# Dilma Rousseff

|  |
| --- |
| **Ŝia Ekscelenco**  |
| **Dilma Vana Rousseff** |
|  Oficiala foto de Dilma Rousseff
 |
|  |
| Persona informo
 |
| **Dilma Vana Rousseff**  |
| **Naskonomo** | Dilma Vana Rousseff |
| **Naskiĝo** | 14-an de decembro 1947 en  Belo Horizonte, Minas-Ĝerajso, Brazilo
 |
| **Religio** | katolika eklezio vd |
| **Lingvoj** | portugala vd |
| **Loĝloko** | Porto-Alegro vd |
| **Ŝtataneco** | Brazilo   vd |
| **Alma mater** | Universitato Suda Rio-Granda
 |
| **Partio** | Partio de Laboristoj Koalicio: KPB, BRP, BDP, LP, BSP, PP, PNM
 |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | Pedro Rousseff (en)   vd |
| **Patrino** | Dilma Jane da Silva (en)   vd |
| **Gefratoj** | Igor Rousseff (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Cláudio Linhares (1967-1969) Carlos Araújo (1969-2000)
 |
| **Infanoj** | Paula Rousseff Covolo (nask. 1976)
 |
| **Parencoj** | Pedro Farah Rousseff (en)  (nevo)  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | politikisto
 |
| **Aktiva en** | Braziljo vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | Prezidanto de Brazilo (2015–2016) prezidento-elektinto de Brazilo (2014–2014) Prezidanto de Brazilo (2011–2014) Chief of Staff of the Presidency Brazil (en)  (2007–2010) Chief of Staff of the Presidency Brazil (en)  (2005–2006) Minister of Mines and Energy (en)  (2003–2005) state secretary of Rio Grande do Sul (en)  (1999–2002) state secretary of Rio Grande do Sul (en)  (1993–1994) municipal secretary of Porto Alegre (en)  (1986–1988)  vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (29-a de septembro 2024)  Ordeno de Amikeco
* (4-a de novembro 2013)  Granda Kruco kun Kolumo de la Ordeno de la Suno de Peruo
* (2012)  Kolringo de la ordeno de Izabela la Katolikino
* (2012)  Bertha Lutz Prize (en)
* Ordeno de la Suno de Peruo
* Order of Military Merit (Brazil) (en)
* Ordeno de la Azteka Aglo
* Ordeno de Merito Aeronaŭta
* Ordeno de la Suda Kruco
* Grand Cross of the Order of the Southern Cross (en)
* Order of Rio Branco (en)
* Ordeno de Izabela la Katolika
* Order of Naval Merit (en)
* ordeno "Malnova Monto"
* Order of Cultural Merit (Brazil) (en)

vd |

 |
| **En TTT** | dilma.com.br
 |
| **34-a Prezidento de Brazilo** |
| **Dum** | 1-a de januaro 2011 – 31-a de aŭgusto de 2016
 |
| **Vicprezidento** | Michel Temer
 |
| **Antaŭulo** | Luiz Inácio Lula da Silva
 |
| **Sekvanto** | Michel Temer
 |
|  **Prezidenteca stabestro** |
| **Dum** | 21-a de junio 2005 – 30-a de marto 2010
 |
| **Antaŭulo** | José Dirceu
 |
| **Sekvanto** | Erenice Alves Guerra
 |
|  **Ministro pri minoj kaj energio de Brazilo** |
| **Dum** | 1-a de januaro 2003 – 21-a de junio 2005
 |
| **Antaŭulo** | Francisco Gomide
 |
| **Sekvanto** | Mauricio Tolmasquim (provizora)
 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Dilma Vana ROUSSEFF** (IPAˈdʒiwmɐ χuˈsɛf), naskita la 14-an de decembro, 1947 en Belo Horizonte, Minas-Ĝerajso, Brazilo) estas brazila ekonomisto, politikisto kaj eks-prezidanto de Brazilo, kiu regis de 1-a de januaro de 2011 ĝis ŝia elpostenigo la 31-a de aŭgusto de 2016. Ŝi estis la unua virina Prezidanto de Brazilo.

