Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kriminologio

| Kriminologio
 |
| --- |
|  |
| **fako studfako studfako universitata studfako**  |
| **socia scienco** |
| Komenco
 | 1900-aj jaroj vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | rural criminology (en)  public criminology (en)  biosocia krimscienco  vd |

 |
|  |

**Krimoscienco** (neologisme **kriminologio** aŭ pli mallonge **krimologio**) estas interdisciplina objekto de psikologio, sociologio, pedagogio kaj jursciencoj (specife punjuro). Ĝia celo estas la studo de la krimulo, rilate al la krimo mem, konsiderante minimume al la viktimo, kiu estas plena studa objekto de viktimologio, por kompreni la krimulon mem kaj liajn motivojn, kiuj igis al li fari certajn krimojn.

La esplora kriminologia laborkampo inkludas la krimulajn transpaŝojn, la efikojn kaj la formojn aŭ meĥanismojn de krimoj, samekiel ties kaŭzojn kaj iom da konsekvencojn.

La termino *criminologie* (laŭvorte esperantiga "kriminologio") de ĉi tiu scienco estis uzita unuafoje de franca antropologo Paul Topinard. En 1885, la jura instruisto itala Rafaek Garófalo uzis ĉi tiun nomon formale.

Tre ligita al kriminologio estas la atingoj kaj teorioj de Cesare Lombroso, kiu estas konsiderita krimoscienca patro pro siaj studoj pri la kriminala antropologio, ellaboris ties bazojn kaj teoriojn, kiuj daŭras hodiaŭ.

Malgraŭ esti scienco relative laste kreita kaj esti pridubita laŭ sia kunligo kaj dependeco kun la puna juro, krimonologio atingis karakteron de aŭtonoma scienco, pro partopreni en la uzado de la scienca metodo por la formulado de multaj teorioj, kiu komponas ĝin.

Kriminologio studas pri la krimulo la diversajn aspektojn, kiuj komponas la sanon kompletan, tio estas la komponaĵojn biologia, psikologia kaj socia, por tiel atingi konkludojn pri la nuna krima fonto.

## Bibliografio

**Kriminologio**. Verko de R. Vambery, el la hungara trad. V. Tóth 1924, 86 p. „Ĝi temas pri la deveno, la historio, la diversaj skoloj, la rilato al punsistemoj, de l' prikrimaj studoj, pri la sociaj kaj individuaj kaŭzoj de l' diversspecaj atencoj. K, (G. S. , , E' 1924 p :188.)

## Vidu ankaŭ

* Kriminala juro
# Politika scienco

| Politika scienco
 |
| --- |
|  |
| **universitata studfako studfako**  |
| **politika scienco** |
| Antaŭe
 | ĉambroscienco vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | etnopolitiko  vd |

 |
|  |

La **politika scienco** (aŭ *politikologio*, aŭ *politik(o)scienco*) estas relative freŝa fako. Iuj datas la ekeston (almenaŭ por la moderna politika scienco), je la 16-a jarcento kun Makiavelo (disiĝo de la moralo kaj de la politiko). Jam en la antikvo ekzistis formoj de ŝtatoj, la *polis* (greka vorto, kiu donis la vorton *politiko* kaj kiu signifas civito) en la greka demokratio, kaj la *Res Publica* (la publika afero), kiu starigis la egalecon de ĉiu pri la politikaj rajtoj en la antikva Romo (krom la sklavoj).

Sed estis reale je la meza 19-a jarcento, ke komenciĝis la politika kaj sociaj sciencoj, precipe danke al ŝanĝoj generataj de la industria epoko. Tiu industriiĝo influis la sociajn sciencojn (novaj sociaj kategorioj, firmaestraro, laboristaro) kaj la kreskon de komunikiloj kaj transportado. Estis ankaŭ la fino de la grandaj esploroj, oni strebis por kompreni la mondon kaj ĝian funkciadon. Oni spektis al la kresko de la individuismo, kaj reagas al ĝi, al la sorirado de la naciismoj. Grava ŝanĝo: la dia mano estis elpuŝata de la sciencismo; ĝis tiam, la kleruloj devis koni ĉiujn fakojn, sed pro la multego de la novaj fakoj, ĉiuj sciencistoj povis ekde tiam dediĉi sin al sia fako.

Estis disiĝo inter la ekonomio kaj la politiko. La ŝtato akiris de tiam novajn kapablecojn, ekde tio kresko de la administrado por subteni ĝin.

