# Komputado

**Komputado** estas la metio, arto kaj scienco pri la uzo, la konstruado kaj la ecoj de komputiloj. Se oni volas emfazi nur la sciencan flankon de ĝi, oni ankaŭ nomas ĝin **komputoscienco**. Ĉe la vorto **komputiko** kun la ne-oficiala sufikso -ik- tamen ne estas klare, ĉu ĝi celas nur la komputosciencon aŭ ĉiujn aspektojn de komputado.

Komputado estas relative nova fako kun radikoj en elektra inĝenierarto, matematiko kaj lingvoscienco. Ĝi iĝis konsiderata aparta fako kaj disvolvis siajn proprajn metodojn kaj terminaron nur en la lasta triono de la 20-a jarcento.

## Maŝinoj

* **Komputiloj**: $100 Laptop - Amiga - Apple - Atari Portfolio - Basic PC - BeBox - - Commodore 64 - Commodore SX-64 - Compaq Portable - Dynabook - Mac mini - Makintoŝo - NC - Osborne 1 - Palm - Pegasos - Persona komputilo - PK - PDP-11 - Retilo - Tekokomputilo - Turingilo - VAX - WebPad - KC85/3 - PC1715

* **Aparataro, flankaparatoj**: Disko - Koncentrilo - Muso - Modemo - Printilo - procesoro - Skanilo - KVM

Vidu ankaŭ Portalo:Komputilo

## Programoj

* **Nocioj**: buso - CISC - Datumo - Dosiero - Dosierujo - RAID - RISC

* **Programlingvoj**: ActionScript - Asembla Komputillingvo - Amiga-E - APL - ASP - BASIC - Brainfuck - C - Cobol - ColdC - C++ - C# - Delphi - Ejfelo(Eiffel) - Erlang - Fortran - Haskell - INTERCAL - Ĝavo(Java) - JavaScript - JSP - Lispo(Lisp) - MMIX - Objective C - Pascal - Perl - PHP - Prolog - Pitono(Python) - Scheme - Ŝelaj programetoj - Ruby - Tcl - Smalltalk

* **Operaciumoj**: AmigaOS - AROS - AtheOS - BeOS - BSD - DOS - eComStation (mallonge eCS) - GNU - JavaOS - Linukso - LynxOS - Mac OS - MorphOS - OS/2 - Osborne Sistem One - PalmOS - Plan9 - QNX - Syllable - Unikso - Vindozo - z/OS

* **Programaroj**

## Metio

* **Aplika komputiko**: Artefarita intelekto - Bio-komputiko - Datumbazo - Geokomputiko - Interreto - Komputila grafiko - Lingvokomputiko - Matematika komputoscienco - Parolsintezo

* **Temoj kaj laborprocedoj**: Aplikaĵoj en esperanto - Komputika Sekureco - Libera programaro - Plurtaskado

* **Formalaj metodoj**: Merise - RUP - UML - EBNF

## Homoj, institucioj

* **Organizaĵoj**: CELF - DCMI - IEEE - IrDA - W3C

* **Konkursoj, premioj**: Premio Turing

* Firmaoj pri komputila programaro

* **Entreprenistoj**: Andreas Bechtolsheim - Bill Gates - Steve Jobs

* **Fakuloj**: Howard Aiken - Marc Andreessen - Charles Babbage - Ada Byron - Tim Berners-Lee - Alonzo Church - Edsger Dijkstra - Federico Faggin - Kurt Gödel - Grace Hopper- Bill Joy - Alan Kay - Stephen Kleene - Donald Knuth - Lenna - John McCarthy - Jay Miner - Marvin Minsky - Blaise Pascal - Larry Page - Sergio Pokrovskij - Emil Post - Eric Raymond - Claude Shannon - Richard Stallman - Ken Thompson - Linus Torvalds - Alan Turing - Niklaus Wirth - John von Neumann - Philip Zimmermann

Pensiga kaj instrua citaĵo:

"Mi opinias, ke estos mondmerkato por eble kvin komputiloj."
Thomas Watson, Prezidanto de firmao IBM en 1943.
* Maŝino de Turing
* Datenstrukturo
laŭ *B-arbo*
* Ret-alirilo
* Sorobano

## Vidu ankaŭ

* Informa teĥnologio
* Informadiko
* Listo de nesolvitaj problemoj en komputiko

## Eksteraj ligiloj

* [1] prikomputikaj artikoloj kaj terminaroj
* [2] komputada leksikono en Esperanto
* Komputila terminaro en Vikilibroj
* Komputeko de Yves Nevelsteen - plurlingva prikomputila terminokolekto -- sekurkopio
* PIV-revizio pri komputiko Komputilaj esprimoj en PIV2 (Edmund GRIMLEY EVANS) --- [en STEB]
* Komputada Leksikono de Sergej Pokrovskij 2006
* Komputila kaj teknika vortaro – 13.000 esprimoj – Esperanta - pola - angla de Jerzy Walaszek -- [en STEB]
* Vortaro por tradukado de komputilaj programoj Angla–Esperanto sekurkopio
* Simplaj Klarigoj de Kelkaj Interretaj Terminoj Interretaj terminoj + mallongaj klarigoj --- [en STEB]
* Terminareto de dokumentkomputiko en Vikilibroj, Dokumento-komputiko - Kreado, klasigado, konservado, kunredaktado kaj dissendado de dokumentoj. Kompilata fare de Ĵ. Vaŝe
* Terminareto de informserĉo Inform-serĉado - Agoj kaj metodoj por serĉi informojn tra dokumentoj aŭ datumbazoj. Kompilata fare de Ĵ. Vaŝe