Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sistematiko

**Sistemiko** estas la scienca fako pri la biologia klasado aŭ biologia taksonomio: la grupigo de animaloj kaj plantoj laŭ ilia reciproka parenceco.

Vidu: **Biologia klasado**

## Vidu ankaŭ

* Kladistiko
* Evoluada sistematiko
* Linnaeus, Carl von Linné aŭ "Karolo Lineo"
* Regno en ĝia biologia senco aŭ subsignifo
* Sistemo
* Taksonomio en ĝia biologia senco aŭ subsignifo
* Vario en ĝia biologia senco aŭ subsignifo

## Eksteraj ligiloj

* Difino pri *Sistematiko* en Reta Vortaro
* Difino pri *Taksono* en Reta Vortaro
# Taksonomia rango

¹ Filumo (*phylum*) estas zoologia termino, kaj Divizio (*divisio*)- botanika.
| **Ekzemplaj taksonomiaj rangoj** |
| Latine
 | Esperante
 |
| *Dominium* | Domanio
 |
| *Regnum* | regno
 |
| *Phylum* | *Divisio* | filumo¹ | divizio¹
 |
| *Classis* | klaso
 |
| *Ordo* | ordo
 |
| *Familia* | familio
 |
| *Genus* | genro
 |
| *Species* | specio
 |

La niveloj de la biologia klasiga sistemo.
Hierarkio de moderna biologia klasado enhavas 8 bazajn taksonomiajn rangojn.

**Taksonomia rango** estas rango de taksono en biologia klasado.

## Zoologiaj taksonaj rangoj

Regno - Subregno - Filumo - Subfilumo - Klaso - Subklaso - Superordo - Ordo - Subordo - Superfamilio - Familio - Subfamilio - Genro - Specio - Subspecio - Individuo

## Botanikaj taksonaj rangoj

Regno - Subregno - Filumo aŭ Divizio - Subdivizio - Klaso - Subklaso - Ordo - Subordo - Familio - Subfamilio - Tribo - Subtribo - Genro - Subgenro - Sekcio - Subsekcio - Specio - Subspecio - Vario - Subvario - Formo - Subformo

## Literaturo

* Witold Mizarski kaj aliaj. (2003) *Tablice biologiczne* (pola). Wydawnictwo Adamantan, p. 418. ISBN 83-7350-029-4.

## Vidu ankaŭ

* Biologia klasado
* Taksonomia sekvenco
# Domanio

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri plej alta taksonomia rango por organismoj. Por parto de interreto rigardu la paĝon Domajno (Interreto). Koncerne aliajn signifojn aliru la apartigilon Domajno.* |

La niveloj de la biologia klasiga sistemo.
Hierarkio de moderna biologia klasado enhavas 8 bazajn taksonomiajn rangojn.

**Domanio** (science: *dominium* aŭ *regio*) estas taksonomia rango proponita de Carl Woese en 1990 por engrupigo de la regnoj de la tradicia biologia klasado.

Laŭ la sistemo proponita de Woese, estas tri domanioj:

* bakterioj
* arĥeoj
* eŭkariotoj

## Eksteraj ligiloj

* (fr)Arbre de la vie Arkivigite je 2007-09-27 per la retarkivo Wayback Machine
* (fr)Treebase Arkivigite je 2003-10-08 per la retarkivo Wayback Machine
* (fr)Projet Tree of Life
* (fr)Méthodes de Classification Phylogénétique
# Linea taksonomio

Titolpaĝo de *Systema Naturae*, Leiden (1735)
**Linea taksonomio** povas aludi al unu el du rilataj konceptoj:

1. La partikulara formo de biologia klasado (taksonomio) starigita de Carl Linnaeus, kiel asertita en sia *Systema Naturae* (1735) kaj sekvaj verkoj. En la taksonomio de Linnaeus estas tri regnoj, dividitaj en *klasoj*, kaj tiuj siavice en *ordoj*, *familioj*, *genroj* kaj *specioj*, kun aldona rango pli malsupre ol specio.
2. Termino por rango-baza klasado de organismoj, ĝenerale. Tio estas, taksonomio en la tradicia senco de la mondo: rango-baza scienca klasado. Tiu termino estas speciale uzita male al kladistika sistematiko, kiu grupigas organismojn en kladojn. Ĝi estas atribuita al Linnaeus, kvankam li nek inventis la koncepton de ranga klasado (ĝi datiĝas reen el Platono kaj Aristotelo) nek donis ties nunan formon. Fakte, ĝi ne havas precizan nunan formon, kiel "Linea taksonomio" ĉar tio reale ne ekzistas: ĝi estas kolektiva (abstrakta) termino por kio fakte estas kelkaj separataj kampoj, kiuj uzas similajn alproksimigojn.

