# Taksono

La niveloj de la biologia klasiga sistemo.
Hierarkio de moderna biologia klasado enhavas 8 bazajn taksonomiajn rangojn.

**Taksono** (en sistematiko) estas unuo de biologia klasado alinome grupo de organismoj kiuj havas komunajn atributojn. Estas bone kiam organismoj en taksono estas filogenetike proksime parenca.

Ĉiu taksono havas propran sciencan nomon. Tradicie ĉiu taksono havas taksonomian rangon. En kladistiko estas klado.

Taksono povas esti:

* Monofiletika
* Polifiletika
* Parafiletika

Taksono povas esti:

* Monotipa taksono
* Politipa taksono

La ok bazaj taksonaj rangoj estas ankaŭ multe uzataj ekzemple en bestoscienco aŭ en fungoscienco sed pli kaj pli oni uzas nur senrangajn kladojn kiel en plantoscienco kun la klasifikado de APG 3-a kiu uzas nur senrangajn kladojn super ordo.

## Jen listo de kelkaj taksonoj de animaloj

La rangoj (klaso, subklaso ktp) de multaj taksonoj varias laŭ la klasifika sistemo. Ekzemple fokuloj estas ordo, ne subordo, en kelkaj sistemoj.

### Subregno

Metazooj

### Branĉoj

Sponguloj - Celenteruloj - Celomuloj

### Filumoj

Kniduloj - Senkniduloj - Vermoj - Artikuloj - Moluskoj - Moluskoidoj - Eĥinodermoj - Enteropneŭstoj - Ĥetognatoj - Ĥorduloj

### Subfilumoj

Brankuloj - Traĥeuloj - Tunikuloj - Senkraniuloj - Vertebruloj

### Klasoj

Flageluloj - Ripozodoj - Sporozooj - Ciliuloj - Spongoj - Hidruloj - Skifozoj - Koraluloj - Planuloidoj - Ktenoforoj - Platvermoj - Fadenvermoj - Rotaciuloj - Anelidoj - Trilobuloj - Krustuloj - Araneoidoj - Pratraĥeuloj - Miriapodoj - Tardigradoj - Insektoj - Amfineŭroj - Lamenbrankuloj - Gastropodoj - Skafopodoj - Cefalopodoj - Briozooj - Brakpieduloj - Krinoidoj - Asterioidoj - Ofiuroidoj - Eĥinoidoj - Holoturioidoj - Ascidioj - Senmakzeluloj - Fiŝoj - Amfibioj - Rampuloj - Birdoj - Mamuloj

### Subklasoj

Ok-koraluloj - Ses-koraluloj - Ĥetuloj - Hiruduloj - Gefireoj - Senflugiluloj - Flugiluloj - Entomostrakoj - Malakostrakoj - Elasmobrankoj - Aktinopterigoj - Pulmofiŝoj - Krosopterigoj - Saŭrovostuloj - Senkarinuloj - Karinuloj - Senplacentuloj - Placentuloj

### Superordoj

Ĥondrosteoj - Holosteoj - Teleosteoj

### Ordoj

(Amebuloj) - (Foraminiferoj) - Hidroidoj - Alcioniuloj - Aktiniuloj - Trematodoj - Cestodoj - Nematodoj - Poliĥetoj - Oligoĥetoj - Dekpieduloj - Skorpiuloj - Araneuloj - Falangiuloj - Akaruloj - Belemnitoj - Paleodiktiopteroj - Arĥipteroj - Ortopteroj - Tizanopteroj - Hemipteroj - Neŭropteroj - Koleopteroj - Strepsipteroj - Himenopteroj - Dipteroj - Afanipteroj - Triĥopteroj - Lepidopteroj - Ciklostomoj - Plagiostomoj - Holocefaloj - Acipenseroidoj - Ciprinoformaj - Klupeoformaj - Ezokoformaj - Angiloformaj - Simbrankoformaj - Gasterosteoformaj - Notakantoformaj - Mugiloformaj - Akantopterigoj - Gadoformaj - Stegocefaloj - Batrakoj - Urodeloj - Gimnofionoj - Testuduloj - Rinĥocefaloj - Skvamuloj - Iĥtiosaŭruloj - Dinosaŭroj - Krokodiluloj - Teromorfoj - Reaformaj - Strutoformaj - Kazuaroformaj - Dinornitoformaj - Epiornitoformaj - Apterigoformaj - Tinamoformaj - Galinoformaj - Kolomboformaj - Ĥaradrioformaj - Kolimboformaj - Sfeniskoformaj - Procelarioformaj - Laroformaj - Cikonioformaj - Anseroformaj - Pelikanoformaj - Falkoformaj - Strigoformaj - Psitakoformaj - Koraciformaj - Apusoformaj - Pegoformaj - Paseroformaj - Multetuberuloj - Kloakuloj - Marsupiuloj - Insektovoroj - Vespertuloj - Karnovoroj - Cetacoj - Ksenartroj - Manisuloj - Tubetodentuloj - Ronĝuloj - Hufuloj - Primatoj

