Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aritmometro

*Aritmometro* konstruita de Louis Payen ĉirkaŭ 1887
La **Aritmometro** estis la unua cifereca mekanika kalkulilo sufiĉe forta kaj sufiĉe fidinda por esti uzata ĉiutage en oficejaj medioj. Tiu kalkulilo povis adicii kaj subtrahi du nombrojn rekte kaj povus plenumi longajn multiplikojn kaj dividojn efike uzante moveblan akumulilon por la rezulto. Patentita en Francio fare de Thomas de Colmar en 1820 kaj fabrikita el 1851 al 1915, ĝi iĝis la unua komerce sukcesa mekanika kalkulilo. Ties fortika dezajno havigis al ĝi fortan reputacion de fidindeco kaj akurateco kaj faris ĝin ludi gravan rolon en la movo el *homaj kalkulantoj* al la kalkulmaŝinoj kiuj anstataŭis tiujn dum la dua duono de la 19a jarcento.

Ties ekproduktado en 1851 lanĉis la mekanikan kalkulilindustrion kiu poste konstruos milionojn da maŝinoj ĝis la 1970-aj jaroj. Dum kvardek jaroj, el 1851 al 1890, la aritmometro estis la nura tipo de mekanika kalkulilo en komerca produktado kaj ĝi estis vendita tra la tuta mondo. Dum la pli lasta parto de tiu periodo du kompanioj ekfabrikis kopiojn de la aritmometro: Burkhardt, el Germanio, kiu startis en 1878, kaj Layton de UR, kiu ekis en 1883. Eventuale ĉirkaŭ dekdu eŭropaj kompanioj konstruis kopiojn de la aritmometro ĝis la komenco de la Dua Mondmilito.

## Notoj

## Referencoj

* Stan Augarten, *Bit by Bit*, pp 37–39, Ticknor and Fields, 1984
* Luc de Brabandere, *Calculus*, pp 115–123, Mardaga, 1995
* Peter Gray, *On the Arithmometer of M. Thomas (de Colmar) and its application to the construction of life contengency tables*, C&E Layton, 1874

## Eksteraj ligiloj

* Arithmometre.org – Ĉefa paĝo – Complete history and model information
* Arithmometre.org – Clones – List of arithmometer clone manufacturers
* ami19.org Arkivigite je 2017-02-02 per la retarkivo Wayback Machine – A great site for patents and articles on 19th century mechanical calculators
* Making the Arithmometer count – An in-depth study of the machine
* Rechenmaschinen-Illustrated – A large display of mechanical calculators
* How the Arithmometer Works A detailed animation describing the design and workings of the arithmometer calculator.
# William Shockley

| **William Shockley** |
| --- |
| **Nobel-premiito**  |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **William Bradford Shockley**  |
| **Naskiĝo** | 13-an de februaro 1910 (1910-02-13) en Londono
 |
| **Morto** | 12-an de aŭgusto 1989 (1989-08-12) (79-jaraĝa) en Stanford
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | prostata kancero  vd |
| **Tombo** | Alta Mesa Memorial Park (en)    Palo Alto   vd |
| **Religio** | ateismo vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando  Usono   vd |
| **Alma mater** | Kalifornia Instituto de Teĥnologio - bakalaŭro de scienco (–1932) Masaĉuseca Instituto de Teknologio - doktoro de filozofio (–1936)  vd |
| **Partio** | Respublikana Partio   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | William Hillman Shockley (mul)   vd |
| **Patrino** | May Bradford Shockley (mul)   vd |
| **Edz(in)o** | Jean Bailey (mul)   Emmy Lanning (mul)    vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | fizikisto  inventisto  universitata instruisto   vd |
| **Laborkampo** | duonkonduktaĵa fiziko  vd |
| **Doktoreca konsilisto** | John C. Slater vd |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (1980)  Honormedalo de IEEE
* (1974)  Nacia Inventista Halo de Famo
* (1963)  Holley Medal (en)
* (1963)  Wilhelm Exner Medal (en)
* (1956)  Nobel-premio pri fiziko
* (1953)  Comstock Prize in Physics (en)
* (1953)  Premio Oliver E. Buckley
* (1952)  IEEE Morris N. Liebmann Memorial Award (en)
* Fellow of the American Physical Society (en)
* Persono de la jaro

vd |

 |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Usona Nacia Akademio de Sciencoj (1951–) Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj  Usona Fizika Societo   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**William Bradford SHOCKLEY** (13-an de februaro 1910, Londono, Anglio – 12-an de aŭgusto 1989, Palo Alto, Kalifornio, Usono) estis usona inĝeniero kaj instruisto, kiu ricevis Nobel-premion pri fiziko en 1956 – kun John Bardeen kaj Walter H. Brattain pro esploroj pri duonkonduktado kaj inventado de la transistoro.

Li studis fizikon en la Kalifornia Teknika Universitato (B. S., 1932) kaj Harvarda Universitato (Ph. D., 1936). Schockley iĝis en 1936 kunlaboranto de Bell Telephone Laboratories kaj tie komencis tiajn eksperimentojn, kiuj kondukis al invento kaj konstruo de la tavola transistoro. Li laboris dum la Dua Mondmilito por la armeo.

Post la mondmilito, li gvidis la transistorfizikajn esplorojn ĉe Bell. Li iĝis en 1954 gastedukisto en Pasadena, ĉe la Kalifornia Teknika Universitato. Li laboris en 1954–55 en la Defenda ministerio, ekde 1955 ĉe Beckman Instruments, kie establis laboratorion por esplorado de la duonkonduktaĵoj. Li instruis ekde 1958 en la kalifornia Stanforda Universitato, ekde 1963 kies profesoro de la teknikaj sciencaj. Li pensiiĝis en 1974, sed instruis plu.

Fine de la 1960-aj jaroj, li kaŭzis akran diskuton, riproĉon, ĉar li deklaris, ke la spirita kapablo de la diversa homrasoj estas diversaj, la nigruloj havas malpli da inteligentindico, tiel ili estas pli senvaloraj ol blankuloj. Krom tio, li deduktis je tio, pli granda naska proporcio de la nigruloj malfruigis la evolucion.

## Referencoj
# Smartlibro

**Inteligentlibro** (angla *smartbook*) estas malgranda tekokomputilo konstruita sur aparatplatformo de la sama klaso kiu estas uzata por saĝtelefonoj kaj interretaj tabuletoj.

La ĉefa trajto estas la procesora arkitekturo, en kiu inteligentlibroj kaj tekokomputiloj tipe uzas x86 familiajn procesorojn aŭ la pli novan x86-64 version. Inteligentlibroj preskaŭ ĉiam estas ekipitaj per ARM-procesoroj, kiuj ankaŭ povas trovi aparatojn kun MIPS-procesoro, sed ĉi tiuj estas pli oftaj en Ĉinio, kie por la sama potenco, ARM-procesoroj estas pli ekonomie kompare kun x86.

La termino "smartbook" estis kreita de Qualcomm, kiu komence koncentriĝis pri komunika aparato simila al ŝaĝtelefono, sed kun klavaro taŭga por tajpado de longaj tekstoj kaj retpoŝtoj, ne nur SMS. La celgrupo estas uzantoj, kiuj ne bezonas la plenan funkciecon de labortabla programaro. La ĉefaj trajtoj, kiujn Qualcomm konsideris por inteligentlibroj, estis ne nur la aparataro platformo de saĝtelefonoj, sed ankaŭ la deviga ĉeesto de kelkaj komunika ekipaĵo por labori en diversaj sendrataj retoj - GSM, 3G, ankaŭ uzado de speciala operaciumo, kiu samtempe, la arkitekturo povas esti ajna, inkluzive x86.

Tiel, laŭ la aŭtoro de la termino, smartbook estas inteligenta telefono farita en pli granda formo.

Smartbooks diferenĉiĝas pro sia kompakta grandeco (ekrana diagonalo 10-13 coloj, aŭ 25-33 cm), malpezo, malalta energikonsumo kaj relative malalta kosto.
# Windows 98

|  |
| --- |
| Windows 98
 |
|
Ekrankopio de Windows 98 |
| **operaciumo** |
| **Evoluiganto:** | Mikrosofto
 |
| **Familio:** | Windows
 |
| **Fonta kodo:** | Fermita kodo
 |
| **Lasta versio:** | 23-a de aprilo 1999: 4.10.2222A |
| **Kernotipo:** | Monolita
 |
| **Apera dato:** | 15-a de majo 1998
 |
| **Licenco:** | MS-EULA
 |
| **Subteno:** | Ne plu aktiva ekde 11-a de julio 2006
 |
| **Retpaĝo:** | www.microsoft.com/windows98
 |
|  |

**Windows 98** (kodnomo **Memphis**) estas grafika operaciumo, kiu estis aperigita de Microsoft la 25-an de Junio, 1998 kaj estas posteulo de Microsoft Windows 95. Same, kiel sia antaŭulo, ĝi estas hibrida 16-bit/32-bit monolita produkto surbaze de MS-DOS.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Microsoft Windows Update Arkivigite je 2008-04-20 per la retarkivo Wayback Machine
* Windows 98/98SE Upgrade Pack Arkivigite je 2016-03-04 per la retarkivo Wayback Machine
# Maŝina lernado

| Maŝina lernado
 |
| --- |
|  |
| **studfako learning approach (en)  studfako fako studfako de informadiko**  |
| **artefarita intelekto • komputiko** |
| Antaŭe
 | rekono de modelo • komputa lernoteorio vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | krementa maŝina lernado superrigardata lernado nesuperrigardata lernado refortigada lernado  vd |

 |
|  |

**Maŝina lernado** aŭ **statistika lernado** estas branĉo de la akademia disciplino de artefarita intelekto koncernita kun la evoluo kaj studo de statistikaj algoritmoj kiuj povas lerni de datenoj kaj ĝeneraligi al neviditaj datenoj, kaj tiel plenumi taskojn sen eksplicitaj instrukcioj.
# Mikroelektroniko

**Mikroelektroniko** estas branĉo de elektroniko, aparte duonkonduktada inĝenierado, kiu traktas la evoluon, dezajnon kaj fabrikadon de elektronikaj integraj cirkvitoj je mikroskopa skalo.

Ĉi tiuj integraj cirkvitoj (aŭ icoj) estas duonpretaj produktoj, kiuj estas uzataj ekzemple en mikroprocesoroj kaj komputilaj memoroj.

## Vidu ankaŭ

* Elektrotekniko
* Nanoteknologio
* Integra cirkvito
# Risort-funkciigo

La **risort-funkciigo** (streĉado) aŭ risorta meĥanismo signifas meĥanikan funkciigon, kiu konsistas el risorto kaj pelilo. La risorto estas plej ofte spiralforma kaj rezervas energion, kiun ĝi transformas al turna moviĝo.

Oni uzas risort-funkciigon (streĉon) ĉe horloĝoj kaj infanaj ludiloj (plej ofte), plue ĉe kameraoj, magnetofonoj, gramofonoj, meteorologiaj mezuriloj, kie la elektra funkciigo estas neebla (ekz. pro eksplod-danĝero aŭ granda humideco de la aero, aŭ tre malalta temperaturo).

Ĝi estis antaŭ disvastiĝo de la baterioj, akumulatoroj kaj elektromotoroj, la sola ebleco por lokosendependa funkciigo de objektoj. Oni uzas ilin nuntempe en minejoj, aŭ en afrikaj senelektraj regionoj.

