Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Biomeĥaniko

Paĝo de unu el la unuaj verkoj de Biomeĥaniko (*De Motu Animalium* de Giovanni Alfonso Borelli) en la 17a jarcento.
**Biomeĥaniko** aŭ **biomekaniko** estas la studo de la strukturoj kaj funkcioj de biologiaj sistemoj kiaj homoj, animaloj, plantoj, organoj, fungoj, kaj ĉeloj
laŭ metodoj de meĥaniko.

## Etimologio

La vorto "biomeĥaniko" (1899) kaj la rilata "biomeĥanika" (1856) el la Antikva greka βίος *bios* "vivo" kaj μηχανική, *mēĥanikē* "meĥaniko", por referenci al la studo de la meĥanikaj principoj de vivantaj organismoj, partikulare de ties movoj kaj strukturoj.

## Metodo

Biomeĥaniko estas tre rilata al inĝenierado, ĉar ĝi ofte uzas tradiciajn inĝenierajn sciencojn por analizi biologiajn sistemojn. Kelkaj simplaj aplikoj de klasika meĥaniko kaj/aǔ materiala inĝenierarto povas generi korektajn aproksimiĝojn al la meĥaniko de multaj sistemoj biologiaj. Aplikita meĥaniko (precipe fakoj de meĥanika inĝenierado, kiel kontinuaĵa meĥaniko, struktura analitiko, kinematiko, kaj dinamiko) estas gravaj en multaj biomeĥanikaj studoj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Biofiziko

## Eksteraj ligiloj

* Biomechanics and Movement Science Listserver (Biomch-L)
* Biomechanics Links Arkivigite je 2011-09-07 per la retarkivo Wayback Machine
* A Genealogy of Biomechanics Arkivigite je 2013-08-08 per la retarkivo Wayback Machine
# Biosemiotiko

**Biosemiotiko** estas la studo de vivaj sistemoj baze de semiotika teorio kaj uzante metodojn el semiotiko.

**Biosemiotiko** (de la grekaj *bios* signifanta "vivo" kaj *semeion* signifanta "signo") estas elkreskanta kampo kiu studas la produktadon, agon kaj interpreton de signoj en la biologia sfero. Biosemiotikaj klopodas integri la rezultojn de scienca biologio kaj de semiotiko, reprezentante paradigmatan taĉmenton en la okcidenta scienca vivpercepto, montrante ke *semiozo* (signoprocezo, inkluzive de signifo kaj interpreto) estas sia imanenta kaj interna trajto. La esprimo "biosemiotika" estis unue uzita fare de Friedrich S. Rothschild en 1962, sed Thomas Sebeok kaj Thure von Uexküll fari multon por popularigi la esprimon kaj lanĉi ĝin. La kampo, kiu defias normigajn vidojn de biologio, estas ĝenerale dividita inter teoria kaj aplikata biosemiotikoj.

## Notoj
# Biofiziko

**Biofiziko** studas la vivajn fenomenojn en rilato al la fizikaj kaj fiziko-kemiaj flankoj de la vivaj estaĵoj. Ĝi atingis konsiderindajn evoluojn, kiam estis malkovrita la difrakto de x-radioj, per kiuj oni atingis plibonan scion pri makromolekuloj (nukleaj acidoj kaj proteinoj), gravaj en vivaj estaĵoj. Helpe de kompleksaj teknikaĵoj (radioaktivaj izotopoj kaj elektronikaj mikroskopoj), funde la scienco atingis biologiajn procezojn.

