Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ŝetlandaj Insuloj

| Ŝetlandaj Insuloj |
| --- |
|  |
| Flago |
|

| [Montri]  Estas |
| --- |
| insularo, registration county, leŭtenanta areo en Skotlando, Skota insula areo, historic county of the United Kingdom, kantono de Skotlando, konsilia areo en Skotlando [+] |

 |
|

---

 |
| Akvejo | Atlantiko |
|

---

 |
| Koordinatoj | 60° 21′ 24″ N, 1° 15′ 38″ U (mapo)60.356666666667-1.2605555555556 |
| Ĉefurbo | Lerwick |
| Plej alta punkto | Ronas Hill [+] |
| Akvokolektejo | 1 468 km² (146 800 ha) [+] |
| Areo | 1 468 km² (146 800 ha) [+] |
| Loĝantaro | 23 210 [+] (2012) |
|

---

 |
| Horzono | UTC±00:00 [+] |
| ISO 3166-2 | GB-ZET |
| ONS-kodo | 00RD |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Ŝetlandaj Insuloj (Ŝetlandaj Insuloj)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Ŝetlandaj Insuloj (Skotlando)DEC |

 |
|  |
| Ŝetlandaj Insuloj |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Shetland Islands** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Ŝetlandaj Insuloj** (angle *Shetland* [ŝetland], skotgaele *Sealtainn*) estas insularo norde de Skotlando, kaj krome estas unu el la 32 lokaj administraj regionoj ("konsiliaj areoj") de Skotlando. Ĝi apartenas al la Nordaj Insuloj de Skotlando.

Laŭ la stato de 2012 en la regiono vivis 23 210 loĝantoj sur areo de 1 468 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 16 loĝantoj/km².

La loĝantoj estas nordianidoj, sed hodiaŭ (dialekte) angloparolantaj. La flago kun Skandinavia kruco sed Skotaj koloroj simbolas tion.

## Historio

Tipa pejzaĝo
La Ŝetlandaj insuloj, aŭ Ŝetlandoj, estis frue loĝataj de Keltoj, kaj estis nomiĝinta Insi Catt (insuloj de Kattribo).

La vikingoj aperis en la 800oj, kaj dum 500 jaroj ili apartenis al Norvegio. En 1472, Skotlando ekregis Ŝetlandon, tiam nomata *Hjaltland*. Iompostiome la skandinavan lingvon *Norn* anstataŭis skota dialekto. Dum la Dua mondmilito norvegaj fuĝintoj alvenis tien, ĉar jenaj insuloj plej proksimas al Norvegio de ĉiuj ejoj de Britio. (Vidu ankaŭ je Nordio.)

## Esperantistoj de Ŝetlandaj Insuloj

* Haldane Burgess
* Albert Goodheir
# Skaldo

ilustraĵo "skaldo Berse en mallibereco ĉe Reĝo Olav" por la sagao "Olav la sanktulo", eldono de 1899
**Skaldo** estis antikva nordeŭropa poeto-kantisto (PIV) en la vikinga periodo (inter la 9-a jarcento kaj la 13-a jarcento).

Ili aktivis en la kortegoj de skandinavaj kaj islandaj princoj ĝis la 13-a jarcento kaj prikantis konkretajn okazojn.

Ekzemple **Eyvind "Skaldespiller" Finsson** (920-990) estis norvega skaldo, kies ĉefverko "Hákonarmál" prirakontas la morton de norvega reĝo.