**Linea nomo** havas ankaŭ du signifojn: depende el la kunteksto, ĝi povas aludi ĉu al formala nomo havigita de Linnaeus (persone), kia *Giraffa camelopardalis* Linnaeus, 1758, aŭ al formala nomo en la akceptita nomenklaturo (male al moderna kladonomo).

## Bibliografio

* Dawkins, Richard. 2004. *The Ancestor's Tale: A Pilgrimage to the Dawn of Life*. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-618-00583-8
* Ereshefsky, Marc. 2000. *The Poverty of the Linnaean Hierarchy: A Philosophical Study of Biological Taxonomy*. Cambridge: Cambridge University Press.
* Gould, Stephen Jay. 1989. *Wonderful Life: The Burgess Shale and the Nature of History*. W. W. Norton & Co. ISBN 0-393-02705-8
* Pavord, Anna. *The Naming of Names: The Search for Order in the World of Plants*. Bloomsbury. ISBN 0-7475-7952-0

## Eksteraj ligiloj

* Wikispecies
* International Code of Botanical Nomenclature (Saint Louis Code), Elektronika versio
* International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants Arkivigite je 2015-11-15 per la retarkivo Wayback Machine (Melbourne Code, 2011), Elektronika versio
* ICZN retejo, por zoologia nomenklaturo
* Teksto de ICZN Arkivigite je 2009-05-24 per la retarkivo Wayback Machine, Elektronika versio
* ZooBank: The World Register of Animal Names Arkivigite je 2021-01-15 per la retarkivo Wayback Machine
* International Committee on Systematics of Prokaryotes por bakterio
* International Code of Zoological Nomenclature. 4a Eldono. International Union of Biological SciencesArkivigite je 2009-05-24 per la retarkivo Wayback Machine
* ICTVdB retejo, virusa nomenklaturo ĉe International Union of Microbiological Societies
* Tree of Life
* Eŭropaj Specinomoj en Linea, Ĉeĥa, Angla, Germana kaj Franca Arkivigite je 2006-12-11 per la retarkivo Wayback Machine
# Nomenklaturo

La **nomenklaturo** aŭ **nomaro** estas sistemo de nomoj por iuspecaj objektoj. ĝi estas uzata en iu scienco aŭ industrio. pli simple ol terminaro, ĝi kutime enhavas nur nomojn kaj ne enhavas difinojn. eventuale ĝi indikas la rilatojn inter terminoj: ke iu estas specifa nocio de alia kaj tiel plu.

konataj ekzemploj estas grandaj internaciaj nomaroj, kies eroj ofte estas konstruataj per grekaj kaj latinaj radikoj:

* biologia nomenklaturo
* Nova Biologia Nomenklaturo
* astronomia nomenklaturo
* ĥemia nomenklaturo
* medicina nomenklaturo

Industriaj nomaroj povas havi malpli grandajn ampleksojn: nomoj de ĉiuj meĥanikaj pecoj uzataj en konstruo de iuj maŝinoj, nomoj de ĉiuj metioj en iu branĉo...

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Astronomio
* Internacia Astronomia Unio
* Biologio
* Ĥemio
* IUTAK
# Augustin-Pyrame de Candolle

Ĉi tiu artikolo temas pri *Augustin-Pyrame de Candolle*. Por aliaj signifoj vidu la artikolon Candolle.

