# Zeŭso

Ĉi tiu artikolo temas pri greka mitologio. Por informoj pri specio de fiŝo, vidu la artikolon Zeŭso (fiŝo).

| Zeŭso
 |
| --- |
|  |
| Originala nomo
 | Ζεύς |
| Sekso
 | vira
 |
| Sidejo
 | Olympus
 |
| Eble sama
 | Jupitero, Peruno, Idaioso, Amon-Reo, Baalo, Toro, Ahura Mazda, Indro
 |
| Familio
 |
| Patro
 | Krono
 |
| Patrino
 | Rea
 |
| Edzo/Edzino
 | Metida
 |
| Infanoj
 | Areso, Afrodito, Apolono, Hefesto, Artemiso, Hermeso, Persefono, Dionizo, Helena de Trojo, Horoj, Arkesio, Talio, Polimnio, Erato, Terpsiĥoro, Eŭterpo, Uranio, Melpomeno, Kaliopo, Klio, Minoo, Hesperidinoj, Aoide, Eako, Melete, Mneme, Thelxinoë, Dardano, Ilitio, Hebo, Adrasteia, Polideŭko, Ate, Locrus, Heraklo, Perseo, Lakedemono, Aegipan, Myrmidon, Maneso, Acragas, Tantalo, Amfiono, Angelos, Zeto, Ejreno, Diko, Eŭfrozino, Eŭnomio, Thalia, Aglajo, Enio, Pasitoo, Achilles, Piritoo, Opus, Arkaso, Britomartis, Atymnius, Solymus, Mnemozino, Titio, Jasiono, Corinthos, Emathion, Sarpedon, Radamanto, Cytus, Colaxes, Cres, Epafo, Ceroessa, Orchomenus, Libyan Sibyl, Sarpedon, Arche, Pelasgus, Meliteus, Latinus, Graecus, Zagreus, Aethlius, Ersa, Pandia, Palici, Astraia, Carpo, Thallo, Arctus, Atropos, Clotho, Lachesis, Magno, Makedon, Taenarus, Crinacus, Tikeo, Endimiono, Harmonia, Alagonia, Melinoe, Achaeus, Balius, Xanthus, Heleno, Carius, Aletheia, Kairo, Litaio, Mirtilo, Skamandro, Hekato, Asopo, Auxo, Megaros, Pajno, Nemea, Gracioj, Themides, Iardanus, Dysis, Geraestus, Olenus, Ogygias, Aegle, Aetae, Arcesilaus, Bithynus, Bura, Calligeneia, Car, Carnus, Targitaus, Chrysus, Koribantoj, Corythus, Cronius, Cyrnus, Damocrateia, Dodon, Dodone, Eetion, Ellops, Eriso, Ethalion, Eubuleus, Gargarus, Kastoro kaj Polukso, Atena, Acme, Spartaeus, Basileia, Opus II, Hydarnis, Thebe, Aegesthius
 |
| Amkunuloj
 | Egino, Leto, Leda, Ega, Alkmeno, Anaxithea, Antiopa de Tebo, Asterope, Cabye, Kalisto, Carme, Cassiopeia, Chaldene, Klimena, Danao, Demetra, Dia, Diona, Elara, Electra, Eŭropa, Eurymedusa, Eŭrinomo, Himalia, Hora, Io, Iodame, Isonoe, Laodamia, Maera, Maja, Mnemozino, Niobe, Nysa, Othreis, Pandora, Persefono, Plouto, Protogeneia, Seleno, Semela, Tajgeto, Thalia, Thrace, Thyia, Afrodito, Calyce, Lamia, Podarge, Pirro, Kaliopo, Doris, Eĥidno, Eoso, Eurydome, Aetna, Helice, unnamed daughter of Borysthenes, Contumelia, Coryphe, Crete, Cyrno, Eurynome, Nemezo, Lamio, Phthia, Plataea, Phoenissa
 |
|  |

**Zeŭso** (ankaŭ **Zeŭs**) – helene (greke Ζεύς), latine Zeus – estis la ĉefa dio de la greka mitologio.

## Mitologio

Li estis filo de la titana dio Krono (aŭ Kronos). Li mortigis sian kruelan patron en la grava milito, Titanomakio. Poste, li batalis kontraŭ siaj fratoj Posejdono kaj Hadeso por esti la suverena reganto de Olimpo. Zeŭso estas la estro de la ĉielo kaj la pluvo. Lia armilo estas la fulmofrapo. Li estis la malfidela edzo de la diino Hera.