La sociaj kaj politikaj sciencoj penas koni la funkciadon de la socio. Ili provas alporti solvojn per la multobligo de la studadoj.

## Vidu ankaŭ

* Fiska politiko
* Internaciaj rilatoj
* Konstitucia juro
* Kompara politiko
* Komuna bono
* Monpolitiko
* politika ekologio
* Politika ekonomiko
* Politika filozofio
* Politika sociologio
* Scienca socialismo
* Socia scienco
* Usona Politik-Scienca Asocio
# Homa geografio

**Homa geografio** aŭ pli specife **soci-ekonomia geografio** estas unu el du ĉefaj partoj de geografiaj sciencoj, pristudas teritorian organizon de la socio en diversaj landoj, regionoj, lokoj. Ĝi dispartiĝas je:

* Ekonomia geografio;
* Socia geografio;
* Geografio de loĝantaro.

Socio-ekonomia geografio konsistigas la kernon de ĉiuj sciencaj geografiaj disciplinoj kaj direktoj, okupiĝantaj pri sociaj eventoj.

**Ekonomia geografio** pristudas specifaĵojn de la formado de teritoriaj-ekonomiaj strukturoj de mastrumado en diversaj landoj kaj regionoj. Ĝi dividiĝas je (1) ĝenerala, ekonomibranĉa (Geografio de Agrokulturo, Industrio, Transporto, Turismo k.c.), regiona Ekonomiaj Geografioj kaj Geografio de Monda Mastrumado.

**Socia geografio** pristudas spacajn procezojn kaj formojn de organizado de homvivo, antaŭ ĉio laŭ vidpunkto de kondiĉoj de laboro, ripozo, vivo, reprodukto de homoj. Ĝi estas ligita kun sociaj, demografiaj, ekonomiaj kaj aliaj esploroj.

**Lingva geografio** estas la subfako de homa geografio kiu studas la geografian distribuon de lingvo(j) aŭ ĝiaj konsistigaj elementoj.

**Geografio de loĝantaro** pristudas dislokigon kaj teritorian organizon de loĝantaro, ĝian lokon en procezoj de socia produktado kaj reciprokagon de la socio kun ĉirkaŭmedio. Geografio de Loĝantaro pririgardas en geografia aspekto diversajn problemojn, ligitan kun loĝantaro, ĝia nombro, strukturo, denso, dislokigo, teritoria formo (urba kaj kampara loĝantaro).

## Vidu ankaŭ

* Fizika geografio
# Aplikataj sciencoj

**Aplikataj sciencoj** estas tiuj, kiuj estas inkluditaj en la aro de sciencoj karakterigitaj per sia praktika aplikado al la ĉiutaga vivo kaj distingas sin de fundamenta esplorado. Ekzemple, informadiko.

Aliaj ekzemploj:

* Aeronaŭtiko
* Agrikulturo
* Astronaŭtiko
* Bredado
* Fiŝkaptado
* Komunikadiko
* Informadiko
* Ekonomio
* Elektro
* Elektroniko
* Energio
* Fotografio
* Industrio
* Inĝenierio
* Medicino
* Mediscienco
* Metalurgio
* Minado
* Nanoteknologio
* Robotiko
* Sanscienco
* Teknologio
* Telekomunikado
* Transporto
* Urboplanado
# Aerospaca scienco

**Aerospaca scienco** estas scienca fako kiu kunigas la teĥnikojn pri aeronaŭtiko (flugado en atmosfero) kaj astronaŭtiko aŭ kosmonaŭtiko (veturado ekster atmosfero, nuntempe, nur per raketoj). La vorto *flugadiko* estis ankaŭ proponita por tiu koncepto, sed kunmetaĵoj de *aerospac-* estas pli oftaj en la faka literaturo.

Flugado dividiĝas en:

* flugado en la atmosfero de Tero aŭ aviado: aeronaŭtiko - "aera flugadiko", "atmosfera flugadiko".
* flugado ekster la Tera atmosfero en la kosma spaco - ekzistas du vortoj fakte sinonimaj:astronaŭtiko, pli uzata en Usono kaj Okcidenta Eŭropo, kaj kosmonaŭtiko, kiu antaŭe pli rilatis al la tradicio de eksa Sovetunio.