| **Augustin-Pyrame de Candolle** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 4-an de februaro 1778 (1778-02-04) en Ĝenevo, Respubliko de Ĝenevo |
| **Morto** | 9-an de septembro 1841 (1841-09-09) (63-jaraĝa) en Ĝenevo
 |
| **Tombo** | Cemetery of Kings (en) , secteur 3 tombe 219   |
| **Lingvoj** | franca
 |
| **Ŝtataneco** | Svislando (1815–) Respubliko de Ĝenevo (1813–1815) Francio (1798–1813) Respubliko de Ĝenevo (–1798)  |
| **Alma mater** | Collège Calvin  (1794–) Universitato de Ĝenevo   Universitato de Parizo   |
|  |
| Subskribo  |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Françoise Torras (mul)  (1802–)  |
| **Infano** | Alphonse Pyramus de Candolle  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | botanikisto  natursciencisto  botanika kolektisto  zoologo  profesoro  scienca kolektisto   |
| **Verkoj** | De Candolle system Plantarum historia succulentarum Jardin Botanique de Genève Théorie élémentaire de la botanique
 |
|  |

Augustin Pyrame de Candolle
**Augustin-Pyrame de Candolle**, ankaŭ **Augustin-Pyramus de Candolle** (naskiĝis la 4-an de februaro 1778 en Ĝenevo - mortis la 9-an de septembro 1841 samloke) estis svislanda botanikisto kaj natursciencisto. Lia oficiala botanikista aŭtora mallongigo estas „DC.“.

## Biografio

Li studis medicinon en Parizo ĝis 1804, poste studis biologion ĉe Georges Cuvier kaj Jean-Baptiste Lamarck kaj gvidis laborojn por ili. Li transprenis en 1808 katedron pri botaniko en la Naturscienca Fakultato de Montpellier, kie li gvidis la Botanikan Ĝardenon. Li revenis en Ĝenevon en 1816 kie li havis katedron ĝis 1834 pri botaniko kaj zoologio en la Ĝeneva Universitato. Li fondis en 1817 la unuan botanikan ĝardenon en Ĝenevo (*Jardin botanique des Bastions*). Li estis rektoro de la Ĝeneva Universitato (1830-32). Li estis membro de la Ĝeneva Kantona parlamento (1816-41).

## Verkoj

* *Histoire des plantes grasses* (1799–1803) - Historio de sukulantaj plantoj
* *Monographie des Astragales* (1802) - Monografio pri astragaloj
* *Essai sur les propriétés médicinales des plantes comparées avec leurs formes extérieures et leur classification naturelle* (1804).
* *Théorie élémentaire de la botanique* (1813) - Elementa teorio pri botaniko
* *Mémoire sur le genre Sclerotium* (1815)
* *Essai élémentaire de géographie botanique* (1820)
* *Prodromus systematis naturalis regni vegetabilis* (unuaj sep volumoj, 1824–1841)
# Morfologio (biologio)

**Morfologio** en biologio estas studo pri la eksteraj formoj kaj strukturoj de la vivuloj, pli speciale de la animaloj kaj vegetaĵoj, de iliaj organoj aŭ organpartoj.

## Sudbdisciplinoj

### Priskriba morfologio

Konko Zonitoides nitidus
 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Kompara anatomio.
Priskriba morfologio estas respondeca por la priskribo kaj komparo de organikaj formoj (vidu artikolo Kompara anatomio).

### Teoria morfologio

La teoria morfologio havas kiel ĉefa celo la studon de la morfologiaj limoj. La modelo de David M. Raup por la konstruo de la morfospaco de la konkoj de la gastropodoj estas unu el la ekzemploj pli elstaraj.
La morfometrio estas branĉo de la teoria morfologio respondeca por kvantigi la morfologio de la organismoj, reduktante la specimenoj al nombra abstraktaĵo. La iloj de modeligado pli uzataj por tio estas la patroneaj logaritmoj, la fraktala geometrio kaj la ĉelaj aŭtomatoj.

### Funkcia morfologio

La funkcia morfologio traktas la studon de la organika formo kaj la karakterizaĵoj rilate al la funkcio. Inter siaj reprezentantoj plej elstaraj estas D.D. Davis kaj David Wake.

### Evolua morfologio

La evolua morfologio trankas la studon de la organikforma historio. Rupert Riedl estas unu el la reprezentantoj plej elstaraj.

