Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex

| **Aŭgusto Frederiko Duko de Sussex** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Prince Augustus Frederick, Duke of Sussex**  |
| **Naskiĝo** | 27-a de januaro 1773 en Palaco Buckingham, Londono,  Anglio
 |
| **Morto** | 21-a de aprilo 1843 en Palaco Kensington, Londono,  Anglio
 |
| **Tombo** | Kensal Green Cemetery (en)    vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Göttingen   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio
 |
| **Dinastio** | Hanovra dinastio vd |
| **Patro** | Georgo la 3-a  vd |
| **Patrino** | Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz  vd |
| **Gefratoj** | Elizabeto Princino de Britio, Princess Mary of the United Kingdom (en) , Aŭgustino Sofio Princino de Britio, Ĉarloto Princino Reĝa de Britio, Princess Sophia of the United Kingdom (en) , Princess Amelia of the United Kingdom (en) , Georgo la 4-a, Vilhelmo la 4-a, Eduardo Aŭgusto, duko de Kent kaj Strathearn, Ernesto Aŭgusto la 1-a de Hanovro, Oktavio de Britio, Frederiko Aŭgusto, Duko de Jorko, Prince Alfred of Great Britain (en)  kaj Adolfo Duko de Kembriĝo  vd |
| **Edz(in)o** | Cecilia Underwood, 1st Duchess of Inverness (en)  (1831–1843) Augusta Murray (mul)  (1793–1794)  vd |
| **Amkunulo** | unknown Tranter (en)    vd |
| **Infanoj** | Augustus d'Este (en)   ( Augusta Murray (mul) ) Augusta Emma d'Este  ( Augusta Murray (mul) ) Lucy Beaufoy Tranter (en)   ( unknown Tranter (en) )  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | aristokrato  politikisto  bibliofilo   vd |
| **Aktiva dum** | 1800–1843 vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | prezidento de la Reĝa Societo de Londono (1830–1838) Duko de Sudsaksio (1801–1843) ano de Ĉambro de Lordoj (–nekonata valoro)  vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (22-a de majo 1828)  Royal Fellow of the Royal Society (en)
* Royal Guelphic Order (en)
* Ordeno de la Kardo
* Ordeno de la Ĝartero
* Kavaliro Granda Kruco de la ordeno de la Bano

vd |

 |
|

| [Montri]  Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Reĝa Societo de Londono (Royal Fellow of the Royal Society (en) ) (1828–) Bavaria Akademio de Sciencoj  Maitland Club (en)    vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Aŭgusto Frederiko, Duko de Sussex** (naskiĝis la 27-an de januaro 1773 en Palaco Buckingham, Londono, mortis la 21-an de aprilo 1843 en Palaco Kensington, Londono) estis la sesa filo de Georgo la 3-a kaj lia edzino Sofia Ĉarlota de Meklenburgo-Strelitz (1744-1818). Li estis la sola postvivanta filo de Georgo la 3-a kiu ne sin dediĉis al armea aŭ ŝipa kariero.
Li aktivis en arto, kulturo kaj sciencoj.

## Vidu ankaŭ

* Georgo la 3-a
* Hipólito da Costa

## Referencoj
# Eugène Viollet-le-Duc

| **Eugène Viollet-le-Duc** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskonomo** | Eugène Emmanuel Viollet Leduc |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1814 (1814-01-27) en former 2nd arrondissement of Paris
 |
| **Morto** | 17-an de septembro 1879 (1879-09-17) (65-jaraĝa) en Laŭzano
 |
| **Tombo** | Bois-de-Vaux Cemetery (en) , section 18, concession 101   |
| **Lingvoj** | franca
 |
| **Ŝtataneco** | Francio   |
|  |
| Subskribo  |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio
 |
| **Patro** | Emmanuel Louis Nicolas Viollet-le-Duc (en)   |
| **Frat(in)o** | Adolphe Viollet-le-Duc (en)   |
| **Edz(in)o** | Elisabeth Tempier (mul)    |
| **Infanoj** | Eugène-Louis Viollet-le-Duc (mul) , Marie Sophie Viollet-le-Duc (mul)   |
| **Parencoj** | Étienne-Jean Delécluze (mul)  (onklo)  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | arkitekto  restaŭristo  kastelologo  aŭtoro de antaŭparolo  arkitekturhistoriisto  konstrua desegnisto  arthistoriisto  verkisto  historia konservisto   |
| **Verkoj** | Abbadia Castle Château de Montdardier Château de la Flachère Statuo de Libereco Q17491098
 |
|  |

**Eugène Viollet-le-Duc** (27-a de januaro 1814 - 17-a de septembro 1879) estis franca arkitekto kaj skribisto naskita en Parizo. Li restaŭrigis grandan nombron da monumentoj, precipe mezepokaj. Interalie : la katedralo Notre Dame en Parizo, la mezepoka urbo Carcassonne, la baziliko de Vézelay, la kastelo de Pierrefonds. Dank'al tiuj renovigoj multaj monumentoj ne perdiĝis el la franca historia heredaĵo.