La pli ĝenerala nocio por flugado, kiu inkluzivas ambaŭ agadojn/teknologiojn angle nomiĝas *aerospace*. En Esperanto tio povus esti "**aerospaca scienco**".

Ĝi ankaŭ inkluzivas flugojn ekz. de kosmaj raketoplanoj (kosmopramo), kiuj ekflugas kiel aera flugaparato, pli precize kiel aeroplano, kaj daŭrigas sian flugon en la kosma spaco kiel kosma flugaparato.

## Vidu ankaŭ

* Listo de kosmaj agentejoj
* Kosmoveturilo
* Aeronaŭtiko
* Aerspaca fabrikisto
* Kosmonaŭtiko
* Kosmoesploro

## Eksteraj ligiloj

*  retejo de la usona NASA
# Ĥemia inĝenierarto

| Ĥemia inĝenierarto
 |
| --- |
| Aliaj nomoj
 | Ĥemia inĝenierarto
 |
| Akcio-kampo
 | Industrio, Scienca esploro
 |
| Subareoj
 | Ĥemio
 |
|  |

**Ĥemia inĝenierarto** estas fako de inĝenierarto kiu koncernas la aplikadon de scienco, matematiko, kaj ekonomiko al proceso kie ĥemiaĵoj estas ŝanĝitaj al aliaj, esperebe pli valoraj, formoj. Tiel, ĝi aplikas ĥemion al inĝenieraj bezonoj.

La produktoj de ĥemia inĝenierarto estas diversaj kaj havas multajn ĉiutagajn uzojn. Ĥemia inĝenierarto influas profunde multajn aliajn industriojn, donanta medicinan, militan, median kaj aliaj uzojn.
# Konstrua inĝenierarto

| Konstrua inĝenierarto
 |
| --- |
|  |
| **fako de inĝenierio universitata studfako fako studfako laborkampo studfako**  |
| **inĝenierarto • civil and environmental engineering** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | Transportinĝenieriko Geoteknika inĝenierado struktura inĝenierio foundation engineering (en)  construction engineering (en)  construction management (en)   vd |

 |
|  |

La **konstrua inĝenierarto** estas fako de inĝenierarto, kiu okupiĝas pri la konceptado, planado, kalkulado, realigado kaj la funkciigado de konstruaĵoj de la surterkonstruado, subterkonstruado kaj enakva konstruado. En tiu konekso ankaŭ estas pritraktataj temoj de la teknika mediprotektado, ekzemple esploroj pri brutekniko kaj damaĝsubstancoj.

La koncerna profesio nomiĝas inĝeniero respektive konstruinĝeniero.

## Arkitekturaj elementoj

* dovelo

## Vidu ankaŭ

* infrastrukturo
* substrukturo
* konstrufako, konstruaĵo

## Eksteraj ligiloj

* Retpaĝo de la Hauptverband der Deutschen Bauindustrie e.V. pri la temo konstruinĝeniero (germanlingva)
# Komputada inĝenierarto

| Komputada inĝenierarto
 |
| --- |
|  |
| Distribuata Memoro
 |
| Aliaj nomoj
 | Komputika inĝenierarto
 |
| Akcio-kampo
 | Informa sistemo
 |
|  |

**Komputada Inĝenierarto** estas la studo kaj aplikado de kombinado el Elektra inĝenierarto kaj komputoscienco. Ĝi kombinas aparataron - tuta fizika ekipaĵo - kaj programaron - tuta logika ilo de komputilaj sistemoj.

Ĝi estas fako por disvolvigi la komputadon teknologie, apliki komputadon, uzante la fundamentojn pri komputado kiel Algoritmoj, Komputilaj Arkitekturoj, Programlingvoj ktp.

La komputada inĝeniero povas labori en diversaj subfakoj:

* Komputila grafiko
* Komputila arkitekturo (kaj procesoroj)
* Programara inĝenierarto
* Komputilaj retoj
* Intelektaj sistemoj
* Operaciaj sistemoj
* Aŭtomatado
* Telekomunikado
# Elektra inĝenierarto

**Elektra inĝenierarto** estas la studo kaj aplikado de diversaj elektraj kaj elektromagnetismaj konceptoj por faciligi la homan vivon.

