# Norda Karolino

| Norda Karolino *North Carolina* |
| --- |
| Subŝtato |
|   |
| Flago |
| subŝtato de Usono [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
|

---

 |
| Supermara alteco | 215 m [+] |
| Ĉefurbo | Raleigh |
|  - koordinatoj | 36° N, 80° U (mapo)35.5-80 [+] |
| Plej alta punkto | Mount Mitchell [+] |
| Plej malalta punkto | Atlantiko [+] |
| Akvokolektejo | 139 390 km² (13 939 000 ha) [+] |
| Areo | 139 390 km² (13 939 000 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 10 439 388 [+] (1-a de aprilo 2020) |
| Denseco | 74,89 loĝ./km² [+] [+] |
|

---

 |
| Guberniestro | *Josh Stein* (ekde 1-a de januaro 2025) |
|

---

 |
| Horzono | orienta horzono de Nordameriko, Ameriko/Nov-Jorko [+] |
| ISO 3166-2 | US-NC |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Norda Karolino (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Norda Karolino *North Carolina* (Norda Karolino)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Norda Karolino *North Carolina* |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **North Carolina** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Norda Karolino** (angle *North Carolina*, prononco laŭ la sistemo IFA [ˈnɔːɹθ ˌkæɹəˈlaɪnə]) estas unu el la subŝtatoj ĉe la sudorienta marbordo de Usono, historie enlande nomataj simple "*states*", do "ŝtatoj", kvankam ne vere temas pri suverenaj ŝtatoj laŭ la difino de internacia juro. Najbaraj subŝtatoj estas Suda Karolino kaj Georgio (en la sudo), Tenesio (en la okcidento) kaj Virginio (en la nordo).

La ĉefurbo de Norda Karolino estas Raleigh, la plej multajn loĝantojn havas Charlotte.

## Historio

Antaŭ la alveno de la unuaj eŭropanoj, loĝis en Norda Karolino kelkaj indianaj triboj: ĉerokoj, lumbioj, muskogoj, kaj tuskaroroj. Ankaŭ kataŭboj loĝis tie, sed ekde kiam, estas temo malklara.

La unua eŭropano en Norda Karolino estis Giovanni da Verrazano en 1524.

Inter 1580 kaj 1590 Anglio dufoje provis fondi koloniojn en Norda Karolino, nome provinco Karolino. Ambaŭ provoj fiaskis. Nur komence de la 17-a jarcento sukcesis daŭra loĝado de eŭropanoj en Norda Karolino. En 1705 oni fondis Bath, la unuan urbon en Norda Karolino.

Norda Karolino estis unu el la 13 pra-usonaj kolonioj, kiuj ribelis kontraŭ la brita rego en la Usona Revolucio.

Dum la Usona Enlanda Milito (1861–1865) Norda Karolino apartenis al la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko.

## Loĝantoj

La loĝantaro de Norda Karolino kreskis de 6,6 milionoj en 1990 al 8 milionoj en 2000, 9,5 milionoj en 2010 kaj pasis la limon al 10 milionoj en 2015. Laŭ la stato de 2020 en la subŝtato vivis 10 439 388 loĝantoj sur areo de 139 390 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 75 loĝantoj/km². Fine de 2024 la loĝantaro jam pasis la limon al 11 milionoj.

J. Stein en 2025 iĝis guberniestro
Proksimume 100 000 loĝantoj de Norda Karolino estas indianoj. La plejparto el ili apartenas al la ĉerokoj kaj la lumbioj.

Sian nomon ricevis Norda Karolino honore al la brita reĝo Karlo la 1-a (1600-1649).

## Politiko

La leĝfara asembleo (legislativo) de la subŝtato estas la Ĝenerala Asembleo de Norda Karolino. La legislativon, do la registaron de Norda Karolino, gvidas la tielnomata guberniestro (angle *governer*, kvankam fakte ne estas gubernio kiun li povus estri); ekde la 1-a de januaro 2025 tiun postenon plenumas *Josh Stein*.

## Urboj

Inter la plej grandaj urboj de Norda Karolino estas:

* Ashboro
* Asheville
* Bryson City
* Chapel Hill
* Charlotte
* Durham
* Fayetteville
* High Point
* Greenville
* Greensboro
* Hickory
* Raleigh
* Wilmington
* Winston-Salem

## Servoj

* Apalaĉa Ŝtata Universitato

## Esperanto-movado

Ekzistas Esperanto-Societo de la Karolinoj kaj Virginio [1]. Lokaj grupoj estas en la Triangulo (Raleigh, Durham, Chapel Hill), Charlotte/Davidson kaj Boone/Blowing Rock.

UEA havas delegitojn en Blowing Rock kaj Durham.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)