# Unua Hindoĉina Milito

*Por aliaj uzoj, vidu la paĝon Hindoĉina Milito.*

| Unua Hindoĉina Milito
 |
| --- |
| **Konflikto:** Hindoĉinaj militoj de la Malvarma milito
 |
|  Unuo de Fremdula Legio patrolas en areo kontrolita de komunistoj
 |
| **milito** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Daŭro:
 | 19-a de decembro 1946 - 1-a de aŭgusto 1954
 |
| Loko:
 | Franca Hindoĉinio, ĉefe Nord-Vjetnamio
 |
| Rezulto:
 | Venko de Việt Minh Ĝeneva Konferenco Foriro de francoj el Hindoĉinio
 |

 |
| Flankoj
 |
|  Franca Unio
* Francio (1945-1954)
* (1946-1953)
* Vjetnamio (1949-1954)
* Kamboĝo (1953-1954)
* Laoso (1949-1954)

 Usono (1950-1954) |  Vjetnama Demokrata Respubliko  Pathet Lao  Kmeroj Issarak
**Subtenataj de**:  Ĉinio Sovetunio

 |
| Komandantoj
 |
| **(CEFEO) Philippe Leclerc de Hauteclocque (1945–1946)
* Jean-Étienne Valluy (1946–1948)
* Roger Blaizot (1948–1949)
* Marcel Carpentier (1949–1950)
* Jean de Lattre de Tassigny (1950–1951)
* Raoul Salan (1952–1953)
* Henri Navarre (1953–1954)

**Vjetnama Nacia Armeo Nguyễn Văn Hinh (1950–1954)
 |  Hồ Chí Minh,  Võ Nguyên Giáp  Souphanouvong
 |
| Forto
 |
| Franca Unio: 190,000 Lokaj helpantoj: 55,000 Ŝtato de Vjetnamio: 150,000 **Totalo: ~400,000** | 125,000 Regulaj, 75,000 Regionaj, 250,000 Popularaj Fortoj/Neregulaj **Totalo: 450,000** |
| Perdoj
 |
| Franca Unio: 75,581 mortintoj, 64,127 vunditoj, 40,000 kaptitoj
Ŝtato de Vjetnamio: 419,000 mortintoj, vunditoj aŭ kaptitoj **Totalo: ~560,000+ mortintoj, vunditoj aŭ kaptitoj** | Kombinita totalo: 300,000+ mortintoj, 500,000+ vunditoj, 100,000+ kaptitoj **Totalo: 900,000+ mortintoj, vunditoj aŭ kaptitoj** |
|  |

La **Unua Hindoĉina Milito** estis milito okazinta en Franca Hindoĉinio de la 19-a de decembro 1946, ĝis la 1-a de aŭgusto 1954. Aliaj nomoj por la milito estis **Franca Hindoĉina Milito**, **Kontraŭ-Franca Milito**, **Franca-Vjetnama Milito**, **Franca-VjetMinha Milito**, **Hindoĉina Milito**, **Malpura Milito** en Francio, kaj **Kontraŭ-Franca Rezistada Milito** en nuntempa Vjetnamio. La milito okazis inter la Franca Ekspedicia Korpuso en Ekstrema Oriento (CEFEO), de Franca Unio estrata de Francio kaj Vjetnama Nacia Armeo subtenata de Imperiestro Bảo Đại unuflanke, kaj la Việt Minh, estrata de Hồ Chí Minh kaj Võ Nguyên Giáp aliflanke. Plejparton de la batalo okazis en Tonkino en Norda Vjetnamio, sed la konflikto disvastiĝis al la tuta lando kaj ankaŭ etendiĝis al la najbaraj protektoratoj de Laoso kaj Kamboĝo de Franca Hindoĉinio.

La francoj reokupis Hindoĉinion post la Dua mondmilito. La teritorio estis parto de Imperio de Japanio antaŭe. La Việt Minh lanĉis ribelon kontraŭ franca aŭtoritato. La unuaj jaroj de la milito implikis malalt-nivelan kamparanan insurekcion kontraŭ franca aŭtoritato. Tamen, post kiam ĉinaj komunistoj atingis la nordan landlimon de vjetnamio en 1949, la konflikto ŝanĝiĝis en konvencian militon inter du armeoj ekipitaj per modernaj armiloj provizitaj de Usono kaj Sovetunio.

Armeoj de Franca Unio konsistis el koloniaj trupoj de la tuta antaŭa imperio (marokaj, alĝeriaj, tuniziaj, laosaj, kamboĝaj, vjetnamaj kaj vjetnamaj etnaj minoritatoj), francaj profesiaj trupoj kaj unuoj de la Fremdula Legio. La uzo de metropolaj rekrutoj estis malpermesita de la registaroj por malebligi ke la milito fariĝu ankoraŭ pli malpopulara hejme. Ĝi estis nomita la "malpura milito" (*la sale guerre*) de subtenantoj de la maldekstro en Francio kaj de intelektuloj (inkluzive de Sartre) dum la afero Henri Martin en 1950.

La francoj havis kiel strategion inciti *Việt Minhon* ataki bone defenditan bazon en fora parto de la lando je la ekstremo de loĝistika pado. Tiu ĉi strategio estis validita en la Batalo de Nà Sản. La granda problemo de la milito estis la manko de konstru-materialoj (ĉefe betono). Pro la malfacilaĵo de tereno sen vojoj, tankoj ne povis esti uzataj, kaj provizi aerŝirmadon estis malfacile. Tio faris ĝin preskaŭ neeble efektive defendi la areon.

Post la milito, la Ĝeneva Konferenco de la 21-a de julio 1954, faris provizoran partigon de Vjetnamio en la 17-a paralelo. Việt Minh ricevis kontrolon super la nordo, en teritorio nomita Nord-Vjetnamio sub Hồ Chí Minh. La areo sude de la 17-a paralelo fariĝis Sud-Vjetnamio sub imperiestro Bảo Đại. Tio estis farita por malebligi ke Hồ Chí Minh prenu kontrolon super la tuta lando. Jaron poste, Bảo Đại estis detronigita fare de sia ĉefministro, Ngô Đình Diệm, kreante la Vjetnaman respublikon. La rifuzo de Diệm eniri negocadon kun Nord-Vjetnamio pri starigo de tutnacia baloto en 1956, kiel estis sugestite de la Ĝeneva Konferenco, Fine kondukis al denova milito en Sud-Vjetnamio en 1959 - la Dua Hindoĉina Milito.

## Referencoj

## Tradukfonto

|  |  |
| --- | --- |
|  | En tiu ĉi artikolo estas uzata traduko de teksto el la artikolo "First Indochina War" en la simpla angla vikipedio (fonta versio 4570061). En historio de la alilingva artikolo troveblas la kontribuantoj. |

Malvarma milito[Montri]

| Ĉefaj eventoj (1945–1961)
 | Ĉefaj eventoj (1962–1991)
 | Specifaj artikoloj
 | Ĉefaj partoprenintoj
 | Pliaj gravaj personoj
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |