Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko

| Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko
 |
| --- |
| Národní knihovna České republiky |
|  |
|  |
| **nacia biblioteko universitata biblioteko esplora institucio en Ĉeĥio**  |
| Komenco
 | 1622 vd |
| Geografia situo
 | 50° 5′ 12″ N, 14° 24′ 57″ O (mapo)50.0866666714.41583333 |
| Lando*j* | Ĉeĥio vd |
| Sidejo
 | Clementinum
 |
| **Situo** | Prago
 |
| Adreso
 | Mariánské náměstí 190, 11001 Praha 1 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko (Centra Prago)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|
Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko
 |
| ĉefulo
 | Martin Kocanda
 |
| **Filioj** | Slavona Biblioteko de Prago  vd |
|

| [Montri]  Premioj |
| --- |
|  | * (2005)  Jikji Memory of the World Prize (en)

vd |

 |
| Notoj
 | Tuta stoko 7 275 680 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
| **Jura formo** | publik-bona korporacio en Ĉeĥio
 |
|  |

La **Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko** (ĉeĥe *Národní knihovna České republiky*) en Prago estas la centra kaj gvida biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko. Ĝi financatas pere de la nacia ministerio pri kulturo.

La eksa manĝa salonego (refectorium) de la historia jezuita kolegio Clementinum, nun ĝenerala biblioteka studejo
Temas pri la plej granda kaj unu el la plej malnovaj ĉeĥiaj biblioteko. Ĝi havas stokon de proksimume ses milionoj da dokumentoj, al kio ĉiujare aldoniĝas pli-malpli 70 000 titoloj. La biblioteko situas en la historia konstruaĵo Clementinum, eksa jezuita kolegio, en la praga urbocentro. La Nacia Biblioteko de la Ĉeĥa Respubliko partoprenas en la projekto de Virtuala Internacia Norma Datumaro (VIAF).

## Notoj

## Fonto

* *Z historie knihovny* ("el la historio biblioteka"), rete legebla ĉi tie (ĉeĥe) Arkivigite je 2012-05-01 per la retarkivo Wayback Machine

## Eksteraj ligiloj

* biblioteka retejo Arkivigite je 2012-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
# Nacia Biblioteko de Hispanio

| Nacia Biblioteko de Hispanio
 |
| --- |
|  |
|  |
| **nacia biblioteko publika biblioteko main library (en)**  |
| Komenco
 | 29-a de decembro 1711 vd |
| Geografia situo
 | 40° 25′ 26″ N, 3° 41′ 25″ U (mapo)40.423822-3.690215 |
| Lando*j* | Hispanio vd |
| Sidejo
 | Palacio de Biblioteca y Museos Nacionales
 |
| **Situo** | Madrido
 |
| Adreso
 | Paseo de Recoletos, 20, Madrid |
| **Poŝtkodo** | 28071
 |
|

|  |
| --- |
| Nacia Biblioteko de Hispanio (Madrido)DEC |

 |
|
Nacia Biblioteko de Hispanio
 |
| Estro
 | Ana Santos Aramburo
 |
| **Filioj** | Sede de la Biblioteca Nacional de España en Alcalá de Henares (en)   vd |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | ISSN National Centre for Spain (en)   vd |

 |
| **Posedatoj** | Sede de la Biblioteca Nacional de España en Alcalá de Henares (en)  Biblioteca Digital Hispánica Hemeroteca Digital de la Biblioteca Nacional de España (en)   vd |
| Notoj
 | Tuta stoko: ĉ. 26 milionoj da mediaj unuoj
 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Nacia Biblioteko de Hispanio** (hispane *Biblioteca Nacional de España*) estas la deponanta centro de la Bibliografia kaj Dokumenta Heredaĵo de Hispanio kaj la institucio gardas tre riĉan historian kolekton kaj ĉiajn publikigaĵojn en nacia teritorio ekde la komencoj de la 18-a jarcento. Nuntempe tiu ĉi dokumenta fonduso estas formata de pli ol 26 milionoj da objektoj kiuj inkluzivas librojn, revuojn, mapojn, bildojn, desegnojn, partiturojn, bultenojn, ktp.

