# Besançon

| Besançon
 |
| --- |
| komunumo
 |
|  |
| komunumo en Francio  urbego   vd |
|  |  |
| Flago
 | Blazono
 |
| Administrado
 |
| **Regiono** |  Burgonjo-Franĉkonteo
 |
| **Departemento** |  Doubs
 |
| **Arondismento** | *Besançon* |
| **Kantono** | centro de ses urbaj kantonoj
 |
| **Hist. regiono** |  Franĉkonteo
 |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Matsumae (en)  (2011–) Aqabat Jaber (en)  (2010–) Charlottesville (2006–) Tver (1996–) Bielsko-Biała (1993–) Man (1991–) Bistrița (1990–) Kuopio (1986–) Douroula Department (en)  (1985–) Neŭŝatelo (1975–) Pavio (1964–) Ĥadera (1964–) Freiburg (1959–) Huddersfield (1955–) Empoli   vd |

 |
| **INSEE kodo** | 25056 [+] |
| **Poŝtkodo** | 25000
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Ludovic Fagaut
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 118 489  (2023) [+] |
| **Loĝdenso** | 1 822 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 47° 15′ N, 6° 1′ O (mapo)47.2422222222226.0213888888889 [+] |
| **Alto** | 281 m [+] |
| **Areo** | 65,05 km² (6 505 ha) [+] |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Besançon (Doubs)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Besançon |

 |
|

|  |
| --- |
| Besançon (Besançon)DEC |
| Situa mapo de Besançon |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Besançon [+] |
|  |

**Besançon** [bəzɑ̃sɔ̃], en Esperanto **Bezansono** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Doubs*, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (france *Bourgogne-Franche-Comté*, prononco [burgonj frãŝkõte]) kaj en la historia regiono Franĉkonteo - la urbo estas la prefektejo, do la administra centro, de la departemento Doubs, kaj historie ankaŭ estas la ĉefurbo de la kultura regiono Franĉkonteo. La urbo situas ĉe la bordo de la rivero Doubs, kiu estis la nomdonanto de la departemento. Fine de 2023 en la komunumo vivis 118 489 loĝantoj. Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Besançon* (france *arrondissement de Besançon*), la okcidenta parto de la departemento, kaj estas la centro de ses urbaj kantonoj.

Ĝi estas agnoskita kiel Arta kaj historia urbo de Francio ekde 1986 kaj Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

La rivero Doubs kaj la kajo Vauban

## Geografio

Besançon troviĝas en la mezo de la regiono Franĉkonteo, 325 km sudoriente de Parizo kaj 50 km nordokcidente de Svislando.

### Kvartaloj

Urbaj partoj de Bezansono
La komunumo konsistas el dek kvar grandaj kvartaloj kun miriga diverseco de Velotte (2000 loĝantoj) kun ĝia aspekto de vasta kampara vilaĝo ĝis la densloĝaro de Planoise (19 000 loĝantoj) tra Battant - malnova distrikto de vitkultivantoj:

1. Centro (La Boucle kaj Saint-Jean) - Chapelle des Buis (10796),
2. Velotte (2201),
3. Grette-Butte (9399),
4. Battant (4188),
5. Chaprais (15439),
6. Bregille - Prés-de-Vaux (3093),
7. Saint-Ferjeux - Rosemont (6176),
8. Montrapon-Fontaine-Écu - Montboucons - Temis (13369),
9. Saint-Claude - Torcols (13975),
10. Palente - Orchamps (14057),
11. Vaites - Clairs-Soleils (4118),
12. Planoise - Châteaufarine - Hauts du Chazal (19531),
13. Tilleroyes - Trépillot (1342),
14. arbaro de Chailluz.

## Historio

La citadelo de Besançon.
Laŭ la skribaĵoj de Julio Cezaro dum sia konkero de kelta Gaŭlo, la latina nomo de la urbo estis *Vesontio*. Tiam, ĝi estis ĉirkaŭita de sep montetoj kaj de ligna paliseto. La vorto *Vesontio* evoluis por fariĝi *Besantio*, *Besontion* kaj progrese aperis la moderna franca formo, *Besançon*. La loĝantoj ankoraŭ memoras pri tiu periodo, ĉar ili estis nomitaj la *Bisontins*.

En 1668, Vauban desegnis la konstruplanon de granda citadelo. Tiu ĉi, tamen, estis fakte konstruita de la Hispanoj : nur kun la traktato de Nijmegen (1678) fariĝis la regiono definitive franca. Ludoviko la 14-a kaj Vauban finpretigis do vastan reton de fortikaĵoj, kiuj estas ankoraŭ videblaj hodiaŭe.

En 1871, la ribela kunteksto estis iniciato por la Komunumo de Besançon.

## Vidindaĵoj

* Citadelo de Besançon
* Sinagogo de Besançon

## Lokaj famuloj

**17-a jarcento:**
Vauban pro lia fortikaĵo de la urbo, klasigita Monda heredaĵo de Unesko ekde 2008.

**18-a jarcento:**
Parmentier partoprenante konkurson organizita de "Académie des Sciences de Besançon" (Akademio pri sciencoj de Besançon) proponis plikonigi terpomon.

**19-a jarcento:**
Charles Fourier,
la fratoj Lumière,
Victor Hugo,
Pierre-Joseph Proudhon,
Charles Nodier

**20-a jarcento:**
Tristan Bernard

## Esperanta vivo

Okaze de la eŭropaj balotoj, Eŭropo - Demokratio - Esperanto ricevis 75 voĉdonojn (0,28% de voĉoj) en 2004, kaj 42 voĉdonojn (0,16% de voĉoj) en 2009.

## Partneraj urboj

* Huddersfield, 1959 en Anglio
* Fribourg, 1959 en Germanio
* Hadera, 1964 en Israelo
* Pavio, 1964 en Italio
* Neuchâtel, 1975 en Svislando
* Douroula, 1985 en Burkino
* Kuopio, 1986 en Finnlando

## Notoj kaj referencoj

## Vidu ankaŭ

* Komunumoj de Doubs
* Listo de urboj de Francio
* Besançon Franche-Comté TGV (stacidomo)
* Besançon-Mouillère (stacidomo)
* Besançon-Viotte (stacidomo)
* Tramtransporto en Besançon

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala TTT-ejo (franclingve)
* Urbo gvidretejo (franclingve - baldaŭ angla lingvo)