Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gimnospermoj

| Kiel legi la taksonomion**Nudsemplantoj** |
| --- |
| Troveblo de fosilioj: Malfrua Ĵurasio - Nun |
|  Folioj de *Picea glauca* |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno:
 | Plantoj *Plantae*  |
| Subregno:
 | - Embriofitoj *Embryophyta*
- Trakeofitoj *Tracheophyta*  |
| Superdivizio:
 | Semplantoj *Spermatophyta* Sinnott, 1935 kaj Thomas Cavalier-Smith, 1998
- Gimnospermoj *Gymnospermae*
- Angiospermoj *Magnoliophyta*  |

 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Nudsemplantoj
 |

 |
|  |

La **gimnospermoj** (*Gymnospermae*), aŭ **pinofitoj**, aŭ **nudsemplantoj** (la termino *Gymnospermae* elvenas el la grekaj *gimno*, nuda, kaj *spermo*, semo), estas aro de semplantoj. Male al florplantoj kies ovoloj estas en ujo, iliaj ovoloj estas nudaj, sen ovolujo.

## Historio

Estus Teofrasto (ĉ. 374 ant. JK – ĉ. 286 ant. JK) kiu unue distingis la nudsemplantojn kaj la florplantojn. John Ray uzas, fine de la 17a jarcento, tiun malsamecon en sia klasigo, kiu estas unu el la unuaj provoj de natura klasigo.

Virseksaj strobiloj.
## Priskribo

Estas nune ĉirkaŭ 800 ĝis 1 000 specioj, en 75-80 genroj kaj 14 familioj, sed ili estis ĝis 20 000 specioj. Nun estas ĉefe pinofitoj, kiuj havas 7 familiojn. Ili estas ĉiuj lignaj plantoj, tio estas arboj aŭ arbetoj, kun normala kambiumo. La reproduktigaj organoj estas kuniĝaj en strobilo, ĉiam unuseksa. La uloj povas havi kaj virseksajn kaj inseksajn strobilojn (specio monoika), aŭ nur unu sekson (specio dioika). La polenado estas perventa. La folioj estas plejofte ĉiamverdaj, longaj kaj maldikaj. Kelkfoje tamen, ili falas ĉiujare (ekzemple ĉe lariko).

## Klasifiko

Estas 4 subklasoj, kun 9 ordoj kaj 12 familioj:

* *Gymnospermae* - gimnospermoj
	+ *Cycadidae* - cikasedoj
		- *Cycadales* Pers. ex Bercht. & J.Presl - cikasaloj
			* *Cycadaceae* Pers. - cikasacoj
			* *Zamiaceae* Horan. - zamiacoj
	+ *Ginkgoidae* - ginkedoj
		- Ginkgoales Gorozh. - ginkaloj
			* *Ginkgoaceae* Engl. - ginkacoj
	+ *Gnetidae* - gnetedoj
		- *Ephedrales* Dumort. - efedraloj
			* *Ephedraceae* Dumort. - efedracoj
		- *Gnetales* Blume - gnetaloj
			* *Gnetaceae* Blume - gnetacoj
		- *Welwitschiales* Skottsb. ex Reveal - velviĉialoj
			* *Welwitschiaceae* Caruel - velviĉiacoj
	+ *Pinidae* - pinedoj
		- Araucariales *Gorozh. - araŭkarialoj*
			* *Araucariaceae* Henkel & W.Hochst. - araŭkariacoj
		- Cupressales *Link - kupresaloj*
			* *Cupressaceae* Gray - kupresacoj
		- Pinales *Gorozh. - pinaloj*
			* *Pinaceae* Spreng. ex Rudolphi - pinacoj
			* *Sciadopityaceae* Luerss. - sciadopitiacoj
			* *Taxaceae* Gray - taksusacoj
		- Podocarpales *Pulle ex Reveal - podokarpaloj*
			* *Podocarpaceae* Endl. - podokarpacoj

## Bibliografio

* Allaby, Michael and Richard Garrat 2006 : Grasslands. Biomes of the earth. *Chelsea House*, New York NY 10001, 270 pp. ISBN 0-8160-5323-5 angle

*
*
*
*

## Eksteraj ligiloj

*
*  Arkivigite je 2012-07-10 per Archive.today
*
*  Arkivigite je 2019-12-01 per la retarkivo Wayback Machine

## Referencoj
# Traĥeidoj

traĥeidoj kun multaj ariolaj stibloj (*Abies concolor*)
detala bildo de traĥeidoj (*Picea abies*)
**Traĥeidoj** aŭ **trakeidoj** estas en laŭaksaj oblangaj lignaj ĉeloj por transporti akvon kaj firmigi la planton. Ili troviĝas en la ksilemo de vaskulaj faskoj de la tigo de plantoj.