La Nacia Biblioteko diskonigas sian riĉan nacian bibliografian heredaĵon per ĝia katalogo kaj la ellaborado de la Hispana Bibliografio kaj disvolvigas gravan aron de servoj al la publiko kiel la konsulthaloj kaj distanca servo tra la retpaĝo ( faka bibliografia informado kaj interbiblioteka pruntdonado. Pere de la Muzeo de la Biblioteko estas disvastigataj la kolektoj, la funkciado kaj la historio de la Nacia Biblioteko. Krom tio ĝi realigas ampleksan programon de kulturaj aranĝoj. La Nacia Biblioteko de la Hispanio partoprenas en la projekto de Virtuala Internacia Norma Datumaro (VIAF).

Ĝi troviĝas en la numero 20 de la Avenuo Rekoleto de Madrido, kundividante la konstruaĵon kun la Muzeo de Arkeologio kaj ĝi havas duan sidejon en Alcalá de Henares.

## Rilatoj al Esperanto

Ekde 2009 la esperantista verkisto Jorge Camacho estas dungito de la Nacia Biblioteko de Hispanio.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

Sidejo de la Nacia Biblioteko de Hispanio en Alcalá de Henares.
* Nacia biblioteko

## Eksteraj ligiloj

* Nacia Biblioteko de Hispanio
# Centra Instituto por la Unia Katalogo

| Centra Instituto por la Unia Katalogo
 |
| --- |
| Istituto centrale per il catalogo unico delle biblioteche italiane e per le informazioni bibliografiche |
| **registara organizaĵo eldonejo (1981–)**  |
| Komenco
 | 1975 vd |
| Antaŭe
 | Centro nazionale per il catalogo unico delle biblioteche italiane e per le informazioni bibliografiche vd |
| Geografia situo
 | 41° 54′ 23″ N, 12° 30′ 21″ O (mapo)41.9063512.50581 |
| Lando*j* | Italio vd |
| Sidejo
 | Romo
 |
| Adreso
 | Viale Castro Pretorio, 105 |
| **Poŝtkodo** | 00185
 |
|

|  |
| --- |
| Centra Instituto por la Unia Katalogo (Centra Romo)DEC |

 |
|
Centra Instituto por la Unia Katalogo
 |
| **Fondinto*j | Angela Vinay vd |
| ĉefulo
 | Simonetta Buttò
 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Centra Instituto por la Unia Katalogo de italaj bibliotekoj kaj bibliografiaj informoj** (itale Istituto centrale per il catalogo unico** delle biblioteche italiane e per le informazioni bibliografiche*, mallonge **ICCU**) estas itala registara agentejo kiu estis kreita en 1975 por anstataŭigi la Nacian Centron por la Unia Katalogo (itale *Centro nazionale per il catalogo unico*), kiu siavice estis kreita en 1951 por konstrui ununuran katalogon de ĉiuj bibliotekoj en Italio. Ĝi havas sidejon en Romo en la nacia biblioteko.

La Instituto hodiaŭ vivtenas informteknologian reton je la nomo Nacia Biblioteka Servo (itale *servizio bibliotecario nazionale* aŭ mallonge SBN); ĝi respondas al demandoj kaj estas teknika-scienca konsilisto por la *Direzione Generale per i Beni librari, gli Istituti culturali ed il Diritto d'autore* (ĝenerala direkcio [fako] por librejaj heredaĵoj, kulturaj institutoj kaj aŭtoraj rajtoj) ene de la Ministerio de kultura heredaĵo kaj aktivecoj de Italio.

## Eksteraj ligiloj

* oficiala retejo Arkivigite je 2014-03-28 per la retarkivo Wayback Machine
# Southwark (kvartalo)

| Southwark
 |
| --- |
|  |
| ancient borough (en)   kvartalo de Londono  bazarurbo   vd |
| Administrado
 |
| **Poŝtkodo** | SE1
 |
| Demografio
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 51° 30′ N, 0° 5′ U (mapo)51.4988-0.090100000000007 [+] |
|

|  |
| --- |
| Southwark (Centra Londono)DEC |
| Situo de Southwark en Centra Londono |

 |
|

|  |
| --- |
| Southwark (Granda Londono)DEC |
| Situo de Southwark |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Southwark, London [+] |
|  |

La kvartalo **Southwark** - prononco ˈsʌðərk - en suda Londono, Anglio, formas parton de la urbodistrikto Southwark (angle *London Borough of Southwark*) kaj de Interna Londono, kaj estas konektata per pontoj tra la Rivero Tamizo al la urbo urbo Londono. Ĝi estis keita en 1965 kiam tri malgrandaj konsilareoj amalgamiĝis laŭ la Londonregistara Akto de 1963. Ĉiuj distriktoj de la areo estas ene de la Londona poŝta distrikto. Ĝi estas regata de la Londona municipa konsilio Southwark.