Li estis la aŭtoro de ampleksa vortaro pri franca arkitekturo de la 11a ĝis la 16a jarcento *(*Dictionnaire raisonné de l'architecture française du XIe au XVe siècle Arkivigite je 2006-03-24 per la retarkivo Wayback Machine*)*.
# Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi

| **Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi** |
| --- |
|  Kuindĵi fare de Kramskoj, 1872
 |
|  |
| Persona informo
 |
| **Άρχιππος Κουγιουμτζής**  |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1841 (1841-01-27) en Mariupol uyezd
 |
| **Morto** | 24-an de julio 1910 (1910-07-24) (69-jaraĝa) en Sankt-Peterburgo
 |
| **Tombo** | Smolenskoye Orthodox Cemetery (en)    Tiĥvina Tombejo   vd |
| **Etno** | North Azovian Greeks vd |
| **Lingvoj** | ukraina • rusa • greka • krime-tatara vd |
| **Ŝtataneco** | Rusia Imperio   vd |
| **Alma mater** | Rusia Akademio de Belartoj  (–1868)  vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Profesio
 |
| **Okupo** | pentristo  universitata instruisto   vd |
| **Laborkampo** | pentrado  vd |
| **Aktiva en** | Sankt-Peterburgo vd |
|

| [Montri]  Ekspoziciejoj |
| --- |
|  | Nacia Galerio de Finnlando, Metropolita Muzeo de Arto, Rostov Regional Fine Arts Museum (en) , Rusa Muzeo, Tretjakova galerio, Kiev National Picture Gallery (en)  kaj Palaco de Voroncov  vd |

 |
|

| [Montri]  Influita de |
| --- |
|  | Ivan Ŝiŝkin vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Arĥip Ivanoviĉ KUINDĴI** (ruse *Архип Иванович Куинджи*; (n. la 27-an de januaro 1842 - m. la 24-an de julio 1910) estis rusa pejzaĝisto kaj pentristo.

Portreto de Arĥip Ivanoviĉ Kuindĵi fare de Viktoro Vasnecov, 1869.
Li naskiĝis en januaro 1841 en Mariupol (en hodiaŭa Ukraino), sed travivis sian junaĝon en la urbo Taganrog. Li estis edukita ene de malriĉa familio: lia patro, Ivan Kristoforoviĉ Kuindĵi, estis greka ŝuisto.

En sia plej matura periodo, Kuindĵi celis esprimi la plej taŭgajn lumojn por ĉiu pejzaĝo de naturo. Li uzadis altajn horizontojn kaj intensajn kolorojn por krei panoramajn vidojn.

## Kelkaj verkoj

*
*
*
*
*
*

## Vidu ankaŭ

* Arkadi Aleksandroviĉ Rilov

## Fontoj

* V.S. Manin *Arkhip Ivanovich Kuinji*, Leningrad, 1990, ISBN 5-7370-0098-2
# Tōgō Heihachirō

| **Tōgō Heihachirō** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskonomo** | 東郷仲五郎 |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1848 (1848-01-27) en Kajiya-chō
 |
| **Morto** | 30-an de majo 1934 (1934-05-30) (86-jaraĝa) en Banchō
 |
| **Mortokialo** | kapa-kola kancero  |
| **Tombo** | Tama Cemetery (en) , 7-特-1-1  ﻿ / ﻿ (mapo)  |
| **Lingvoj** | japana
 |
| **Ŝtataneco** | Japanio   |
| **Alma mater** | Burney's Academy (en)    Thames Nautical Training College (en)    Britannia Royal Naval College (en)    |
| Familio
 |
| **Patro** | Tōgō Sanetomo (en)   |
| **Frat(in)oj** | Tōgō Sanenaga (en)  kaj Tōgō Sanetake (en)   |
| **Infanoj** | Hyō Tōgō (mul) , Minoru Tōgō (en)   |
| **Parencoj** | Minoru Sonoda (en)  (bofilo)  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | oficiro  samurajo  politikisto  admiralo   |
| **Verkoj** | Remarks by Admiral Togo at dispersal ceremony for the combined fleet
 |
|  |