Male al la laŭ la evolucio pli modernaj vaskulaj faskoj (traĥeoj) la traĥeidoj havas kvermurojn, kaj transportas la akvon trans tiel nomataj areolaj stiploj de ĉelo al ĉelo. En la supra parto de la planto la traĥeidoj estas pintaj kaj tial ili havas pli grandan komunan areon kun la sekvantaj ĉeloj; ĉie tie ankaŭ troviĝas la plej multaj stiploj.

Gimnospermoj (*Gymnospermae*) kaj pteridofitoj (*Pteridophyta*) plej ofte havas nur traĥeidojn, dum Angiospermoj (*Angiospermae*) havas plej pli da traxheoj ol treĥeidoj, kiuj povas pli bone transporti akvon pro ilia pli granda diametro kaj manko de la kvermuroj. Tio povas kaŭzi ĉe foliarboj embolion.

Pot la elkresko la traĥeidoj mortas kaj lignigiĝas per la enigado de lignino en la plantĉelaj muroj. Ili tiam transprenas firmigan funkcion. Antaŭ ĉio la malhela malfrua ligno kreskas preskaŭ nur por firmigo de la planto. La ligno kun pli granda procentaĵo da malhelaĵo estas pli altkvalita ol pli frua, hela ligno.

Foliarboj havas lignofibron por stabiligi la trunkon kaj branĉoj.

Ĉe kelkaj pingloarbaj specioj ekzistas ankaŭ horizontalaj traĥeidoj. Ili sidas flanke de la lignoradioj, kiuj konsistas el parenĥimĉeloj: ilia funkcio estas la horizontala transportado de akvo en la trunko.

## Vidu ankaŭ

* traĥeo (planto)

## Literaturo

* Anita Roth-Nebelsick: *Die Prinzipien der pflanzlichen Wasserleitung.* In: *Biologie in unserer Zeit.* Band 36, Nr. 2, 2006, S. 110–118, DOI:10.1002/biuz.200610305.
* Wilhelm Nultsch: *Allgemeine Botanik.* 11., völlig neubearbeitete und erweiterte Auflage. Georg Thieme, Stuttgart/New York 2001, ISBN 3-13-383311-1.
# Gametofito

Pluraj gametofitoj kreskantaj en terario.

**Gametofito** estas la unuploida, multĉela fazo de plantoj kaj algoj aŭ fungoj havantaj alternadon de generacioj.

La gametofito produktas virajn aŭ inajn gametojn (aŭ ambaŭ), de procezo de ĉeldividiĝo nomita mitozo. La inaj kaj viraj gametoj ankaŭ estas nomitaj, respektive, *ovolo* kaj *spermatozoo*. La kunigo de viraj kaj inaj gametoj produktas duploidan zigoton, kiu evoluas de ripetaj mitotiaj ĉeldividiĝoj en multĉelan sporofiton. Ĉar la sporofito estas la produkto de la kunigo de du unuloidaj gametoj, ĝiaj ĉeloj estas duploidaj, enhavante du arojn de kromosomoj. La matura sporofito produktas sporojn de procezo nomita mejozo, foje referite kiel " reduktosplitiĝo " ĉar la kromosomoparoj estas separitaj denove por formi ununurajn arojn. La sporoj estas tial denove unuploidaj kaj evoluas en unuploidan gametofiton.

En muskoj, hepatikoj kaj antocerofitoj (Briofitoj), la gametofito estas la ofte pli konata fazo de la planto. Frua evolua fazo en la gametofito de muskoj (tuj sekvantaj ĝermadon de la mejospoo) estas nomita la protonemo. La plenkreska gametofito de muskoj estas nomata la gametoforo kiam ĝi portas la gamet-produktantajn seksorganojn.

