Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# RISC

| RISC
 |
| --- |
|  |
| **design paradigm (en)**  |
| **Dum** | 1960-aj jaroj - nekonata/nuntempe
 |
|  |

Procesoro Sun UltraSPARC
**RISC** (angle *RISC*: r**educed **i**nstruction **s**et **c**omputer*, "reduktita instrukciara komputado") estas speco de procesora arĥitekturo kiu estas karakterizita per bazaj instrukcioj facile malkodigeblaj, nur kunmetitaj el simplaj instrukcioj.

Tiu strategio estis bone adaptita al la realigo de mikroprocesoroj. En la malfruaj 1980-aj jaroj kaj fruaj 1990-aj jaroj ĝi konkuris kun pli pezaj tradiciaj arĥitekturoj CISC (angle *complex instruction-set computer*, "kompleksa instrukciara komputado"). Efektive, la grandaj diferencoj en grandeco, malkoda tempo kaj ekzekuttempo estis malfavoraj al optimumoj de la tielnomita tipo "instrukcivico" (aperintaj en CDC 6600).

La apero de hibridaj arĥitekturoj kiel la Pentium Pro (CISC imitita de RISC) ĉesigis, pro malapero de komparnormoj, ĉi tiun militon, kiu fariĝis multe pli merkata ol teĥnika ĉirkaŭ 1990, teĥnikoj evoluintaj ambaŭflanke kaj ĉiu komparante siajn procezojn al tiuj de la aliaj ses jarojn pli frue.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* PowerPC
* PA-RISC
* John Cocke
* CISC

## Eksteraj ligiloj

* RISC vs. CISC (angle)
* What is RISC (angle)

## Fonto

|  |  |
| --- | --- |
|  | En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "Processeur à jeu d'instructions réduit" en la franca vikipedio (fonta versio 192511037). En historio de la alilingva artikolo troveblas la kontribuantoj. |
# Remington

| Remington
 |
| --- |
|  |
|  |
| **entrepreno**  |
| **Dum** | 1927 - 1955
 |
| **Antaŭulo** | Eckert–Mauchly Computer Corporation
 |
| **Sekvanto** | Sperry Corporation
 |
| **Sidejo** | Bufalo
 |
| Lando
 | Usono
 |
| **Agokampo** | komputilo
 |
|  |

Eliphalet Remington
La firmao **E. Remington and Sons** (1816–1896) estis fabrikisto de pafiloj kaj skribmaŝinoj.

Fondita en 1816 per Eliphalet Remington en Ilion, Novjorko.

Je la 1-a de marto, 1873 ĝi konatiĝis pro la fabrikado de la unua komerca tajpilo aŭ skribmaŝino.

Fama frua uzanto de la Remington-skribmaŝino estis Mark Twain.

Pli poste en 1951 ĝi fabrikis la UNIVAC-linion de grandaj komputiloj.

Remington skribmaŝino
# Volgogermanoj

| Volgogermanoj
 |
| --- |
|  |
|  |
| **etna komunumo** |
| **Rusiaj germanoj** |
| Ŝtatoj kun signifa populacio |
|  |
| Lingvo(j)
 |
| rusa lingvo • germana lingvo • hesiaj dialektoj de la germana • Palatinata germana dialektaro • plaŭtdiĉa lingvo • ŝvaba dialekto
 |
| Religio
 |
| luteranismo • katolikismo • baptismo • menonitismo • ortodoksa kristanismo  |
|  |

Etnaj Germanoj el la Volga regiono ĉe rifuĝejo en Schneidemühl, Germanio, en 1920
La **Volgogermanoj** (germane *Wolgadeutsche* aŭ germane *Russlanddeutsche*, ruse *поволжские немцы*, *povolĵskie nemci* aŭ ruse *немцы Поволжья*) estis etnaj Germanoj kiuj loĝis laŭlonge de la Rivero Volga en la regiono de sudorienta Eŭropa Rusio ĉe Saratov kaj sude. Rekrutita kiel elmigrantoj al Rusio en la 18a jarcento, ili rajtis pluteni sian germanajn kulturon, lingvon, tradiciojn kaj ekleziojn: (Lutera, Reformita, Katolika, kaj Menonita). En la 19a kaj komenco de la 20a jarcentoj, multaj Volgogermanoj elmigris al Dakotoj kaj al aliaj ŝtatoj en Okcidenta Usono, same kiel al Kanado kaj al Sudameriko.

