# Magnezio

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
Be ↑
**Mg**
 ↓ Ca | natrio ←
**magnezio**
→ aluminio |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| •
 |  |
[Ne] 3s2 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Mg
 |
| 12
 |

 |  | •
 |
| •
 | •
 |  | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 |  | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| ↓Perioda tabelo de elementoj↓
 |

 |

 |
| **ĥemia elemento • lithophile** |
| **elemento de periodo 3 • teralkala metalo** |
| Ĝeneralaj informoj
 |
| Nomo (latine), simbolo, numero
 | magnezio (*magnesium*), Mg, 12
 |
| CAS-numero
 | 7439-95-4
 |
| Loko en perioda tabelo
 | 2-a grupo, 3-a periodo, bloko s
 |
| Karakteriza grupo
 | (nespecifita)
 |
| abundeco en terkrusto
 | 1,94 %
 |
| Nombro de naturaj izotopoj
 | 3
 |
|  |
| Atomaj ecoj
 |
| Relativa atompezo
 | 24,304-24,307 amu
 |
| Atomradiuso
 | 150 pm
 |
| Kovalenta radiuso
 | 141 pm
 |
| Radiuso de van der Waals
 | 173 pm
 |
| Elektrona konfiguracio
 | [Ne] 3s2 |
| Elektronoj en ĉiu energia ŝelo
 | 2; 8; 2
 |
| Oksidiĝa nombro
 | 1, **2** |
| Fizikaj ecoj
 |
| Materia stato
 | solida
 |
| Kristala strukturo
 | heksagona
 |
| Denseco
 | (293,15 K) 1,738 g/cm3 |
| Magneta konduto
 | paramagneta
 |
| Degelpunkto
 | 650 °C (923 K)
 |
| Bolpunkto
 | 1110 °C (1383 K)
 |
| Elektra konduktivo
 | 22,7 · 106 S/m
 |
| Elektra rezistivo
 | 44,0 · 10−9 Ω · m
 |
| Diversaj
 |
| Elektronegativeco
 | 1 (Pauling-skalo)
 |
| Izotopoj
 |
|

| Izotopo
 | Naturapero
 | *t*1/2 | radioaktiveco de disfalo
 | Energio de disfalo MeV
 | Produkto de radioaktiva disfalo
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 24Mg
 | 78,99 %
 | estas stabila kun 12 neŭtronoj
 |
| 25Mg
 | 10,00 %
 | estas stabila kun 13 neŭtronoj
 |
| 26Mg
 | 11,01 %
 | estas stabila kun 14 neŭtronoj
 |

 |
| Se ne estas indikite alie, estas uzitaj unuoj de SI kaj SVP. |

* **Atompezo:** 24,305
* **Kemia Serio:** teralkala metalo
* **Specifa Pezo:** 1,738
* **Fandopunkto:** 600 oC
* **Bolpunkto:** 1090 oC
* **Malkovrinto:** Joseph Black

**Magnezio** estas kemia elemento de la perioda tabelo kun la simbolo **Mg** kaj atomnumero 12. Magnezio estas la oka plej abunda elemento en la terkrusto kaj la kvara plej abunda elemento sur la Tero (post fero, oksigeno kaj silicio), respondeca por 13% de la maso de la Tero kaj estante grava komponanto de la mantelo. Ĝi estas la tria plej solvebla elemento en marakvo, post natrio kaj kloro.

Malpeza, rompiĝema, kemie aktiva metalo. En ordinaraj kondiĉoj baldaŭ oksidiĝas, transformiĝante en blankan oksidon. Magnezio estas ĉefe akirita per elektrolizo de magneziaj saloj en sala akvo. Ĝi estas malpli densa ol aluminio kaj estas ĉefe uzata kiel komponanto de alt-fortaj, malpezaj aluminiaj alojoj.

Magnezio forbrulas kun forta lumo, tial antaŭ apero de modernaj fulmolampoj oni uzis magnezion por fotografado.

Magneziaj alojoj, estas malpezaj kaj sufiĉe firmaj, tial ili estas uzataj en konstruado de aŭtoj kaj avioj.

Magnezio estas la dekunua plej abunda elemento en la homa korpo kaj estas esenca por ĉiuj ĉeloj kaj ĉirkaŭ 300 enzimoj. Magneziaj jonoj interagas kun polifosfataj kombinaĵoj kiel ATP, DNA kaj RNA. Centoj da enzimoj bezonas magneziajn jonojn por funkcii. Magneziaj kombinaĵoj estas uzataj en medicino kiel oftaj laksativoj kaj antacidoj (ekz., magnezia hidroksido) kaj por stabiligi nenormalan nervan ekscitiĝon aŭ vazospazmon en kondiĉoj kiel eklampsio.

## Uzoj

### Magneziaj kombinaĵoj

Magnezio povas formi diversajn kombinaĵojn esencajn por industrio kaj biologio, inkluzive de magnezia karbonato, magnezia klorido, magnezia citrato, magnezia hidroksido (magnezia hidroksida emulsio), magnezia oksido, magnezia sulfato kaj magnezia sulfata heptahidrato (Epsoma salo).

Magnezia oksido (MgO) estas uzata kiel obstina materialo por fornaj tegaĵoj en la produktado de fero, ŝtalo, neferaj metaloj, vitro kaj cemento. Magnezia oksido kaj aliaj magneziaj kombinaĵoj ankaŭ estas uzataj en agrikulturo, kemia kaj konstruindustrioj. Kalcinita magnezia oksido povas esti uzata kiel elektra izolilo en fajrorezistaj kabloj.

### Magnezia metalo

Magnezio estas la tria plej ofte uzata struktura metalo post fero kaj aluminio. La ĉefaj uzoj de magnezio estas, laŭorde: aluminiaj alojoj, premgisado (kun zinka alojado), desulfurigo en ŝtalproduktado kaj titanioproduktado en la Kroll-procezo.

Magnezio estas uzata en malpezaj materialoj kaj alojoj. Ekzemple, kiam magnezio estas miksita kun siliciaj karbidaj nanopartikloj, ĝi havas ekstreme altan specifan forton.

Historie, magnezio estis unu el la ĉefaj strukturaj metaloj en la aerspaca kampo. Ĝi estis uzata en germanaj militaviadiloj jam en la Unua Mondmilito kaj estis vaste uzata en germanaj aviadiloj dum la Dua Mondmilito. La germanoj nomis la magnezian alojon "Elektron", nomo kiu ankoraŭ estas uzata hodiaŭ. En la komerca aerspaca kampo, pro la risko de fajro kaj korodo, magnezio kutime limiĝas al motor-rilataj komponantoj. En la 21-a jarcento, pelite de la kreskanta fuelefikeco, la apliko de magneziaj alojoj en la aerspaca kampo ankaŭ pliiĝis. Magneziaj alojoj povas anstataŭigi aluminiajn alojojn kaj ŝtalajn alojojn en strukturaj aplikoj.

## Kombinaĵoj

* Amonia magnezia fosfato

## Mineraloj

* Epsomito

## Bildaro

*
*
*
*

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Kemio
* Perioda tabelo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero

## Eksteraj ligiloj

*
*
*  Arkivigite je 2007-03-12 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2005-02-16 per la retarkivo Wayback Machine