En la plej multaj aliaj terplantoj, la gametofito estas tre malgranda. En filikoj la gametofito estas aparta vivanta organismo nomita la protalo, kontraste al angiospermoj.

En Gimnospermoj kaj angiospermoj, la gametofito estas malpliigata al nur kelkaj ĉeloj; en angiospermoj la ina gametofito (foje nomata embra sako) estas konata kiel **megagametofito** kaj la vira gametofito (poleno) estas nomata **mikrogametofito**.

En kelkaj multĉelaj verdaj algoj, ruĝaj algoj aŭ brunalgoj (*Ulva* estas unu ekzemplo), la sporofitoj kaj gametofitoj similas ofte sed ĉe kelkaj specioj la gametofito povas esti reduktita.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Sporofito
* Alternadon de generacioj
* Arkegonio
* Anteridio
* Ploido

## Fonto

*En tiu ĉi artikolo estas uzita maŝina traduko de WikiTrans de teksto el vikipedia artikolo Gametophyte angle.*

```

```
# Haploido

**Haploidaj** (malofte **haplojdaj**) ĉeloj havas nur unu serion da kromosomoj. Plimulto de la fungoj kaj kelkaj algoj ekzistas kiel haploidaj organismoj. Plantoj kaj aliaj algoj ekzistas en diversaj vivofazoj kiel haploidoj, diploidoj aŭ poliploidoj. Tio nomiĝas alternado de la generacioj. La animaloj estas diploidaj sed ili produktas haploidajn gametojn.

Ĉiu organismo produktas haploidajn seksajn ĉelojn, kiuj kombiniĝas al diploida zigoto. La zigoto havas la genetikan informon de ambaŭ ĉeloj kaj kreskas al embrio.

Vidu:

* ploido
* biologio
* genetiko
* haploidiĝo
# Ksilemo

Angla diagramo pri la ksilemo kaj la floemo
**Ksilemo** estas komplika histo de evoluintaj plantoj, kunmetita el tubetoj, lignaj fibroj kaj parenkimaj ĉeloj. Ĝi prizorgas la akvokondukadon kaj mekanike subportas la planton. Konsistigas la pliparton de la ligno. En ĝi transportiĝas la neorganikaj materialoj, jonoj supren.

## Vidu ankaŭ

* floemo
# Sporo

Sporoj de melduo
**Sporo** estas en la biologio evolua stadio de organismo, kiu estas unu aŭ plurĉela. Sporoj servas por neseksa reproduktado, disvastiĝo, travivo de la organismo. Ĝia specifa formo estas la endosporo.

Sporojn estigas ĉefe la malpli evoluintaj organismoj, ekz. bakterioj (ekz. Bacillus kaj Clostridium), fungoj (en formo de konidioj aŭ askosporoj), protozooj, algoj, muskoj kaj filikoj (filikosimilaj plantoj). Ĉe la semplantoj, oni traktas sporo la unuĉelan polengrajno (mikrosporo) kaj la embriosaka patrina ĉelo (megasporo).

Oni dividas la sporojn laŭ tipo de ilia estiĝo (sporoestiĝo, sporulacio): oni distingas mejosporojn kaj mitosporojn, se ili estiĝas per mejozo aŭ per mitozo. Unuploidajn sporojn formas mitosporoj de gametofitaj generacioj kaj mejosporoj. Duploidajn sporojn produktas la mitosporoj de la sporofitaj generacioj.

La sporoj estas produktataj en granda nombro fare de la koncernaj organismoj. La sporoj mem estas tre rezistaj al nekonvena ekstera medio. La sporoj povas ĉesigi sian tutan metabolon kaj ne bezonas plu akvon, nutraĵojn, oksigenon. La ĉelmuroj eĉ ne tralasas akvon, tiel ili povas longtempe travivi nekonvenajn kondiĉojn.

