Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Subteraj Muelejoj de Col des Roches

| Subteraj Muelejoj de Col des Roches
 |
| --- |
|  |
| akvomuelejo teĥnika muzeo memora institucio  |
| **Lando** | Svislando vd |
| **Situo** | Le Locle
 |
| **Adreso** | Col-des-Roches 23, 25, 2400 Le Locle |
| **Poŝtkodo** | 2400
 |
| **Koordinatoj** | CH1903: 545497 / 211136 (mapo)47.0496.72136 |
|

|  |
| --- |
| Subteraj Muelejoj de Col des Roches (Svislando)DEC |
| Situo de Subteraj Muelejoj de Col des Roches |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapSubteraj Muelejoj de Col des Roches
 |
| **Parto de** | list of cultural properties in Le Locle vd |
| **Retpaĝo** |
 |
|  |

**Subteraj Muelejoj de Col des Roches** estas natura kaverno en Col des Roches apud Le Locle, en kantono Neŭŝatelo, Svislando. Tiu kaverno estas proksimume 50 metrojn alta. Tra ĝi fluis la rivero Bied de la valo de Le Locle. Konsekvence oni konstruis jam en 1652 muelilojn tie, kie fluas akvo, do kie oni povas akiri energion. La rivero, kiu fluis tra la kaverno, aperas surface en la rivero Doubs apud la vilaĝo Les Brenets post 2 km da subtera fluado.

Subtera muelejo
En la kaverno estis ĝis 5 radoj por mueli grajnon. Dum kelkaj jardekoj oni plie segis trunkojn.

En 1898 oni ĉesis uzi la energion en la kaverno mem. Oni uzis la kavernon por forĵeti rubaĵon de la ĉelima buĉejo.

En 1966 tiu buĉejo ne plu uziĝis. En la sama loko oni konstruis instalaĵon por lavi aŭtojn. La akvo kun lavprodukto fluis tra la kaverno.

En 1973 kelkaj historiistoj kaj agemuloj komencis elfosi la materialon, kiu plenigis la kavernon. Ili volontule laboris por krei la muelilojn denove, alportante muelilradojn el aliaj instalaĵoj de aliaj svisaj lokoj. Nuntempe estas muzeo vizitebla.

Diversaj famuloj vizitis la muelejojn, inter ili la dana poeto Hans Christian Andersen.

Esperantlingva priskribo de la groto ekzistas; petu ĝin, se vi vizitas la lokon.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo de la muzeo
# Heroldo Komunikas

| Heroldo Komunikas
 |
| --- |
|  |
| **revuo**  |
| Komenco
 | 1999
 |
| Lando*j* | Belgio
 |
| Sidejo
 | Esperanta Civito
 |
| Tipo
 | Reta novaĵagentejo
 |
| Redakcio
 | Alessio Giordano, Giacomo Comincini, Giorgio Silfer
 |
| Retejo
 |
 |
|  |

Heroldo Komunikas (ofte *HeKo*) estas novaĵagentejo kiu dissendas informojn (precipe) el la establoj aliĝintaj al la Pakto por la Esperanta Civito, sub la imprimaturo de ĝia Konsulo aŭ lia delegito, ofte la vickonsulo pri informado. Ĝia rolo estas priskribita en la art. 27 de la Konstitucia Ĉarto de la Civito; temas do ne nur pri revuo, sed ankaŭ instanco de la konsorcio mem.

## Karakterizoj

### Historio

Ĝi aperis preskaŭ ĉiusemajne ekde la fino de marto 1999, kaj aperas preskaŭ ĉiutage ekde junio 2006. Malgraŭ la simila nomo, ĝi ne estas la reta versio de Heroldo de Esperanto, alia informilo ligita al la konsorcio de la Esperanta Civito.