Post la Naziisma invado de Sovetunio en 1941 dum la Dua Mondmilito, la soveta registaro konsideris la Volgogermanojn eventualajn kunlaborantojn kaj transportis multajn el ili orienten, kie multaj mortiĝis. Post la milito, Sovetunio forpelis kelkajn etnajn germanojn okcidenten. Fine de la 1980-aj jaroj, multaj el la restintaj etnaj germanoj moviĝis el Sovetunio al Germanio.

## Vidu ankaŭ

* Rusiaj germanoj
* Germanoj de Kazaĥio
* Germana lingvo en Rusio

## Eksteraj ligiloj

* The Center for Volga German Studies at Concordia University Arkivigite je 2008-09-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Germanoj el *Russia Heritage Society*
* Flago
* Volgogermanoj
* *American Historical Society of Germans from Russia* Arkivigite je 2020-05-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Germans from Russia Heritage Collection North Dakota State University Arkivigite je 2008-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Germans from Russia in Argentina Genealogy Arkivigite je 2005-08-30 per la retarkivo Wayback Machine hispane
* Wolgadeutschen Arkivigite je 2007-08-30 per la retarkivo Wayback Machine ruse
* The Golden Jubilee of German-Russian Settlements of Ellis and Rush Counties, Kansas Arkivigite je 2005-04-21 per la retarkivo Wayback Machine
* Germanoj el Rusio en Argentino Arkivigite je 2005-12-01 per la retarkivo Wayback Machine
* German Memories - Volga Germans Migration Towards Americas Arkivigite je 2008-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
# Kondutkodo

En la mondo de entrepreno, **kondutkodo** estas oficiala deklaro de valoroj kaj de komercaj praktikoj, kelkfoje etendita al la provizantoj de la entrepreno. La kodo formaligas iujn agadprincipojn kaj « minimumajn » normojn: publikigante sian kondutkodon, entrepreno devontigas sin obei tiujn normojn kaj devigi ankaŭ siajn vickontraktantojn kaj provizantojn obei ilin.

La kondutkodoj estas adoptitaj kadre de strategioj de daŭriva disvolviĝo kaj de socia respondebleco de entreprenoj (SRE).

En iuj kazoj, la kodo estas elpensita rekte de entrepreno por ties laboro, kaj en aliaj kazoj, la kodo estas redaktita de ne-registara organizaĵo (NRO) aŭ de alia organizaĵo kaj proponita por subskribo al multaj entreprenoj.

Kondutkodo povas esti globala aŭ koncerni aparte la sociajn praktikojn de entrepreno (rifuzo de la infanlaboro, ktp.), la etikajn praktikojn (lukto kontraŭ korupcio, ktp.) aŭ la mediajn praktikojn (principo de singardo, prioritata uzo de renoviĝantaj energioj).

## Kelkaj ekzemploj de kondutkodoj

Ekzistas iuj kondutkodoj aplikeblaj al ĉiuj entreprenoj en ĉiuj sektoroj, ili aperis komence de la 1980-aj jaroj. Temis plej ofte pri iniciativoj plurpartiaj, arigantaj ekde komenco entreprenojn el la ĉefaj koncernataj sektoroj, sed ankaŭ socialajn aŭ mediajn NROjn, internaciajn instituciojn, ktp.

### Principoj de CERES

La Coalition for Environmentally Responsible Economies (CERES), usona senprofitcela reto de investistoj, de mediaj organizaĵoj kaj de interesgrupoj, kreis en 1989 median kondutkodon, kiu konsistas el dek punktoj :

* Protekto de biosfero (progresiva forigo de ĉiu substanco kapabla kaŭzi mediajn damaĝojn al aero, akvo, tero kaj loĝantoj).
* Daŭriva uzo de krudmaterialoj, aŭ renoviĝantaj (akvo, arbaroj, ktp.), aŭ ne-renoviĝantaj (nafto, natura gaso, ktp.).
* Redukto kaj reciklado de ruboj.
* Konservado de energio (plibonigo de energia efiko kaj prefero donita al la fontoj de renoviĝantaj kaj daŭrivaj energioj).
* Redukto de riskoj (aparte en sano, sekureco kaj medio, por la dungitoj kaj por la najbaraj loĝantaroj).
* Sekureco de la produktoj kaj servoj (inkluzive de la informado al la konsumantoj pri la uzo kaj la riskoj).
* Riparo de medio (inkluzive de kompensado de la damaĝoj kaŭzitaj al Tero kaj al personoj).
* Informado de la publiko (inkluzive de dialogo kun la partoprenantoj).
* Engaĝiĝo de la estraro.
* Realigo de revizoradoj kaj publikigo de raportoj (laŭ la principoj starigitaj de CERES « CERES reports) ».

Informoj :

## Referencoj

## Bibliografio

* Élisabeth Laville, *l'entreprise verte*, eldonisto Village Mondial, 2002

## Vidu ankaŭ

* Hays-kodo
* Entreprenkulturo
* Daŭriva disvolviĝo
* Socia respondebleco de entreprenoj
* Regprincipoj de entrepreno
# Rakontado

*La Knabaĝo de Raleigh* (angle) de John Everett Millais, olea pentraĵo sur kanvaso, 1870.
 Maristo diras al la juna Walter Raleigh kaj lia frato la rakonton de kio okazis dum vojaĝo.
**Rakontado** estas la socia kaj kultura agado rilate la transdonon de rakontoj per vortoj, sonoj, kaj bildoj. Rakontado ofte engaĝas improvizadon, teatrecon, aŭ beligadon. En ĉiuj kulturoj oni dividas rakontojn aŭ historietojn por amuzi, por eduki, por konservi kulturon, kaj por internigi moralajn valorojn. Kernaj elementoj de rakontoj kaj rakontado inkluzivas intrigon, rolulojn, kaj literaturan vidpunkton. Oni uzas la terminon ‘rakontadon’ en mallarĝa senco precize por signifi parolan rakontadon, kaj en pli larĝa senco por signifi teknikojn kiujn oni uzas en aliaj komunikiloj por disvolvi aŭ malkaŝi la fluon de rakonto.

## Vidu ankaŭ

* Rakont-arto
# RUS

La vorto aŭ literkombino **Rus** havas plurajn signifojn:

* **rus** estas kodo de rusa lingvo laŭ la normo ISO 639-3.
* **Fântânele-Rus** estas vilaĝo en distrikto Sălaj en Rumanio.
* **RUS** estas landokodo de Rusio laŭ normo ISO 3166.
* **Rus (Dumbrăvița)** estas vilaĝo en distrikto Maramureș en Rumanio.
* **Rus (Sălaj)** estas vilaĝo en distrikto Sălaj en Rumanio.
* **Rus (Hispanio)** estas komunumo en Hispanio.
# Baltoj

| Baltoj
 |
| --- |
| **etnolingva grupo** |
| **Eŭropanoj** |
| Ŝtatoj kun signifa populacio |
|  |
| Lingvo(j)
 |
| latva lingvo • litova lingvo
 |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | Western Balts (en)  orientaj baltoj latvoj Litovoj  vd |

 |
|  |

Distribuo de triboj de **baltoj**, ĉirkaŭ 1200 p.K. La Orientaj Baltoj montriĝas en brunaj nuancoj dum la Okcidentaj Baltoj montriĝas verde. La limoj estas proksimumaj.
La **Baltoj** aŭ **Balta popolo** (litove *baltai*, latve *balti*) estas Hindeŭropa etno-lingva grupo kiu parolas aŭ parolis unu el la Baltaj lingvoj, nome branĉo de la familio de Hindeŭropaj lingvoj, kiuj estis origine parolataj de triboj kiuj vivis en areon oriente de la duoninsulo Jutlando kaj okcidente de la basenoj de la riveroj Moskva, Oka kaj Volgo. Unu el la karakteroj de la Baltaj lingvoj estas la nombro de konservismaj aŭ arkaikaj trajtoj retenitaj. Inter la Baltaj popoloj estas la modernaj Litovoj, Latvoj (inklude la Latgalianojn) — ĉiuj orientaj Baltoj — same kiel la Praprusoj, Jotvingianoj kaj la Galindianoj — okcidentaj Baltoj — kies lingvoj kaj kulturoj estas nune formortintaj.

## Referencoj

## Bibliografio

### Anglalingvaj

* Endre Bojtár (1999). Foreword to the Past: A Cultural History of the Baltic People. Budapest and New York: Central European University Press. p. 9. ISBN 978-963-9116-42-9.
* Gimbutas, Marija (1963). The Balts. London: Thames & Hudson.
* "Lithuanians". 1911 Encyclopædia Britannica (1a eld.). 1911.

### Pollingvaj

* "Bałtowie". Encyklopedia Internetowa PWN. Arkivita el la originalo la 26an de Aprilo, 2005. [1] Alirita la 4an de Septembro, 2017.
* Antoniewicz, Jerzy; Aleksander Gieysztor (1979). Bałtowie zachodni w V w. p. n. e. – V w. n. e. : terytorium, podstawy gospodarcze i społeczne plemion prusko-jaćwieskich i letto-litewskich. Olsztyn-Białystok: Pojezierze. ISBN 83-7002-001-1.
* Kosman, Marceli (1981). Zmierzch Perkuna czyli ostatni poganie nad Bałtykiem (in Polish). Warsaw: Książka i Wiedza.
* "Bałtowie". Wielka Encyklopedia PWN (a eld.). 2001.
* Okulicz-Kozaryn, Łucja (1983). Życie codzienne Prusów i Jaćwięgów w wiekach średnich. Warsaw: Państwowy Instytut Wydawniczy.
* Čepiene, Irena (2000). Historia litewskiej kultury etnicznej. Kaunas, "Šviesa". ISBN 5-430-02902-5.
# Normandio (apartigilo)

**Normandio** estas la nomo de la sekvantaj geografiaj respektive politikaj unuoj:

* Normandio, malnova provinco de Francio kaj ekde 2016 administra regiono de Francio. Ĝi antaŭe estis dividita en du administrajn regionojn: Supra Normandio (france *Haute-Normandie*) kaj Malsupra Normandio (france *Basse-Normandie*).

* Duklando Normandio, historia regno inter la jaroj 911 kaj 1204.

## Vidu ankaŭ

* Normandio-Nemano estas franca aviada regimento batalinta dum la Dua Mondmilito kontraŭ la Nazia Germanio
# Eure

Tiu ĉi artikolo temas pri departemento. Por la samnoma rivero, vidu Eure (rivero).

| Eure
 |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| departemento de Francio
 |
| Administrado
 |
| Lando
 |  Francio
 |
| Regiono
 | Normandio
 |
| Numero
 | 27
 |
| Prefektejo
 | Évreux
 |
| Subprefektejoj
 | Les Andelys Bernay
 |
| Statistikaĵoj
 |
| Loĝantaro
 | 602 714 (2023) |
| Areo
 | 6 040 km² |
| Loĝdenso
 | 100 /km² |
| Subdividoj
 |
| Arondismentoj
 | 3
 |
| Kantonoj
 | 23
 |
| Komunumaroj
 | 35
 |
| Komunumoj
 | 617
 |
|  |

**Eure** [œʁ] estas unu el la kvin departementoj de la franca regiono Normandio, en la nordokcidento de la lando. Ĝia areo estas 6 040 km2 kaj ĝi havis 595 043 loĝantojn en la jaro 2013.

Ĝi ricevis sian nomon de la rivero Eure, alfluanto de Sejno. Ĝia ĉefurbo (prefektejo) estas Évreux. La departemento enhavas 617 komunumojn.

## Geografio

Eure apartenas al la regiono Normandio. Ĝi limas kun la departementoj Calvados okcidente, Seine-Maritime norde, Oise nordoriente, Val-d'Oise kaj Yvelines oriente, Eure-et-Loir sude, kaj Orne sudokcidente.

## Arondismentoj

La departemento dividiĝas al tri arondismentoj:

* arondismento Les Andelys
* arondismento Bernay
* arondismento Évreux

## Historio

La departemento estis kreita dum la Franca Revolucio, la 4-an de marto 1790, per uzado de la leĝo de la 22-a de decembro 1789, el parto de la provinco de Normandio.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Eure

## Eksteraj ligiloj

* Prefektejo de Eure
* Departementa konsilio de Eure
* Turismo en Eure
# Calvados

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Kalvadoso
 |

| Calvados
 |
| --- |
|  |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
| departemento de Francio
 |
| Administrado
 |
| Lando
 |  Francio
 |
| Regiono
 | Normandio
 |
| Numero
 | 14
 |
| Prefektejo
 | Caen
 |
| Subprefektejoj
 | Bayeux Lisieux Vire Normandie
 |
| Statistikaĵoj
 |
| Loĝantaro
 | 709 441 (2023) |
| Areo
 | 5 548 km² |
| Loĝdenso
 | 128 /km² |
| Subdividoj
 |
| Arondismentoj
 | 4
 |
| Kantonoj
 | 25
 |
| Komunumaroj
 | 37
 |
| Komunumoj
 | 621
 |
|  |

**Calvados** (franca elparolo: [kalvados]) estas departemento de la franca regiono Normandio. Ĝi etendiĝas sur 5 548 km2 kaj havis 689 945 loĝantojn en 2013.