Pro ili rezistokapablo, ili estas ofte trovataj en fosilioj, gravas por arkeologiaj, paleontologiaj esploroj por difini la tempoperiodon, mediajn cirkonstancojn, klimatajn ŝanĝiĝojn.
# Huertealoj

| Kiel legi la taksonomion**Huertealoj** |
| --- |
|  |
|  *Perrottetia sandwicensis* |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno:
 | plantoj *Plantae*  |
| Subregno:
 | trakeofitoj *Tracheophyta*  |
| Superdivizio:
 | spermatofitoj *Spermatophyta*  |
| Divizio:
 | angiospermoj *Angiospermae*  |
| Klaso:
 | dukotiledonoj *Magnoliopsida*  |
| Subklaso:
 | rozedoj *Rosidae*
malvedoj *Malvidae*  |
| Ordo:
 | **huertealojHuerteales Doweld  |

 |
| Tipa genro
 |
| huerteo *Huertea* Ruiz & Pav. |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Huertealoj
 |

 |
|  |

La **huertealoj** (latine *Huerteales*) estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 4 familiojn, 6 genrojn kaj 30 speciojn. Ĝia tipa genro estas huerteo.

## Taksonomio

Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (5 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
	+ *Huerteales* Doweld - huertealoj
		- *Dipentodontaceae* Merr. - dipentodontacoj
			* *Dipentodon* Dunn - dipentodonto
			* *Perrottetia* Kunth - perotetio
		- *Gerrardinaceae* M.H.Alford - gerardinacoj
			* *Gerrardina* Oliv. - gerardino
		- *Petenaeaceae* Christenh., M.F.Fay & M.W.Chase - peteneacoj
			* *Petenaea* Lundell - peteneo
		- *Tapisciaceae* Takht. - tapisciacoj
			* *Huertea* Ruiz & Pav. - huerteo
			* *Tapiscia* Oliv. - tapiscio

## Referencoj
# Albio

Tiu ĉi artikolo temas pri geologia epoko. Pri komunumoj de Francio kaj Italio vidu la artikolon Albi.

**Albio** estas kaj epoko de la geologia temposkalo kaj tavolo en la stratigrafia kolono. Ĝi estas la plej juna aŭ plej supra subdivido de supra/malalta Kretaceo. Ties proksimuma tempo gamas el antaŭ 112.0 ± 1.0 milionoj da jaroj al 99.6 ± 0.9 mj. La Albiano estas antaŭata de Aptio kaj sekvata de Cenomanio.

## Notoj
# Milio (cerealo)

Tiu ĉi artikolo temas pri la vasta senco de la termino milio (grupo de cerealoj). Pri la planto milia panico (*Panicum miliaceum*, milio striktasence), bonvolu vidi la artikolon Milia panico. Pri la genro *Milium*, bonvolu vidi la artikolon *Milium*.

*Pennisetum glaucum* (Perla milio).
**Milio** aŭ **mileo** estas vastasenca netaksonomia termino, uzata por nomi plurajn poacojn el malsamaj genroj. Milioj estas indiĝenaj en pluraj partoj de la mondo kaj estas uzataj kiel cerealo aŭ furaĝo. Milioj kredeble estis ekuzitaj de homoj antaŭ ĉ. 7,000 jaroj, kaj ili estis kerne gravaj dum la disvolviĝo de agrikulturaj societoj.

## Priskribo

Milea grajno.
Milioj estas cerealoj de la familio Poacoj kun malgrandaj grajnoj, kiuj kreskas en varmaj regionoj. Ili bone toleras sekajn periodojn kaj ekstreman veteron.

## Specioj

### Milio striktasence kaj vastasence

En Esperanto, la vorto "milio" aperas por tiu ĉi nocio jam en Fundamento. Ĝi estas uzata striktasence precipe por la planto Panicum miliaceum (milia panico) kaj vastasence por iuj aliaj cerealoj kun similaspekta kaj simile uzata greno.