## Vidu ankaŭ

* Biomeĥaniko
* Bioniko
* Elektrokemio
* Fizika kemio
* Internacia Unio pri Teoria kaj Aplika Biofiziko
* Matematika biologio
* Sistembiologio
# Biostatistiko

**Biostatistiko** (aŭ **biologia statistiko**, **biomezuro** kaj **biometrio**) estas la aplikado de statistiko al ampleksa gamo de temoj en biologio. La scienco de biostatistiko enhavas la dezajnon de biologiaj eksperimentoj, ĉefe en medicino, farmacio, agrikulturo, demografio kaj fiŝkaptado; la kolekton, resumadon, kaj analizon de la informo el tiuj eksperimentoj; kaj la interpretadon de, kaj deduktojn el, la rezultoj. Ĉefa branĉo de tiu estas medicina biostatistiko, kiu estas ekskluzive koncerna kun medicino kaj sano.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Biokomputiko
* Epidemiologio

## Eksteraj ligiloj

* The International Biometric Society
* The Collection of Biostatistics Research Archive
* Guide to Biostatistics (MedPageToday.com) Arkivigite je 2012-05-22 per la retarkivo Wayback Machine
* Biomedical Statistics Arkivigite je 2015-04-02 per la retarkivo Wayback Machine
# Tempobiologio

Ilustraĵo de homa biologia kronologio
**Tempobiologio** aŭ Kronobiologio estas kampo aŭ fako de biologio kiu ekzamenas periodajn (ciklajn) fenomenojn en vivado de organismoj kaj ilian adaptadon al sun- kaj lun-rilataj ritmoj. Tiuj cikloj estas konataj kiel biologiaj ritmoj. La termino *Kronobiologio* venas de la malnovgreka χρόνος (krónos, signifante "tempo"), kaj biologio, kiu apartenas al la studo, aŭ scienco, de vivo. La rilataj esprimoj *kronomiko* kaj *kronomo* estis uzitaj en kelkaj kazoj por priskribi aŭ la molekulajn mekanismojn implikitajn en kronobiologiaj fenomenoj aŭ la pli kvantaj aspektoj de kronobiologio, precipe kie komparo de cikloj inter organismoj estas postulata. Kronobiologiaj studoj inkludas komparan anatomion, fiziologion, genetikon, molekulan biologion kaj konduton de organismoj ene de biologiaj ritmomekanikoj sed estas ne limigitaj al tiuj. Aliaj aspektoj inkludas evoluon, reproduktadon, ekologion kaj evoluadon.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Cirkadia ritmo
* Taga animalo
* Krepuskulo
* Noktulo
# Citogenetiko

Barbara McClintock (1902-1992) estis pionira citogenetikistino kiu uzis maizon por studi la mekanismon de heredo de trajtoj.
La **citogenetiko** estas la fako de la genetiko kiu enhavas la studon de la strukturo, funkciado kaj konduto de la kromosomoj. Ĝi inkludas analizojn de bendigo G en kromosomoj, aliajn teknikojn de citogenetika bendigo, kaj ankaŭ la molekulan citogenetikon de la tipo de hibridigo per surloka fluoresko (FISH) kaj hibridigo per kompara genomiko (CGH).

Barbara McClintock ekkarieris kiel citogenetikisto de maizo. En 1931 McClintock kaj Harriet Creighton pruvis, ke la rekombinado citologia de markitaj kromosomoj havas kunrilaton kun la rekombinado de genetikaj trajtoj. McClintock pluigis sian karieron per la studado citogenetika de la mekanismoj kaj la heredo de cirklaj kaj fragmentitaj kromosomoj de maizo. Dum sia laboro en citogenetiko, McClintock malkovris la transposonojn, kio rezultis en la ricevo de Nobel Premio en 1983.

Pluaj esploroj temis pri *Drosophila* kaj la Down-sindromo ĉe homoj.
# Dendrologio

La **dendrologio** (el la antikvaj grekaj. vortoj *δένδρον (dendron)* „arbo“ kaj *λόγος* (lógos), "instruo, scienco") aŭ **arbologio** estas la instruo pri la arboj kaj arbustoj. Temas pri subfako de la scienco botaniko, kiu traktas la lignoriĉajn plantojn, aparte arbojn, arbustojn kaj iujn grimpajn plantojn.