En junio 2005 kiam, tiam, la Prezidanto Luiz Inácio Lula da Silva nomumis ŝin kiel sia prezidenteca stabestro, tiam ŝi fariĝis la unua virino kiu okupas tian postenon. Lula proponis ŝin kiel sian posteulon en la prezidanteco de la respubliko, kaj ŝi venkis en la balotado de 2010.

## Biografio

Dilma estas la filino de bulgara enmigrinto kaj brazila instruistino, kaj ŝi edukiĝis en mezklasa familio. Ŝi interesiĝis pri socialismaj idealoj en junularo, nelonge post kiam la brazila milita puĉo de 1964.

Fariĝinta batalemulo, ŝi aliĝis al organizaĵoj kiuj favoris armitan lukton kontraŭ la Brazila militista diktaturo, kiel la Nacia Liberiga Komando (*Comando de Libertação Nacional*, COLINA) kaj la Palmaresa Armita Revolucia Avangardo (*Vanguarda Armada Revolucionária Palmares*, VAR-Palmares). La diktaturo enkarcerigis ŝin dum preskaŭ tri jaroj, unue en *Operacio Bandeirante*, dum kiu ŝi suferis brutalan torturon, kaj poste en la iom ironie nomita Departemento de Politika kaj Socia Ordo (*Departamento de Ordem Política e Social*, DOPS).

Ŝi rekonstruis sian vivon en Suda Rio-Grando, kie — kune kun Carlos Araújo, sia kunulo dum pli ol tridek jaroj — ŝi helpis en la formado de la Demokrata Laborista Partio (PDT). Rousseff aktive partoprenis en kelkaj balotkampanjoj antaŭ forlasi la PDT en 1980 por fariĝi unu el la fondintoj de la Partio de la Laboristoj (PT).

## Publika servado

Dum la urbestreco de Alceu Collares el 1986 ĝis 1988 ŝi estis urbsekretario en la prefektura estraro de Porto-Alegro. El 1991 ĝis 1993, post kiam Collares fariĝis Guberniestro de Suda Rio-Grando, ŝi estis prezidanto de ĝia ekonomia kaj statistika organizaĵo *Fundação de Economia e Estatística Siegfried Emanuel Heuser*, FEE. Poste ŝi servis kiel Ŝtatsekretario por Minoj kaj Energio (1999 al 2002) dum la guberniestreco de Olivio Dutra.

Ŝi estis en 2002 ano de la grupo kiu formulis la energiplanon por la nova registaro de Luiz Inácio Lula da Silva. Poste en tiu jaro, li nomumis Rousseff kiel Ministro de Minoj kaj Energio. Ŝi daŭris en tiu laborposteno ĝis 2005, kiam li nomumis ŝin kiel Prezidenteca Stabestro. Ŝi anstataŭigis José Dirceu, kiu rezignis post la enketkomitato de la Nacia Kongreso de Brazil akuzita pro skandalo, ke li permesis la pagon de subaĉetaĵoj al Brazilaj deputitoj por kongresaj voĉdonoj.

En la jaro 2009, la semajngazeto *Época* enlistigis ŝin inter la 100 plej influaj brazilanoj de la jaro, kaj en novembro 2010 la anglalingva periodaĵo *Forbes* rangis ŝin kiel la 16a plej potenca persono en la mondo.

## Prezidenteco

Dilma estis proponita de Lula da Silva kiel kandidato de ilia partio al la prezidentbalotoj de la jaro 2010. En la unua voĉdono, ŝi alvenis ĉekape, sed sen absoluta plimulto. La 30-an de oktobro, en la dua voĉdono, ŝi venkis, kaj tial estis elektita nova prezidento de la lando. Ŝi enposteniĝis en la 1-a de januaro 2011.

Ŝi estis elpostenigita la 31-a de aŭgusto de 2016. La vicprezidento Michel Temer fariĝis la nova prezidento ekde tiam.

## Notoj

| Antaŭe: | Prezidanto de Brazilo | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Luiz Inácio Lula da Silva | 2011–2016 | Michel Temer |