## Vidu ankaŭ

* Streĉa ludilo
* Risort-funkcia radioaparato
# Suba kaj Supra Egiptio

| Suba kaj Supra Egiptio |
| --- |
| regiono [+] |
|

---

 |
| Lando | Egiptio |
|

---

 |
|

---

 |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Sematawy** [+] |
|  |

mapo de antikva Egiptio
Antikva Egiptio estis dividita en du regionoj, nome **Supra Egiptio** kaj Malsupra aŭ **Suba Egiptio**. Norde estis Suba Egiptio, kie la Nilo etendiĝis kun siaj pluraj branĉoj por formi la Nildeltoj. Sude estis Supra Egiptio, etendiĝante ĝis Asuano. La du regnoj de Supra kaj Malsupra Egiptio estis unuigitaj inter la jaroj 3100 kaj 3000 antaŭ nia erao, sed ĉiu regno tamen tenis siajn proprajn atributojn. Tiel, la faraonoj estis konataj kiel la regantoj de la Du Regnoj aŭ Du Landoj, kaj solene dekoriĝis per la egiptia duobla krono, el kiu ĉiu duono reprezentis suverenecon de unu el la reĝlandoj.

La terminologio "Supra" kaj "Suba" devenas de la fluo de la Nilo de la altaĵoj de Orienta Afriko norden al la Mediteranea Maro, do Supra Egiptio situas sude de Suba Egiptio. Suba Egiptio plejparte konsistas el la Nildelto kaj el la granda oazo Fajumo.

Estis diferencoj inter Supra kaj Suba Egiptoj en la antikva mondo: ili parolis malsamajn dialektojn kaj havis malsamajn kutimojn. Multaj el tiaj diferencoj kaj la okaza streĉiĝoj kreas ankoraŭ ekzistas en modernaj tempoj. En la egipta araba, Subaj Egiptoj estas konataj kiel *baḥarwa*.

## Vidu ankaŭ

* Alta Egiptio
* Meza Egiptio
* Malalta Egiptio
# Paralakso

Skemo de paralakso
**Paralakso** ĝenerale estas ŝanĝo de aspekta loko de iu objekto relative al malproksima fono pro moviĝo de vidpunkto.

En astronomio, la fenomeno estas uzata por mezuri distancojn. Pro la grandaj distancoj en la spaco, ĉi tiu metodo povas esti uzata nur por relative proksimaj steloj, aŭ por la planedoj de la sunsistemo.

Astronomo Giovanni Cassini estis la unua, kiu provis mezuri distancon al planedo uzante la paralaksan metodon. En 1672 li mezuris la distancon al Marso sendante sian asistanton Richter al Franca Gujano, por fari samtempan mezuradon de la pozicio de Marso kontraŭ la fono de malproksimaj steloj.

Uzante la distancon inter Parizo kaj Franca Gujano kiel bazlinion, li povis determini ke la distanco en la tempo de mezurado estas 21 700 Terradioj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Paralakso (astronomio)
* Paralakso (fotado)
* Triangulado
* Trigonometrio
# Ekvatora klimato

Tutmondaj zonoj de Tropika pluvarbara klimato (Af).
**Tropika pluvarbara klimato**, konata ankaŭ kiel **ekvatora klimato**, estas tropika klimato kutime (sed ne ĉiam) troviĝanta ĉe la ekvatoro. Regionoj kun tiu klimato tipe enhavas tropikajn pluvarbarojn, kaj estas markataj de la Klimata klasifiko de Köppen kiel "Af."

## Priskribo

Tropika pluvarbara klimato estas tipo de tropika klimato en kiu ne estas seka sezono – nome ĉiuj monatoj havas sufiĉajn precipitaĵojn nome almenaŭ 60 mm. La Tropika pluvarbara klimato ne havas markatajn someron aŭ vintron; ĝi estas tipe varma kaj malseka tra la tuta jaro kaj pluvokvanto estas forta kaj ofta. Unu tago en ekvatora klimato povas esti tre simila al la venonta, dum la ŝanĝo en temperaturo inter tago kaj nokto povas esti pli granda ol la averaĝa ŝanĝo en temperaturo inter "somero" kaj "vintro".