Ĉar la lignoriĉaj plantoj apartenas al tre malsamaj taksonoj, kaj aliflanke ene de pluraj unuopaj plantaj genroj ekzistas lignaj kaj senlignaj plantoj, la utilo de pure dendrologia klasifiko estas tre limigita. La fokuso de esploro kaj apliko de la subfako estas la kultivo de ligno unuflanke kaj la esploro de la kultura utiligo de arboj kaj arbustoj kiel dekoraj plantoj en parkoj kaj ĝardenoj. Tial la dendrologio precipe atentiĝas aparte en forsto- kaj ĝardeno-sciencaj institucioj.

Kiel antikva fondinto de la dendrologio konsideriĝas la greka filozofo kaj natursciencisto Teofrasto de Eresos, kiel moderna refondinto aŭ remalkovrinto de la scienco la germano Carl Ludwig Willdenow.

## Vidu ankaŭ

* Germana Dendrologia Societo

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* informoj pri dendrologio kaj botanika identigo de arboj (angle)
* informoj el la retejo *inforets* (france)
* retejo de la Germana Dendrologia Societo Arkivigite je 2009-05-02 per la retarkivo Wayback Machine
* retejo de la Svisa Dendrologia Societo (germane, france kaj angle)
* internacia arkivo pri arboj (germane) Arkivigite je 2008-05-06 per la retarkivo Wayback Machine
# Epidemiologio

| Epidemiologio
 |
| --- |
|  |
| **scienca fako**  |
| **sanscienco** |
|  |

**Epidemiologio** estas scienco de epidemio, branĉo de medicino, kiu studas la rolojn sociajn kaj biologiajn faktorojn en disvastiĝo de diversaj malsanoj kaj ellaboras metodojn por sukcese kontraŭstari tiun disvastiĝon. Ĝi estas intime ligita kun aliaj branĉoj de medicino, kiel mikrobiologio kaj higieno.

Originala mapo per D-ro John Snow montranta la akumuliĝojn de ĥoleraj okazoj en la Londona epidemio de 1854
## Vidu ankaŭ

* Prevento
* Incidenco
* Infekto
* Virusoscienco

## Eksteraj ligiloj

* Monda Organizaĵo pri Sano (MOS), rilate al epidemiologio; diverslingve.
# Epigenetiko

**Epigenetiko**  estas la studo de heredeblaj fenotipaj ŝanĝoj, kiuj ne implicas ŝanĝojn en la DNA-vicrivelado. La greka prefikso epi- (ἐπι- "super, ekster, ĉirkaŭ)) en epigenetiko implicas "ecojn" aldone al "la tradicia genetika bazo por heredo". Epigenetiko plej ofte indikas ŝanĝojn, kiuj influas la genan agadon kaj genekspresion, sed ankaŭ povas esti uzata por priskribi ĉiun heredeblan fenotipan ŝanĝon. Tiaj efikoj al ĉelaj kaj fiziologiaj fenotipaj trajtoj povas rezulti de eksteraj aŭ mediaj faktoroj, aŭ esti parto de normala evoluo. La norma difino de epigenetiko postulas, ke ĉi tiuj ŝanĝoj esti heredeblaj, aŭ en la posteuloj de ĉeloj aŭ de organismoj.

Historie, iuj fenomenoj ne nepre heredeblaj ankaŭ estis priskribitaj kiel epigenetikaj. Ekzemple, la termino uziĝis por priskribi ajnan modifon de regionoj kromosomaj, speciale modifoj de histonoj, se ĉi tiuj ŝanĝoj estas heredeblaj aŭ asociitaj kun fenotipo. La interkonsenta difino nun bezonas trajton por esti heredita por ke ĝi estu konsiderata epigenetika.
# Genomiko

**Genomiko** estas la studo de genomoj. Genomo estas aro de genoj de ĉelo aŭ organismo.

Genomika esplorado povas temi pri la genoj de homoj, bestoj, plantoj aŭ mikroorganismoj. Ekzemple por serĉi la kaŭzon de malsanoj aŭ esplori la efikojn de novaj kuraciloj.