La **Markizo Tōgō Heihachirō** BMO 東郷 平八郎 n. en Kagoŝima, la 27-an de januaro 1848 – m. en Tokio, la 30-an de majo 1934, estis Ŝipar-Admiralo en la Japana Imperia Armeo kaj unu el la plej gravaj ŝipbatalaj herooj de Japanio. La okcidentaj kronikistoj nomis lin la “Admiralo Nelson de l'Oriento” pro lia decidiga partopreno en la Unua japana-ĉina milito kaj la Rusa-Japana Milito.

Oficiroj de *Kasuga*, en aŭgusto 1869. La oficiro en tria loko Tōgō blanke vestiĝas, en la dekstra supra parto.Dum la Rusa-Japana Milito (1904 – 1905), Tōgō venkis la rusan militŝiparon en Port Arthur, en 1904, kaj detruis la Rus-Baltian Militŝiparon en 1905, en la Batalo de Cuŝimo, surprizante la mondon pro la uzata strategio. Ĉi tiu batalo detruis la fortikan pozicion de Rusio en Orient-Azio kaj okazigis plurajn ribelojn ene de la Rusa Armeo (ribelo 1905 en Vladivostoko, ribelo en la kirasŝipo Potjomkin), kontribuante al la Rusa revolucio de 1905.
# Edward J. Smith

| **Edward J. Smith** |
| --- |
|  kapitano sur *Titanic* |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 27-a de januaro 1850 en Hanley,  Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) |
| **Morto** | 15-a de aprilo 1912 en Atlantiko
 |
| **Mortokialo** | drono  |
| **Loĝloko** | 17 Marine Crescent, Waterloo
 |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922)   |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio
 |
| **Infano** | Helen Russell-Cooke (mul)   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | maristo  ŝipestro   |
|  |

**Edward J. Smith** estis kapitano sur ŝipo *Titanic*. Li naskiĝis la 27-an de januaro 1850, mortis nokte de la 14-a al la 15-an de aprilo 1912 en Atlantiko. Smith komencis en la aĝo de dek ses jaroj kiel navigaciisto sur velŝipo. Dum angla-bura milito li deĵoris kiel kapitano en Reĝa marista rezervo. En la tempo, kiam li transprenis komandadon sur Titanic, li estis sesdekjara, por kompanio White Star Line li laboris tridek jarojn, el tio dudek kvin en rango de kapitano. Iu kalkulis, ke ĝis la unua navigacio de *Titanic* kapitano Smith havis post si jam du milionojn da mejloj de navigado en deĵoroj de la kompanio. Antaŭ ol li venis sur *Titanic*-on, kapitano Smith komandis al *Olympic*.

Li estis tre ŝatata inter la vojaĝantoj kaj multaj vojaĝantoj eĉ ŝanĝis planitajn vojdirektojn, nur por ke ili navigaciu kun li.

Du jarojn post lia morto, en la jaro 1914, la urbestro de Lichfield decidis, ke Smith meritas, ke la urbo konstruu omaĝe al li monumenton.

Pri la cirkonstancoj de la morto de Smith ekzistas kontraŭdiraj raportoj. Pasaĝero rakontis al la gazeto New York Herald, ke Smith dronis en la ŝipa stirejo. La sama gazeto citas diron de la skulptisto Paul Chevré, ke Smith mortpafis sin per sia pistolo, sed Chevré poste malkonfirmis tion. Radia oficiro Bride deklaris, ke Smith saltis de la ŝipa ponto maren. Rakonto, laŭ kiu Smith naĝante portis infanon al savboato kaj tiam renaĝis al sia sinkanta ŝipo, ne ŝajnas kredinda.

## Notoj
# Kapitano

La termino **kapitano** povus referi al la jenaj:

## Armeaj rangoj

1941
* la *ŝipestro* aŭ - alivorte - la plej altranga maristo de la ŝipo, en komerca aŭ sporta ŝiparo
* oficisto, kiu, ĝenerale, rangas inter majoro kaj leŭtenanto, kun eblaj variaĵoj laŭ lando aŭ historio, en terarmeo kaj aerarmeo
* titolo de diversrangaj oficiroj, rangantaj inter admiralo kaj leŭtenanto en mararmeo. Ekzemple, veselkapitano (egalas al mararmea kolonelo), fregatkapitano (egalas al mararmea subkolonelo), korvetkapitano (egalas al mararmea majoro) ktp. En Rusia mararmeo ekzistas rangoj kapitano de 1-a, de 2-a, kaj de 3-a rango.

