# Arseno

Atentu, veneno!

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|
P ↑
**As**
 ↓ Sb | Ge ←
**arseno**
→ Se |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| •
 |  |
Ar 3d10 4s2 4p3

 |

|  |  |
| --- | --- |
| 75
 | As
 |
| 33
 |

 |  | •
 |
| •
 | •
 |  | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 |  | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 | •
 |
| ↓Perioda tabelo de elementoj↓
 |

 |

 |
| **ĥemia elemento • Kalkofila elemento** |
| **metaloido** |
| Ĝeneralaj informoj
 |
| Nomo (latine), simbolo, numero
 | arseno (*arsenicum*), As, 33
 |
| CAS-numero
 | 7440-38-2
 |
| Loko en perioda tabelo
 | 15-a grupo, 4-a periodo, bloko p
 |
| Karakteriza grupo
 | (nespecifita)
 |
| abundeco en terkrusto
 | 0,00021 %
 |
| Nombro de naturaj izotopoj
 | 1
 |
| Aspekto
 | griza metala solido
 |
|  |
| Atomaj ecoj
 |
| Relativa atompezo
 | 74.921595 amu
 |
| Atomradiuso
 | 115 pm
 |
| Kovalenta radiuso
 | 119 pm
 |
| Radiuso de van der Waals
 | 185 pm
 |
| Elektrona konfiguracio
 | Ar 3d10 4s2 4p3
 |
| Elektronoj en ĉiu energia ŝelo
 | 2; 8; 18; 5
 |
| Oksidiĝa nombro
 | −3, 0, +3, +5
 |
| Fizikaj ecoj
 |
| Materia stato
 | solida
 |
| Kristala strukturo
 | romboedra
 |
| Denseco
 | 5,727 g/cm3 |
| Malmoleco
 | 3,5 (Mohs-skalo)
 |
| Magneta konduto
 | diamagneta
 |
| Degelpunkto
 | 817 °C (1090,15 K)
 |
| Bolpunkto
 | 615 °C (888,15 K)
 |
| Molvolumeno
 | 13,08 · 10−6 m3/mol
 |
| Specifa varmokapacito
 | 328 J/(kg·K) J/(kg · K)
 |
| Elektra konduktivo
 | 3,3 · 10−2 S/m
 |
| Termika konduktivo
 | 50 W/(m·K) W/(m · K)
 |
| Diversaj
 |
| Elektronegativeco
 | 2.18 (Pauling-skalo)
 |
| Joniga energio
 | 947 kJ/mol kJ/mol
 |
| Izotopoj
 |
|

| Izotopo
 | Naturapero
 | *t*1/2 | radioaktiveco de disfalo
 | Energio de disfalo MeV
 | Produkto de radioaktiva disfalo
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 75As
 | 100 %
 | estas stabila kun 42 neŭtronoj
 |
| 73As
 | sinteza
 | 80,3 d
 | ε
 | 0,805
 | 73Ge
 |

 |
| Se ne estas indikite alie, estas uzitaj unuoj de SI kaj SVP. |

* **Atommaso:** 74,2160 u
* **Kemia Serio:** metaloido
* **Denseco:** 5'727 kg/m3
* **Fandopunkto:** 613oC (sublimas)

## Uzado

Antaŭ longa tempo kiel kaj kuracilo kaj tokso. Nuntempe kiel duonkonduktanto (GaAs) kaj kune kun aliaj metaloj en akumulatoroj.

## Biologiaj efikoj

Arseno estas necesa oligoelemento ĉe hundoj kaj aliaj bestoj por kresko, sangoprodukto. Ĉe homoj tia efiko ne konatas. En pli granda ol necesa kvanto, tio signifas relative eta kvanto, ĝi estas toksa.

## Kombinaĵoj

* Amonia heksafluoro-arsenato
* Natria heksafluoro-arsenato

*
*
*
*

## Vidu ankaŭ

* Kemio
* Listo de kemiaj elementoj laŭ nomo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ simbolo
* Listo de kemiaj elementoj laŭ atomnumero

## Eksteraj ligiloj

*
*
*  Arkivigite je 2009-03-13 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2012-07-31 per la retarkivo Wayback Machine