DNA-sekvenco kiel prezentite per softvaro kiu interpretas la rezultojn de aŭtomata DNA-sekvenca aparato uzanta la Sanger-metodon
# Geobiologio

**Geobiologio** estas interdisciplina esplordirekto, kiu kombinas la metodaron de la tersciencoj en larĝa senco kaj de la biologio, por esplori reciprokajn efikojn inter biosfero unuflanke kaj litosfero, atmosfero kaj hidrosfero aliflanke. Celo estas tuteca bildo de la sistemo tero kaj ties evoluo en spaco kaj tempo. La holisma esploreliro de la geobiologio kuŝas en la provo, solvi kompleksajn problemojn kiuj superas enhavojn, metodojn kaj celojn de unuopaj biosciencaj kaj geosciencaj subdisciplinoj.

Dum la tersciencoj kontribuas al la komunuma esplortereno sciojn pri la terhistorio, pri fosiliaj vivomondoj, pri endogena kaj eksogena dinamiko, pri platotektoniko, pri la ekestokondiĉoj kaj fizikaj kaj kemiaj ecoj de mineraloj kaj petroj, la biologio esploras la biosferon kaj ĝiajn subterenojn kiel ekosistemon, populaciojn, individuojn, genojn kaj tiel plu. Ĝi donas enrigardon en la dinamikon kaj funkcimanieron de recentaj vivantaj sistemoj.

## Vidu ankaŭ

* Biogeografio
* Biogeokemio
* Pejzaĝekologio

## Literaturo

* Ash, C., Hanson, B. & Norman, C.(2002): Earth, Air, Fire and Water. – *Science* **296**: 1055. *(Enkonduka artikolo pri serio de geobiologiaj publikaĵoj en la sama eldono de la revuo Science)*

* Noffke, N.(2005): Geobiology - a holistic scientific discipline. - *Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology* **219** (2005): 1-a ĝis 3-a ligo: Virtual Journal of Geobiology [1] Arkivigite je 2014-02-27 per la retarkivo Wayback Machine *(Krom tiu artikolo la retpaĝo entenas pliajn, kiuj reprezentas la tutan temospektron de la geobiologio)*

* Cockell, C.(2003): Impossible extinction: natural catastrophes and the supremacy of the microbial world. - Cambridge University Press, Cambridge, 181 pagyxoj

* Schwartzmann, D.(1999) Life, temperature and the earth: the self-organizing biosphere. - Columbia University Press, New York, 241 paĝoj
# Gerontologio

Maljunulino, nigroblanka bildo fotita de Chalmers Butterfield
**Gerontologio** aŭ **maljunecoscienco** estas fako, kiu studas la maljunecon kaj maljuniĝon. Malsame ol geriatrio, medicina branĉo, kiu okupiĝas pri malsanoj ligitaj al la maljuneco, la gerontologio okupiĝas ekskluzive pri aspektoj de konservado de la sano. Ĝi cetere estas plurfaka kampo, kiu tuŝas interalie psikologiajn, sociajn, ekonomiajn, demografiajn aspektojn.

Multe disvolviĝas tiu fako pro la nuntempa konscio pri maljuniĝo de la homa loĝantaro. Cetere la vivomaniero ekde la 20-a jarcento rompis multajn tradiciojn pri familiaj ligiloj kaj tiu izoliteco de maljunuloj sekve rezultigas necesan pli grandan aŭtonomecon.

Gerontologio do celas plilongigi la vivon kaj plialtigi la vivkvaliton de maljunuloj.