Ĝiaj ĉefaj subfakoj estas:

* Elektroniko
* Elektrotekniko
* Elektra povumo
* Povuma elektroniko
* Regado
* Robotiko
* Telekomunikado

Aliaj rilatantaj fakoj estas:

* Komputado
* Mekatroniko
* Signal-prilaborado
# Industria inĝenierarto

La vapormaŝino estis ĉefa pelilo de la Industria Revolucio, kaj markis la gravon de inĝenierarto en la moderna historio. Tiu maŝino estas ekspoziciata en la Politeknika Universitato de Madrido.
La **industria inĝenierarto** estas unu de la branĉoj de la inĝenierarto rilate al industrio kiu temas pri la plibonigo de la uzado de rimedoj homaj, teknikaj, informadikaj kaj same kiel por la administrado kaj funkciado de la sistemoj de transformado de varoj kaj servoj, pritaksado de sistemoj integritaj aplikitaj en fakoj de laboristaro, riĉo, sciaro, informaro, ekipado, energio, materialoj kaj procezoj, cele al atingo de produktoj aŭ servoj utilaj al la socio kaj al la posedantoj kun alta konsidero rilate al la medio. La industria inĝenierarto uzas la principojn, metodojn de analizo, sintezojn de la inĝenierarto kaj la desegno por specifigi, pritaksi, antaŭvidi kaj plibonigi la akiritajn rezultojn de tiuj sistemoj. La industria inĝenierarto utiligas sciarojn kaj metodojn de la sciencoj matematiko, fiziko, sociajn, politikajn, teknikoj de administrado ktp. de maniero kaj ampleksa kaj laŭĝenra, por determini, desegni, specifigi, analizi, kaj plibonigi konstante la sistemojn (en ampleksa senco de la termino).

## Eksteraj ligiloj

(en la hispana)

* Gestión de Operaciones para Ingenieros Industriales
* Metodología de Ejecución de Proyectos
* Consejo General de Colegios Oficiales de Ingenieros Industriales de España.
* Portalo pri industria inĝenierarto
* Rimedoj pri industria inĝenierarto

*En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo Ingeniería industrial hispane.*

```

```
# Mekanika inĝenierarto

**Mekanika inĝenierarto** estas la inĝenierarto kiu laboras por la plibonigo kaj kreado de la maŝinoj kaj de mekanikaj sistemoj. Ĝi uzas precipe la sciencojn matematikajn kaj fizikajn.

Krome ĝi inkludas bazajn konojn de elektroniko kaj elektrotekniko, kemio kaj konceptojn de civila inĝenierarto.

## Vidu ankaŭ

* James Watt
# Operacia esploro

**Operacia esploro** (uson-angle **Operations Research**) povas esti difinita kiel scienca aliro al decida procedo. Temas pri evoluigo kaj utiligo de modeloj kaj metodoj por subteni decidojn kaj agi pli efike.

Tiu kiu praktikas la studkampon estas nomata operacia esploristo.

## Eksteraj ligiloj

* Operacia esploro: scienco de mirindaj elektoj Artikolo el Monato de Luca Coslovich
# Sanscienco

**Sanscienco** estas fako de aplikata scienco, kiu pristudas homan kaj bestan sanon. La studo profitas de la konoj el biologio, kemio, fiziko, psikologio kaj socia scienco.

**Medicino**

Flegado
Kuracado
Veterinara medicino
**Farmakologio**

Homeopatio
**Dietiko**

Dieto (nutrado)
**Pediatrio**

Endokrinologio
**Terapio**

Kemioterapio
Korpopsikoterapio
Psikoterapio
Radioterapio
**Ostologio**

Fizioterapio
**Toksologio**

Drogo
Ibogao
Psikoaktiva drogo
**Malsano**

Homaj malsanoj
Aidoso - Alzheimer-malsano - Artrito - Kancero - Lepro - Sasoso - Trisomeco
**Homa anatomio**

Homa korpo
**Handikapeco**

Denaskaj misformaĵoj
Disleksio
Paralizo
Rulseĝo
Blindeco
Surdeco
**Aliaj Kuracplantoj
* Oligoelemento
* Vitamino

## Vidu ankaŭ

* Fasto
# Farmacio

**Farmacio** estas la scienco pri kuraciloj kaj ilia preparado. Farmacio kombinas aspektojn el aliaj sciencoj, ĉefe el kemio kaj biologio.

En multaj landoj estonta apotekisto devas studi farmacion en universitato.

Komparu kun farmakologio.

## Historio

Farmacio estas unu el la plej malnovaj akademiaj fakoj (*materia medica*), sed kiel memstara fako, la nuna farmacio estas relative juna scienco, kiu estiĝis nur dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj.

