# 1640-aj jaroj

La **1640-aj jaroj** estas la jardeko de jaroj 1640 al 1649.

|  |  |
| --- | --- |
| **Jarmiloj:** | 2-a jarmilo
 |
| **Jarcentoj:** | 16-a jarcento - **17-a jarcento** - 18-a jarcento
 |
| **Jardekoj:** | 1610-aj 1620-aj 1630-aj - **1640-aj** - 1650-aj 1660-aj 1670-aj
 |
| **Jaroj:** | 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649
 |

## Eventoj

### Afriko

### Ameriko

### Azio

1644, la Manĉuoj kaperis Pekinon kaj fondis la Dinastion Qing.

### Eŭropo

* Milito de la Tri Reĝlandoj (en Anglio, Skoto kaj Irlando)(1639 - 1651) - Milito de la Episkopoj - Angla enlanda milito - Milito de la Konfederaciiĝintoj en Irlando.
* Karlo la 1-a de Anglio estis senkapigita la 30-a de januaro 1649.
* Per la Vestfalia Paco, la Tridekjara milito finiĝis.
* En Francio komenciĝis la Frondo.
* Francio nombris 20,3 milionojn da loĝantoj, Anglio, 5,5 milionojn.

#### Arto kaj kulturoj

* En Francio, kulmino de la literatura salono de la Hôtel de Rambouillet (ĉ. 1630 - 1645)
* La teatra trupo de Molière, *L'Illustre Théâtre* bankrotis en 1945. Molière estis prizonigata pro ŝuldo. Post lia liberigo, la trupo turneis en Francio.
* En Londono, unuaj renkontiĝoj de sciencistoj, el kiuj naskiĝos la Reĝa Societo de Londono.

## Gravaj Personoj

### Ŝtatestroj

#### Azio

#### Eŭropo

* Filipo la 4-a de Hispanio (1621 - 1665)
* Karlo la 1-a de Anglio (1625 - 1649)
* Oliver Cromwell *Lord Protector* (Protektanta Senjoro) de Anglio (1649- 1658)
* Kristina de Svedio (1632 - 1654), filino de Gustavo la 2-a Adolfo
* Ladislao la 4-a Vasa de Pollando (1632 - 1648)
* Johano la 2-a Kazimiro de Pollando (1648 - 1668)
* Ludoviko la 13-a de Francio kaj Navaro (1610 - 1643).
* Ludoviko la 14-a de Francio kaj Navaro (1643 - 1715), filo de Ludoviko la 13-a.
* Kristiano la 4-a de Danio kaj Norvegio (1588 - 1648)
* Frederiko la 3-a de Danio kaj Norvegio (1648 - 1670), filo de Kristiano la 4-a
* Ferdinando la 2-a de la Sankta Romia Imperio (1619 - 1637)
* Ferdinando la 3-a de la Sankta Romia Imperio (1637 - 1657), filo de Ferdinando la 2-a

### Aliaj eminentuloj

* Pau Claris i Casademunt
* Pierre Corneille
* Masaniello
* Jules Mazarin
* Abel Tasman
* Diego Velázquez

## Naskiĝintoj

* Sinjorino Montespan la 5-a de oktobro 1640
* Sulejmano la 2-a 15-a de aprilo 1642
* Isaac Newton la 4-a de januaro 1643 de la gregoria kalendaro, (la 25-a de decembro 1642 de la julia)
* Johann Ambrosius Bach la 22-a de februaro 1645
* Antonio Stradivari 1644
* Jean de La Bruyère 16-a de aŭgusto 1645
* Denis Papin la 22-a de aŭgusto 1647

## Mortintoj

* Petro Paŭlo Rubens la 30-a de majo 1640
* Guy de La Brosse la 31-a de aŭgusto 1641
* Antoon van Dyck la 9-a de decembro 1641
* Maria de Mediĉo la 3-a de julio 1642
* Kardinalo Richelieu la 4-a de decembro 1642
* Galilejo la 8-a de januaro 1642
* Claudio Monteverdi la 29-a de novembro 1643
* William Crabtree (1644)
* Evangelista Torricelli la 25-a de oktobro 1647
* Marin Mersenne la 1-a de septembro 1648
* Karlo la 1-a de Anglio la 30-a de januaro 1649

## Malkovroj

* Evangelista Torricelli fabrikis la unuan hidrargan barometron (1643 / 1644).
* En 1645 komencis la Minimumo Maunder, periodo de maloftiĝo de la sunmakuloj kiun oni ligis al la Malgranda glacia epoko.