Ĝia plej granda urbo estas Caen. Aliaj urboj estas Bayeux, Lisieux, Vire Normandie, Falaise, Hérouville-Saint-Clair. La departemento havas 621 komunumojn.

## Geografio

**Calvados** estas parto de la regiono Normandio. Ĝi estas lima de la departementoj Eure oriente, Orne sude kaj Manche okcidente. Norde estas la Manika Markolo.

La Pointe du Hoc (franca prononco: [pwɛ̃t dy ɔk]) estas promontoro kun 30 m alta klifo superrigarde al la Manika Markolo sur la nordokcidenta marbordo de Normandio.

## Arondismentoj

La departemento dividiĝas al kvar arondismentoj:

* arondismento Bayeux
* arondismento Caen
* arondismento Lisieux
* arondismento Vire Normandie

## Historio

La departemento estis kreita dum la Franca Revolucio, je la 4-a de marto 1790, per uzado de la leĝo de la 22-a de decembro 1789, el parto de la provinco de Normandio. Oni pensis nomi ĝin *Malsupra Orne* (*Orne-Inférieure*), antaŭ ol elekti la nunan nomon.

Legendo rakontas ke la vorto *Calvados* referas al la nomo de rokoj norde de Arromanches, pro kiuj dronis la ŝipo *Salvador* (nomo kiu iĝus Calvados per kelkaj lingvaj modifoj). La ŝipo Salvador estis unu el la *Hispana Ŝiparo*. Sed ŝajnas, pli simple, ke tiu nomo elvenas el la du *dorsoj* (*dorsa* en latino signifas kreskejo) kiuj estis kiel limŝtonoj al la ŝipistoj, kaj kiuj ŝajnas *senharaj* (*calva* en la latina) rilate al iliaj maldensaj vegetaĵaroj.

Je la 6-a de junio 1944, dum la Dua Mondmilito, alvenis tra la plaĝoj de Calvados anglaj, usonaj, kanadaj, polaj kaj francaj militistoj. Dum la sekvaj monatoj, ili liberigis la nordan parton de Francio.

## Turismo

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Turismo en Calvados.
* Kanalo de Caen al Maro
* Flughaveno Caen - Carpiquet
* Flughaveno Deauville-Normandie

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Departementa konsilio de Calvados
* Komunumoj de Calvados
* Turismo en Calvados
* Bus Verts du Calvados

## Eksteraj ligiloj

* Prefektejo de Calvados
* Departementa konsilio de Calvados Arkivigite je 2020-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Turismo en Calvados
# Manche

| Manche
 |
| --- |
|  |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
| departemento de Francio
 |
| Administrado
 |
| Lando
 |  Francio
 |
| Regiono
 | Normandio
 |
| Numero
 | 50
 |
| Prefektejo
 | Saint-Lô
 |
| Subprefektejoj
 | Avranches Cherbourg-en-Cotentin Coutances
 |
| Prezidanto de la departementa konsilio
 | Philippe Bas
 |
| Prefekto
 | Jacques Witkowski
 |
| Statistikaĵoj
 |
| Loĝantaro
 | 497 522 (2023) |
| Areo
 | 5 938 km² |
| Loĝdenso
 | 84 /km² |
| Subdividoj
 |
| Arondismentoj
 | 4
 |
| Kantonoj
 | 27
 |
| Komunumaroj
 | 26
 |
| Komunumoj
 | 516
 |
|  |

Manche [mɑ̃ːʃ], en Esperanto **Maniko**, situanta borde de la france samnoma Manika Markolo, estas franca departemento de la regiono Normandio. Ĝia prefekta urbo estas Saint-Lô. Tie troviĝas Monto Sankta Mikaelo.

La departemento enhavas 602 komunumojn.

