# Ihara Saikaku

| **Ihara Saikaku** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **井原西鶴**  |
| **Naskiĝo** | 1-an de januaro 1642 (1642-01-01) en Nakatsu
 |
| **Morto** | 9-an de septembro 1693 (1693-09-09) (51-jaraĝa) en Yariyamachi
 |
| **Etno** | japanoj vd |
| **Lingvoj** | japana vd |
| **Ŝtataneco** | Japanio   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Profesio
 |
| **Alia nomo** | 鶴永 • 二万翁 • 西鵬 vd |
| **Okupo** | poeto  dramaturgo  romanisto  verkisto   vd |
| **Aktiva en** | Osako vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | The Life of an Amorous Man ❦ Five Women Who Loved Love ❦ The Life of an Amorous Woman ❦ La Granda Spegulo de Vira Amo ❦ Transmission of the Martial Arts ❦ The Eternal Storehouse of Japan ❦ Reckonings that Carry Men Through the World ❦ flosmonda literaturo vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Ihara Saikaku** (井原 西鶴, katakana いはら さいかく; reala nomo : Hirajama Tōgo (平山 藤五); naskiĝis en 1642 en Osako; mortis en 1693) estis japana verkisto de la Edo-epoko. Li estas konsiderata la unua japana socia kritikisto, kiu kreis novan formon de prozo, plenigita per *hajkaj* elementoj, kun libroj kiel *Nanshoku Ōkagami* (La granda spegulo de vira amo, 1687) aŭ *Kōshoku Ichidai Otoko* (La vivo de enamiĝinto).

Ihara estas unu el la plej elstaraj verkistoj de la moderna epoko. Li ŝuldas sian altan estimon al la bonega stila kaj kompona formo de siaj verkoj, kiuj reflektas la aspirojn, idealojn kaj sociajn kaj kulturajn kondiĉojn de la nova burĝa klaso. Lia verko memorigas pri la eŭropa pikareska romano, en kiu dramaj spertoj prezentitaj de malproksime fariĝas ordinaraj eventoj en la vivoj de la naturo kaj homoj. La aŭtoro povas esti komparata kun Daniel Defoe, Boccaccio kaj Rabelais. Lin karakterizas malabunda uzo de rimedoj, rapida rakonto, akra spriteco kaj subitaj transiroj de la serioza al la komika.

Japanaj romanistoj de la 19-a kaj 20-a jarcentoj savis lin el la forgeso, en kiun li falis post sia morto.

## Verkado

Ihara komencis kiel hajka poeto kaj poste fondis la ĝenron *Ukijo-zōŝi*. Lia unua rakonto estis *Koshoku ichidai otoko*, publikigita en 1682.

Li kolektis rakontojn, anekdotojn kaj klaĉojn. Li verkis multajn novelojn kaj romanojn pri la vivoj de militistoj, urbanoj, aktoroj, samseksemuloj, korteganinoj kaj malriĉuloj. Li ankaŭ verkis pri la samurajo.

Li verkis hajkojn kun rimarkinda stila esprimivo laŭ la maniero de la Danrin*-*skolo. Li ankaŭ verkis romanojn pri moraleco, realismaj kaj satiraj, inspiritaj de la vivo de grandaj urboj, pri la temo de amo kaj la pasio por mono.

Ihara Saikaku iniciatis novan ĝenron de prozo — (japane 浮世草子, *ukijozoŝi*, "verkoj pri la ŝanĝiĝanta/fluida mondo"). La kernaj ideoj de ĉi tiu ĝenro estas konscio pri la nefidindeco, malforteco kaj ŝanĝebleco de la mondo, la foresto de io ajn fidinda aŭ eterna en ĝi.

Lia kapablo verki poemojn en veraj maratonaj kunsidoj, plej fame, dum la daŭro de unusola diurno en 1677 Saikaku estas konata pro komponado de 1 600 hajkajaj versoj kaj mirinde 23 500 versojn en unusola diurno en 1684. — gajnis al li la kromnomon " *Majstro de 20 000 Hajkoj* ". Alia kromnomo estis *Oranda Saikaku*, signifante *"Holland-Saikaku"* (Nederlanda-Okcidenta Gruo), sed tio verŝajne ne rilatis al ia ajn ligo kun Nederlando — la sola fremda ŝtato permesita establi komercstacion en Japanio — sed simple reflektis la fakton, ke Saikaku ne estis konservativa, malnov-stila japana verkisto. La nova, moderna stilo de hajko, kiu aperis ĉirkaŭ 1670, estis pli populara, spriteca kaj pli fokusis al la individuo ol siaj antaŭuloj.

Rektaj influoj de Saikaku troveblas, ekzemple, en la verkoj de Ejima Kiseki . La verkoj de la aŭtoro ankoraŭ estas publikigataj hodiaŭ kaj komparataj kun Boccaccio kaj Casanova.

Kratero sur Merkuro estas nomita laŭ Saikaku .

## Verkaro (elekto)

* 好色五人女 (*Kōshoku Gonin Onna*) (Kvin rakontoj pri amantaj virinoj), 1685.
* 本朝二十不孝 (*Honchō Nijū Fukō*) (Dudek kazoj de mallojalaj infanoj), 1685
* 武道伝来記 (*Budō Denraiki*) (Transdono de luktosporto", 1687
* 武家義理物語 (*Buke Giri Monogatari*) (Rakontoj de la honoro de la Samurajo), 1688
* 日本永代蔵 (*Nippon Eitaigura*) (La eterna trezorejo de Japanio), 1688
* 世間胸算用 (*Seken Munazan'yō*) (Kalkuloj kiuj helpas homon navigi ĉi tiun intrigeman mondon), 1692

## En Esperanto aperis

* *Kvin virinoj de amoro* (japane 好色五人女; traduko MIYAMOTO Masao, eldonejo Libroteko Tokio, dua reviziita eldono 1989. Unua eldono 1966 de eldonejo Librejo Pirato); numero 7-a en Serio Oriento-Okcidento.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Samseksemo en Japanio (japane *Ŝudo*)
* La granda spegulo de vira amo
* *Ĉōnin*, socia klaso (d:Q115847)