# Fervoja elektra sistemo

**Fervoja elektra sistemo** estas aro de teknikaj ekipaĵoj, kiuj servas al transporto de elektra energio el stabila sistemo en fervojajn veturilojn.

La tensiigajn sistemojn eblas diferenci laŭ:

* teknika faro : trolea kondukilaro unu-, du- aŭ trikondukila, tri reloj;
* tensio kaj speco de kurento : alterna kurento unu-, aŭ trifaza, kontinua kurento.

## Fervojokurento

**Fervojokurento** estas la elektra kurento por la trakcio aŭ trenotiro de elektraj lokomotivoj, Lokomotivo, por la elektraj fervojoj, Fervojo.

La lokomotivo ricevas la elektran kurenton de la supertraka kontakta lineo per pantografo (kurentoprenilo) kaj troleo aŭ per kurentorelo.

Fervojokurento-Supertraka kontakta lineo en portalaj mastoj (Svisaj Federaciaj Fervojoj)
kontaktreloj ĉe la hamburga urba fervojo (S-fervojo)
Tri diversaj elektroprovizaj sistemoj norde de la londona stacio Farringdon: maldekstra trakparo de londona Metroo kun du kurentoreloj por kontinua kurento (630 V), dekstra trakparo de Thameslink-lineo kun supertraka kontakta lineo por 25 KV kaj 50 Hz, kaj supre dekstre komenco de en suda Anglujo kutima unuopa kontaktrelo por 750 V
## Historio

La diversaj landoj kaj la diversaj fervojoj havas diversajn kurentajn sistemojn.

Laŭ televida elsendo de julio 2011 (ARD) la DB (germanaj fervojoj) volis mendi elektran energion je 58 % de karbofajrigitaj elektrejoj, 28 % de akvoelektrejoj, kaj 14 % de nukleaj elektrejoj. La efiko ne estas tre alta kun karbona centraloj kaj elektra lokomotivoj, eble 30-40 %, en Svisujo kun multaj fervojaj akvoj centraloj la efiko estis frue ĝis 75-85 %. La tre moderna dizela lokomotiva (aŭ dizela-elektra lokomotivo) havas ankaŭ ĉirkaŭ 35-40 %-n da efiko. La malnovaj vaporaj lokomotivoj havas ĉirkaŭ 7 %-n (-10 %) efikon, sed ofte la lokomotivo ne devis doni ofte la maksimuman forton, (ofte nur 20-30 % da tempo estas kun maksimuma tirforto). La vaporaj lokomotivoj estas bonaj kaj ekonomikaj lokomotivoj por ne maloftaj trajnoj. La kostoj de infrastrukturo kun mastoj kaj elektraj centraloj estas tre granda, sed la vaporaj aŭ la dizelaj lokomotivjo bezonas nur la vojon kaj simplajn metiejojn. La trakcia sistemo kun vaporaj kaj dizelaj lokomotivoj estas la plej bona kaj plej ekonomia trakcia sistemo por normalaj fervojoj en multaj landoj. La elektra trakcio estas la bona sistemo por urba transporto kaj landoj kun tre oftaj fervojaj transportoj kun trajnoj laŭ 5 minutojn distanco.

## Literaturo

### moderna literaturo

* Hartmut Biesenack, (kaj al.); *Energieversorgung elektrischer Bahnen*, Biesenack, (en germana lingvo); Energia zorgo de elektraj fervojoj, Wiesbaden; Germanujo : Eldonejo: *Teubner*, 2006; 728 p. : il. ISBN 3-519-06249-6 978-3-519-06249-3; (grava moderna verko)
* Andreas Steimel: *Electric traction - motive power and energy supply : basics and practical experience*; Munkeno: Oldenbourg industria eldonejo; *Oldenbourg Industrieverlag*, 2008; 333 p. : il. ISBN 978-3-8356-3132-8 (Elektra trakcio - trakcia forto kaj energia provizado; en angla lingvo
* Andreas Steimel *Elektrische Triebfahrzeuge und ihre Energieversorgung : Grundlagen und Praxis*, 2a- reviza eldono; Munkeno: Oldenbourg industria eldonejo; *Oldenbourg Industrieverlag*, , 2006 368 p. : il.; literatura listo p. 313 - 326 ISBN 978-3-8356-3090-1 ISBN 3-486-63090-3

### malnova literaturo

* grava historia verko de Egon Ewald Seefehlner en germana lingvo kaj traduko en franca lingvo kun multaj detalaj tabeloj pri lokomotivoj kaj konstruaj ekzemploj kaj diskuto pri teĥnikaj problemoj:
* *Elektrische Zugförderung : Handbuch für Theorie und Anwendung der elektrischen Zugkraft auf Eisenbahn* / E.E.Seefehlner 2-eldono Berlino : eldonejo: (Axel Springer AG) Springer, 1924; XI, 659 p. ; 28 cm : 699 Figuroj.; Tabeloj kaj tel ĉapitro pri denta fervojoj kaj drataj ŝnuregaj fervojoj ; de Hans Heinrich Peter, p.536-640; Elektra trenotiro (Elektra trakcio): Manlibro pri teorio kaj apliko de elektra tirforto en fervojo.
* *Traction électrique* / E[gon] E. Seefehlner ; *Avec un chapitre.*..par H. H. Peter. Traduko en franca lingvo de R. Weiller; Parizo : eldonejo Béranger, 1926; 694 p.
* RAPPORTO / BELLINZONA MESOCCO, FERROVIA ELETTRICA 1904-1907 4 volumoj, gazeto, tre frua raporto pri elektra fervojo en Svisujo, en itala lingvo

## Eksteraj ligiloj

* (Britlando) Network Rail A Guide to Overhead Electrification Revision 10 (February 2015).

* pri fervoja elektra kurento (mortinta) tre detala plurlingva paĝo kun internacia faka bibliografio