## Vidu ankaŭ

* Valter Longo
* Metodo Thomas Uhl
* Otto Buchinger
* Varmoterapio kaj fastodieto
* Longviveco
* Maljunulejo
* Vivdaŭro

## Eksteraj ligiloj

*
*
*  Arkivigite je 2010-03-29 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-02-15 per la retarkivo Wayback Machine
# Herpetologio

| Herpetologio
 |
| --- |
| **studfako de zoologio**  |
| **vertebrula zoologio** |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | batraĥologio reptiliologio  vd |

 |
|  |

Diversaj specioj de reptilioj kaj Amfibioj.
**Herpetologio** estas la branĉo aŭ fako de zoologio koncerna kun la studo de amfibioj (inklude ranojn, bufojn, salamandrojn, kaj senkrurajn amfibiojn) kaj de reptilioj (inklude serpentojn, lacertojn, amfisbaenedojn, testudojn, testudulojn, martestudojn, krokodilojn, kaj tuatarojn).

vira Ora bufo
Batrakologio estas subfako de herpetologio koncerne nur kun la studo de amfibioj.
# Histologio

preparo de histologia studaĵo en laboratorio
histologia preparaĵo de pulmo infektita je pesto
**Histologio** aŭ **Histoscienco** estas la subfako de biologio respektive de medicina diagnozado kiu temas pri la studo de histoj. Ene de la fakoj biologio kaj medicino temas pri subfako de anatomio, la studo pri korpoj, kaj de patologio, la studo pri malsaniĝintaj korperoj. La studataj histoj prepariĝas tiel, ke ekestas tre maldika, travidebla tavolo sur peceto da vitro, kaj tiu tavolo rigardatas per tradicia optika mikroskopo aŭ per pli moderna, pli detaliga elektrona mikroskopo.

## Bildaro

*
*
*
*

## Vidu ankaŭ

* Histopatologio
* Ektodermo
* Ĝenerala kaj Homa Histologio

## Bibliografio

* De Smet, Wim M.A. 1972 : Ĝenerala kaj Homa Histologio, *Someraj Universitataj Kursoj*, Lieĝo (Belgujo), 68 p., ilustraĵoj

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2010-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2004-10-10 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
*
# Imunologio

| Imunologio
 |
| --- |
|  |
| **medicina fako studfako de biologio studfako**  |
| **biologio • biomedicino • pediatrio** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | psikoneŭroimunologio immunogerontology (en)   vd |

 |
|  |

Kio estas grega imuneco? Video de la jutuba kanalo Scivolemo.
**Imunologio** estas scienca analizo, esploro de la kontraŭstara kapablo (imuneco) de la organo kontraŭ atakoj de fremdaj organismoj.

La artefarita imuneco estas konata ekde post laboroj de Edward Jenner (1796), sed la scienca bazo de la imunologio estis ellaborita nur unu jarcenton poste. Tiam oni ekkonis, ke multajn infektajn malsanojn kaŭzas la multiĝintaj mikroorganismoj. Alia ekkono estis tiutempe la malkovro de agado de kemiaĵoj kaj ĉelaj partoj kontraŭ la fremdaj materialoj (antigenoj) en la korpo. Tiuj ekkonoj, malkovroj kondukis al sukcesaj imunizaj metodoj, kiuj kapablis aktivi kaj fortigi la naturajn defendajn rimedojn de la organo kontraŭ la malsanoj.

La scienco komprenis nur en la 20-a jarcento la estiĝon de la limfocitoj, kiuj respondis al penetro de la antikorpoj kaj antigenoj. La moderna imunologio - krom la vakcinado – povas influi la imunsistemon de la korpo por la dezirataj terapiaj celoj, per diversaj medikamentoj kaj traktadoj.

La malkovroj de la imunologio estas gravaj pri traktado de la alergio, kio estas trosentema reago de la imunsistemo je (ĝenrelae senĝenaj) antigenoj, kiel poleno. Ĉe transplantado de organoj kaj ostoj, necesas imunosupresava (imunsubprema, malfortiga je la imunsistemo, per medikamentoj) traktado, por eviti la elĵeton de fremdaj histoj.

La imunologio ankaŭ esploras la aŭtoimunajn malsanojn, ĉe kiuj la imuna sistemo atakas la proprajn histojn kvazaŭ ĝi estus fremda korpo.