Nur dum la 18-a jarcento ekestis sekve al klerismo privataj farmaciaj lernejoj, kiuj - aldone al la tradicie metiaj - transprenis la sciencan instruon de estontaj apotekistoj.

Dum la 19-a jarcento, ekzemple en Germanio la farmacistudo iĝis deviga al apotekistoj (1875 en la tuta germana imperio).

## Vidu ankaŭ

* farmakologio
* drogo
* veneno
* listo de kuraciloj
* apoteko
* Internacia Farmacia Federacio
# Interfakeco

Sub **interfakeco** (ankaŭ **Interdisciplineco**) oni komprenas la uzon de celoj, pensmanieroj aŭ, minimume, metodoj de diversaj fakoj.

## Interfakaj sciencoj

* Artefarita intelekto
* Biokemio
* Biotekniko
* Elektrokemio
* Fizikokemio
* Homa ekologio
* Komputa lingvoscienco
* Matematika komputoscienco
* Medicina fiziko
* Termodinamiko

## Literaturo

* Christine von Blanckenburg, Birgit Böhm, Hans-Liudger Dienel, Heiner Legewie, *Leitfaden für interdisziplinäre Forschergruppen: Projekte initiieren - Zusammenarbeit gestalten*, Franz Steiner Verlag, 2005 ISBN 3-515-08789-3
* Rico Defila, Antonietta Di Giulio, Michael Scheuermann: *"Forschungsverbundmanagement - Handbuch für die Gestaltung inter- und transdisziplinärer Projekte"* Arkivigite je 2009-05-19 per la retarkivo Wayback Machine, vdf Hochschulverlag an der ETH Zürich, 2006
* Heinrich Parthey, Persönliche Interdisziplinarität in der Wissenschaft. – In Walther Umstätter und Karl-Friedrich Wessel: Interdisziplinarität – Herausforderung an die Wissenschaftlerinnen und Wissenschaftler. Bielefeld: Kleine Verlag 1999. S. 243 – 254.
* Klein, Julie Thompson (1996). Crossing Boundaries: Knowledge, Disciplinarities, and Interdisci-plinarities. Charlottesville: University Press of Virginia
* Alexander Grau, *Mehr Disziplin für alle Disziplinen!*, Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung, 23-a de februaro 2003, p. 63
* Speciala numero de la franca revuo *Labyrinthe. Atelier interdisciplinaire* Arkivigite je 2009-02-08 per la retarkivo Wayback Machine, 27 (2007) : *La Fin des Disciplines ?*, kun certaj tekstoj rete.
* Harald A. Mieg, 2003: *Interdisziplinarität braucht Organisation!*, Umweltpsychologie, 7 (2), p. 32-52
* Bernhard von Mutius (eldonisto), *Die andere Intelligenz. Wie wir morgen denken werden*, Klett-Cotta, Stuttgart 2004
* Harald Welzer: "Nicht über Sinn Reden!", *Die Zeit*, 27-a de aprilo 2006

## Eksteraj ligiloj

* Interfakeco kiel sciencoparadigmo: retliga projekto pri estanteco kaj estonteco de interfaka scienco Arkivigite je 2015-08-01 per la retarkivo Wayback Machine
* Konceptoj kaj empiriaj rezultoj pri interfakeco: ebleco por la sciencosociologio, daŭrigi esplorojn de Heinrich Parthey (PDF-Datei; 3,57 MB)
* Ernst-Ludwig Winnacker: neue Art der Interdisziplinarität (La nova formo de interdisciplineco) (PDF-Datei; 62 kB)

## Vidu ankaŭ

* Formalobjekto
* Metodologio
* Transfakeco
# Kognoscienco

| Kognoscienco
 |
| --- |
|  |
| **studfako**  |
| **psikologio • filozofio de menso • lingvoscienco • antropologio • neŭroscienco** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | artefarita intelekto epistemologio kogna psikologio neŭrofiziologio kogna lingvistiko neparola komunikado  vd |

 |
|  |

**Kognoscienco** estas branĉo de scienco pri kogno. Ĝi estas la interdisciplina scienca studado de menso kaj ties proceso. Kognoscienco okupiĝas pri tio kio estas kognado, kion ĝi faras, kaj kiel ĝi funkcias. Ĝi entenas esploradon pro kiel informoj estas procezitaj (en kazoj kiel perceptado, lingvo, memoro, kaj emocio, reprezentitaj kaj transformitaj en kondutoj, (homa aŭ alianimala) nervsistemo aŭ maŝino (ekz-e komputilo).

