# Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj

| **Biomoj** |
| --- |
| **Tersupraĵaj biomoj** |
|  | Tundro
 |
|  | Tajgo
 |
|  | Montaraj herbejoj kaj arbustaroj
 |
|  | Mezvarmaj koniferarbaroj
 |
|  | Tropikaj kaj subtropikaj koniferarbaroj
 |
|  | Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
 |
|  | Mediteraneaj arbaroj, duonarbaroj kaj arbustaroj
 |
|  | Tropikaj kaj subtropikaj humidaj foliarbaroj
 |
|  | Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj
 |
|  | Mezvarmaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
|  | Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
|  | Dezertoj kaj kserofitaroj
 |
|  | Inunditaj herbejoj kaj savanoj
 |
|  | Ĉeriveraj areoj
 |
|  | Malsekejo
 |
| **Akvaj biomoj** |
|  | Lageto
 |
|  | Marbordo
 |
|  | Mangrovo
 |
|  | Algarbaroj
 |
|  | Koralrifoj
 |
|  | Neritika zono
 |
|  | Kontinenta plataĵo
 |
|  | Pelaga zono
 |
|  | Benta zono
 |
|  | Varmaj fontoj
 |
|  | Malvarmaj submarfontoj
 |
| **Aliaj biomoj** |
|  | Enroka biomo
 |
| Ĉi tiu kesto: vidi • diskuti • redakti |

La **tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj** estas tersupraĵa biomo kiu situas en regionoj de duonarida ĝis duonhumida klimato je tropikaj kaj subtropikaj latitudoj. Herbejoj estas superregataj de gresoj kaj aliaj herbecaj plantoj. Savanoj estas herbejoj kun dissemataj arboj. Arbedaroj estas superregataj de arbedoj aŭ arbustoj.

## Priskribo

La jara precipitaĵo en Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj varias inter 450 kaj 1 500 millimetroj, kaj povas esti altgrade sezona. Kelkfoje en la tuta jaro, pluvo okazas nur kelkajn semanojn. Tiu ĉi biomo troviĝas en ĉiuj kontinentoj escepte de la antarkta. Ili estas ege disvastigataj en Afriko, kaj ankaŭ troviĝas en suda Azio, la nordaj partoj de Sudameriko kaj Aŭstralio, kaj suda Usono.

**Afrikaj Savanoj** troviĝas inter arbaraj aŭ duonarbaraj regionoj kaj herbejaj regionoj. La klimato varias, kun averaĝa temperaturo de 27 °C kun kulminoj de 30 °C en aprilo kaj oktobro. La jara precipitaĵo situas inter 300 kaj 1500 millimetroj. La flaŭro inkluzivas :

* Akacioj
	+ Perdas foliojn dum la seka sezono por konservi humidon;
	+ Havas folian kanopeon dum la pluva sezono, platigite per ventoj.
* Baobaboj
	+ Enmagazenigas akvon en la trunko;
	+ Havas dikan arboŝelon por protekti sin kontraŭ fajroj dum la seka sezono;
	+ Havas longan pivotradikon por atingi la subgrundan humidon;
	+ Havas malmultajn foliojn por redukti akvoperdon pro planta transpirado.
* Herboj
	+ Kreskas rapide ĝis alteco de 3 aŭ 4 metroj en grupetoj;
	+ La ŝosoj mortas dum la seka sezono kaj postlasas nur radikojn.
* Malaltaj arbedoj kaj arbustoj
	+ Estas sekecrezistaj;
	+ Restas malgrandaj;
	+ Prezentas dornojn kaj ne foliojn.

## Referencoj

## Bibliografio

* angle Allaby, Michael and Richard Garrat 2006 : Grasslands. Biomes of the earth. *Chelsea House*, New York NY 10001, 270 pp. ISBN 0-8160-5323-5
* esperante Simon, Karl-Hermann (ed.) 1995 : Lexicon Silvestre. Prima Pars. Vortaro de forsta fako. Esperantlingva parto (I eo) kun difinoj. *Förderverein "Lexicon silvestre" e.V.*, Eberswalde, 84 p.