### Aliaj specioj nomataj milio

Laŭ PIV, vastasence, milio (kiun PIV nomas "mileo") estas jenaj plantoj:

* *Panicum miliaceum* (Milia panico aŭ milio striktasence) L.
* *Setaria italica* (Itala setario aŭ birdmilio) (L.) P. Beauvois
* *Sorghum bicolor* (Dukolora sorgo aŭ miliego) (L.) Moench

Aliaj plantoj nomataj "milio" estas jenaj:

* *Coix lacryma-jobi* (L.), Hiobs-Träne
* *Digitaria exilis* (Kippist, Stapf, Fonio)
* *Echinochloa*
	+ *Echinochloa crus-galli* (Kokmilio) (L.) Beauv
	+ *Echinochloa esculenta* (Japana milio) (A. Braun) H. Scholz
* *Eleusine coracana* (Fingra milio) Gaertn.
* *Setaria italica* (Itala setario aŭ birdmilio) (L.) P. Beauvois
* *Panicum*
	+ *Panicum miliaceum* (Milia panico aŭ milio) L.
	+ *Panicum hirticaule* (J. Presl)
	+ *Panicum virgatum* (Verga panico aŭ verga milio) L.
* *Paspalum scrobiculatum* (L.)
* *Pennisetum glaucum* (Perla milio) (L.) R. Br.
* *Urochloa*
	+ *Urochloa deflexa* (Gvinea milio) (Schumach., H. Scholz)
	+ *Urochloa ramosa* (Tanita milio) (L., R. D. Webster)

## Bildaro

* *Panicum miliaceum* (Milio striktasence)
* A : *Panicum miliaceum* (Verga milio)
B: *Echinochloa crus-galli* (Kokmilio)
* *Eleusine coracana* (Fingra milio)
* Milio en Barato

## Notoj

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

*  Tabelo pri mileaj specioj angle
*  Milio en la manlibro pri alternativaj rikoltoj angle
*
# Saponino

Strukturo de la saponino solanino

α-solanino

Saponinoj estas glukozidoj, oftaj en vegetala regno, solveblaj en akvo, ŝaŭmigante ĝin. Ili malgrandigas la surfacan streĉon.

La saponinoj efikaj je koro uzatas kiel medikamentoj, saponinoj kun toksaj efikoj uzatas kiel ŝaumiga kaj humidoabsorba materialoj.

Enhavas ĝin:

* sapindo (saparbo) (*Sapindus* el sapindacoj)
* saponario (sapherbo) (*Saponaria* el kariofilacoj)
* frukto de hipokastano

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Kvinoo
* Ordinara alkemilo
* Ordinara ilekso
# Junkacoj

| Kiel legi la taksonomion**Junkacoj** |
| --- |
|  |
|  *Luzula nivea* |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno:
 | plantoj *Plantae*  |
| Subregno:
 | trakeofitoj *Tracheophyta*  |
| Superdivizio:
 | spermatofitoj *Spermatophyta*  |
| Divizio:
 | angiospermoj *Angiospermae*  |
| Klaso:
 | unukotiledonoj *Liliopsida*  |
| Ordo:
 | poaloj *Poales*  |
| Familio:
 | **junkacojJuncaceae Juss.  |

 |
| Tipa genro
 |
| junko *Juncus* L. |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Junkacoj
 |

 |
|  |

Sit rozpierzchły
La **junkacoj** (latine *Juncaceae*) estas planta familio el unukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo poaloj (*Poales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 500 speciojn. Ĝia tipa genro estas junko.

La junkacoj estas moltigaj herboj, similaj al poacoj. Iliaj floroj reduktiĝis: la bruna aŭ verda perianto kaliko, glumosimila. La ventoplenitaj radie starantaj floroj staras en penika infloresko. La frukto estas kapsulo, kiu enhavas ameloriĉajn grajnojn.

## Taksonomio

Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (10 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
	+ *Poales* Small - poaloj
		- *Juncaceae* Juss. - junkacoj
			* *Distichia* Nees & Meyen - distiĥio
			* *Juncoides* Ség. - junkoido\*
			* *Juncus* L. - junko
			* *Luzula* DC. - luzulo
			* *Marsippospermum* Desv. - marsipospermo\*
			* *Oxychloe* Phil. - oksikloo
			* *Patosia* Buchenau - patozio
			* *Rostkovia* Desv. - rostkovio

\*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
* junko (*Juncus*)

unu kaj plurjaraj marĉoherboj, tuboformaj aŭ rampa rizomo, kun longaj, maldikaj tigoj enhavantan spongecan histon. Ili havas sesnombrajn florojn kaj triĉambrajn kapsulojn enhavantajn multajn malgrandajn grajnojn. Ties folioj kaj tigoj uzatis por fari matojn. Ventoplenitaj.