Parencaj esprimoj estas aedo, rapsodo, bardo, menestrelo.
# Supragermanaj dialektoj

La variaĵoj de la altgermana lingvo estas subdividitaj en la supran germanan (en verda koloro) kaj centran germanan (cejana), kaj distingiĝas de la malaltgermana (flava) kaj la malaltfranka lingvaro. La ĉefaj izoglosoj – la linioj de Benrath kaj de Speyer – estas nigraj markitaj. Tiu ĉi mapo montras la modernajn limojn de la lingvouzo post 1945 kaj ne kolorigas la areojn de la nederlanda/flandra, kiuj tamen proksime rilatas
La **supragermanaj dialektoj** - germane *Oberdeutsche Dialekte* - estas grupo de dialektoj de la germana lingvo en la sudo de la teritorio de Germanlingvio. Al la grupo apartenas la dialektoj de la frankona lingvo, parolata ne nur en la nordo de la federacia lando Bavario, krome tiuj de la bavara lingvo parolataj en la plejparto de Bavario, la plejparto de Aŭstrio kaj la regiono Sudtirolo kaj iuj pliaj regionetoj en norda Italio, kaj la variaĵoj de la alemana lingvo, parolataj en la germana federacia lando Baden-Virtembergo kaj la pleja oriento de Bavario, la aŭstra plej okcidenta federacia lando Vorarlberg, la germanlingva parto de Svislando (vidu la apartan artikolon pri la svisgermana lingvo kaj en la regiono Alzaco de okcidenta Francio. Krome al la grupo de supragermanaj dialektoj teorie apartenas la formortinta langobarda lingvo.

nuntempa teritorio (post la deportiĝoj de 1945) de la supragermanaj dialektoj: ruĝe la dialektoj de Frankonio (tio **ne** estas la malaltfranka), blue la dialektoj de la bavara lingvo, verde tiuj de la alemana lingvo
## Vidu ankaŭ

* vikipedia branĉo en la alemana lingvo
* vikipedia branĉo en la bavara lingvo

## Eksteraj ligiloj

* germanlingvaj informoj interalie pri la germanaj nuntempaj dialektoj
* atlaso pri la germana lingvo
# Bokmål

|  |
| --- |
| **norvega** |
| **lingvo • norma lingvo • skribita lingvo • formo de norvega lingvo • moderna lingvo** |
| **norvega lingvo** |
| **Parolata en** | Norvegujo
 |
| **Parolantoj** | 4 000 000
 |
| **Denaskaj parolantoj** | >4 milionoj
 |
| **Skribo** | Latina skribo
 |
| **Lingvistika klasifiko** |
| Hindeŭropa lingvaro
Ĝermanaj lingvoj
Nordĝermanaj lingvoj
Bokmål |
| Oficiala statuso
 |
| **Reguligita de** | Lingvokonsilio de Norvegio, Norvegia Akademio de Lingvo kaj Literaturo
 |
| Lingvaj kodoj
 |
| **Lingvaj kodoj** |  |
| **ISO 639-1** | nb
 |
| **ISO 639-2** | nob
 |
| **ISO 639-3** | nob
 |
| **SIL** | NOB
 |
| **Glottolog** | norw1259
 |
| **Angla nomo** | Bokmål
 |
| **Franca nomo** | bokmål
 |
| **Vikipedio** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vizitu vikipedion **en la norvega bukmola lingvo**!
 |

 |
|  |

**Bokmål** [BUKmol]. Norvege: libra parolo) estas la nomo de la plej vaste uzata maniero por skribi la norvegan lingvon. Unua nomo estis dannorvega. La **norvega lingvo** estas parolata en Norvegujo de pli ol 4 milionoj da parolantoj. Ĝia ISO-kodo estas *`nb`*. Ekzistas Vikipedio en la norvega lingvo (Bokmål).

40,9% de la norvega popolo loĝas en komunumoj kiuj elektis Bokmål kiel sian preferatan skriblingvon por oficialaj skribaj dokumentoj.

## Vidu ankaŭ

* Knud Knudsen (lingvisto)
* Bokmål kaj nynorsk
* Nynorsk
* Normlingvo

## Eksteraj ligiloj

* Pri [

de=deu|

1. default= [bokmål] en SIL angle

* Pri Bokmål en Ethnologue (angle)