## Distribuado

## Klimataj karakteroj

## Elstaraj urboj kun ekvatora klimato

## Ekzemploj
# Bambuzoideoj

| Kiel legi la taksonomion**Bambusoideae** |
| --- |
|  |
|  *Fargesia murielae*
 Komelinedoj laŭ APG III |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Domanio:
 | Eŭkariotoj *Eukaryota*  |
| Subdomanio:
 | *Archaeplastida* (plantoj)  |
| Klado:
 | *Chlorobionta*  |
| Klado:
 | *Plasmodemophyta*  |
| Klado:
 | Embriofitoj *Embryophyta*  |
| Klado:
 | *Stomatophyta*  |
| Klado:
 | *Hemitracheophyta*  |
| Klado:
 | Vaskulaj plantoj *Tracheophyta*  |
| Klado:
 | *Euphyllophyta*  |
| Klado:
 | Semplantoj *Spermatophyta*  |
| Klado:
 | Angiospermoj *Magnoliophyta*  |
| Klado:
 | Unukotiledonoj *Liliopsida*  |
| Klado:
 | Komelinedoj *Commelinidae*  |
| Ordo:
 | Poaloj *Poales*  |
| Familio:
 | Poacoj *Poaceae*  |

 |
| subfamilio
 |
| *Bambuzoideoj *Bambusoideae** Luerss., 1893 |
| triboj
 |
| * Olyreae
* Bambuseae
* Arundinarieae
 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Bambusoideae
 |

 |
|  |

**Bambuzoideoj**(latine *Bambusoideae*) estas subfamilio de poacoj, nomita laŭ ĝia tipa genro, bambuzo (latine *Bambusa*). Ĝi estas frata klado de pooideoj

## Priskribo

Ili havas rizomojn. Ili havas folitigojn (pseŭdopetiolo).

## Sistematiko

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| BEP Klado |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Bambusoideae** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  |
Bambuseae

 |
|  |
|  |
Olyreae

 |
|  |

 |
|  |
|  |
Arundinarieae

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |
|  |
Pooideae

 |
|  |

 |
|  |
|  |
Ehrhartoideae

 |
|  |

 |
|  |

## Vidu ankaŭ

* Bambuo

## Notoj kaj referencoj

* Sistematiko angle
# Atlaso de Farnese

la *Atlaso de Farnese* (en la Nacia Arkeologia Muzeo de Napolo)
La **Atlaso de Farnese** estas Romia marmora skulptaĵo el la 2-a jarcento p.K. de Atlaso tenanta "ĉielan globon". Verŝajne kopio de pli frua verko de la helenisma periodo, ĝi estas la plej malnova ekzistanta statuo de Atlaso, titano de la greka mitologio kiu estas reprezentita en pli frua ceramika vazopentraĵo de antikva Grekio, kaj la plej malnova konata reprezentado de "ĉiela globo" kaj la klasikaj stelaj konstelacioj. La skulptaĵo situas ĉe la Nacia Arkeologia Muzeo de Napolo, en Italio.

La statuo estas datita ĉirkaŭ 150 p.K., dum la Romia Imperio. Ĝi ekestis post kiam la helenisma astronomo Ptolemeo verkis la astronomian traktaton *Hē Megalē Sintaksis* (Ἡ Μεγάλη Σύνταξις) (‘la granda kompono’), nomata la *Almagesto*. Tamen la ideo de "ĉiela globo" por reprezento de stelaj konstelacioj estis konata jam en pli frua helenisma astrologio, precipe en la verko de Hiparko en la 2-a jarcento a.K.

la kvinangula Vilao *Farnese* el birda perspektivo
Atlaso laboras sub la pezo ĉar li estis kondamnita de Zeŭso teni la ĉielon. La sfero montras bildigon de la nokta ĉielo kiel vidite de ekster la plej ekstera ĉiela sfero, kun reliefoj prezentantaj 41 (kelkaj fontoj kalkulas 42) el la 48 klasikaj grekaj konstelacio distingitaj fare de Ptolemeo, inkluzive de Ŝafo, Cigno kaj Herkulo la heroo. La skulptaĵo altas 210 centimetrojn, kaj la sfero havas diametron de 65 centimetroj.