Zeŭso korespondas al dio Jupitero en la romia mitologio. Li estas la ĉefa greka dio.

Laŭ Francisko Azorín **Zeŭso** estas *Ĉefdio de la greka Olimpo, filo de Kronoso k. Rea, frato de Posejdo, Hadeso, Hestia, Demetra k. Hera. Ikonografie estis reprezentata per nobla homa figuro kun sceptro k. apuda aglo.* Li indikas etimologion el la kelta *Teut*, de tie la greka *Theos, Djeos*, kaj de tie la latina *Deus*.

## Partneroj kaj idaro

| Diinoj
 | Mortemulinoj, nimfoj kaj aliaj
 | Nekonata patrino
 | Viraj amantoj
 |
| --- | --- | --- | --- |
| * Aikso
	+ Egipano
* Demetro
	+ Persefono
	+ Zagreo
* Diono aŭ Talaso
	+ Afrodito
* Eriso
	+ Limo
* Geo
	+ Maneso
	+ Oriono†
* Hero
	+ Areso
	+ Hebo
	+ Hefesto
	+ Ilitio
* Leto
	+ Apolono
	+ Artemiso
* Majo
	+ Hermeso
* Metiso
	+ Ateno
 | * Mnemozino
	+ La Muzoj (la tri originalaj):
	+ : Edeo, Meleteo kaj Mnemeo
	+ La Muzoj (la naŭ definitivaj):
	+ : Kaliopo, Klio, Erato, Eŭterpo, Melpomeno, Polimnio, Talio, Terpsiĥoro kaj Uranio
* Persefono
	+ Zagreo
	+ Jako
* Seleno
	+ Erso
	+ La Leono de Nemeo
	+ Pandio
* Temiso
	+ Horoj (unua generacio):
	+ : Aŭkso, Karpo kaj Talo
	+ Horoj (dua generacio):
	+ : Diko, Ejreno kaj Eŭnomio
	+ Horoj (tria generacio):
	+ : Eporio, Feruso kaj Ortosio
	+ Mojroj:††
	+ : Atropo, Kloto kaj Lakeso
 | * Alkmeno
	+ Heraklo
* Anaksiteo
	+ Oleno
* Antiopo
	+ Anfiono
	+ Zeto
	+ Britomarto
* Danao
	+ Perseo
* Egino
	+ Eako
* Elaro
	+ Ticio
* Elektro
	+ Dardano
	+ Harmonio
	+ Jasiono
* Eŭropo
	+ Minoo
	+ Radamanto
	+ Sarpedono
* Eŭrinomo
	+ La Karisoj:
	+ : Aglajo, Eŭfrozino y Talio
* Himalio
	+ Cito
	+ Kronio
	+ Sparteo
* Io
	+ Ceroeso
	+ Epafo
 | * Jodamo
	+ Tebo
* Kalisto
	+ Arkado
* Karmo
* Lamio
	+ Herofilo, la Libia Sibilo
* Laodamio
	+ Sarpedono
* Ledo
	+ Kastoro
	+ Heleno el Trojo
	+ Polideŭko (Polukso)
* Mero
	+ Lokro
* Niobo
	+ Argo
	+ Pelasgo
* Olimpio
	+ Aleksandro la Granda
* Otreiso
	+ Meliteo
* Pluto
	+ Tantalo
* Piro
	+ Heleno
* Semelo
	+ Dionizo
* Tajgeto
	+ Lakedemono
* Talio
	+ La Palikoj
 | * Ato
* Litaio
* Tikeo
 | * Ganimedo
 |
| † Oni kutime priskribas Orionon kiel aŭtoĥtono, tio estas «naskita el la tero», kaj li disvolviĝis subtere, sed Geo neniel rekte rilatis al lia nasko. Kromaj versioj mencias ke liaj gepatroj estis Posejdono kaj Eŭrjalo. †† La diversaj grekaj fontoj asertas ke ili estis filinoj de Zeŭso kaj de la titanino Temiso, aŭ de originaj estaĵoj kiel Nikso, Ĥaoso aŭ Ananko. |

## Gravo

* Templo de Olimpia Zeŭso (Ateno)

## Piednotoj