## Geografio

Manche estas parto de la regiono Normandio. Ĝi estas lima de la departementoj Calvados nordoriente, Orne oriente, Mayenne sudoriente kaj Ille-et-Vilaine sudokcidente. La norda parto nomiĝas *Cotentin*. Ĉirkaŭ la departemento, okcidente, norde kaj nordoriente, estas la maro *La Manche* (pli konata per la nomo Manika Markolo) je bordolongo de 350 km.

Rilate al geologio la departemento apartenas al la Armorika Montaro.

## Arondismentoj

La departemento dividiĝas al kvar arondismentoj:

* arondismento Avranches
* arondismento Cherbourg
* arondismento Coutances
* arondismento Saint-Lô

## Historio

La departemento estis kreita dum la Franca Revolucio, je la 4-a de marto 1790, per apliko de la leĝo de la 22a de decembro 1789, el parto de la provinco de Normandio. Ĝia ĉefurbo estis komence Coutances, sed estas Saint-Lô ekde 1796. Post la Dua Mondmilito, Coutances fariĝis la centro de la departemento (prefektejo), ĉar Saint-Lô estis preskaŭ komplete detruita. Sed tio ŝanĝiĝis, kiam Saint-Lô estis rekonstruita.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj

* Prefektejo Arkivigite je 2011-05-13 per la retarkivo Wayback Machine
* Departementa Konsilio Arkivigite je 2004-11-23 per la retarkivo Wayback Machine
* Splaf
* WikiManche

Alia formo de la blazono
# Orne

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Orne (apartigilo).
 |

| Orne
 |
| --- |
|  |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
| departemento de Francio
 |
| Administrado
 |
| Lando
 |  Francio
 |
| Regiono
 | Normandio
 |
| Numero
 | 61
 |
| Prefektejo
 | Alençon
 |
| Subprefektejoj
 | Argentan Mortagne-au-Perche
 |
| Prezidanto de la departementa konsilio
 | Christophe de Balorre
 |
| Prefekto
 | Sébastien Jallet
 |
| Statistikaĵoj
 |
| Loĝantaro
 | 275 201 (2023) |
| Areo
 | 6 103 km² |
| Loĝdenso
 | 45 /km² |
| Subdividoj
 |
| Arondismentoj
 | 3
 |
| Kantonoj
 | 21
 |
| Komunumaroj
 | 15
 |
| Komunumoj
 | 385
 |
|  |

**Orne** - prononco [orn], per sistemo IFA [ˈɔʁn] - estas franca departemento, unu el la kvin de la regiono Normandio. Ĝia prefektejo estas Alençon.

Ĝia nomo originas de la riverego Orne, kiu fontas el ĝi kaj trapasas ĝin.

La departemento havas entute 412 komunumojn.

## Arondismentoj

La departemento dividiĝas al tri arondismentoj:

* arondismento Alençon
* arondismento Argentan
* arondismento Mortagne-au-Perche

## Geografio

**Orne** partoprenas en la regiono Normandio. Ĝi estas lima de la departementoj Eure nordoriente, Eure-et-Loir oriente, Sarthe sude, Mayenne sudokcidente, Manche okcidente, kaj Calvados norde.

Mapo

## Historio

La departemento estis kreita dum la Franca Revolucio, je la 4-a de marto 1790, per uzado de la leĝo de la 22-a de decembro 1789, el parto de la provinco de Normandio kaj Perĉo.

La 18-an de aŭgusto 1944 1-a Kirasita Divizio de Polaj Armitaj Fortoj en Okcidento post 2-taga sanga batalo konkeris Chambois en Orne, Supera Komandanto Kazimierz Sosnkowski skribis al 355-a Ĉasista Divizio "Dębliński" pri "ĝia grandioza venko, la plej granda en kronikoj de la Pola Aerarmeo — antaŭan tagon la divizio pafalterigis super Francio 16 germanajn aviadilojn, perdante unu propran kaj komandanton majoron Eugeniusz Horbaczewski. Liberigo de Parizo estis komencita.

## Kulturo

Orne estas fama pro siaj ĉevalaj bredejoj.