Fondite kiel servo de LF-koop, en junio 2001 *HeKo* estis donacita al la Esperanta Civito, kies unusola oficiala organo ĝi estas de tiam. Dum la proprieto de LF-koop pri la enhavo responsis precipe Judit Felszeghy, poste precipe Anna Bartek kaj Ljubomir Trifonĉovski.

### Redakcio

La informoj estas: oficialaj de la Civitaj instancoj, se indikitaj per la litero **C**; bultenaj de paktintaj establoj, se indikitaj per la litero **B**; alies neoficialaj, pri kio ajn utila por la evoluo de Esperantio, se indikitaj per la litero **A**; kaj pri Eŭropaj aŭ internaciaj aferoj, se indikitaj per la litero **E**.

Estas nuntempe triopa redakcio de Heroldo Komunikas, konsistante en Alessio Giordano, Giacomo Comincini kaj Giorgio Silfer.

* Giacomo Comincini.
* Alessio Giordano.
* Giorgio Silfer.

### Enhavo

La retejo enhavas diversajn informojn oficialajn rilate al la Esperanta Civito. Interalie, haveblas paĝoj pri la Parlamento de la Esperanta Civito kaj de la Kapitulo, la plena normaro de la konsorcio, oftaj demandoj, kantaro kaj la plena listo de la aliĝintaj establoj.

## Referencoj
# Le Locle-Col des Roches (stacidomo)

| Le Locle-Col des Roches
 |
| --- |
| Originala nomo
 | *Gare du Locle-Col des Roches* |
|
Stacidomo *Le Locle-Col des Roches* |
| **fervoja stacidomo • stacidomo** |
| Situo
 |
| Lando
 |  Svislando
 |
| Loko
 | Le Locle
 |
| Geografia situo
 | CH1903: 545856 / 211231 (mapo)47.0498856.726071 |
| Geografia lokigo sur la mapo : Neŭŝatelo

|  |  |
| --- | --- |
| **Le Locle-Col des Roches** (Neŭŝatelo)DEC

|  |
| --- |
| **Le Locle-Col des Roches**  |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Svislando

|  |  |
| --- | --- |
| **Le Locle-Col des Roches** (Svislando)DEC

|  |
| --- |
| **Le Locle-Col des Roches**  |

 |

 |
|
Le Locle-Col des Roches
 |
| Ecoj
 |
| Supermara alteco
 | 915.43 m s. m.
 |
| Trakoj
 | 1
 |
| Kajoj
 | 1
 |
| Historio
 |
| Administrado kaj utiligado
 |
| Proprietulo
 | SBB
 |
| Trafikanto
 | SNCF
 |
| Kodo
 | COL
 |
| Kodo UIC
 | 8504317  |
| Linio
 | * TER Burgonjo-Franĉkonteo
 |
| En TTT
 | Le Locle-Col des Roches ĉe Zazuko
 |
|  |

**Le Locle-Col des Roches** estas svisa stacidomo sur linioj Neuchâtel – La Chaux-de-Fonds – Le Locle-Col-des-Roches kaj Besançon-Viotte - Le Locle-Col-des-Roches, situanta en komunumo Le Locle en Kantono Neŭŝatelo.

Temas pri stacidomo de Svisaj Federaciaj Fervojoj (CFF), priservata de trajnoj TER Burgonjo-Franĉkonteo.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) 038,860 de la linio Neuchâtel – La Chaux-de-Fonds – Le Locle-Col-des-Roches (223).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK) 482,460 de la linio Besançon-Viotte - Le Locle-Col-des-Roches (872000).