Kognoscienco konsistas el multaj esploraj fakoj, kiel psikologio, artefarita intelekto, filozofio, nervoscienco, lingvoscienco, antropologio, sociologio, kaj edukado.

## Vidu ankaŭ

* Steven Pinker
* Kognoscienca Societo
* Gnoseologio
# Kulturaj sciencoj

| Kulturaj sciencoj
 |
| --- |
| **universitata studfako scienca fako interfaka scienco fako**  |
| **areaj, etnaj, kulturaj, seksaj kaj grupaj studoj • homa scienco • antropologio** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | genrostudoj arabologio  vd |

 |
|  |

**Kulturaj Sciencoj** estas sciencoj konsiderataj parto de la Homaj sciencoj aŭ Sociaj sciencoj, sed fokusitaj sur la analizo de la propra realo sen tiom da projekto al eblaj solvoj aŭ proponoj, kiel ja povas esti duaranga celo de la tiel nomataj *Sociaj sciencoj* pure konsiderataj, nome Politika scienco, Ekonomiko, Socio-ekonomika geografio, Psikologio aŭ Sociologio. Male la celo de la pura konsiderataj *Kulturaj Sciencoj* estu pli centrita en la pristudado de la realo tiel kia ĝi estas, nome la jenaj:

* Arkeologio
* Antropologio
* Etnografio
* Lingvistiko
* Filologio

## Vidu ankaŭ

* Kulturhistorio
* Socia scienco
* Homa scienco
# Arbara mastrumado

Decidua fagarbaro en Slovenio.
**Arbara mastrumado**, **arbarmastrumado**, **forsta mastrumado** aŭ **forstmastrumado** estas praktika apliko de la arbarscienco aŭ forstoscienco. Laŭ la nuntempe plej kompleta vortaro de forsta fako ĝi estas "tiu parto de la nacia ekonomio, kiu ampleksas la mastrumadon de la arbaro, celante la disponebligon de materialaj kaj nematerialaj prestoj" .

Ĝi konsistas en la tagaj taskoj farendaj de la profesiuloj de la forstumado, konataj kiel forstistoj, en la
arbaroj, arboplantejoj aŭ forstoj, kaj rilataj naturaj resursoj. Silvikulturo aŭ arbarkultivo, kiu temas pri la kresko kaj zorgado pri arboj kaj arbaroj, estas nur parto de la forstmastrumado. Moderna forstumado estas multflanka : provizo de ligno kaj lignoproduktoj; naturaj biotopoj; natura regulado de la akvokvalito; distro; protektado de pejzaĝo kaj komunumo; dungado; estetike alloga pejzaĝo; mastrumado de la biodiverseco; mastrumado de akvokolekta areo; kaj stokejo de karbona dioksido por la atmosfera gaso. Ĉar arbaroj estas kompleksaj sistemoj, arbara mastrumado inkluzivas branĉojn el pluraj aliaj sciencoj (naturaj, sociaj kaj ekonomiaj). Ĝi povas esti studata ĉe specialaj universitatoj, ekzemple ĉe la *Agrikultura kaj arbaristika universitato de Mendel* en Brno.

## Vidu ankaŭ

* Arbaro
* Senarbarigo
* Rearbarigo

## Referencoj

## Bibliografio

* Charles H. Stoddard *Essentials of Forestry*. New York: Ronald Press, 1978.
* G. Tyler Miller. *Resource Conservation and Management*. Belmont: Wadsworth Publishing, 1990.
* Chris Maser. *Sustainable Forestry: Philosophy, Science, and Economics*. DelRay Beach: St. Lucie Press, 1994.
* Hammish Kimmins Arkivigite je 2007-11-01 per la retarkivo Wayback Machine. *Balancing Act: Environmental Issues in Forestry*. Vancouver: University of British Columbia Press, 1992.
* Hart, C. 1994. *Practical Forestry for the Agent and Surveyor*. Stroud. Sutton Publishing. ISBN 0-86299-962-6
* Herb Hammond. *Seeing the Forest Among the Trees*. Winlaw/Vancouver: Polestar Press, 1991.
* Hibberd, B.G. (Ed). 1991. *Forestry Practice*. Forestry Commission Handbook 6. London. HMSO. ISBN 0-11-710281-4
* "Forestry" in the *Encyclopaedia Brtitannica* 16a eldono. New York: E.B., 1990.