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Orne

## Eksteraj ligiloj

* Prefektejo Arkivigite je 2004-12-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Departementa Konsilio
# Seine-Maritime

| Seine-Maritime
 |
| --- |
|  |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
| departemento de Francio
 |
| Administrado
 |
| Lando
 |  Francio
 |
| Regiono
 | Normandio
 |
| Numero
 | 76
 |
| Prefektejo
 | Rouen
 |
| Subprefektejoj
 | Dieppe Le Havre
 |
| Prezidanto de la departementa konsilio
 | Pascal Martin
 |
| Prefekto
 | Nicole Klein
 |
| Statistikaĵoj
 |
| Loĝantaro
 | 1 260 964 (2023) |
| Areo
 | 6 278 km² |
| Loĝdenso
 | 201 /km² |
| Subdividoj
 |
| Arondismentoj
 | 3
 |
| Kantonoj
 | 35
 |
| Komunumaroj
 | 36
 |
| Komunumoj
 | 718
 |
|  |

**Seine-Maritime** (departemento **76**, "marborda Sejno") estas franca departemento en la regiono Normandio situanta okcidente de Parizo ĉe la estuaro de la rivero Sejno.

Ĉefurbo ("prefektejo") estas la urbo Rouen.

La departemento entute enhavas 718 komunumojn.

## Arondismentoj

La departemento dividiĝas al tri arondismentoj:

* arondismento Dieppe
* arondismento Le Havre
* arondismento Rouen

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Seine-Maritime
* Metropolo Rueno-Normandio

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo de la ĝenerala konsilio (france)
* retejo ĝenerala *seinemaritime.fr* Arkivigite je 2019-06-24 per la retarkivo Wayback Machine (france)
*  privata portalo pri la komunumoj de la "departemento 76"] (france)
*  turisma retejo] (france)

mapo de la departemento
# Évreux

| Évreux
 |
| --- |
| Katedralo de Évreux super la rivero Iton.Katedralo de Évreux super la rivero Iton.
 |
| komunumo en Francio   vd |
|  |
| Blazono
 |
| Administrado
 |
| **Statuso** | Urbo
 |
| **Lando** | Francio
 |
| **Regiono** | Normandio
 |
| **Departemento** | Eure (prefektejo) |
| **Arondismento** | Évreux (ĉefurbo) |
| **Kantono** | Ĉefurbo de 4 kantonoj
 |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Rüsselsheim (1961–) Sueca  Rugby  Djougou (mul)    vd |

 |
| **INSEE kodo** | 27229 [+] |
| **Poŝtkodo** | 27000
 |
| **Kodo laŭ INSEE** | 27229
 |
| **Retpaĝaro** |
 |
| Politiko
 |
| **Urbestro** | S-ro Jean-Pierre Nicolas 2007-2008 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 51 198  (1999) |
| **Loĝdenso** | 1 936 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 49° 1′ N, 1° 9′ O (mapo)49.0233333333331.1525 |
| **Alto** | De 58 al 146 mŜablono:Informkesto urbo/zorgado/numero
 |
| **Areo** | 26,45 km²Ŝablono:Informkesto urbo/zorgado/numero |
| **Horzono** | UTC +1 (+2 somere)
 |
|  |
|

|  |
| --- |
| Évreux (Francio)DEC |
| Situo de Évreux |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Évreux [+] |
|  |

**Évreux**, en esperanto **Evrozo**, estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Eure kaj en la regiono Normandio. Ĝi estas la prefektejo de la departemento kaj enhavas proksimume 50.000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Ébroïciens*.

La nomo de Évreux (*Mediolanum Aulercorum*, sekve *Eburovices* kaj *Ebroïcum* dum Mezepoko) devenas de la gaŭla tribo Eburovicoj (t.e. "tiuj, kiuj venkas per la taksuso).

La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Geografio

Évreux estas trafluata de la rivero Iton, centre de vasta cereala kaj agrikultura plataĵo. La urbo cetere troviĝas apud samnoma forsto.

### Najbaraj komunumoj

Ĉirkaŭ **Évreux**
| Gauville-la-Campagne, Parville
 | Aviron, Gravigny
 | Huest *per angulo* |
| Saint-Sébastien-de-Morsent
 |  | Fauville, Le Vieil-Évreux
 |
| Arnières-sur-Iton
 | Arnières-sur-Iton
 | Guichainville, Angerville-la-Campagne
 |

## Socia Loĝado

La kvar sociaj loĝejoj en la kvartalo Nétreville estos renovigitaj antaŭ 2027. La Ĉampana konstruaĵo estos kompletigita kaj malkonstruita en septembro 2025. Nétreville estas ankaŭ unu el la 200 plej malriĉaj kvartaloj en Francio.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Eure
* Arondismento Évreux
* Listo de urboj de Francio
* Évreux-Normandie (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala TTT-ejo