## Vidu ankaŭ

* Le Locle
* Le Locle (stacidomo)
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj

* Le Locle-Col des Roches ĉe SBB
# Le Locle Le Chalet (stacidomo)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Le Locle.
 |

| Le Locle Le Chalet
 |
| --- |
| Originala nomo
 | *Gare du Chalet NE* |
|
Stacidomo *Le Locle Le Chalet* |
| **fervoja stacidomo** |
| Situo
 |
| Lando
 |  Svislando
 |
| Loko
 | Le Locle
 |
| Geografia situo
 | CH1903: 546832 / 211884 (mapo)47.055846.7388377 |
| Geografia lokigo sur la mapo : Neŭŝatelo

|  |  |
| --- | --- |
| **Le Locle Le Chalet** (Neŭŝatelo)DEC

|  |
| --- |
| **Le Locle Le Chalet**  |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Svislando

|  |  |
| --- | --- |
| **Le Locle Le Chalet** (Svislando)DEC

|  |
| --- |
| **Le Locle Le Chalet**  |

 |

 |
|
Le Locle Le Chalet
 |
| Ecoj
 |
| Supermara alteco
 | 944 m s. m.
 |
| Trakoj
 | 1
 |
| Kajoj
 | 1
 |
| Historio
 |
| Administrado kaj utiligado
 |
| Proprietulo
 | TransN
 |
| Trafikanto
 | TransN
 |
| Kodo
 | CHET
 |
| Kodo UIC
 | 8530260  |
| Linio
 | * Trajnlinio Le Locle - Les Brenets
 |
| En TTT
 | Le Locle Le Chalet ĉe Zazuko
 |
|  |

**Le Locle Le Chalet** estas fervoja stacidomo en Le Locle, Svislando.

## Vidu ankaŭ

* Le Locle
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj

* Le Locle Le Chalet ĉe SBB
# Les Frêtes (stacidomo)

| Les Frêtes
 |
| --- |
|
Stacidomo *Les Frêtes* |
| **fervoja stacidomo** |
| Situo
 |
| Lando
 |  Svislando
 |
| Loko
 | Le Locle
 |
| Geografia situo
 | CH1903: 545844 / 212198 (mapo)47.058586.725788 |
| Geografia lokigo sur la mapo : Neŭŝatelo

|  |  |
| --- | --- |
| **Les Frêtes** (Neŭŝatelo)DEC

|  |
| --- |
| **Les Frêtes**  |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Svislando

|  |  |
| --- | --- |
| **Les Frêtes** (Svislando)DEC

|  |
| --- |
| **Les Frêtes**  |

 |

* Les Frêtes (Neŭŝatelo)
* Les Frêtes (Svislando)
 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapLes Frêtes
 |
| Ecoj
 |
| Supermara alteco
 | 932 m s. m.
 |
| Trakoj
 | 1
 |
| Kajoj
 | 1
 |
| Historio
 |
| Administrado kaj utiligado
 |
| Proprietulo
 | TransN
 |
| Trafikanto
 | TransN
 |
| Kodo
 | FRET
 |
| Kodo UIC
 | 8504391  |
| Linio
 | * Trajnlinio Le Locle - Les Brenets
 |
| En TTT
 | Les Frêtes ĉe Zazuko
 |
|  |

**Les Frêtes** estas fervoja stacidomo en Le Locle, Svislando.

## Vidu ankaŭ

* Le Locle
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj

* Les Frêtes ĉe SBB
# Les Brenets (stacidomo)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon Les Brenets.
 |

| Les Brenets
 |
| --- |
| Originala nomo
 | *Gare des Brenets* |
|
Stacidomo *Les Brenets* |
| **fervoja stacidomo** |
| Situo
 |
| Lando
 |  Svislando
 |
| Loko
 | Les Brenets
 |
| Geografia situo
 | CH1903: 544455 / 213170 (mapo)47.067216.70739 |
| Geografia lokigo sur la mapo : Neŭŝatelo

|  |  |
| --- | --- |
| **Les Brenets** (Neŭŝatelo)DEC

|  |
| --- |
| **Les Brenets**  |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Svislando

|  |  |
| --- | --- |
| **Les Brenets** (Svislando)DEC

|  |
| --- |
| **Les Brenets**  |

 |

 |
|
Les Brenets
 |
| Ecoj
 |
| Supermara alteco
 | 872 m s. m.
 |
| Trakoj
 | 2
 |
| Kajoj
 | 1
 |
| Historio
 |
| Administrado kaj utiligado
 |
| Proprietulo
 | TransN
 |
| Trafikanto
 | TransN
 |
| Kodo
 | BREN
 |
| Kodo UIC
 | 8504392  |
| Linio
 | * Trajnlinio Le Locle - Les Brenets
 |
| En TTT
 | Les Brenets ĉe Zazuko
 |
|  |