## Sporto

* en sporto, la estro de iu teamo, elektita de la estraro de klubo aŭ federacio.

## Aliaj

* en familieca lingvouzo, la estro de industria aŭ negoca grupo (ekzemple en la vortumo *"la grandaj kapitanoj de financo"* - vidu pri tio ankaŭ la vorton magnato) aŭ iu ajn neformala estro en ĝeneralo.
# Ákos Szentkirályi

| **Ákos Szentkirályi** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1851 (1851-01-27) en Oravița
 |
| **Morto** | 23-an de majo 1933 (1933-05-23) (82-jaraĝa) en Kluĵo
 |
| **Tombo** | Tombejo Házsongárd   |
| **Lingvoj** | germana • hungara
 |
| **Ŝtataneco** | Hungario   |
| Familio
 |
| **Patro** | Zsigmond Szentkirályi  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | agronomo  verkisto de nefikcio  bestokuracisto  terkultivisto   |
|  |

**Ákos SZENTKIRÁLYI** [sentkira:ji] estis hungara/rumania hungara agronomo. Li naskiĝis en Oravicabánya la 27-an de januaro 1851 kaj mortis la 23-an de majo 1933 en Kluĵo.

## Kariero

Ákos Szentkirályi finis juron kaj agronomion. Baldaŭ li akiris bestokuracistan diplomon en Veterinara Altlernejo de Budapeŝto. De 1879 li estis profesoro de la Agrikultura Akademio de Kolozsmonostor, de 1897 ĝia direktoro. Li estis rubrikestro de Erdélyi Gazda.

## Volumoj

* A Miescher-féle tömlők (Kv. 1880); A jelen idő követelményeinek megfelelő tejgazdaság (reverkita post V. Kirchner, Bp. 1881); A cigája juhról (Magyaróvár 1885); A bivalyról (samloke, 1888); A tejtermelés és értékelés kérdése Kolozs vármegyében és Kolozsvár városban (Kv. 1909); Mezőgazdasági felső szakoktatásunk (samloke, 1912); Erdély juhai. Erdély juhtenyésztése. A múlt. A jelen. A jövő (samloke, 1923); Földművelő gazdák útmutatója. Növénytermelés (samloke, 1924 = A Katholikus Világ könyvei); Állattenyésztési tanácsadó (samloke, 1925 = A Katholikus Világ könyvei); Az erdélyi szarvasmarha-tenyésztés dolga (samloke, 1925); Az állatbetegségekről (samloke, 1929 = A Katholikus Világ könyvei).

## Fonto

* Romániai magyar irodalmi lexikon Arkivigite je 2013-09-25 per la retarkivo Wayback Machine
# Béla Fráter

| **Béla Fráter** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1870 (1870-01-27) en Șimian
 |
| **Morto** | 4-an de marto 1935 (1935-03-04) (65-jaraĝa) en Vălenii de Mureș
 |
| **Lingvoj** | rumana
 |
| **Ŝtataneco** | Hungario  Rumanio   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | komponisto  vocal composer (en)   advokato  juristo   |
|  |

**FRÁTER Béla** (fra:ter) estis hungara advokato, kantkomponisto naskita en Érsemjén la 27-an de januaro 1870 kaj mortinta en Brâncovenești la 4-an de marto 1935. Li estis la pli aĝa frato de kantkomponisto Lóránd Fráter.

## Kariero

Béla Fráter pristudis juron en Budapeŝto, li fariĝis advokato kaj malfermis advokatoficejon en Budapeŝto. De 1919 li mastrumadis en sia bieno de Brâncovenești.