Tiu parto de la Suda Bordo de Londono ene de la kvartalo estas hejmo de la finstacio Ponto de Londono kaj de la allogejoj nome nunskrapulo *The Shard*, la galerio Tate Modern, la teatro Shakespeare's Globe, kaj la merkato *Borough Market*, kiu estas la plej granda el la vojoj en Southwark por la enlanda kaj internacia turismo.

## Notoj

## Eksteraj ligiloj

* retejo de la Southwark Council Arkivigite je 2008-01-11 per la retarkivo Wayback Machine
* Historia Southwark Arkivigite je 2010-01-30 per la retarkivo Wayback Machine
# Vinbieno

vinbareloj en kelo de vinbieno de Ockenheim, Germanio
**Vinbieno** estas agrikultura entrepreno, en kiu kultivatas vitoj kaj produktatas - ofte ankaŭ privarbatas kaj vendatas - vinoj kaj/aŭ ŝaŭmvinoj. La posedanto de la vinbieno mem respondecas pri la flegado de siaj vitejoj, pri la rikolto de la vitoj kaj la produktado kaj enboteligado de la vino.

ekzemplo pri aparte impona arkitekturo estas la vinbieno Château Cos d'Estournel en sudokcidenta Francio
Vinbienoj ofte estas familiaj entreprenoj aŭ historie estis posedaĵoj de nobeloj aŭ monaĥejoj. Multaj vinbienoj ankaŭ ofertas tranoktadojn, gvidadojn tra la bienaj kelkoj, kie en bareloj maturiĝas la vino, aŭ gustumadojn de la propraj vinspecoj.

Ĉar en la produktado de vino la kvalitaj diferencoj konsideratas pli signifaj ol en aliaj agrikulturaj branĉoj, la vinkultivistoj ofte havas la strebon establigi la nomo de sia vinbieno kiel aparte rekomendinda marko. Tial vinbienoj kutime estas multe pli reprezentaj ol multaj aliaj agrikulturaj produktejoj.

## Apartigo

Laŭ la supra difino, ne ĉiuj "vinejoj" estas vinbienoj:

Se pluraj vinkultivistoj mem rikoltas siajn vitojn, sed poste transportas ilin al komuna kooperativa vinproduktejo por vina maturiĝo kaj posta enboteligo, temas pri **vinkooperativo**.

Loko, kie prete enboteligitaj vinoj nur vendatas, simple estas **vinvendejo**.

Krome ekzistas **vinkomercejoj**, kiuj internacie aĉetas pretajn vinojn kaj mem enboteligas, privarbas kaj vendas ilin, eventuale miksante diversajn specojn de vinoj.

## Vidu ankaŭ

* Vinfarado
# Chelsea

| Chelsea
 |
| --- |
|  |
| kvartalo de Londono  civila paroĥo (–1965)  vd |
| Administrado
 |
| **Ŝtato** |  Britio
 |
| **Lando** |  Anglio
 |
| **Regiono** | Granda Londono
 |
| **Urbodistrikto** | Kensington kaj Chelsea
 |
| **Poŝtkodo** | SW1 • SW3 • SW10
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 41 440  () [+] |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 51° 29′ N, 0° 10′ U (mapo)51.4875-0.16839999999999 [+] |
|

|  |
| --- |
| Chelsea (Granda Londono)DEC |
| Situo de Chelsea |

 |
|

|  |
| --- |
| Chelsea (Britio)DEC |
| Situo de Chelsea |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Chelsea, London [+] |
|  |

Kings Road (Reĝa vojo)
**Chelsea** estas kvartalo de Londono, okcidente de la centro, apud la Tamizo. Administre ĝi estas parto de la urbodistrikto Kensington kaj Chelsea.