**Les Brenets** estas fervoja stacidomo en Les Brenets, Svislando.

## Vidu ankaŭ

* Les Brenets
* Le Locle
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj

* Les Brenets ĉe SBB
# Brot-Plamboz

| Brot-Plamboz
 |
| --- |
| Blazono de Brot-Plamboz |
| *Blazono de Brot-Plamboz* |
|  |
| **komunumo en Svislando** |
| Kantono  | Neŭŝatelo |
| Distrikto | Le Locle |
| Koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Nombro de loĝantoj | 254 |
| Areo | 16,03 km² |
| Alteco | 1012 m super marnivelo |
| Poŝtkodo | 2318 |
| Komunumkodo | 6433 |
| Mapo de Brot-Plamboz  |
| *Mapo de Brot-Plamboz* |
|  |

## Pri la komunumo

**Brot-Plamboz** estas komunumo en la distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 254 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio

Brot-Plamboz estas altmontara kamparovilaĝo en *la Vallée de la Sagne et des Ponts* en la Neŭŝatela Ĵuraso. Ĝi situas proksimume 15 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Neŭŝatelo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Brot-Dessus kaj Brot-Plamboz, kiuj etendiĝas kvazaŭ en vico laŭlonge de la vojo nr-o 171, kaj la setlejo Les Petits-Ponts, kiu situas ĉe la vojkruciĝo inter la vojoj 170, 171 kaj 2329, kaj Le Joratel.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 16,03 km², de kiuj 28,4% estas kovritaj de arbaro, 67,9% servas por agrikulturo kaj 2,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj

La komunumo Brot-Plamboz limas en nordoriento al La Sagne, en oriento al Val-de-Ruz, en sudoriento al Rochefort, en sudo al Brot-Dessous, en sudokcidento al Val-de-Travers, kaj en nordokcidento al Les Ponts-de-Martel.

## Trafiko

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 170 de Le Locle al Neŭŝatelo. De la komunumo kondukas la kantona ĉefvojo n-ro 171 al Travers, konektante tiel la vojon 170 kun la kantona ĉefvojo n-ro 10. Per poŝtaŭtolinio de Le Locle al Neuŝatelo la la vilaĝeto Les-Petits-Ponts estas konektita al la publika transportreto. La vilaĝo Brot-Plamboz mem kaj la ceteraj seteloj de la komunumo ne havas konekton al la publika transportreto.

## Historio

La unua dokumenta mencio de Brot-Plamboz datiĝas el la jaro 998 kiel *Broch*. La komunumo estiĝis per kunigo de la vilaĝo Brot-Dessus, kiu antaŭe apartenis al Brot-Dessous, kun Plamboz en la jaro 1875 respektive 1888. En la jaro 1920 Le Joratel estis aligita al la komunumo.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Retejo de Brot-Plamboz Arkivigite je 2009-08-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Brot-Plamboz en la Historia leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion Brot-Plamboz** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)
# La Brévine

| La Brévine
 |
| --- |
| Blazono de La Brévine |
| *Blazono de La Brévine* |
| La Brévine |
| *La Brévine* |
| **komunumo en Svislando** |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Leynes vd |

 |
| Kantono  | Neŭŝatelo |
| Distrikto | Le Locle |
| Koordinatoj | ﻿ / ﻿ (mapo) |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| Nombro de loĝantoj | 655 |
| Areo | 41,82 km² |
| Alteco | 1043 m super marnivelo |
| Poŝtkodo | 2406 |
| Komunumkodo | 6432 |
| Mapo de La Brévine  |
| *Mapo de La Brévine* |
|  |

