el Gandaro kaj unu el la fondintoj de la skolo Yogācāra kune kun sia frato Asango.

Lia komentario pri la *Abidarmo*, la *Abhidharmakośakārikā*, estas uzita en tibeta kaj orientazia budhismoj kiel fonto de nemahajana abidarma filozofio.

## Referencoj

### Bibliografio

* David J. Kalupahana, *The Principles of Buddhist Psychology*, State University of New York Press, Albany, 1987, pp 173–192.
* Francis H. Cook, *Three Texts on Consciousness Only*, Numata Center for Buddhist Translation and Research, Berkeley, 1999, pp 371–383 ("Thirty Verses on Consciousness Only") and pp 385–408 ("Twenty Verses on Consciousness Only")
* Erich Frauwallner, *The Philosophy of Buddhism*, Motilal Banarsidass, Delhi, 2010 [1956].
* Li Rongxi, Albert A. Dalia (2002). The Lives of Great Monks and Nuns, Berkeley CA: Numata Center for Translation and Research
* Thich Nhat Hanh *Transformation at the Base* (subtitle) *Fifty Verses on the Nature of Consciousness*, Parallax Press, Berkeley, 2001; inspired in part by Vasubandhu and his *Twenty Verses* and *Thirty Verses* texts
* Kochumuttom, Thomas (1982). A Buddhist Doctrine of Experience: A New Translation and Interpretation of the Works of Vasubandhu the Yogacarin. Delhi: Motilal Banarsidass
# Ŝaolina templo

la Ŝaolina templo
**Ŝaolina templo** estas templo en Ĉinio, en kiu oni instruas batalarton de ŝaolinoj.

## Historio

La historio de la templo mem estas tre malnova. La templa komplekso konstruiĝis en 495. Plej multe ĝi famiĝis en la jaro 698. En tiu ĉi jaro imperiestro Tĥaj Gung postulis monaĥojn pri helpo kontraŭ ribeliĝinta generalo Wong Ŝ’ĉĥung. La ŝaolinoj montris, ke ili estas tre lertaj batalantoj kaj helpe de sia majstreco en kung-fuo ili laŭvorte dispolvigis la malamikan armeon. La imperiestro estis tre dankema al ili kaj li donis al ilia templo apartajn privilegiojn. La historio ripetiĝis en la jaro 1647, ĉar imperiestro en tiu ĉi periodo denove elvokis ŝaolinajn batalantojn, ĉifoje por defendado de limoj antaŭ atakantoj. La ŝaolinoj denove montris siajn kapablojn, sed tio fariĝis paradokse fatala por ili, ĉar la imperiestro ektimis ilian forton kaj li sendis kontraŭ ili sian armeon. Tiu enpenetris nokte en la templon tra sekreta koridoro, kiun malkaŝis unu perfidema monaĥo, kaj preskaŭ ĉiujn ili mortigis. Eskapis sole 128 ŝaolinoj, kies nombro dum la persekutado maldikiĝis al solaj kvin, kiuj savis sin per fuĝo trans la limo kaj ili fondis ĝis hodiaŭ ekzistantan organizaĵon Triado. Tiu partoprenis en kelkaj ribeloj en Ĉinio kaj en la 20-a jarcento ĝi komenciĝis partopreni en ĉantaĝo kaj en komerco kun drogoj.

La templo estis rekonstruita komence de la 20-a jarcento kaj hodiaŭ ĝi estas kultura kaj historia memorigaĵo. Ĝi konsistas el la templo mem, kie vivas monaĥoj kaj el apudaj konstruaĵoj destinitaj precipe por turistoj kaj servantaj kiel lernejoj de batalartoj. Hodiaŭaj ŝaolinoj aranĝas tra la mondo prezentadojn en kung-fuo.
# Zena Monta Centro de Tassajara

| Zena Monta Centro Tasaĥara |
| --- |
| angle: Tassajara Zen Mountain Center japane: 禅心寺 (Zenshinji) |
|  |
| monaĥejo [+] |
|

---

 |
| Lando |  Usono |
| Municipo | Carmel Valley, CA |
| Situo | 39171 Tassajara Road Carmel Valley, CA 93924 |
|  - koordinatoj | 36° 22′ 12″ N, 121° 35′ 27″ U (mapo)36.369955555556-121.59093611111 [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Zena Monta Centro Tasaĥara (Kalifornio)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Zena Monta Centro Tasaĥara (Usono)DEC |

 |
|  |
| Zena Monta Centro Tasaĥara |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Tassajara Zen Mountain Center** [+] |
| **Retpaĝaro**:  angle |
|  |