* specioj de luzulo (*Luzula*) estas plurajaraj herboj kun folioj similaj al tiuj de poacoj kaj kun sesnombraj floroj aranĝitaj en glomeruloj, en spikosimilaj aŭ en umbelosimilaj infloreskoj. Ili ofte kreskas en arbaroj, kelkaj specioj estas ĝardene kulturataj.

## Bildaro

* *Luzula pilosa*
* *Luzula sylvatica*
* *Juncus hostii*

## Referencoj
# Septo (apartigilo)

**Septo** havas diversajn signifojn:

* septo en muziko estas intervalo inter sep tonoj en diatona gamo
* septo (anatomio) estas apartigaĵo inter du ĉeloj, aŭ inter du kavoj aŭ du partoj de organo
* septo (konstrufako) estas interna mureto, dividanta ejon
* septo (tekniko) estas maldika apartigaĵo, fividanzaa meblon, vazon, objekton
# Alstremeriacoj

| Kiel legi la taksonomion**Alstremeriacoj** |
| --- |
|  |
|  ora alstremerio (*Alstroemeria aurea*) |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno:
 | plantoj *Plantae*  |
| Subregno:
 | trakeofitoj *Tracheophyta*  |
| Superdivizio:
 | spermatofitoj *Spermatophyta*  |
| Divizio:
 | angiospermoj *Angiospermae*  |
| Klaso:
 | unukotiledonoj *Liliopsida*  |
| Ordo:
 | lilialoj *Liliales*  |
| Familio:
 | **alstremeriacojAlstroemeriaceae Dumort.  |

 |
| Tipa genro
 |
| alstremerio *Alstroemeria* L. |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Alstremeriacoj
 |

 |
|  |

La **alstremeriacoj** (latine *Alstroemeriaceae*) estas planta familio el angiospermoj (unukotiledonoj). Tiu familio apartenas al la ordo lilialoj (*Liliales*). Ĝi enhavas 5 genrojn kaj ĉirkaŭ 260 speciojn. Ĝia tipa genro estas alstremerio.

## Etimologio

La scienca nomo de tiu familio kaj de ĝia tipa genro *Alstroemeria* estis donitaj honore al la sveda naturalisto Clas Alströmer (1736-1794). La esperantigado estis kreita laŭ la modelo en PIV *Wikstroemia* → vikstremi/o por la sveda botanikisto Johan Emanuel Wikström (1789-1856).

## Taksonomio

Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (8 maj. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
	+ *Liliales* Perleb - lilialoj
		- *Alstroemeriaceae* Dumort. - alstremeriacoj
			* *Alstroemeria* L. - alstremerio
			* *Bomarea* Mirb. - bomareo
			* *Drymophila* R. Br. - drimofilo
			* *Luzuriaga* Ruiz & Pav. - luzuriago
			* *Schickendantziella* - ŝikendancielo

## Referencoj
# Carl Meissner

| **Carl Meissner** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 1-an de novembro 1800 (1800-11-01) en Berno
 |
| **Morto** | 2-an de majo 1874 (1874-05-02) (73-jaraĝa) en Bazelo
 |
| **Lingvoj** | latina
 |
| **Ŝtataneco** | Svislando   |
| **Alma mater** | Universitato de Göttingen   |
| Familio
 |
| **Patro** | Carl Friedrich August Meisner (en)   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | botanikisto  universitata instruisto   |
|  |

**Carl Daniel Friedrich MEISSNER** (1an novembro 1800 - 2an majo 1874) estis svisa plantosciencisto.

## Biografio

Naskiĝinta en Berno, Svislando la 1an de novembro 1800, li estis baptita **Meisner** sed poste ŝanĝis la literumon de sia nomo al **Meissner**. Plejparte de sia 40-jara kariero li estis profesoro de botaniko en la Universitato de Basel. Ĝi grave kontribuis al botaniko, interalie publikigante la ampleksan verkon *Plantarum Vascularum Genera,* kaj monografiojn pri la familioj Poligonacoj (specio de la genro *Polygonum*), Laŭracoj, Proteacoj, Timeleacoj kaj Hernandiacoj. Liaj kontribuoj al la priskribo de la aŭstralia flaŭro estis abundaj; li priskribis centojn da specioj de aŭstraliaj proteaceoj, kaj multajn aŭstraliajn speciojn de aliaj familioj, precipe Fabacoj, Mimosacoj kaj Mirtacoj. Lia sano difektis post 1866, kaj li iĝis malpli aktiva. Li mortis en Bazelo la 2an de majo 1874.