En 1536 Henriko la 8-a akiris la sinjoran bienon Chelsea, kie situis sinjora domego. Jakobo la 1-a fondis teologian kolegion ĉe la loko kie poste Karolo la 2-a fondis Chelsea Royal Hospital, kiu estas hejmo por emeritaj soldatoj. Dum la 16-a, 17-a kaj 18-a jarcentoj la distrikto estis favorata hejmloko de riĉuloj, sed ankaŭ provizis Londonon per legomoj kaj fruktoj.

"King's Road" (Reĝa Strato) nomiĝis laŭ Karolo la 2-a kiu havis privatan vojon de Londono al Fulham.

Dum la 19-a jarcento multaj artistoj kaj verkistoj loĝis en Chelsea.

La fama Chelsea Futbal-Klubo havas sian terenon apud Fulham Road en Fulham.
# Internet Broadway Database

| Internet Broadway Database
 |
| --- |
| **interreta datenbanko retejo**  |
| Komenco
 | novembro 2000 vd |
| **Posedata de** | The Broadway League vd |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Internet Broadway Database** (**IBDB**) estas interreta datumbazo pri produktaĵoj de Brodvejo kaj ties personaro. Ĝi estis planita kaj kreita de Karen Hauser en 1996 kaj funkciigita de la Esplora Departemento de *The Broadway League*, nome komercasocio por la teatra komunumo de Nordameriko. La retejo havas ankaŭ korespondan apon kaj por IOS kaj por Android.

## Notoj
# Astoria

| Astoria
 |
| --- |
|  |
| **domboato sonregistrejo**  |
| **Dum** | 1911 - nekonata/nuntempe
 |
| Lando
 | Unuiĝinta Reĝlando
 |
| **Posedata de** | Fred Karno • David Gilmour vd |
|  |

La Astoria
La **Astoria** estas barĝo konstruita en 1911 por la impresario Fred Karno, troviĝanta sur la Tamizo, apud la Kastelo de Hampton Court. Ĝi estis dizajnata por povi gastigi orkestron da 90 muzikistoj sur sia ferdeko. Ĝi estis aĉetata de la gitaristo David Gilmour en 1986, kiu reinstalis ĝin kiel muzika studio. La tri lastaj albumoj de Pink Floyd (*A momentary lapse of reason*, *The division bell* kaj *The endless river*), kaj la du lastaj albumoj de Gilmour (*On an island* kaj *Rattle that lock*) estis surbendigataj ĉi-tie.
# Hampton Court

| Hampton Court
 |
| --- |
| Hampton Court Palace |
|  |
| dommuzeo teatrejo palaco sendependa muzeo  |
| **Lando** | Unuiĝinta Reĝlando • Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) vd |
| **Situo** | Richmond upon Thames
 |
| **Adreso** | Hampton Court Palace, East Molesey KT8 9AU |
| **Poŝtkodo** | KT8 9AU
 |
| **Konstrustilo(j)** | Tudorstilo • baroka arkitekturo vd |
| **Estiĝo** | 1515
 |
| **Malfermo** | 1838
 |
| **Koordinatoj** | 51° 24′ 12″ N, 0° 20′ 15″ U (mapo)51.4034-0.33749900000001 |
|

|  |
| --- |
| Hampton Court (Granda Londono)DEC |
| Situo de Hampton Court |

 |
|
Hampton Court
 |
| **Retpaĝo** |
 |
|  |

**Hampton Court** estas palaco, kiu situas okcidente de Londono.

Kardinalo Thomas Wolsey konstruis ĝin por si mem de 1515 al 1521. La reĝo Henriko la 8-a proprigis ĝin al si en 1525, kvankam la kardinalo daŭre loĝis tie. Post la falo de Wolsey en 1529 Henriko faris grandajn ŝanĝojn al la konstruaĵo, inkl. la aldonon de la Granda Halo - la lasta mezepok-stila reĝa halo en Anglio.

Hampton Court
En 1604 la reĝo Jakobo la 1-a okazigis tie gravajn diskutojn kun la puritanoj: ne sekvis akordo, tamen de la konferenco rezultis la decido fari novan oficialan tradukon de la Biblio - "La Biblio de Reĝo Jakobo", kiu influegis la anglajn lingvon kaj literaturon.