La **Zena Monta Centro de Tassajara** (angle *Tassajara Zen Mountain Center* [ˈtɑsəˈhɑɹə zɛn ˈmaʊntn̩ ˈsɛn.təɹ] (proksimume "TAsaHAra ZEN MAŬNtn SENtr"; japane 禅心寺 *Zenshinji* [d͡zẽ̞nɕĩnd͡ʑi], proksimume "dzenŝinĝi") estas la plej aĝa sotozena monaĥejo en Usono kaj ankaŭ la unua zena monaĥejo fondita ekster Azio (konstruita en 1967).

## Etimologio

La monaĥejo estas nomita por la Termofontoj Tassahara sur kiuj la monaĥejo situas. *Tassajara* estas derivita el la hispana *Tasajera* [tasaˈxeɾa], kiu estas derivita el indiĝena esselen-a vorto, kiu signifas 'loko kie viando estas pendigita por sekiĝado.'
# Maŭdgaljajano

|  |
| --- |
|  Moggallāna  (Palio) |
|  |
| **Palie**  | मोग्गल्लान (*Moggallāna*) महामोग्गल्लान (*Mahāmoggallāna*) |
| Informoj
 |
| **Instruisto:** | La budho Gotamo
 |
| **Varno:** | Brahmano
 |
|  |

**Maŭdgaljajano** estis unu el la du ĉefaj viraj disĉiploj de la budho Gotamo kune kun Ŝariputro. Maŭdgaljajano fariĝis *la plej　lerta pri supernaturaj povoj*. Li naskiĝis en brahmana familio el Kolita.

## Notoj

## Referencoj
# Menandro la 1-a

| **Menandro la 1-a** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** |  en Aleksandrio ĉe Kaŭkazo
 |
| **Morto** |  |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Agathoclea (en)    |
| **Infano** | Strato I (en)   |
|  |

**Menandro la 1-a Soter** (antikve-greke *Μένανδρος Αʹ ὁ Σωτήρ*, *Ménandros Aʹ ho Sōtḗr*, "Menandro la 1-a la Savanto"; konata en la hindiaj Paliaj fontoj kiel **Milinda**) estis Hindgreka reĝo de la Hindgreka regno (165/155 –130 a.K.) kiu administris grandajn imperion en la nordokcidentaj regionoj de la Hindia Subkontinento el sia ĉefurbo Sagala. Menandro famis kiel patrono de Budhismo.

Menandro estis dekomence reĝo de Baktrio. Post konkeri Panĝabion li establis imperion en la Hinda Subkontinento etende el la Kabula rivervalo okcidente ĝis la Ravi oriente, kaj el la Sŭat rivervalo en la nordo ĝis Araĥozio (en Provinco Helmand). Antikvaj hindiaj verkistoj indikis, ke li estris ekspediciojn suden al Raĝastano kaj tiom for orienten al la Ganga rivervalo ĝis Pataliputra (Patna), kaj la greka geografo Strabo skribis, ke li "konkeris pli da triboj ol Aleksandro la Granda."

Oni trovis grandajn nombrojn de moneroj de Menandro, kio atestas kaj la floran komercon kaj la daŭron de sia regado. Menandro estis ankaŭ patrono de Budhismo, kaj liaj konversacioj kun la budhisma saĝulo Nagasena estas registritaj en la grava budhisma verko "Milinda Panha" ("La demandoj de la reĝo Milinda"; *panha* signife "demando" en Palia). Post sia morto en 130 a.K., li estis sukcedita de sia edzino Agatokleja, ebla filino de Agatokles de Baktrio, kiu regis kiel regento por sia filo Stratono la 1-a. Budhisma tradicio rakontas, ke li redonis sian regnon al sia filo kaj retiriĝis el la mondo, sed Plutarko rakontas, ke li mortis dummilite, kaj ke liaj restaĵoj estis dividitaj egalece inter la urboj por esti entempligitaj en monumentoj, probable stupoj, tra lia tuta regno.