**La Brévine** estas komunumo en la distrikto Le Locle en Kantono Neŭŝatelo, Svislando. Ĝi havis 655 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio

La komunumo La Brévine situas en la altmontara valo de La Brévine en la Neŭŝatela Ĵuraso sur alteco de 1043 m s.m. Al la komunumo La Brévine apartenas la vilaĝoj La Brévine, Le Brouillet, Bémont, Les Taillères norde de la Lago des Taillères kaj La Chatagne, kaj multnombraj izolitaj bienoj. En la centro de la komunuma teritorio rimarkinda estas la Lago des Taillères. La akvo de la lago *Les Taillères* fluas subtere kaj aperas denove en Noiraigue en Val-de-Travers. La regiono ĉirkaŭ la lago estas konata kiel Siberio de Svislando, ĉar tie vintre la temperaturo regule falas al malpli ol 40 celsiaj minusgradoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 41,82 km², de kiuj 42,5% estas kovritaj de arbaro, 53,6% servas por agrikulturo kaj 23,2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj

La komunumo La Brévine limas en nordo al Grand'Combe Chateleu (Francio), en nordoriento al Le Cerneux-Péquignot, en oriento al La Chaux-du-Milieu, en sudoriento al Les Ponts-de-Martel, en sudo al Val-de-Travers, en okcidento al Hauterive-la-Fresse (Francio), en nordokcidento al Ville-du-Pont (Francio), kaj en nordnordokcidento al Les Gras (Francio).

## Trafiko

Tra La Brévine pasas la kantona ĉefvojo n-ro 149 kaj la vojo n-ro 2225. Per la tri poŝtaŭtolinioj al Le Locle, Fleurier kaj Les Bayards la komunumo La Brévine estas konektita al la publika transportreto.

## Historio

La unua vilaĝo de la komunumo La Brévine, kiu estis dokumente menciita, estis Béomont en la jaro 1266 kiel *Bemont*. Mencio de Les Taillères datiĝas el la jaro 1304 kiel *Chaul de Estaleres*. Dum mezepoko La Brévine estis parto de la voktejo Val-de-Travers ĝis en la jaro 1624 estis kreita la civitanestra oficejo La Chaux-des-Taillères kaj La Brévine estis rekonita kiel aparta komunumo. En la 19-a jarcento en La Brévine vivis pli ol la duobla kvanto da homoj ol hodiaŭ (1880 la komunumo havis 1703 loĝantojn). En la 20-a jarcento la loĝantaro konstante malkreskis kaj nur en la lastaj jaroj tiu malkresko haltiĝis.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo de la komunumo La Brévine
* La Brévine en la Historia leksikono de Svislando  (germane, france, itale)

* **Vidu ankaŭ en la Vikimedia Komunejo la kategorion La Brévine** – (Kolekto de bildoj kaj plurmediaj dosieroj)
# Neprofitcela organizaĵo

Vendante biletojn por tombolo estas unu el multaj manieroj kolekti financan helpon de civitanoj por ne-profitcela organizaĵo.
**Neprofitcela organizaĵo** (ankaŭ **senprofitcela organizaĵo** aŭ **ne-profitcela organizaĵo**) estas organizaĵo kies ĉefa celo estas subteni kaj antaŭenigi iun aferon, kiu koncernas aŭ la publikon aŭ privata grupo, necelante monprofiton. Oni trovas tiajn grupojn en tre diversaj kampoj, ekz. la artoj, karitataj organizaĵoj, politiko, religio, sporto ktp.