Dum la regado de Vilhelmo la 3-a kaj Maria la 2-a, konstruiĝis novaj aloj. Post la morto de Maria, Vilhelmo perdis intereson pri la projekto. Tamen estis en la parko de Hampton Court ke Vilhelmo falis de sia ĉevalo, tio kio kaŭzis lian morton.

Hampton Court estas unu el la plej vizitataj konstruaĵoj de Britio.

## Vidu ankaŭ

* Brita Reĝa Kolekto
# Alcott House

| Alcott House
 |
| --- |
|  |
| **intenca komunumo lernejo**  |
| Komenco
 | 1838 vd |
| Fino
 | 1848 vd |
| Geografia situo
 | 51° 26′ 11″ N, 0° 18′ 21″ U (mapo)51.4365-0.305813 |
| Lando*j* | Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) vd |
| **Situo** | Richmond upon Thames
 |
|

|  |
| --- |
| Alcott House (Granda Londono)DEC |

 |
|
Alcott House
 |
| **Fondinto*j | James Pierrepont Greaves vd |
|  |

**Alcott House** en Ham, Surrey (nun en la londona urbeto Richmond upon Thames), estis la hejmo de utopia spirita komunumo kaj progresema lernejo, kiu daŭris de 1838 ĝis 1848. Subtenantoj de Alcott House, aŭ la *Concordium*, estis ŝlosila grupo implikita en la formado de la Vegetara Societo en 1847.

La ĉefa motoro de la komunumo estis "sankta socialisto" kaj mistikulo James Pierrepont Greaves, kiu estis influita de la usona transcendisto Amos Bronson Alcott kaj la svisa eduka reformisto Johann Heinrich Pestalozzi. Kune kun liaj partianoj, kiuj inkluzivis Charles Lane, kaj kun la helpo de riĉaj sponsoroj, Sophia kaj Georgiana Chichester, li fondis Alcott House sur Ham Common en Surrey en 1838. La Ham-Komuna Konkordo, kiel ĝi estis konata, konsistis el laboranta miksita kooperativa komunumo kaj progresema lernejo por infanoj.

La komunumo estis dediĉita al reĝimo de spirita evoluo kaj purigado, laŭ la vortoj de Greaves, celante produkti la "plej amemajn, inteligentajn kaj efikajn kondiĉojn por la dia progreso en la homaro". Tiucele la membroj submetiĝis al aŭstera reĝimo de frua kreskado, strikta vegetarismo (kutime krudaj manĝaĵoj), neniuj stimuliloj, fraŭleco kaj simpla vivo, kaj eksperimentis kun diversaj praktikoj kiel astrologio, akvoterapio, mesmerismo kaj frenologio. La viroj kreskigis siajn harojn kaj barbojn longajn kaj portis larĝajn taŭgajn vestaĵojn, dum la virinoj defiis konvencion ne uzante la tradician, limigan korseton.

Alcott House-lernejo estis malferma al infanoj en kaj ekster la komunumo, ĉi tiuj kutime de radikalaj gepatroj, kiuj simpatias kun ĝia progresema instruado. La instruplano emfazis moralan edukadon kaj la evoluon de la denaskaj spiritaj donacoj de la infano, instruante praktikajn kapablojn kiel ekzemple ĝardenado kaj kuirarto kaj ankaŭ studado de libroj. Puno estis malaprobita kaj edukado celis produkti "integralajn virojn kaj virinojn", kiuj estu kapablaj vivi en vere kunlabora socio kaj ne simple ludi tradiciajn rolojn.

En 1848, la komunumo venis al sia fino kaj la domo estis aĉetita de John Minter Morgan por provizi orfejon, kvankam daŭre ĝi sekvis vegetarajn liniojn. En 1856 la fundamenta ŝtono estis metita de nova konstruaĵo sur la ejo, South Lodge, kiu ekzistas ĝis hodiaŭ. La nova konstruaĵo estis konvertita je apartamentoj.
# WWT London Wetland Centre

| WWT London Wetland Centre |
| --- |
| Publika parko |
|  |
| malsekejo, naturrezervejo [+] |
|