## Vidu ankaŭ

* Greka Budhismo

## Notoj

## Bibliografio

* Monnaies Gréco-Bactriennes et Indo-Grecques, Catalogue Raisonné, Osmund Bopearachchi, 1991, Bibliothèque Nationale de France, ISBN 2-7177-1825-7.
* The Shape of Ancient Thought. Comparative studies in Greek and Indian Philosophies by Thomas McEvilley (Allworth Press and the School of Visual Arts, 2002) ISBN 1-58115-203-5
* Buddhism in Central Asia by B.N. Puri (Motilal Banarsidass Pub, January 1, 2000) ISBN 81-208-0372-8\* The Greeks in Bactria and India, W. W. Tarn, Cambridge University Press.
* Dictionary of Buddhism, Damien Keown, Oxford University Press ISBN 0-19-860560-9
* De l'Indus à l'Oxus, Archéologie de l'Asie Centrale, Osmund Bopearachchi, Christine Sachs, ISBN 2-9516679-2-2
* The Diffusion of Classical Art in Antiquity by John Boardman (Princeton University Press, 1994) ISBN 0-691-03680-2
* The Crossroads of Asia. Transformation in Image and symbol, 1992, ISBN 0-9518399-1-8
* Indo-Greek, Indo-Scythian and Indo-Parthian coins in the Smithsonian institution, Smithsonian Institution, Bopearachchi, 1993
# Budhismaj festoj

Jen listo de festoj kiuj estas solenataj de diversaj budhistoj.

* Boditago - Solenado de la bodio de la budho Ŝakjamuni.
* Budha tago kaj Budhonasko - Solenado de la naskiĝo de la budho Ŝakjamuni.
# Registroj de spiritoj

| Registroj de spiritoj |
| --- |
|  |
| **literatura verko** |
| Aŭtoroj
 |
| Aŭtoro | Gan Bao
 |
| Lingvoj
 |
| Eldonado
 |
|  |

Kovrilo de eldono de *Registroj de Spiritoj* de 1937 (1-a volumo)
Paĝoj de eldono de *Registroj de Spiritoj* de la periodo Wanli de la dinastio Ming
Registroj de spiritoj (tradicia skribo 搜神記, simpligita skribo 搜神记, pinjine *Sōushén Jì*, EPĈ-sisteme *Soŭŝen Ĝji*) estas ĉinlingva kompilo de legendoj, noveloj, kaj onidiroj pri ĉinaj dioj, ĉinaj fantomoj, kaj aliaj supernaturaĵoj. Kvankam la aŭtoro ne estas eksplice nomita en la teksto, oni kredas, ke ĝin verkis Gan Bao (foje erare nomata Yu Bao), historiisto en la kortego de Imperiestro Yuan (d) de la dinastio Jin ĉirkaŭ 350. Ĝi estis reeldonita plurfoje, interalie en 1593. La eldonoj kutime konsistas el 464 rakontoj.

## Rakontoj

Iuj menciindaj rakontoj en *Registroj de spiritoj* estas:

* Gan Jiang Mo Xie〈干將莫邪〉
* Wu Wang Xiao Nü〈吳王小女〉
* Li Ji Zhan She〈李寄斬蛇〉(*Li Ji mortigas serpentegon*), simila al la legendo de Chen Jinggu.
* Han Bing Fufu〈韓憑夫婦〉
* Rakonto pri cignovirino (d) kiu edziniĝas al homa viro.
* "Zhang Shugao kaj la sanganta arbo"

## Posta ricevo

Pu Songling citas la verkon de Gan Bao kiel multe pli grandan ol sia propra *Mirrakontoj de Liaozhai*, kiu nun estas fama.

## Referencoj

## Literaturo

* 搜神記 (Sou Shen Ji) ĉe Project Gutenberg
* *Noveloj el antikva Ĉinio* (inkludas tradukon de iuj rakontoj). ĈEE, 1988.
* Gao Jingmin. *Cent ĉinaj fabloj* (inkludas almenaŭ unu rakonton). Tr. Yu Tao kaj Wang Lihua. ĈEE, 1999.
* Gan Bao. *In Search of the Supernatural: The Written Record*, tradukita en la anglan de Kenneth J. DeWoskin kaj James Irving Crump. Stanford University Press, 1996. (ISBN 0-8047-2506-3)
* Gan Bao. *A la recherche des esprits: récits tirés du Sou Shen Ji* (parta traduko en la francan). Gallimard, 1992. (ISBN 2-07-072767-X)
* (1942) “Again Some Chinese Tales of the Supernatural: Further Remarks on Kan Pao and His Sou-shên chi”, *Journal of the American Oriental Society* **62** (4), p. 305–308. doi:10.2307/594034.

