# Rio-de-Ĵanejrio

| **Rio-de-Ĵanejrio** |
| --- |
| portugale *Estado do Rio de Janeiro* |
|  |  |
| Flago de Rio-de-Ĵanejrio
 | Blazono de Rio-de-Ĵanejrio
 |
| **federacia unuo de Brazilo** |
| moto: *Recte Rem Publicam Gerere* (latine: "rekte kaj juste konduki la publikajn aferojn")
 |
| Himno: *Himno de Rio-de-Ĵanejrio* |
| Nomo de la loĝanto: *fluminense* |
| Situo de Rio-de-Ĵanejrio |
| **Situo** |  |
|  - Regiono | Sudorienta
 |
|  - Limnajbaroj | Espirito-Santo, Minas-Ĝerajso kaj San-Paŭlo respektive San-Paŭlio
 |
|  - Mezoregionoj | 6
 |
|  - Mikroregionoj | 18
 |
|  - Municipoj | 92
 |
| **Ĉefurbo** | Rio-de-Ĵanejro
 |
| **Registaro** | Nuntempa
 |
|  - Ŝtatestr(in)o | Wilson Witzel () (ekde 1-a de januaro 2019) |
| **Registaro** | de 2015 ĝis 2018
 |
|  - Ŝtatestr(in)o | Luís Fernando de Sousa (PMDB)
 |
|  - Vicŝtatestr(in)o | Francisco Dornelles (PP)
 |
|  - Federaciaj deputitoj | 46
 |
|  - Ŝtataj deputitoj | 70
 |
| **Areo** |  |
|  - Entute | 43 696,1 km² (24º) |
| **Loĝantaro** | 2016
 |
|  - proksimume | 16 635 996 loĝ. (º)
 |
|  - Loĝdenso
 | 381 loĝ./km² (º)
 |
| **Ekonomio** | 2013
 |
|  - MEP | R$ 626,320 bilionoj (2º)
 |
|  - MEP po kapo | R$ 31 064 (3º)
 |
| **Sociaj indikiloj** | 2010
 |
|  - IHD
 | 0,761 (4º) – alta
 |
|  - Vivdaŭro
 | 74,1 jaroj (10º)
 |
| **Horzono** | UTC-3
 |
| **Klimato** | tropika kaj alte tropika Aw |
| **Mallongigo** | BR-RJ
 |
| **Retejo** | rj.gov.br
 |
| Mapo de Rio-de-Ĵanejrio |
|  |
|  |

**Rio-de-Ĵanejrio**, do "ĉirkaŭaĵo de la urbo Rio-de-Ĵanejro" (portugallingve "*Rio de Janeiro*" laŭ la ĉefurbo Rio-de-Ĵanejro), estas ŝtato respektive subŝtato de la federacia respubliko Brazilo. En 2015 ĝi havis 16 550 024 loĝantojn kaj rilate al la nombro de loĝantoj havis la trian rangon inter la brazilaj ŝtatoj (pli multajn loĝantojn nur havis San-Paŭlio kaj Minas-Ĝerajso). La loĝantoj de la ŝtato estas nomataj *fluminenses* (de la latina vorto *flumen*, do rivero, portugale "rio"), kaj la vorto *fluminense* en la brazila portugala lingvo ankaŭ figurasence uzatas kvazaŭ adjektivo formo de la subŝtata nomo, do *"litoral fluminense"* estas la marbordo de Rio-de-Ĵanejrio, *"Serra Fluminense"* la subŝtata montaro, kaj unu el la federaciaj universitatoj de la ŝtato nomatas *Universidade Federal Fluminense*. La loĝantoj de la urbo Rio-de-Ĵanejro specife nomatas *cariocas*.

La plej grandaj urboj de la ŝtato estas Rio-de-Ĵanejro, Duque de Caxias, Maricá, Niterói, Nova-Iguaçu kaj Petrópolis.

## Geografio

* Guanabara Golfo

La Valo de Paraibao (portugale *Vale do Paraíba*) estas regiono en la orienta parto de San-Paŭlio kaj okcidenta parto de Rio-de-Ĵanejrio, en Brazilo. La regiono lokiĝas laŭlonge de la rivero Paraibao, inter la urboj Rio-de-Ĵanejro kaj San-Paŭlo. Ĝi estas kaj estis historie unu el la plej gravaj ekonomiaj regionoj de Brazilo ekde la komenco de kafo-produktado dum la 19-a jarcento.

## Servoj

* Universitato de la Subŝtato Rio-de-Ĵanejro

## Vidu ankaŭ

* Esperanto-movado en Rio de Janeiro

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Leĝofara Asembleo de Rio-de-Ĵanejrio
* Estraro de Rio-de-Ĵaneirio Arkivigite je 2007-03-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Tribunalo de Justeco de Rio-de-Ĵanejrio