---

 |
| Lando | Unuiĝinta Reĝlando |
|

---

 |
| Situo | Londono |
|  - koordinatoj | 51° 28′ 43″ N, 0° 14′ 4″ U (mapo)51.4786-0.23439999999999 [+] |
| Akvokolektejo | 0,4 km² (40 ha) [+] |
| Areo | 0,4 km² (40 ha) [+] |
| Poŝtkodo | SW13 9WT [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| WWT London Wetland Centre (Granda Londono)DEC |

 |
|  |
| WWT London Wetland Centre |
| **Vikimedia Komunejo**:  **WWT London Wetland Centre** [+] |
|  |

**WWT London Wetland Centre** (Londona Humideja Centro WWT) estas rezervejo de humidejo administrata de Wildfowl and Wetlands Trust ĉe la areo de Barnes de Richmond upon Thames, ĉe Barn Elms. La loko estas formata de kvar neuzataj Viktoriaj rezervejoj metitaj en meandro de Tamizo.

La centro unuafoje malfermiĝis en 2000, kaj en 2002 ĝi estis agnoskata kiel *Speciala Scienca Interesejo* laŭ la nomo de *Barn Elms Wetland Centre*.

La centro okupas pli da 40 hektaroj de tero kiu estis iam okupata de kelkaj malgrandaj rezervejoj. Tiuj estis konvertitaj en ampleksa gamo de humidejaj tipoj kaj habitatoj antaŭ la malfermo de la centro en Majo 2000. Ĝi estis la unua projekto en urba areo de tiu tipo en Granda Britio.

Multaj birdoj kiuj havas nun hejmon en la Centro ne povas troviĝi ie plie en Londono, kaj estas nacie gravaj nombroj de knaranasoj kaj de kuleranasoj. Aliaj naturaj birdoj estas la Granda botaŭro, la Pintvostanaso, la Vanelo, la Akvoralo, la Kolumpapago, la Nizo, la Bordhirundo, la Alciono, la Malgranda grebo kaj la Tufgrebo.

Tie okazas regulaj kursoj kaj eventoj koncerned kun la konservado de la Britaj humidejaj animaloj, kaj aperis en televidprogramo de la BBC nome Seven Natural Wonders en 2005 kiel unu el la mirindaĵoj de la Londona areo, kun fokuso al la psitako de la regiono, en epizodo prezentata de Bill Oddie.

## Bildaro

* Nigrakola cigno ĉe la Centro
* Wildfowl and Wetlands Trust London Wetland Centre
* Statuo de Peter Scott fare de Nicola Godden ĉe la London Wetland Centre
* Turo de London Wetland Centre
* Koskorobo ĉe London Wetland Centre

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo Arkivigite je 2010-12-04 per la retarkivo Wayback Machine
* Neoficiala Humideja Taglibro
* Natura Anglio, Mapo de Barn Elms Wetland Centre SSSI
# Forcejo

eta forcejo en privata ĝardeno
Forceja komplekso en Westland, Nederlando
**Forcejo** (aŭ **plantodomo**, **vitrodomo**, **varmdomo**, **varmodomo**) estas domo plejofte konstruita el vitro por frostosentemaj kaj ekstersezonaj plantoj. La plej multaj forcejoj hodiaŭ ne estas utiligata por forci plantojn. Eblas precizi kiajn plantojn estas aparte kultivataj tie kiel flordomo, tomatdomo kaj tiel plu. Ekzistas hejteblaj kaj nehejteblaj forcejoj.

## Historio

Ĝi aperis en la 17-a jarcento, kiam la tiamaj forcejoj estis konstruitaj el briko aŭ ligno, kun kutima fenestrofasado kaj kun ioma hejtado. Post kiam la vitro iĝis pli malmultekosta kaj elformiĝis novaj hejtaj metodoj, oni komencis konstrui vitrajn konstruaĵojn kun kompreneble ligna aŭ metala skeleto. Je mezo de la 19-a jc., la forcejoj iĝis lokoj pro ekzotaj, ofte tropikaj plantoj.

La forcejon varmigas la suno mem kaj la ebla hejtado (cirkulata vaporo, varmega akvo aŭ aero). Ĉe la plej modernaj forcejoj, ĉion funkciigas komputilo.

## Tipoj laŭ la temperaturo

* malvarma forcejo: nokta temperaturo malpliiĝas je 7–10 °C (azaleo, ciklameno, dianto, pelargonio, tulipo ktp.)
* varma forcejo (varmkulturejo): nokta temperaturo malpliiĝas je 7–10 °C (begonio, krizantemo, rozo, kakto ktp.)
* tropika forcejo aŭ tropikejo: nokta temperaturo ne malpliiĝas sub 16–21 °C (filodendrono, gardenio, palmoj ktp.)
* vintra forcejo: ĝi estas vitra domo aŭ vitroekipita loĝeja parto, kiu direkta ligas al la domo (kutima ĝis la 19-a jc.).