## Referencoj
# Kariotipo

Kromosomaro de ina homo
**Kariotipo** estas kromosomaro aŭ foto aŭ desegno de ĉiuj kromosomoj de ĉelo, ĝenerale laŭpare kaj laŭdimensie ordigitaj. **Kariotipo** estas la ĝenerala aspekto de la kompleta aro de kromosomoj en la ĉeloj de specio aŭ en individua organismo, ĉefe inkludante siajn grandon, nombrojn, kaj formojn. **Kariotipi** estas la procezo laŭ kiu oni konstatas kariotipon determinante la kromosoman komplementon de individuo, inkludante nombrojn de kromosomeoj kaj nenormalaĵojn.

## Referencoj

* *En tiu ĉi artikolo estas uzita traduko de teksto el vikipedia artikolo Karyotype angle.*

```

```
# Fiziologio

| Fiziologio
 |
| --- |
|  |
| **studfako de biologio universitata studfako studfako metodologio**  |
| **biologio** |
|  |

**Fiziologio** estas scienco pri la histoj kaj organoj de la vivantaj estaĵoj (plantoj kaj animaloj), precipe pri la koncernaj funkcioj. Ekzemple la funkcioj de la nervosistemo, funkcioj de la cerbo, endokrinaj kaj ekzokrinaj funkcioj de la glandoj. Kontraste, morfologio kaj anatomio esploras la formon kaj strukturon de la vivantaj estaĵoj, dum fiziologio la vivantajn fenomenojn mem.

**Fiziologo** estas la fakulo pri fiziologio

## Fakoj

* Besta fiziologio
* Ekofiziologio
* Evolua fiziologio
* Neŭrofiziologio
* Psikofiziologio
* Vegetala fiziologio

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Nobel-premio pri fiziologio aŭ medicino
* Jean Fernel
* Herman Boerhaave
* Gerty Theresa Cori
* Patologio
* Stimulo
* Termoregulado
# Arealo

Arealo de la ondatro (*Ondatra zibethicus*)
Ruĝe:origina nearktisa **arealo**
Verde:nenature enkondukita
**Arealo** (el latina *area*, kiu signifis areon) estas biologia faktermino, kiu signifas areon de natura disvastiĝado de iu taksono, plej kutime de specio. Ĝi estas plej baza nocio de biogeografio, la scienco, kiu studas disvastiĝon de organismoj tra la Tero. Foje oni uzas vorton **vivareo** kiel sinonimon, kvankam ĝia signifo estas ne precize la sama.

Arealo de specio estas difinata per postuloj de kondiĉoj, kiujn la specio bezonas por supervivi, kaj ekzisto de tiuj kondiĉoj en iu pli-malpli vasta teritorio. Sed oni ne povas rigardi arealon diskrete, sen konsidero de pasintaj ŝanĝoj de fiziko-geografiaj strukturoj - klimato, plantaj kompleksoj, grundoj, formo de tera surfaco ktp. Do, arealo estas rezulto de multaj nunaj kaj iamaj faktoroj, kiuj disvolviĝis laŭ malkaŝeblaj kaj difineblaj leĝoj.

Por plimulto de specioj arealo estas kontinua, sed ekzistas ankaŭ nekontinuaj arealoj, Plej ofte tio okazas pro tutmondaj procezoj, kiuj draste ŝanĝis kondiĉojn en iu parto de antaŭa arealo, igante ĝin netaŭga por plua supervivo de tiu specio. La populacioj el malsamaj partoj de tia disŝirita arealo do ne plu povas kontaktiĝi unu kun la alia. Kutime tiaj populacioj fine iĝas sufiĉe malsimilaj por esti konsiderataj kiel apartaj specioj, kiel okazas ekzemple ĉe korniko. Ofte specioj kun nekontinuaj arealoj estas ankaŭ vivaj fosilioj, kiuj proksimiĝas al formorto. Plej grava signifo de "fosilia" arealo estas konstato, ke anoj de ĝi ne plu povas regajni nombron kaj teritorion post grandaj naturaj katastrofoj - inundoj, fajregoj, forfrostoj ktp.

Unu el plej gravaj kialoj de apero de nekontinuaj arealoj en Eŭrazio estas glaciepokoj kaj kserotermaj periodoj inter ili. Rezulte de tiuj procezoj kelkaj tradicie nordaj formoj trovis sin en ekstrema sudo kaj male. Tiajn arealojn oni nomas, akorde, *glaciepokaj* kaj *kserotermaj*.

