# Kukinsuloj

| Kukinsuloj |
| --- |
| maorie *Kūki 'Āirani*, angle *Cook Islands* |
| Strando de insulo RarotongaStrando de insulo Rarotonga |
|  |
| Flago | Blazono |
| Flago | Blazono |
|

| [Montri]  Estas |
| --- |
| asociita ŝtato, insula lando, lando [+] |

 |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
| Aŭklando [+] |

 |
|

---

 |
| **Oficiala nomo**: Cook Islands |
| **Himno**: Te Atua Mou E |
|

---

 |
| Oceano | Pacifiko |
| Membreco | AKP-ŝtatoj |
|

---

 |
| Parto de | Oceanio *Polinezio* |
| Najbaras kun | Kiribato *nordoriente 400 km*, Franca Polinezio *oriente*, Samoo *okcidente 500 km* |
| Insuloj | 14[Montri] - Aitutaki *suda grupo* - Atiu *suda grupo* - Mangaia *suda grupo* - Manuae *suda grupo* - Mauke *suda grupo* - Mitiaro *suda grupo* - Palmerston *suda grupo* - Takutea *suda grupo* - Manihiki *norda grupo* - Nassau *norda grupo* - Penrhyn (Tongareva) *norda grupo* - Pukapuka *norda grupo* - Rakahanga *norda grupo* - Suwarrow *norda grupo* |
|

---

 |
| Situo | Avaruo |
| Ĉefurbo | Avaruo |
|  - koordinatoj | 21° S, 160° U (mapo)-21.233333333333-159.78333333333 [+] |
| Plej alta punkto | Te Manga [+] |
|

---

 |
| Akvokolektejo | 240 km² (24 000 ha) [+] |
| Areo | 240 km² (24 000 ha) |
|

---

 |
| Loĝantaro | 14 222 (2023) |
| Denseco | 59,26 loĝ./km² |
|

---

 |
| Geologia konsisto | atoloj |
|

---

 |
| Eŭropa kontakto | 1595 *Álvaro de Mendaña de Neira* |
| Reprezentanto | Siro Frederick Goodwin |
|

---

 |
| Horzono | UTC (UTC-10) |
| Telefona antaŭkodo | +682 |
| ISO 3166-1 | 184 / COK / CK |
| ISO 3166 | CK |
| Interreta domajno | .ck |
|

---

 |
| Loĝantoj | Maorioj |
| Monunuo | Novzelanda dolaro kukinsula dolaro |
| Lingvoj | angla kukinsulara maoria lingvo |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Kukinsuloj (Oceanio)DEC |
| Situo de Avaruo enkadre de Oceanio |

 |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Kukinsuloj (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |
| Mapo de Kukinsuloj |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Kukinsuloj |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Cook Islands** |
| **Retpaĝaro**: www.cook-islands.gov.ck |
|  |

Kukinsulaj gedancistoj
La laguno de Aitutaki
Loko sur Atiu, kie James Cook albordiĝis en 1777
La **Kukinsuloj** (ankaŭ nomata **Kuk-Insularo** aŭ **Insularo Cook**) estas insula lando kaj dependa teritorio de Nov-Zelando en Oceanio per libera asocio, konsistanta el dek kvin insuloj. La tuta landareo estas 240 km2, sed la Ekskluziva ekonomia zono de Kukinsuloj ampleksas 1 200 000 km2 de oceano. La nomo devenas de la fama angla ekspediciisto James Cook.

Laŭ la stato de 2023 sur la insuloj vivis 14 222 loĝantoj sur areo de 240 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 59 loĝantoj/km².

La plej grava industrio de Kukinsuloj estas la turismo, aliaj gravaj ekonomiaj sektoroj estas eksterlanda bankado (impostparadizo), perloj kaj eksporto de fruktoj kaj maraj varoj.

Nov-Zelando havas aŭtoritaton por la defendo kaj ekstera politiko de Kuninsuloj, la Kukinsuloj tamen realigas pli sendependan eksteran politikon lastatempe.

## Ekstera politiko

La Kukinsuloj apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifika Oceano.

## Geografio

La 15 insuloj kaj du rifoj estas grupigitaj jene:

* **Sudaj Kukinsuloj:**
	+ Nga-pu-Toru ("Tri radikoj", la grupnomo por la plej orientaj insuloj de la suda grupo):
		- Atiu (Enua Manu aŭ Insulo de birdoj)
		- Ma'uke (Akatokamanava)
		- Mitiaro (Nukuroa)
		- Takutea
	+ Ceteraj insuloj de la sudo:
		- Aitutaki (Araura Enua)
		- Mangaia (Auau Enua)
		- Rarotonga (Tumutevarovaro) kun la ĉefurbo, Avaruo.
		- Palmerston Insulo (Pamati) kelkfoje grupigita en la norda grupo.
		- Manuae
		- Winslow Reef (subakviĝinta)
* **Nordaj Kukinsuloj:**
	+ Manihiki (Te Fuinga o Niva)
	+ Nassau (Te Nuku o Ngalewu )
	+ Penrhyn Insulo (Tongareva aŭ Mangarongaro)
	+ Pukapuka (Te Ulu o te Watu)
	+ Rakahanga (Tapuahua)
	+ Suwarrow ankaŭ nomata Suvorov
	+ Tema Reef (subakviĝinta)

## Famaj kukinsulanoj

* Sam Nunuke Pera
* William Masters

## Vidu ankaŭ

* Kukinsula kanbirdo
* Listo de maraj ekoregionoj
* Pacifika ekozono