## Referencoj

* Hall, Norman. (1984) *Botanists of Australian Acacias*. Australia: CSIRO. ISBN 0-643-03734-9.
# Plagiolirio

| Kiel legi la taksonomion**Plagiolirion** |
| --- |
|  |
|   |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Domanio:
 | Eŭkariotoj *Eukariota*  |
| Regno:
 | Plantoj *Plantae*  |
| Subregno:
 | Vaskulaj plantoj *Tracheobionta*  |
| Divizio:
 | Angiospermoj *Magnoliophyta*  |
| Klaso:
 | Unukotiledonuloj *Liliopsida*  |
| Subklaso:
 | *Liliidae*  |
| Ordo:
 | Asparagaloj *Asparagales*  |
| Familio:
 | Amarilidacoj *Amaryllidaceae*  |
| Tribo:
 | Eucharideae  |
| Genro:
 | Plagiolirion  |
| Specio:
 | P. horsmannii   |

 |
| Dunomo
 |
| Plagiolirion horsmannii Baker |
| Sinonimoj
 |
| * Eucharis horsmannii
* *Urceolina horsmannii*
 |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Plagiolirion
 |

 |
|  |

La **plagiolirio**
(latine *Plagiolirion*) estas genro monotipa de herbaj plantoj, staŭdaj el la familio Amarilidacoj en Kolombio. La ununura specio de la genro estas *Plagiolirion horsmannii* Baker.

## Priskribo

*Plagiolirion horsmannii* estis konsiderata formortinta, sed estis antaŭ nelonge remalkovrita en 1989.

## Taksonomio

*Plagiolirion horsmannii* estis priskribata fare de la brita botanikisto , John Gilbert Baker kaj unuafoje publikigita ĉe *The Gardeners' Chronicle, new series 2: 38*, en 1883.

## Referencoj
# Adoksacoj

| Kiel legi la taksonomion**Adoksacoj** |
| --- |
|  |
|  *Adoxa moschatellina* |
| **Biologia klasado** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Regno:
 | plantoj *Plantae*  |
| Subregno:
 | trakeofitoj *Tracheophyta*  |
| Superdivizio:
 | spermatofitoj *Spermatophyta*  |
| Divizio:
 | angiospermoj *Angiospermae*  |
| Klaso:
 | dukotiledonoj *Magnoliopsida*  |
| Subklaso:
 | asteredoj *Asteridae*
kampanuledoj *Campanulidae*  |
| Ordo:
 | dipsakaloj *Dipsacales*  |
| Familio:
 | **adoksacojAdoxaceae E.Mey.  |

 |
| Tipa genro
 |
| adokso *Adoxa* L. |
| Aliaj Vikimediaj projektoj
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Sistematiko en Vikispecioj
 |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Komunejo pri Adoksacoj
 |

 |
|  |

*Adoxa moschatellina* (ilustraĵo).
*Viburnum opulus* (ilustraĵo).
*Viburnum opulus* (ilustraĵo).
La **adoksacoj** (latine *Adoxaceae*) estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo dipsakaloj (*Dipsacales*). Ĝi enhavas 4 aŭ 5 genrojn kaj ĉirkaŭ 200 speciojn. Ĝia tipa genro estas adokso.

## Taksonomio

Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (29 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

* *Angiospermae* - angiospermoj
	+ *Dipsacales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - dipsakaloj
		- *Adoxaceae* E.Mey. - adoksacoj
			* *Adoxa* L. - adokso
			* *Oreinotinus* Oerst. - oreinotino\*
			* *Sambucus* L. - sambuko
			* *Sinadoxa* C.Y. Wu, Z.L. Wu & R.F. Huang - sinadokso
			* *Viburnum* L. - viburno

\*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝiajn speciojn.
## Referencoj