La nomo *Atlaso de Farnese* reflektas ĝian akiron fare de la kardinalo *Alessandro Farnese* en 1562, kaj ĝia posta ekspozicio en la impona kvinangula Vilao *Farnese* en la urbo Caprarola, proksimume 50 kilometrojn de Romo.
# Nacia Publika Radio (Usono)

| Nacia Publika Radio
 |
| --- |
|  |
| **radiodissenda reto publika elsendanto neprofitcela organizaĵo neprofitcela korporacio (1970–)**  |
| Komenco
 | 26-a de februaro 1970 vd |
| Antaŭe
 | Association of Public Radio Stations vd |
| Geografia situo
 | 38° 54′ 8″ N, 77° 1′ 15″ U (mapo)38.9021-77.0209 |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo
 | Vaŝingtono
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Nacia Publika Radio (Usono) (Vaŝingtono)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|
Nacia Publika Radio (Usono)
 |
| **Fondinto*j | Bill Siemering vd |
|

| [Montri]  Premioj |
| --- |
|  | * (2008)  Carey McWilliams Award (en)
* (2004)  Silver Anvil Award (en)
* (2000)  Nacia Medalo de Artoj

vd |

 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
| **Jura formo** | organizaĵo laŭ 501(c)(3)
 |
|  |

**Nacia Publika Radio**, *National Public Radio* (NPR) estas amaskomunika organizo duon-sendependa, publike kaj private subtenata, kaj neprofita aliga, kio servas kiel nacia unuiĝo de publikaj radiostacioj en Usono.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* TTT-ejo de Nacia Publika Radio
* alt.NPR Arkivigite je 2007-12-04 per la retarkivo Wayback Machine - elsendoj - nur programaro
* PublicRadioFan.com (Programaro por centoj da publikaj radiostacioj)
# Áramótaskaupið

Áramótaskaupið (Esperante: *La Novjara Komedio*) estas ĉiujara islanda komedia televidprogramo, elsendata en la publika televidreto Sjónvarpið. La spektaklo estas grava parto de la novjara festo en Islando por la plejparto da islandaj familioj. Ĝi fokusiĝas je la freŝdata jaro de satira starpunkto, kaj montras malmulte da korfavoro al siaj viktimoj, precipe politikistoj, artistoj, gravaj komercistoj kaj agitantoj. La populareco de la programo tre altas.
# Fort William (Ontario)

| Fort William
 |
| --- |
|  |
| urbo   vd |
| Administrado
 |
| Demografio
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 48° 23′ N, 89° 17′ U (mapo)48.38-89.28 [+] |
| **Alto** | 9 m [+] |
|

|  |
| --- |
| Fort William (Ontario)DEC |
| Situo de Fort William |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
|  |

**Fort William** estis urbeto de norda Ontario (Kanado), lokita laŭlonge de la rivero Kaministiquia, ĉe la enfluejo de la Supra Lago.