Nekontinueco de arealo ofte kondukis al apero de t.n. ĝemelaj specioj - tiuj specioj, kiuj aspektas preskaŭ simile, sed pro iu kialo ne povas interpariĝi aŭ produktas senfekundan idaron. Kiam arealoj de tiaj specioj estas vere malsamaj, ili nomiĝas *alopatriaj* aŭ, pli esperante, *malsampatriaj*. Tamen, ankaŭ okazas tiel, ke la obstaklo inter tiuj specioj malaperis dum tempo, kaj nun iliaj arealoj parte aŭ plene kongruas. Tiaj specioj nomiĝas *sampatriaj*.

## Vidu ankaŭ

* Habitato
* Biomo
* Fitogeografio
* Zoogeografio
# Simpatrio

En biologio, du specioj aŭ populacioj estas simpatriaj kiam ĉe ili estas **simpatrio**, tio estas ke ili loĝas en la sama areo kaj povas trafi unu la alian. Tio kontrastas kun parapatriaj formoj, kiu havas apudajn sed nekoincidajn teritoriojn, kaj kun alopatriaj formoj, kiu havas separatajn teritoriojn. Kiam temas pri proksime rilataj sed diferencaj specioj kiuj estas simpatriaj, tio povas indiki, ke okazis simpatria speciiĝo, pridisputata sistemo de speciiĝo kie populacio disiĝas en du simpatriaj, dekomence interreproduktintaj specioj.

## Referencoj

## Literaturo

* Futuyma, D.J.. (2009) *Evolution*, ‑a eldono, Sunderland, Masaĉuseco (Usono): Sinauer Associates. ISBN 978-0-87893-223-8.

## Vidu ankaŭ

* Alopatria speciiĝo
# Alopatria speciiĝo

**Alopatria speciiĝo** (de la antikva greka *allos*, "alia" + greka *patra*, "patrujo") aŭ geografia speciiĝo estas speciiĝo kiu okazas kiam biologiaj populacioj de la sama specio iĝas izolaj pro geografiaj ŝanĝoj kiel ekzemple montofomiĝo aŭ sociaj ŝanĝoj kiel ekzemple elmigrado. La izolaj populacioj tiam spertas genotipan kaj/aŭ fenotipan diverĝon kiam: (a) ili iĝas submetitaj al malsamaj selektemaj premoj, (b) ili sendepende spertas genetikan funkciadon, kaj (c) malsamaj mutacioj ekestas en la genprovizoj de la populacioj.

La apartaj populacioj dum tempo povas evoluigi klare malsamajn karakterizaĵojn. Se la geografiaj baroj poste estas forigitaj, membroj de la du populacioj povas esti nekapablaj sukcese pariĝi kun unu la alin, ĉe kiu punkto, la genetike izolaj grupoj aperas kiel malsamaj specioj. **Alopatria speciiĝo** estas pivota faktoro en speciiĝo kaj ofta procezo preter kiuj novaj specioj ekestas. Adapta radiado, kiel observite fare de Charles Darwin ĉe la Galapagosaj fringoj, estas sekvo de alopatria speciiĝo inter diversinsulaj populacioj.

## Vidu ankaŭ

* Disa distribuado
* Habitata fragmentado
* Kriptaj specikompleksoj
* Simpatria
* Vikara taksono
# Systema Naturae

| Systema Naturae |
| --- |
|  |
| **skribita verko** |
| Aŭtoroj
 |
| Aŭtoro | Karolo Lineo
 |
| Lingvoj
 |
| Lingvo | latina lingvo
 |
| Eldonado
 |
| Eldondato | 1735
 |
|  |

Kovrilo de la deka eldono de la verko de Linnaeus *Systema Naturæ* (1758).
Tabelo de la Animala Regno el la unua eldono de *Systema Naturae* (1735).
La libro Systema Naturae estis unu el la plej gravaj verkoj de la sveda botanikisto, zoologo kaj fizikisto Carolus Linnaeus. La kompleta titolo estis latine *Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis*, aŭ tradukite "Sistemo de la naturo tra la tri regnoj de la naturo, laŭ klasoj, ordoj, genroj kaj specioj, kun karakteroj, diferencoj, sinonimoj, lokoj".