Neprofitcelaj grupoj ĝenerale ne funkcias por generi profiton; tamen, neprofitcela organizaĵo povas ricevi, reteni kaj disdoni monon kaj aliaj valoraĵoj, kaj ankaŭ etike kaj laŭleĝe komerci, ricevante profiton. Eblas, ke tia organizaĵo povos nur limigite peti kaj uzi tiajn profitojn, laŭ la naciaj leĝoj de ties jurisdikcio; ne-profitajn organizaĵojn do ĝenerale financas mondonacoj de la publiko aŭ de entreprenoj, ofte sen devigo pagi imposton je la donacoj.

## Kelkaj neprofitcelaj organizaĵoj

* Esperanto Plus (ekstera ligilo)
* Fondaĵo Vikimedio
* Fondumo por Libera Programaro
* Fondumo por Minacataj Lingvoj
* Ne-registara organizaĵo
* Ruĝa Kruco
* Savu la infanojn
* Kuracistoj Sen Landlimoj
* Space Foundation
* Greenpeace

## Vidu ankaŭ

* Interregistara organizaĵo
* komunutileco
* utilismo
# L

L l
**L** estas la 12-a litero de la Latina alfabeto kaj la 16-a litero de la Esperanta alfabeto.

Ĝi korespondas al la cirila litero *el* (Л), al la greka litero *lambda* (Λ), al la hebrea litero lamed (ל), al la araba litero lam (ل), kaj al la nagaria litero *la* (ल).

## Signifoj

* Je romiaj ciferoj, L signifas la nombron kvindek.
* En la metra sistemo, l aŭ L estas la simbolo por litro, mezurunuo de volumeno.
* Kiel internacia aŭtosigno L signifas Luksemburgon.
* En botaniko, post plantonomoj "L." signifas, ke priskribis la planton Linnaeus.
* **L** estas kodo priskribanta dimension de vesto.
* Ludo L, tabulludo
* Leptona nombro
* **L** estas simbolo de aminoacido leŭcino en kemio.
* En komputa komplikteorio, **L** estas komplikeca klaso de decidaj problemoj, kiuj povas esti solvitaj per determinisma Maŝino de Turing kun uzo de logaritma kvanto de memora spaco.
# Kalkulo

**Kalkulo** estas matematika aŭ logika formala sistemo.

Foje oni uzas la vorton *kalkulo* kiel mallongigo por infinitezima kalkulo.

Jen gravaj kalkuloj:

* Infinitezima kalkulo - Branĉo de matematiko, kiu entenas la diferencialan kaj integralan kalkulojn, kaj pritraktas la infinitezimojn.
	+ Diferenciala kalkulo - Branĉo de matematiko, kiu sin bazas sur la nocioj diferencialo kaj derivaĵo, kaj okupiĝas pri solvado de diferencialaj ekvacioj.
	+ Integrala kalkulo - Branĉo de matematiko, kiu okupiĝas pri kalkulado de integraloj kaj malderivaĵoj, kaj pri solvado de diferencialaj ekvacioj.
* Probablokalkulo - Branĉo de matematiko, kiu okupiĝas pri modeligo de hazardo.
* Bulea kalkulo
* Propozicia kalkulo
* Predikatkalkulo
* Lambda-kalkulo aŭ *λ-*kalkulo

Laŭ Francisko Azorín **Kalkulo** estas *Operacio per nombroj.* Li indikas etimologion el la latina *calculus* (ŝtoneto). Kaj li aldonas terminon *kalkuli*, por *operacii per nombroj*.

## Proverbo

Ekzistas pluraj (16) proverboj pri kalkulo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:

* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Bonaj kalkuloj, bonaj kunuloj.* **”** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„For el la manoj -- for el kalkulo.* **”** |

 |
* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Kiu vivas sen kalkulo, baldaŭ estos almozulo.* **”** |

 |

## Referencoj
# 20 (nombro)

*"Dudek" alidirektas ĉi tien. Por la jaro, vidu la paĝon 20.*

**Dudek (20)** estas la natura nombro kiu sekvas 19 kaj antaŭas 21.

La nombro 20 en la dekuma sistemo havas alternativajn formojn:

* en duuma sistemo : 10100
* en okuma sistemo : 24
* en deksesuma sistemo : **14**

## En matematiko

* 20 ne estas primo. 20 = 5·2·2

## En fiziko

20 estas la tria magia nombro

## Laŭ skribo

Ĉina skribo: 二十

## Pri la nombro 20

La atomnumero de Kalcio.