## Vidu ankaŭ

* Mjombo
* Mjombaro

Situo de la rilata biomo en la mondo.
Akaciosavano en Burkino.
Tipa tropika savano en norda Aŭstralio (Arnhemlanda tropika savano) montrante la altan densecon je altaj arboj kaj ilian regulan spacan disvastiĝon en multaj savanoj.

| Afrotropisaj tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
| --- |
| AT0701 Angolaj mjombaroj |  Angolo,  Demokratia Respubliko Kongo
 |
| AT0702 Angolaj mopanearoj |  Angolo,  Namibio
 |
| AT0704 Centra-zambezaj mjombaroj |  Burundo,  Demokratia Respubliko Kongo,  Malavio,  Tanzanio,  Zambio
 |
| AT0705 Orient-sudana savano |  Centr-Afrika Respubliko,  Ĉado,  Eritreo,  Etiopio,  Kameruno,  Demokratia Respubliko Kongo,  Sudano,  Sud-Sudano,  Ugando
 |
| AT0706 Orientaj mjombaroj |  Mozambiko,  Tanzanio
 |
| AT0707 Gvinea arbara-savana mozaiko |  Benino,  Kameruno,  Ebura Bordo,  Gambio,  Ganao,  Gvineo,  Gvineo-Bisaŭo,  Niĝerio,  Senegalo,  Sieraleono,  Togolando
 |
| AT0708 Itigiaj-sumbuaj densaĵoj |  Demokratia Respubliko Kongo,  Tanzanio,  Zambio
 |
| AT0712 Nord-konga arbara-savana mozaiko |  Centr-Afrika Respubliko,  Kameruno,  Demokratia Respubliko Kongo,  Sud-Sudano,  Ugando
 |
| AT0713 Sahela savano de akacioj |  Burkino,  Kameruno,  Ĉado,  Eritreo,  Etiopio,  Malio,  Maŭritanio,  Niĝero,  Niĝerio,  Senegalo,  Sudano
 |
| AT0718 Sud-konga arbara-savana mozaiko |  Angolo,  Demokratia Respubliko Kongo
 |
| AT0721 Viktori-basena arbara-savana mozaiko |  Burundo,  Etiopio,  Kenjo,  Demokratia Respubliko Kongo,  Ruando,  Tanzanio,  Ugando
 |
| AT0722 Okcident-sudana savano |  Benino,  Burkino,  Ebura Bordo,  Gambio,  Ganao,  Gvineo,  Malio,  Niĝero,  Niĝerio,  Senegalo,  Togolando
 |
| AT0723 Okcident-konga arbara-savana mozaiko |  Angolo,  Gabono,  Respubliko Kongo,  Demokratia Respubliko Kongo
 |

| Aŭstralaziaj tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
| --- |
| AA0701 Arnhemlanda tropika savano |  Aŭstralio (Norda Teritorio)
 |
| AA0702 Brigalova tropika savano |  Aŭstralio
 |
| AA0703 Kabjork-duoninsula tropika savano |  Aŭstralio (Kvinslando)
 |
| AA0704 Karpentaria tropika savano |  Aŭstralio
 |
| AA0705 Altaĵa savano de Einasleigh |  Aŭstralio (Kvinslando)
 |
| AA0706 Kimberlia tropika savano |  Aŭstralio
 |

| Nearktisaj tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
| --- |
| NA0701 Meksika-golfaj marbordaj herbejoj |  Meksiko,  Usono
 |

| Neotropisaj tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
| --- |
| NT0701 Arida Ĉako |  Argentino
 |
| NT0702 Benia savano |  Bolivio
 |
| NT0704 Cerado |  Bolivio,  Brazilo,  Paragvajo
 |
| NT0708 Humida Ĉako |  Argentino,  Brazilo,  Paragvajo
 |
| NT0709 Llanos |  Kolombio
 |
| NT0710 Urugvaja savano |  Argentino,  Brazilo,  Urugvajo
 |

| Orientalisaj tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj
 |
| --- |
| IM0701 Terajaj-duaraj savanoj kaj herbejoj |  Barato,  Butano,  Nepalo
 |

## Eksteraj ligiloj

* angle Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanaoj kaj arbedaroj : Listo de ekoregionoj (WWF) Arkivigite je 2013-11-05 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj : Tutmondaj 200-unuoj (WWF) Arkivigite je 2012-04-25 per la retarkivo Wayback Machine
* angle Plisimpligita klasifiko de vivejoj (WWF)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Portalo pri Biologio |

 |
| * Kategorio Tropikaj kaj subtropikaj herbejoj, savanoj kaj arbedaroj en la Vikimedia Komunejo (Multrimedaj datumoj)
 |