La deka eldono de tiu libro estas konsiderata kiel la ekpunkto de la zoologia nomenklaturo.

## Priskribo

Linnaeus publikigis *Systema Naturae* en 1735, dum sia restado en Nederlando. Kiel kutime en tiama scienca literaturo, la libro estis publikigita en la latina. En ĝi li skizas siajn ideojn por la hierarkia klasado de la natura mondo, dividante ĝin en animala regno (*Regnum animale*), vegatala regno (*Regnum vegetabile*) kaj la "minerala regno" (*Regnum lapideum*).

La klasado de la vegetala regno en la libro ne estis natura sed oportuneca kaj sekvis la seksan sistemon de Linneo, kie la specioj kun sama nombro de stamenoj estis traktataj en la sama grupo. Linnaeus kredis ke li klasigas la kreadon de Dio kaj ne esprimis rilataron laŭ evoluo. La klasado de animaloj estis pli natura. Ekzemple homoj estis unuafoje klasitaj kune kun aliaj primatoj (kiel *Anthropomorpha*).

Pro la populareco de la verko Linnaeus publikigis novajn kaj ĉiam etendiĝantajn eldonojn, kiuj kreskis
de 11 paĝoj en la unua eldono (1735) al 3000 paĝoj en la lasta kaj 13a eldono (1767). Krome, dum la verko progresis li faris ŝanĝojn: en la unua eldono balenoj estis erare klasitaj kiel fiŝoj; en la 10a eldono, publikigita en 1758, balenoj translokiĝis al mamuloj. En tiu sama eldono li enmetis la duvortajn sciencajn nomojn) por animaloj, kion li estis farinta ĉe plantoj en la verko de 1753 *Species Plantarum*.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Linneo enrete
* 10a eldono (2 volumoj) enrete ĉe Biodiversity Heritage Library
* 12a eldono (3 volumoj) enrete ĉe gallica
* 13a eldono (Volumo I, 532 paĝoj) enrete ĉe Google Book Search
# Filogenetika nomenklaturo

**Filogenetika nomenklaturo**, ofte nomata **kladistika nomenklaturo**, estas metodo de nomenklaturo por taksonoj en biologio, kiu uzas filogenetikajn difinojn por taksonaj nomoj per sistemo sube klarigita. Tio kontrastas kun la tradicia metodo, per kiu taksonaj nomoj estis difinitaj de *tipo*, kio povas esti specimeno aŭ taksono de pli malalta rango, kaj de *diagnozo*, nome kriterio haviganta trajtojn, kiuj diferencigu la taksonon disde aliaj, kun kiuj ĝi povus esti konfuzata.

La unuaj laboroj pri filogenetika nomenklaturo aŭ kladika klasado celis senerarigi la arojn de la klasika klasado, sed nun oni plejofte faras arbojn sen rilatoj kun la klasika hierarkio, kaj tio igas ke la klasika sistemo uzatas nur en malnovaj lernolibroj kaj ĉe kelkaj redaktistoj kiuj ŝanĝas la arojn de la klasika sistemo laŭ la novaj rezultoj de la filumgenetika (kladika) klasado.

## Notoj
# Antoine Laurent de Jussieu

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: Jussieu
 |

| **Antoine Laurent de Jussieu** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Antoine-Laurent de Jussieu**  |
| **Naskiĝo** | 12-an de aprilo 1748 (1748-04-12) en Liono
 |
| **Morto** | 17-an de septembro 1836 (1836-09-17) (88-jaraĝa) en Parizo
 |
| **Tombo** | Tombejo de Montparnasse   vd |
| **Lingvoj** | franca • latina vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Parizo   vd |
| Familio
 |
| **Dinastio** | De Jussieu family vd |
| **Patro** | Christophe de Jussieu  vd |
| **Gefratoj** | Bernard-Pierre de Jussieu  vd |
| **Infanoj** | Adrien-Henri de Jussieu  vd |
| **Parencoj** | Christophe Alexis Adrien de Jussieu (en)  (nevo) Antoine de Jussieu (onklo) Bernard de Jussieu (mul)  (onklo) Joseph de Jussieu (mul)  (onklo)  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | botanikisto  botanika kolektisto  kuracisto  universitata instruisto   vd |
| **Laborkampo** | plantoscienco  vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | prezidanto de la Franca Akademio de Sciencoj (1798–1799) direktoro de la Muséum National d'Histoire Naturelle (1794–1826)  vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (29-a de januaro 1829)  eksterlanda ano de la Reĝa Societo