* Xie, Wenjuan. (2014) “Encountering Ghost Princesses in Sou Shen Ji: Rereading Classical Chinese Ghost Wife Zhiguai Tales”, *Unsettling Assumptions: Tradition, Gender, Drag*. University Press of Colorado, p. 244–260. ISBN 978-0-87421-897-8.
# Huangan

| Huangan
 |
| --- |
|  |
| departemento-ranga urbo  urbego   vd |
| Administrado
 |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Ĉiĉiharo (2009–)  vd |

 |
| **Poŝtkodo** | 438000
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 6 333 000  (2019) [+] |
| **Loĝdenso** | 363 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 30° 27′ N, 114° 53′ O (mapo)30.45114.875 [+] |
| **Areo** | 17457,2 km² (1 745 720 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+08:00 [+] |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Huangan (Ĉinio)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Huangan |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Huanggang, Hubei [+] |
|  |

**Huangan**  prononco, per simpligita ĉina skribo **黄冈,** per tradicia ĉina skribo **黃岡,** per pinjino *Huánggāng* estas (triaranga) milionurbo je prefektuja nivelo en provinco Hubejo en Ĉina Popola Respubliko.

Vendeja vojangulo en Huangan

## Demografio

En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis 5 882 719 homoj.

## Geografio

Rivera haveno
La kuntirita urbego kuŝas sur areo 17 447 km² kaj administras 12 dividojn laŭ Jangzio. Eĝou etendiĝas en la alia riverbordo.

## Historio

Huangan havas historion de almenaŭ 2,000 jaroj. En tiu longa periodo la administraj limoj ofte ŝanĝiĝis.

## Ekonomio

La prefektujnivela urbego havas signifan agrikulturon, ekzemple herbokuracadajn kreskaĵojn, organikajn legomojn, maronojn, teojn, rizojn, krome gravas la brutbredado kun fiŝkaptado. La industrio kaj turismo aldonas al la ekonomio.

## Edukado

En Huangan sola universitato funkcias.

## Trafiko

Stacidomo
La milionurbo estas alirebla facile trajne kaj voje, krome ŝipe laŭ Jangzio. La flughaveno funkcias en Vuhano 90 km for. Du pontoj ligas Huangan al Eĝou.

## Klimato

La klimato estas humida subtropika laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cfa). La jara averaĝa temperaturo estas 18 °C kaj varias inter 14-22 °C. Jare averaĝe pluvas 1353 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la precipitaĵo estas pli inter marto-aŭgusto.

Bildoj pri Huangan (1/12) ▶Pordego de parko ◀ (2/12) ▶Agrikultura oficejo ◀ (3/12) ▶Statuo ◀ (4/12) ▶Historia domo ◀ (5/12) ▶Muzeo ◀ (6/12) ▶Biblioteko ◀ (7/12) ▶Universitato ◀ (8/12) ▶Hotelo ◀ (9/12) ▶Templo ◀ (10/12) ▶Pagodo ◀ (11/12) ▶Konfucea templo ◀ (12/12) Kirko

## Vidindaĵoj

* pluraj preĝejoj
* muzeoj
* statuo

## Ĝemelurboj

* Ĉiĉihar en Ĉinio

## Fontoj

* WikiTrans
# Ŝjuanĉen

| Ŝjuanĉen
 |
| --- |
|  |
| departemento-ranga urbo  urbego   vd |
| Administrado
 |
| **Poŝtkodo** | 242000
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 2 500 063  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 203 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 30° 57′ N, 118° 45′ O (mapo)30.94751118.75178 [+] |
| **Areo** | 12312,55 km² (1 231 255 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+08:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Ŝjuanĉen (Ĉinio)DEC |
| Situo de Ŝjuanĉen |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Xuancheng [+] |
|  |

**Ŝjuanĉen,** ĉine **宣城,** laŭ pinjino *Xuānchéng* estas prefektujnivela milionurbo, kaj universitata urbo en provinco Anhujo en Ĉina Popola Respubliko.

Riverbordo en Ŝjuanĉen

## Loĝantaro

En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis 2 500 063 homoj.

## Geografio

Ŝjuanĉen kuŝas sur ebenaĵo, montetoj, montoj, valoj kaj basenoj en la malsupra akvokolekta baseno de la rivero Jangzio kaj la delto de ties rivero. La areo konsistas el sep distriktnivelaj dividoj sur areo de 12 313 km². Vuĥu troviĝas 58, provinca sidejo Hefejo 172, Ŝanhajo 257, ĉefurbo Pekino 1021 km aere laŭ [1].