## Konataj immunologoj

* Bruce Beutler
* Agnès Buzyn
* Ilja Meĉnikov
# Marbiologio

| Marbiologio
 |
| --- |
| **studfako de biologio studfako universitata studfako studfako fako**  |
| **akva biologio • akvobiologio** |
|  |

Marbiologisto
Spongulo en korala rifo, unu el la plej riĉaj medioj de maraj organismoj
La **marbiologio** respektive **mara biologio** estas parto de la biologio kaj de la oceanografio aŭ marscienco. Ĝi ankaŭ estas parto de la ekologio kaj okupiĝas pri la organismoj kaj la vivprocesoj en maraj vivospacoj, tio estas en la oceanoj kaj maroj.

## Vidu ankaŭ

* Zoologio
* Botaniko
* Oceanologio
* Mezofaŭno
* Censo de mara vivo

## Eksteraj ligiloj

* La oceana biogeografia informsistemo Arkivigite je 2019-01-11 per la retarkivo Wayback Machine (OBIS)
* oceansciencoj kun oceanmapo (Google Map)
# Mamuloscienco

| Mamuloscienco
 |
| --- |
|  |
| **studfako de zoologio**  |
| **vertebrula zoologio** |
|  |

**Mamuloscienco** aŭ **mamalogio** estas fako de zoologio kiu temas pri mamuloj kaj studas la morfologion, fiziologion, konduton, vivciklon, ekologion kaj evoluan historion de mamuloj, kaj ankaŭ la rilatoj inter diversaj specioj. Ĝi disbranĉiĝas al aliaj taksonomi-orientitaj fakoj kiel primatologio (studado de primatoj), kaj cetacologio (studo de cetacoj). Mamuloscienco havas aplikojn en diversaj kampoj; ekzemple, la konservado de specioj.

## Historio

Japana makako
La unuaj homoj, kiuj esploris mamulojn, estis la antikvaj grekoj kun registraĵoj pri mamuloj kaj apartenantaj kaj eĉ ne apartenantaj al Grekio. Aristotelo estis unu el la unuaj, kiuj rekonis balenojn kaj delfenojn kiel mamulojn, ĉar ĝis la 18-a jarcento la plej granda parto de la studo estis farita per taksonomio.

## Notoj

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Herpetologio
* Entomologio
* *Mammal Species of the World*
* Ornitologio
* Usona Societo de Mamalogoj

## Eksteraj ligiloj

* American Society of Mammalogists (angle) (HTML). ASM. Arkivita el la originalo je 2019-06-08. Alirita 2019-06-21 .
# Mikrobiologio

| Mikrobiologio
 |
| --- |
|  |
| **studfako de biologio studfako**  |
| **biologio • ekzaktaj sciencoj** |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | bakteriologio virusoscienco protistologio  vd |

 |
|  |

La mikrobiologio estas la scienco de mikroboj (protozooj, bakterioj, fungoj, virusoj), iliaj efikoj sur homa sano, iliaj interrilatoj kun naturo kaj kun aliaj mikroboj. La mikrobiologio estas ankaŭ la scienco, kiu esploras eblajn aplikojn de mikroboj por produktado.

Oni distingas kelkajn temojn en la mikrobiologio:

**La bakteriologio:** Kelkfoje la nomo "bakteriologio" estas aplikata por la esprimo "mikrobiologio". En ĉiutaga apliko, "bakteriologio" signifas la esploradon de bakterioj en rilato kun medicino aŭ agrikulturo.

**La bioteknologio kaj la aplikata mikrobiologio:** Bioteknologio estas la apliko de bakterio aŭ fungo por produktado de nutraĵoj (jogurto, pano, vino, fromaĝo), medikamentoj (kun helpo de gentekniko), industriokemio (alkoholo, acido), kaj enzimoj. Oni utiligas ankaŭ bakteriojn en metalominejoj por izoli kupron kaj oron. Tiuj bakterioj estas kapablaj desolvi kaj forigi la ŝtonaĵon.

**La ekologio de mikrobo:** Tiu sektoro esploras la interrilaton de bakterio kun aliaj mikroboj, animalo, planto kaj la naturo.

**La medicina mikrobiologio:** Tiu sektoro esploras la efekton de bakterioj sur homa sano.

**La virusologio:** Kvankam virusoj ne vivas (ili ne havas metabolon), konsideratas la virusologio parto de mikrobiologio, ĉar virusoj estas kapablaj de infekti ĉelon. La virusologio esploras la strukturon kaj reproduktociklon de virusoj.

Mikrobiologia kultivado estas metodo por atingi multobligon de mikroorganismoj, tiaj kiaj bakterioj en kiu oni preparas optimuman medion en laboratorio por helpi la deziratan procezon. Tia kultivado estas uzata kiel fundamenta metodo por la studo de la bakterioj kaj de aliaj mikroorganismoj kiuj okazigas malsanojn kaj por homoj kaj por aliaj animaloj; tiel ĝi iĝas grava fako kaj por medicino kaj por bestokuracado.

## Vidu ankaŭ

Zono de sterileco de Bunsen-ujo.
* Biokemio
* Biotekniko
* Genetiko
* Mikologio
* Arĥeoj
* Eŭkariotoj
* Prokarioto
* antibiotiko

## Notoj

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2006-03-10 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-04-19 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-04-08 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2021-03-21 per la retarkivo Wayback Machine
# Ostologio

Skizo de homa skeleto - (endoskeleto)
Kompara Ostologejo en Naturahistoria Muzeo La Plata, Argentino.
Skeleto de Danhundo kompara kun tiu de Ĉivava hundo ĉe la Muzeo de Ostologio, Oklahomo.
**Ostologio** estas la scienco pri ostoj, praktikata de **ostologoj**. Subfako de anatomio, antropologio, kaj arkeologio, ostologio estas detala studo de la strukturo de ostoj, skeletaj elementoj, dentoj, morfologio, funkcioj, malsanoj, patologioj, procezoj de ostiĝo (el kartilagaj muldoj), la rezisto kaj forto de ostoj (biofiziko), ktp. ofte uzata de sciencistoj por identigo de vertebrulaj restoj rilate al aĝo, morto, sekso, kresko kaj matura disvolviĝo kaj povas esti uzata en biokultura kunteksto.

Ostologio kaj ostologoj ne estu konfuzata kun alternativa kuracpractiko konata kiel osteopatio kaj ties praktikistoj, nome osteopatiistoj.

## Metodoj

## Aplikoj

## Referencoj

* Bass, W. M. 2005. *Human Osteology: A Laboratory and Field Manual*. 5th Edition. Columbia: Missouri Archaeological Society.
* Buikstra, J. E. kaj Ubelaker, D. H. (eld.) 1994. *Standards for Data Collection from Human Skeletal Remains*. Arkansas Archeological Survey Research Series No. 44.
* Cox, M kaj Mays, S. (eld.) 2000. *Human Osteology in Archaeology and Forensic Science*. London: Greenwich Medical Media.

## Eksteraj ligiloj

* British Association for Biological Anthropology and Osteoarchaeology
# Parazitologio

**Parazitologio** estas scienco pri la animalaj kaj vegetalaj organismoj (parazitoj). Tio ekzamenas la aspekton, evoluon, pliiĝon de parazitoj; la kaŭzitan damaĝon kaj ellaboras la protektajn metodojn.

* planta (vegetala) parazitologio esploras insektojn parazitantaj aŭ mortigantaj la damaĝbestojn. Ĝia tasko estas ekkono de la parazita faŭno kaj vivo de parazitoj; ellaboro kondiĉoj kaj metodoj de eble nenatura pliigo. Ekzameno de alilokaj (alilandaj) parazitaj kaj voraj insektoj kun eblo de ties alhejmigo.
* besta (animala) parazitologio.

## Famaj parazitologoj

* Stanislaus von Prowazek