## Eksteraj ligiloj

* Arbara mastrumado ĉe la Projekto por Malferma Katalogo
# Bibliotekoscienco

**Bibliotekscienco** (ankaŭ **Libraroscienco**) estas studo pri aferoj rilataj al laboro ĉe bibliotekoj. Ĝi inkluzivas akademiajn esplorojn (plejparte opiniosondojn) pri la uzado de bibliotekaj iloj kaj pri interagado inter homoj kaj bibliotekaj sistemoj. Ĉi tiuj esploroj ĝenerale traktas difinitajn bibliotekojn dum difinitaj tempoj. La organizo de la scio por efika reakiro de rilataj informoj estas la ĉefa celo de bibliotekosciencaj esploroj. Bazaj temoj en bibliotekoscienco estas la akiro, klasigo kaj konservado de bibliotekaj materialoj. Lastatempe oni konsideras inform-arkitekturon pligraviĝanta branĉo de bibliotekoscienco.

Oni ne konfuzu bibliotekosciencon kun informteorio, la matematika esploro de la koncepto de informo.

## Vidu ankaŭ

* Arkiviko
* Monografio
* Muzeologio
# Matematika fiziko

| Matematika fiziko
 |
| --- |
|  |
| **matematika studfako studfako de fiziko**  |
| **teoria fiziko • matematiko** |
|  |

Ekzemplo de matematika fiziko: solvoj de la Ekvacio de Schrödinger en kvantummeĥaniko pere de oscilatoroj (maldekstre) kun ties amplitudoj (dekstre).
La **matematika fiziko** estas la scienca kampo kiu okupiĝas pri la interco inter fiziko kaj matematiko. La *Journal of Mathematical Physics* difinas ĝin kiel «la aplikado de matematiko al problemoj de la medio de la fiziko kaj la disvolvigo de matematikaj metodoj taŭgaj por tiaj uzoj kaj por la disvolvigo de fizika sciaro.», la teorio de la elasteco, la akustiko, la termodinamiko, la elektro, la magnetismo kaj la aerodinamiko.

En multaj el tiuj fakoj la matematikaj fizikistoj disvolvigis teoremojn kaj pruvis ĝeneralajn propraĵojn al kiuj kondukas difinitaj teorioj kiuj utilis por reformuli la fizikajn modelojn. En matematika fiziko, la labormetodoj estas ĝenerale pli proksimaj al la dedukta metodo uzata en matematiko ol al la induktaj metodoj pli tipaj de la eksperimenta fiziko. Foje la uzado de la termino «matematika fiziko» estas idiosinkrazia.

## Fakuloj

* James Clerk Maxwell
* Peter Tait
* Krzysztof Maurin

## Vidu ankaŭ

* Teoria fiziko
* Filozofio de fiziko

## Notoj

## Bibliografio

* Abraham, Ralph; Marsden, Jerrold E. (2008), Foundations of mechanics: a mathematical exposition of classical mechanics with an introduction to the qualitative theory of dynamical systems (2a eld.), Providence: AMS Chelsea Pub., ISBN 978-0-8218-4438-0
* Courant, Richard; Hilbert, David (1989), Methods of Mathematical Physics, New York: Interscience Publishers
* Kato, Tosio (1995), Perturbation theory for linear operators (2a repr. eld.), Berlin: Springer-Verlag, ISBN 3-540-58661-X
* Margenau, Henry; Murphy, George Moseley (1976), The mathematics of physics and chemistry (2a repr. eld.), Huntington: R. E. Krieger Pub. Co., ISBN 0-88275-423-8
* Morse, Philip McCord; Feshbach, Herman (1999), Methods of theoretical physics (repr. eld.), Boston: McGraw Hill, ISBN 0-07-043316-X
* Reed, Michael C.; Simon, Barry (1972–1977), Methods of modern mathematical physics, 4, New York City: Academic Press, ISBN 0-12-585001-8
* Titchmarsh, Edward Charles (1939), The theory of functions (2nd ed.), London: Oxford University Press
* Thirring, Walter E.; Harrell, Evans M. (tr.) (1978–1983), A course in mathematical physics / [Lehrbuch der mathematischen Physik] (4 vol.), New York: Springer-Verlag