## Fonto

* Leszler József: *Nótakedvelőknek*. Budapest, 1986.
# Sveinn Björnsson

| **Sveinn Björnsson** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 27-an de februaro 1881 (1881-02-27) en Kopenhago
 |
| **Morto** | 25-an de januaro 1952 (1952-01-25) (70-jaraĝa) en Rejkjaviko
 |
| **Lingvoj** | islanda vd |
| **Ŝtataneco** | Islando   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Kopenhago
 |
| Familio
 |
| **Patro** | Björn Jónsson  vd |
| **Edz(in)o** | Georgia Björnsson
 |
| **Infanoj** | Björn Sveinsson Björnsson
 |
| Profesio
 |
| **Okupo** | politikisto  advokato   vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | Prezidento de Islando (1944–1952) membro de Alþingi (1914–1915) membro de Alþingi  membro de Alþingi  prezidanto   vd |

 |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * Ordeno de la Falko

vd |

 |
| **Unua prezidanto de Islando** |
| **Dum** | 1944 – 1952
 |
| **Antaŭulo** | la posteno estas fondita
 |
| **Sekvanto** | Ásgeir Ásgeirsson
 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

*Ĉi tie estas islanda nomo. Plejmulto de islandanoj ne havas familiajn nomojn. La lasta nomo de ĉi tiu persono estas patronomo. Mencii lin oni povas sub lia persona nomo Sveinn.*
**Sveinn Björnsson** (naskiĝis la 27-an de februaro 1881 en Kopenhago, mortis la 25-an de januaro 1952 en Rejkjaviko) estis la unua prezidanto de Islando.

Li estis filo de Björn Jónsson.

Sveinn studis juron en Kopenhago kaj estis aktiva politikisto en Islando ekde 1912, kaj poste longe servis kiel ambasadoro en Danlando. Ekde 1940 li estis regento de Islando – pro la fakto ke la dana reĝo ne povis funkcii en tiu rolo pro la germana okupo de Danlando.

Li iĝis prezidanto samtempe de la ekesto de la Islanda Respubliko en 1944. Li estis elektita de la parlamento, diference de siaj posteuloj kiuj elektiĝas rekte de la popolo.

| Antaŭe: | Prezidanto de Islando | Poste: |
| --- | --- | --- |
| neniu | 1944–1952 | Ásgeir Ásgeirsson |
# Miklós Nagy (bibliotekisto)

| **Miklós Nagy** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1881 (1881-01-27) en Dej
 |
| **Morto** | 12-an de marto 1962 (1962-03-12) (81-jaraĝa) en Budapeŝto
 |
| **Tombo** | Tombejo Farkasrét, 56-9-5   |
| **Ŝtataneco** | Hungario   |
| **Alma mater** | Universitato Eötvös Loránd - politika kaj ŝtata scienco (–1904)  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | bibliotekisto  historiisto   |
|  |

**NAGY Miklós** (nadj) estis hungara bibliotekisto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1927 – 49) naskita en Dés la 27-an de januaro 1881 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de marto 1962.

## Kariero

Nagy Miklós estis inter 1922 kaj 1940 direktoro de la parlamenta biblioteko, kie li redaktis la katalogon, krome la jarlibron *Tisza*.

## Verkoj

* *Az általános, egyenlő, titkos választójog és a magyar választójogi reform* (Bp., 1911);
* *A magyarországi nemzetiségi kérdés története* (Bp., 1923);
* *Az Országgyűlési Körtyvtár története* (Bp., 1929).

## Fonto

* Magyar Életrajzi Lexikon
# Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista

La **Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista** (**ĈAE**) estis organizo de slavaj esperantistoj en Ĉeĥoslovakio post la unua mondmilito (la germanaj estis organizitaj en Germana Esperanto-Ligo en Ĉeĥoslovakio) inter la jaroj 1920 kaj 1935.

Antaŭ la unua mondmilito ekzistis en la aŭstriaj Bohemio kaj Moravio du rivalaj organizoj de ĉeĥaj esperantistoj, nome Bohema Unio Esperantista (kiu asociigis klubojn) kaj Bohema Asocio Esperantista (kiu asociigis individuojn). Ambaŭ organizoj ofte kverelis kaj kondutis tre malamike, sed la milito ilin repacigis. Komence de 1918 kunvenis en Praha reprezentantoj de Unio kaj Asocio kaj decidis kunfandi la du societojn tuj, kiam post la milito estiĝos nova ĉeĥoslovaka ŝtato.