## Tipoj de la materialo

* vitro (vitrodomo)
* plastfolio

## Bildaro

* Forcejo (interna)
* Forcejo kun tabloj por kultivi potplantojn en komerca hortikulturo
* *Palmdomo sur la insulo Pfaueninsel apud Potsdam*, Germanujo, pamtraĵo de Carl Blechen, 1832
* Forcejoj en Berlin-Glienicke de 1839
* *Serre des cactées* (kaktodomo) en la plantĝardeno de Parizo
* *Palmdomo den* en la "Kew ĝardeno"
* Granda palmdomo en la malnova botanika ĝardeno en Berlin-Schöneberg, Germanujo, konstruita 1857/58
* Forcejo de la Botanika Ĝardeno Wuppertal, Germanujo
* Kupola forcejo en la Botanika Ĝardeno Düsseldorf, Germanujo, konstruita 1975

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Forceja efiko
* Frubedo
* Oranĝejo
* Vintroĝardeno
# Parko

| Parko
 |
| --- |
|  |
| **type of park (en)**  |
| **physical public space • instalaĵo • artefarita geografia objekto • apudurba ripozumejo** |
|  |

**Parko** estas sekcio de lando ofte apartigita de ŝtato, por amuzo aŭ distriĝo de civitanoj. Multaj parkoj montriĝas je la natura beleco de la lando, plene de arbaro, rivero, montaro, aŭ aliaj vidindaĵoj. Tamen, parko povas esti simple herba tereno en urbo.

Laŭ Francisko Azorín **parko** estas *Arta, ofte ĉirkaŭbarita, ĝardenarbaro.* Li indikas etimologion el la latina *parcus* (parko).

## Bildaro

* Publika parko en Tours, Francio.
* Publika parko en Peterhof, Rusio.
* Vido super parko (Killesberg, Stutgarto, Germanio).

## Vidu ankaŭ

* Amuzejo
* Ĝardeno
* Nacia parko
* Natura rezervejo
* Pejzaĝa parko
* Botanika ĝardeno
* Publika ĝardeno
* Aventura ludparko

## Notoj
# Pluralo

| Pluralo
 |
| --- |
|  |
| **gramatika nombro**  |
| **leksema formo** |
|  |

**Pluralo** aŭ **multenombro** estas gramatika nombro montranta "pli ol unu". En Esperanto, estas uzata la sintaksa finaĵo **-J** por indiki pluralon, laŭ influo de la helena lingvo.

Kelkaj lingvoj (ekz. la araba kaj Sanskrito) havas dunombron por esprimi nombron "du". Tiukaze, multenombro estas "pli ol du". Estas lingvoj kun trinombro por nombro "tri", kaj eĉ kvarnombro por "kvar". Male, kelkaj lingvoj, kiel ekzemple Kiriri, ne havas gramatikan nombron.

## Malsimpleco en la diferenco inter singularo kaj pluralo

Christian Rivière en sia eseo *La pluralo* [2003] markas la diferencon inter singularo kaj pluralo kiel ne tiom simpla kiom ĝi ŝajnas. Ekzemple okaze de nulopeco, partitiva formo, demando, nekonateco, parametro, formulo, proksimumeco, entjeraj nombroj, mezuro, falsaj unuoj, logaritmaj unuoj ktp, kiuj okazoj ne estas certe precize unuo. Tiele la "uzo de la pluralo estas foje hazarda kaj fine arbitra". Ankaŭ la bito estas komplika nombreblaĵo kiu ne povas esti matematike singularo, do ankaŭ pluralo iel malindas. Fakte la "uzo de plurala formo ĉe unuoj de la internacia sistemo, efektive malindas" . Krome la pluralo povas esti indikita per leksikaj aŭ morfologiaj rimedoj anstataŭ per la simpla finaĵo de la pluralo, ekzemple ĉe *multnombre*, *aro* ktp.

## Vidu ankaŭ

* Ununombro

## Referencoj