## Historio

Urba panoramo kun parko
Arkeologiaj elfosaĵoj sugestas, ke la teritorio estis loĝata dum pli ol kvar mil jaroj. La konata ĉina historio ĉi tie komenciĝis ekde 109 a.K. Komandejo estis establita en 281 p.K. Ŝjuanĉen fariĝis prefektujnivela urbego en 2000.

## Ekonomio

La ĉefaj industriaj produktoj inkluzivas trinkaĵojn, ŝtofojn, betonon, elektronikajn komponantojn, sterkaĵojn, paperojn. Tiu loko estas historia centro por la produktado de paperoj por kaligrafio kaj pentrado.

## Edukado

Po unu universitato kaj altlernejo certigas la altnivelan edukon.

## Trafiko

Stacidomo de Ŝjuanĉen
Ŝjuanĉen estas bone alirebla trajne kaj voje. Pri ebla flughaveno informo mankas.

## Klimato

La prefektujnivela milionurbo havas subtropikan humidan musonan klimaton (Cwa) kun kvar apartaj sezonoj kaj abunda precipitaĵo. El la kvar sezonoj la somero estas la plej longa. La jara averaĝa temperaturo estas 16,5 °C kaj varias inter 12-22 °C. Jare averaĝe pluvas 1398 mm, en ĉiuj monatoj pluvas. La pluvo kulminas junie kaj malkulminas decembre.

Bildoj pri ŜjuanĉenUrba panoramo kun pagodo Ĝemela pagodo Banko

## Vidindaĵoj

* ĝemela pagodo

## Ĝemelurboj

* Balaĥna en Rusio

## Fontoj

* Angla Vikipedio

## Eksteraj ligiloj
# Dormurbo

Navedantoj atendante je la matentrajno en Maplewood, Nov-Ĵerzejo, por vojaĝi al Novjorko
**Dormurbo**, **dormejurbo**, **pendolurbo**, aŭ **navedurbo** estas urbo kies loĝantoj normale laboras aliloke, plej ofte en plej granda urbo, kvankam ili vivas kaj dormas en tiuj najbarecoj. La nomo ankaŭ indikas ke tiuj komunumoj havas malmulte da komerca aŭ industria agado preter malgranda kvanto de podetala komerco, orientita direkte al servado de la loĝantoj.

Antaŭurbo aŭ ĉeurbo kaj dormurboj estas ofte ĉe samaj lokoj, sed foje ne. La termino *dormurbo* priskribas la ĉefan ekonomian funkcion de la loko. Antaŭurbo male estas komunumo de malplia grando, denseco, politika gravo aŭ komerco ol ĉe najbara komunumo.

## Vidu ankaŭ

* Pendolado

## Eksteraj ligiloj

* "Commuters," Arkivigite je 2016-03-25 per la retarkivo Wayback Machine (19a Dec., 2011) poezis priskribo de la pendolado el Nov-Ĵerzejo al Novjorko, fare de Steve Peacock. Ĉe InDigestMag.
* Central City White Flight: Racial and Nonracial Causes
* Rybczynski, Witold (Nov. 7, 2005). "Suburban Despair". *Slate*.
* Spectorsky, Auguste C.. (1955) *The Exurbanites*. Lippincott, Philadelphia. OCLC 476943.

* Living Large, by Design, in Middle of Nowhere New York Times privata enhavo
* Finding exurbia: America's fast-growing communities at the metropolitan fringe. Berube, A., Singer, A., Wilson, J.H. & Frey, W.H. (2006, Oktobro). The Brookings Institution. Konsultita la 23an de Decembro, 2006.
# Ĉofu (urbo)

| Ĉofu
 |
| --- |
|  |
| urbo de Japanio  urbego   vd |
|  |  |
| Flago
 | Blazono
 |
| Administrado
 |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Kijimadaira (en)    vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Yoshiki Nagatomo
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 240 359  (2021) [+] |
| **Loĝdenso** | 11 138 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 35° 39′ N, 139° 32′ O (mapo)35.650583333333139.54066666667 [+] |
| **Areo** | 21,58 km² (2 158 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC+09:00 [+] |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ĉofu (Ĉinio)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Ĉofu |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Chofu, Tokyo [+] |
|  |

**Ĉofu** (japane 調布市), estas urbego en Japanio, en la ĉefinsulo Honŝuo, en la regiono Kanto, en la okcidenta parto de Tokio. La loknomo signifas tion, ke oni permesis al ĝi pagi impostojn per ŝtofo anstataŭ per rizo.