Ĝi kuniĝis kun Port Arthur kaj la komunumoj Neebing kaj McIntyre por formi la urbon Thunder Bay en januaro 1970, kiu rezulte fariĝis la plej granda urbo de nordokcidenta Ontario.
# Kortumo de Kadizo

| Kortumo de Kadizo
 |
| --- |
|  |
| **leĝdona povo**  |
| Komenco
 | 24-a de septembro 1810 vd |
| Fino
 | 4-a de majo 1814 vd |
| Lando*j* | Hispanio vd |
|  |

Ĵurado de la Kortumo de Kadizo en la Parko Sankta Fernando.
La **Kortumo de Kadizo** estis sesioj de la nacia leĝdona korpo (tradicie konata en Hispanio kiel "Cortes") kiu troviĝis en la sekura rifuĝejo Kadizo dum la franca okupado de Hispanio dum la Napoleonaj Militoj. La Kortumo de Kadizo tiam kaj hodiaŭ estis vidita de historiistoj kiel grava paŝo rekte al liberalismo kaj demokratio en la historio de Hispanio.
# Nord-Marianoj

| Nord-Marianoj |
| --- |
|  |  |
| Flago | Blazono |
|

|   Estas |
| --- |
| insula areo de Usono, politika teritoria divido, Ne-enkorpigita teritorio de Usono, teritorio de Usono, commonwealth [+] |

 |
|

---

 |
| Akvejo | Pacifiko |
|

---

 |
|  - koordinatoj | 17° N, 146° O (mapo)16.705145.78 [+] |
| Plej alta punkto | Mount Agrihan [+] |
| Plej malalta punkto | Pacifiko [+] |
|  - malalteco | 0 m [+] |
| Akvokolektejo | 464 km² (46 400 ha) [+] |
| Areo | 464 km² (46 400 ha) [+] |
| Loĝantaro | 47 329 [+] (2020) |
|

---

 |
| Guberniestro | David M. Apatang (ekde 23-a de julio 2025) |
|

---

 |
| Horzono | UTC+10:00, Chamorro Time Zone, Pacific/Saipan [+] |
| ISO 3166-2 | MP, MNP, 580 (US-MP kiel parto de Usono) |
| Interreta domajno | .mp |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Nord-Marianoj (Nord-Marianoj)DEC |

 |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Northern Mariana Islands** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

la flago de la Nord-Marianoj.
La **Nord-Marianoj** estas teritorio dependa de Usono en Oceanio, survoje al memstareco.

* **Landkodo:** MP.
* **Nacia nomo:Northern Mariana Islands*
* **Areo:** 477 km²
* **Loĝantaro:** 70 mil ĉamoroj.
* **Administra centro:** Saipano.
* **Lingvoj:** angla, ĉamora.

## Historio

La insuloj estis loĝataj ĉirkaŭ 1500 a.K. kiam diversaj popoloj migris tien. Fine, la insuloj estis postulitaj de Hispanio en 1521. En la 18-a jarcento, la homoj de la nordaj Marianoj estis devigitaj de Hispanio translokiĝi, kaj kiam ili revenis, novaj popoloj migris tien. En 1899 Hispanio vendis la Nordajn Marianojn al Germanio en la Hispana-Germana Traktato de 1899, dum Gvamo iris al Usono. Ĉe la fino de la Unua Mondmilito, kun la malvenko de Germanio, la insuloj fariĝis parto de la Japana Mandato sub la Ligo de Nacioj, komencante en 1918. La insuloj estis liberigitaj de la japanoj en la Batalo de Saipano en 1944, kaj post la milito, fariĝis parto de la UN-Fido-Teritorio nomata la Kuratora Teritorio Pacifikaj Insuloj (TTPI). Dum la jardekoj, integriĝo kun Gvamo estis malakceptita, kaj fine, la insuloj forlasis la TTPI kaj fariĝis parto de Usono en 1986. La Nordaj Marianoj tiam fariĝis la Komunumo de la Nord-Marianoj (CNMI) kaj ĝiaj loĝantoj estas usonaj civitanoj. En 2009, ili elektis senvoĉdonan delegiton al la Usona Kongreso.

## Geografio

Biogeografie la insularo troviĝas en le Pacifika ekozono laŭ la sistemo de la Monda Natur-Fonduso (WWF).

Kelkaj insuloj estas Asuncion, Agrihano, Pagano, Agiĥano, Alamagano, Saipano, Tiniano, Rota kaj Sarigano.