vd |

 |
|

| [Montri]  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Reĝa Societo de Londono  Akademio Nacia de Medicino  Akademio de Sciencoj de Francio  Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj  Gotingena Akademio de Sciencoj   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Antoine Laurent de Jussieu** (n. 12-a de aprilo 1748 en Lyon; m. 17-a de septembro 1836 en Parizo) estis franca botanikisto.

Jussieu estis la iniciatinto de natura sistemo de plantoj kaj verkis la unuajn priskribojn de multaj plantfamilioj. Lia ĉefverko estas *Genera plantarum*, aperinta en 1789. De 1770 ĝis 1826 Jussieu estis profesoro ĉe Jardin des Plantes en Parizo.

En scienca literaturo lia nomo estas mallongigata kiel *Juss.*.

Lia filo Adrien-Henri de Jussieu ankaŭ estis botanikisto, li iĝis direktoro de Jardin des Plantes en 1826.

## Eksteraj ligiloj

* Informoj pri Antoine Laurent de Jussieu en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
# Adolf Engler

| **Adolf Engler** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 25-an de marto 1844 (1844-03-25) en Żagań
 |
| **Morto** | 10-an de oktobro 1930 (1930-10-10) (86-jaraĝa) en Berlino,  Germanio |
| **Tombo** | Botanika Ĝardeno de Berlino   vd |
| **Lingvoj** | germana vd |
| **Loĝloko** | Germanio vd |
| **Ŝtataneco** | Vajmara Respubliko   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Vroclavo   Munkena universitato   Maria-Magdalenen-Gymnasium  (–1863)  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | botanikisto  kuratoro  scienca kolektisto  taksonomo  universitata instruisto  botanika kolektisto  redaktisto   vd |
| **Laborkampo** | plantoscienco kaj taksonomio  vd |
| **Doktoreca konsilisto** | Heinrich Göppert vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | Engler system vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | profesoro  Membro de la Sejmo de la Pola Popola Respubliko   vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (1913)  Linea Medalo

vd |

 |
|

| [Montri]  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Rusia Akademio de Sciencoj (honora membro) (1927–) Usona Nacia Akademio de Sciencoj (Eksterlanda partnero de la Nacia Akademio de Sciencoj) (1925–) Akademio de Sciencoj de Francio (1912–) Amerika Filozofia Societo (1906–) Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj (1901–) Rusia Akademio de Sciencoj (eksterlanda ano) (1888–) Leopoldina (1876–) Munich fraternity Arminia-Rhenania (en)  (1866–) Peterburga Akademio de Sciencoj  Royal Physiographic Society in Lund (en)   Akademio pri Sciencoj de Sovetunio  Prusa Akademio de Sciencoj  Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj  Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj  Hungara Scienca Akademio   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Heinrich Gustav Adolf ENGLER** (25-an de marto 1844, Prusio - 10-an de oktobro 1930, Berlino), unu el la ĉefaj botanikistoj en la mondo, multe kontribuis al taksonomio de Botaniko kaj klasifiksistemo por plantoj kiu li kreis estas ankoraŭ akceptita en la tuta mondo.

Li estis la grava esploristo de la geografio de plantoj kaj kontribuis multe al la kompreno de la historia evoluo de la kampo. Interalie, li redaktis ĵurnalojn kaj enciklopediajn artikolojn en tiuj kampoj.

## Liaj roloj

* Profesoro pri Botaniko kaj Direktoro de la Botanika Ĝardeno en Universitato de Kiel : 1878 - 1889.
* Profesoro pri Botaniko ĉe la Universitato de Berlino 1889-1921.
* Fondis kaj administris la Berlinan Botanikan Ĝardenon kaj la Plant- Muzeon en Dalheim de 1889 ĝis 1921.
* Faris multajn esplorvojaĝojn tra la mondo kaj precipe en Afriko .

## Eksteraj ligiloj

 **Adolf Engler** en Vikimedia Komunejo