### Subordoj

Odonatoj - Blenioformaj - Gobiusoformaj - Perkoformaj - Skombroformaj - Skorpenoformaj - Lacertuloj - Vermlanguloj - Serpentoj - Papagoj - Bartocefaloj - Kreodontoj - Fokuloj - Teraj rabobestoj - Parhufuloj - Neparhufuloj - Parhufuloj - Rostruloj - Prokaviuloj - Sirenoj - Prasimioj - Simioj

### Sekcioj

Remaĉuloj - Neremaĉuloj

### Superfamilioj

Homoidoj - Cerkopitekoidoj - Lorisoidoj - Ceboidoj

### Familioj

Pandaledoj - Paguredoj - Avikulariedoj - Fasmedoj - Griledoj - Afidedoj - Vespedoj - Ojstredoj - Tabanedoj - Kuledoj - Elateredoj - Karabedoj - Geotrupedoj - Sfingedoj - Papilionoedoj - Tineedoj - Foladedoj - Asteriedoj - Ciprinedoj - Gimnotedoj - Siluredoj - Klupeedoj - Salmonedoj - Ezokedoj - Pleŭronektedoj - Labredoj - Gobiusedoj - Perkedoj - Trigledoj - Skombredoj - Gadedoj - Bufedoj - Hiledoj - Ranedoj - Salamandredoj - Ĥeloniedoj - Testudedoj - Krokodiledoj - Igvanedoj - Lacertedoj - Skinkedoj - Varanedoj - Agamedoj - Kolubredoj - Viperedoj - Tetraonedoj - Fazanedoj - Kolombedoj - Ĥaradriedoj - Raledoj - Skolopedoj - Procelariedoj - Laredoj - Aŭkedoj - Anasedoj - Ardeedoj - Akcipitredoj - Falkedoj - Katartedoj - Pandionedoj - Strigedoj - Psitakedoj - Koraciedoj - Alcededoj - Upupedoj - Pegedoj - Galbuledoj - Alaŭdedoj - Cinkledoj - Fringedoj - Hirundedoj - Korvedoj - Paruedoj - Turdedoj - Sturnedoj - Motaciledoj - Orniterinkedoj - Makropedoj - Didelfedoj - Sorikedoj - Talpedoj - Erinacedoj - Vespertedoj - Filostomedoj - Pteropedoj - Fokedoj - Otariedoj - Kanisedoj - Felisedoj - Musteledoj - Procionedoj - Viveredoj - Hienedoj - Ursedoj - Delfenedoj - Balenopteredoj - Balenedoj - Dazipedoj - Mirmekofagedoj - Bradipedoj - Leporedoj - Sciuredoj - Kastoredoj - Musedoj - Histrikedoj - Kaviedoj - Elefantedoj - Rinoceredoj - Tapiredoj - Ekvedoj - Porkedoj - Hipopotamedoj - Kameledoj - Cervedoj - Ĝirafedoj - Bovedoj - Lorisedoj - Cebedoj - Cerkopitekedoj - Orangutangedoj - Hapaledoj - Homedoj

### Subfamilioj

Salamandrenoj - Emidenoj - Elapenoj - Makropenoj - Talpenoj - Miogalenoj - Mustelenoj - Lutrenoj - Cervenoj - Moskulenoj

## Vidu ankaŭ

* Biologia klasado
* Filogenetika arbo
* Klado
* Kladistiko
* Vikara taksono
* Gazeto *Zootaxa*