Ekzistas dudekedro kiu estas regula pluredro kun 20 triangulaj edroj.

En brazila folkloro la 20 absolute rilatas al meleagro, sed ĉiuj nombroj finitaj per 20 rilatas al hundo.

## Vidu ankaŭ

* Dudekuma sistemo
* Tute sendepende de la esperanta nombro, la nomo **Dudek** ankaŭ estas nacilingva familia nomo, aparte en la pola kaj hungara lingvoj. Ĝin portas ekzemple János Dudek (1858-1916), hungara katolika pastro, abato kaj universitata docento. Krome, Zenon Waldemar Dudek estas pola esperantisto, pri kiu ĝis nun nur estas konate, ke li prelegis en la IJK 1987 en Krakovo.
# Dekuma nombrosistemo

**Dekuma nombrosistemo** estas pozicia nombrosistemo kies bazo estas 10. Ĝi bezonas 10 ciferojn por skribi nombrojn, kaj en la eŭropa tradicio (al kiu apartenas Esperanto) tiuj 10 ciferoj estas 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.

Oni supozas, ke elekto de 10, kiel bazo de la sistemo, devenas de la kutimo kalkuli per fingroj.

Por skribi nombrojn, oni difinas kiom da unitoj de diversaj gradoj estas en ĝi kaj koncernajn ciferojn skribas en unu vico. Ekzemple, en la nombro 473, la lasta pozicio montras uniton de la 1‑a grado ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ), la antaŭlasta pozicio montras uniton de la 2‑a grado ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 ), kaj la unua pozicio montras uniton de la 3‑a grado ( WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 ). Ĉiu unito de sekva grado estas 10‑oble pli granda ol la antaŭa. La ricevita vico por la nombro 473 estas: WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 .

Pro la bezonoj de moderna komputila teknologio, aperis ankaŭ aliaj sistemoj : **duuma** (kun bazo 2, t.e. uzanta nur ciferojn 0 kaj 1), **okuma** (kun bazo 8, t.e. uzanta ciferojn de 0 ĝis 7), **deksesuma** (kun bazo 16, t.e. uzanta ĉiujn dek ciferojn kaj la unuajn 6 literojn de la angla alfabeto).

Deksesuma nombrosistemo estas uzata, ekzemple, en Unikodo por la Esperantaj literoj.

**Dekumo** aŭ **decimalo** estas ĉiu el la ciferoj, aperantaj dekstre de la onkomo, t.e. prezentantaj la frakcian parton.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

## Eksteraj ligiloj

* Konvertilo dekuma-deksesuma Arkivigite je 2003-02-16 per la retarkivo Wayback Machine
# Lingvoj de Eŭropo

En Eŭropo estas parolataj multaj lingvoj kaj dialektoj. Multaj el ili malaperis en la du lastaj jarcentoj aŭ estas malaperontaj en la nuna jarcento ĉar malgrandaj etnoj emas forlasi la lingvon de siaj prauloj kaj novaj generacioj parolas iun ŝtatan lingvon kun pli da parolantaro.

La plej multaj indiĝenaj lingvoj de Eŭropo apartenas al la Hindeŭropa lingvaro kies ĉefaj branĉoj estas la slava, la balta, la ĝermana, la latinida kaj la kelta. Kelkaj aliaj lingvoj apartenas al la Finn-ugra lingvaro. Cetere unu lingvo apartenas al neniu el tiuj lingvaroj, la eŭska. Krome en Eŭropo estas parolantoj de la turka kaj de lingvoj el la kaŭkaza lingvaro.

