# Arabaj ciferoj

| Arabaj ciferoj
 |
| --- |
|  |
| **cifero • alphanumeric character** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | 0 (mul)  1 (mul)  2 (mul)  3 (mul)  4 (mul)  5 (mul)  6 (mul)  7 (mul)  8 (mul)  9 (mul)   vd |

 |
|  |

Eŭropaj ciferoj en la formo minuskla
Eŭropaj ciferoj en la formo majuskla
La **eŭropaj ciferoj**, aŭ arkaike **arabaj ciferoj**, estas la formo de ciferoj dum la mezepoko prenita en Eŭropo de la ciferoj uzataj de la Araboj (devenantaj el la hindaj ciferoj), kaj post la Eŭropaj koloniismo kaj imperiismo disvastiginta al la tuta mondo, iĝante natura kromsignaro de multaj skriboj, ankaŭ de la Esperanta.

La eŭropa ciferaro konsistas el dek ciferoj uzataj en pozicia dekuma sistemo. La ciferoj estas

```
   0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

```

En la deksesuma sistemo aldoniĝas la literoj A B C D E F kiuj utilas kiel ciferoj por montri la postajn valorojn.

| Signo | Nomo | Valoro
 |
| --- | --- | --- |
| 0 | Nul | Nenio
 |
| 1 | Unu | Malplureco
 |
| 2 | Du | Unu pli ol 1
 |
| 3 | Tri | Unu pli ol 2
 |
| 4 | Kvar | Unu pli ol 3
 |
| 5 | Kvin | Unu pli ol 4
 |
| 6 | Ses | Unu pli ol 5
 |
| 7 | Sep | Unu pli ol 6
 |
| 8 | Ok | Unu pli ol 7
 |
| 9 | Naŭ | Unu pli ol 8
 |
| Kromaj ciferoj por Deksesuma sistemo
 |
| A | A | Unu pli ol 9
 |
| B | B | Unu pli ol A
 |
| C | C | Unu pli ol B
 |
| D | D | Unu pli ol C
 |
| E | E | Unu pli ol D
 |
| F | F | Unu pli ol E
 |

Oni skribas eŭropajn ciferojn demaldekstre-dekstren. Oni skribas arabajn ciferojn ankaŭ demaldekstre-dekstren samkiel hindajn ciferojn, sed oni skribas la arabajn literojn dedekstre-maldekstren.

Origine ĉi tiuj ciferoj venas el Hindio, kie ili formiĝis inter la 3-a jarcento antaŭ Kristo kaj la 5-a jarcento post Kristo. Ili venis al Eŭropo per la Araboj. (0 1 2 3 4 5 6 7 8 9)

Iliaj modernaj formoj en la plej uzata hindia skribo : ॰ १ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९
Iliaj modernaj formoj en la plej uzata araba skribo : **٩ ٨ ٧ ٦ ٥ ٤ ٣ ٢ ١ ٠**
Modernaj formoj de la eŭropaj ciferoj pro komparo : 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
## Arabaj ciferoj

Moderna araba telefona klavaro kun du formoj de arabaj ciferoj: okcidentarab/eŭropaj ciferoj maldekstre kaj orientarabaj ciferoj dekstre.
Arabaj ciferoj.
Arabaj kaj eŭropaj ciferoj en trafiksignalo en Abu Dabi.
**Arabaj ciferoj** estas, proprasence, la formo de la ciferoj uzataj en la araba lingvo:

٩ ٨ ٧ ٦ ٥ ٤ ٣ ٢ ١ ٠
En Irano la ciferoj 4, 5 kaj 6 malsimilas kaj la jenaj estas uzataj :

۰ ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹
Tamen laŭ arkaika kaj evitinda tradicio, speciale malkonvena en *Lingvo Internacia*, iam oni per *arabaj* — aŭ, en esperanto eblus diri, *arabidaj* — ciferoj celas ĉiajn ciferojn uzatajn en pozicia dekuma nombrosistemo, senkonsidere de ilia aspekto; do ankaŭ la eŭropajn ciferojn.

Tiu uzo estas misgvida, ĉar tiu cifersistemo originis ne inter araboj sed inter hindoj (kaj la araboj do en tiu ĝenerala senco uzas la terminon *hindaj ciferoj*); la araboj dum la disvastiĝo de islamo kontaktis Hindion, trovis tie la sistemon kaj peris ĝin al Eŭropo. En suda kaj sudorienta Azio estas uzataj ĝis hodiaŭ aliaj formoj de tiuj ciferoj—vidu ekzemple Devanāgarī.

La unua mencio en Okcidento aperis en la *Codex Vigilanus* de hispana monaĥejo de la 9a al la 10a jarcentoj.

La rekomendinda termino en Esperanto estas *eŭropaj ciferoj* — laŭ la modelo de Komputada Leksikono, ReVo, NPIV. La termino *eŭropaj ciferoj* ankaŭ konformas al la nomo de tiuj ciferoj en la internaciaj normoj (ekz-e en Unikodo).

## Vidu ankaŭ

* Cifereca sistemo
* Romiaj ciferoj
* Grekaj numeraloj
* Cirilaj numeraloj
* Hind–araba nombrosistemo

## Referencoj