Urbodomo de Ĉofu

## Demografio

En 2021 Ĉofu havis populacion de 238 087. En la 1950-aj jaroj la loĝantaro atingis la internacian kvalifikon urbego (pli granda, ol cent mil). La loĝantaro daŭre pliiĝas.

## Geografio

La urbego estas 20 kilometrojn okcidente de la centro de Tokio sur geografia teraso sur areo 22 km².

Loĝejoj en Ĉofu
## Historio

Tiu areo estis loĝata ekde la japana paleolitika epoko, multaj restaĵoj estis malkovritaj. Dum la epoko de Edo la areo prosperis kiel poŝta stacio. La tuta distrikto estis transdonita al la kontrolo de Tokio la 1-an de aprilo 1893. En 1955 Ĉofu kuniĝis kun la najbara urbo por formi la nunan urbon.

## Ekonomio

La urbego estas ĉefe regiona komerca centro kaj dormĉambro (navedurbo) de Tokio. La ĉefsidejo de la Japana Aerospaca Esploragentejo ankaŭ troviĝas ĉi tie.

Universitato
## Edukado

Pluraj universitatoj funkcias en Ĉofu.

## Trafiko

Kiel antaŭurbo de Tokio, ĝi estas facile alirebla trajne kaj ĉefvoje, krome ekzistas enlanda flughaveno.

## Klimato

Ĉofu situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La meza jara temperaturo estas 16 °C kaj varias 12-20 °C. La jarpluvo averaĝas 1598 milimetrojn. En ĉiuj monatoj pluvas, sed ĝi kulminas septembre kaj oktobre.

## Vidindaĵoj

* botanika ĝardeno
* teatro
* muzeo
* preĝejoj
* festivalo kun 300 mil homoj

## Fontoj

* WikiTrans

Bildoj pri ĈofuStacidomo Poŝto Kultura halo Aĉetstrato Vendejego Botanika ĝardeno
# Investobanko

**Investbanko** (angle *Investment Bank*) estas korporacio de tipo financa institucio, kiu organizas kapitalkolektadon en tutmondaj financaj merkatoj por grandaj kompanioj kaj registaroj, kaj ankaŭ provizas konsultajn servojn pri la aĉeto kaj vendo de entreprenoj, kurtaĝajn  servojn, estante ĉefa peranto en komercado de akcioj kaj obligacioj, derivaĵaj financaj instrumentoj, valutoj kaj krudvaroj, kaj ankaŭ eldonas analizajn raportojn pri ĉiuj merkatoj, en kiuj ĝi funkcias. Investbankoj ankaŭ povas enkonduki grandajn kaj malgrandajn kompaniojn en borson (IPO), kaj ankaŭ organizi fuziojn kaj akirojn.

Investbanko ne akceptas deponaĵojn kaj ne eldonas privatajn pruntojn por loĝado, aŭtoj, konsumvaroj kaj similaj, male al ordinaraj komercaj kaj ŝparbankoj.

**Investbankistoj** provizas servojn al kaj la "vendoflanko" kaj la "aĉetoflanko", okupiĝas pri monkolektado per monasekurado, kaj reprezentas siajn klientojn en la emisio de valorpaperoj (IPO).

Usonaj bankoj estis dividitaj en komercajn kaj investajn bankojn en la 1930-aj jaroj pro la Granda Depresio. Tamen, en 1999, la Glass-Steagall-Leĝo estis nuligita kaj komercaj bankoj denove rajtis okupiĝi pri investa bankado.

La situacio komencis ŝanĝiĝi rilate al la krizo de 2007-2008 : multaj landoj, inkluzive de Britio kaj Usono, diskutas la temon de apartigo de investa bankado de komerca bankado. Ĉe multaj aliaj landoj tiu divido ne estas komuna.

Dum 2008, ĉiuj kvin plej grandaj usonaj investbankoj estis aŭ akiritaj, deklaritaj bankrotaj aŭ havis sian komercan statuson ŝanĝitan al komerca bankado.

Tipoj de unuoj operaciantaj ĉe la aĉetflanko, al kiuj investbankoj konsilas, estas privataj akcifondusoj, investfondusoj, asekuraj kompanioj kaj heĝfondusoj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Heĝfonduso