Krom la indiĝenaj lingvoj en Eŭropo estas parolataj tre multaj aliaj lingvoj el la plej diversaj mondpartoj pro enmigrado de homoj el tiuj mondpartoj dum la lastaj jarcentoj, precipe el landoj kiuj havas ian kolonian rilaton kun iu eŭropa lando (Nordafriko, Afriko, Hindio, Sudorienta Azio, Indonezio, ktp). Plej vaste en Eŭropo parolataj ekstereŭropaj lingvoj estas la araba kaj la ĉina.

## Mapoj

Jen du mapoj de la lingvoj de Eŭropo kun kelkaj malsamaj detaloj laŭ emfazo de la respektivaj aŭtoroj.

Mapo de la lingvoj de Eŭropo.
Mapo de la lingvoj de Eŭropo.

| Ĝeneralaj Mapoj
 |
| --- |
| Mapo de la lingvoj de Eŭropo - Kodoj de lingvoj laŭ normo ISO | Mapo de la lingvoj de Eŭropo  |
| Alfabetoj | Historiaj Mapoj
 |
| Alfabetoj en Eŭropo 2001:  Blua: Latina alfabeto  Ruĝa: Cirila alfabeto  Verda: Greka alfabeto  Viola: Latina alfabeto kaj cirila alfabeto  Cejana: Latina alfabeto kaj greka alfabeto |  Lingvoj de Eŭropo 1907
 Alfabetoj en Eŭropo 1901 |
| Lingvaj familioj
 |
| Latinida lingvaro en Eŭropo
Kelta lingvaro en Eŭropo | Slava lingvaro en Eŭropo
Balta lingvaro en Eŭropo
Kaŭkaza lingvaro en Eŭropo |

## Notoj kaj referencoj

## Vidu ankaŭ

* Eŭropa Tago de Lingvoj
* Eŭropa Centro por Modernaj Lingvoj

## Eksteraj ligiloj

* Lingvoj de Eŭropo: Mapo kaj tabela superrigardo de la lingvoj parolataj en Eŭropo Arkivigite je 2009-06-22 per la retarkivo Wayback Machine, *Urion Argador* (germane, angle, france, esperante)
* Lingvomapo de indiĝenaj lingvoj de Eŭropo, Muturzikin.com, la mapo emfazas regionajn dialektajn kaj minoritatajn lingvojn. (angle, esperante, hispane, eŭske, france)
# Substrato

**Substrato** estas teknika termino kiu kun signifo de suba tavolo povas esti uzata por:

en la tekniko:

* substrato (materialscienco), materialo, kiu estas pritraktita
* substrato (biogasinstalaĵo), krudmaterialo, kiu malkombiniĝas per mikroboj en de biogasinstalaĵo
* substrato (elektroniko), subtavolo sur kiu oni fiksas duonkonduktaĵojn

en natursciencoj:

* substrato (hortikulturo), artefarita grundo aŭ la grundo mem en kiu plantoj kreskas
* substrato (ekologio), materialo sur aŭ en kiu organismoj vivas
* substrato (bioĥemio), substanco, sur kiun enzimo agas, ŝanĝante ĝin al produkto (d:Q12119506)
* substrato (mikrobiologio) en la mikro- kaj ĉelbiologio kemiaj kombinaĵoj en aŭ sur kiun la ĉeloj vivas

en homa scienco:

* substrato (lingvoscienco), lingvo, malaperinta aŭ regresanta, sed influanta la lingvon, kiu ĝin anstataŭis aŭ ĝin dominanta.
* substrato (filozofio) en filozofio ia ajn realaĵo, substanca aŭ fenomena, kiu ebligas la ekziston de alia. vidu: la antikve grekan vorton ὑποκείμενον (latinliterigite *Hipokeímenon* aŭ pli fremdlingve *Hypokeimenon* aŭ *Hipocímenon*)

## Referencoj