La esperoj plenumiĝis, la 28-an de oktobro 1918 estis proklamita Ĉeĥoslovakio. Tamen nur la 1-an de februaro 1920 la du societoj kunfandiĝis, kiam estis oficiale fondita *Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista*. En 1935 oni reorganizis ĝin sub la nomo Esperanto-Asocio en Ĉeĥoslovaka Respubliko, provinte vane allogi la germanlingvanojn en Ĉeĥoslovakio. En 1939 ĝi devis ŝanĝi sian nomon al Ĉeĥa Esperanto-Asocio sub premo de la polico antaŭ la likvido de la asocio en 1940. Tiu EAĈSR ekzistis ankaŭ post la dua mondmilito, sed post la stalintempa malpermeso oni dum la repermeso en 1969 fondis du asociojn, unu en Ĉeĥio (Bohemio kaj Moravio) - Ĉeĥa Esperanto-Asocio - kaj unu en Slovakio - Asocio de Esperantistoj en Slovaka Socialisma Respubliko.

La asocia gazeto nomiĝis *La Progreso*.

En 1939 post okupacio de la lando la asocio devis ŝanĝi sian nomon al Ĉeĥa Esperanto-Asocio, sed post kelkaj monatoj en 1940 Gestapo ordonis likvidi la asocion.

## Estraro de ĈAE

* prezidanto: Josef Eiselt, registara konsilisto
* vicprezidanto: Stanislav Kamaryt el Bratislava
* ĝenerala sekretario: Rudolf Hromada

## Fontoj

* Bulteno de ĈAE 1929-1939. La n-ro 2/1936 portas la titolon Bulteno de Ĉeĥoslovaka Asocio Esperantista, la n-ro 3/1936 jam estas Bulteno de Esperanto-Asocio en ĈSR, la n-ro 1-5/1939 Bulteno de Ĉeĥa Esperanto-Asocio.

## Vidu ankaŭ

* Esperanto en Ĉeĥoslovakio
* Ĉeĥa Esperanto-movado
* Germana Esperanto-Ligo
# UK 1921

|  | **Universala Kongreso** |
| --- | --- |
|  |
| Komuna foto de la partoprenantoj |
| Urbo (lando) | Prago,  Ĉeĥoslovakio
 |
| Datoj | 31-a de julio - 6-a de aŭgusto 1921
 |
| Prezidanto LKK | Josef Eiselt
 |
| Alta protektanto | ĉeĥoslovaka registaro
 |
| Aliĝintoj | 2561
 |
| Menciinde | samtempe 1-a SAT-Kongreso
 |
|  |

Kongresa salono
La **13-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis en Prago, Ĉeĥoslovakio, inter la 31-a de julio kaj la 6-a de aŭgusto 1921, kun ĉeesto de 2561 partoprenantoj. La kongreso estis samtempe la 8-a kongreso de Universala Esperantro-Asocio (tiam ĝi ankoraŭ ne estis la samo).

La kongresejo estis en palaco Žofín sur Slava insulo.

Ĝin ĉeestis reprezentantoj de Ligo de Nacioj, Internacia Labor-Oficejo kaj Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco. Nome de Ligo de Nacioj parolis ĝia ĝenerala vicsekretario Inazo Nitobe, kiu venis por raporto pri Esperanto. Ĉeestis ankaŭ Klara Zamenhof, vidvino de la Majstro.

Flanke de ĝi okazis kunveno de laboriste orientitaj esperantistoj, kiuj decidis la fondon de Sennacieca Asocio Tutmonda. Tiu kunveno estas ĝenerale konsiderata la 1-a SAT-Kongreso. Iniciatis Lanti, prezidis Henri Barbusse.

Okazis ankaŭ la unua kongreso de blinduloj-esperantistoj, iniciatis Karel Emanuel Macan, prezidis Théophile Cart.

## Teatraĵoj prezentitaj

* *Nokto en Karlův Týn*, de Jaroslav Vrchlický, kiun ludis amatora trupo.
* *La glavo de Damokles*, de Gustav zu Pulitz, en antaŭkongreso en Dresdeno, prezentita de amatoraj anoj de la esperantoklubo "Antaŭen ĝis la venko" el Chemnitz.
* *La paĝio de l' reĝino*, de Jenő Heltai kaj Emil Makai, en postkongreso en Budapeŝto, kiun prezentis profesiaj kaj amatoraj geaktoroj el Budapeŝto kun i.a. Julio Baghy (ankaŭ reĝisoro), Kálmán Kalocsay, Mihály Sárossy en Teatro Colosseum.

## Referenco

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Universalaj Kongresoj
 |  |
| 1905-1915 • 1920-1939 • 1947-1959 • 1960-1979 • 1980-1999 • 2000-2019 • 2020-2029
 |
|  Vaŝingtono 1910 • Antverpeno 1911 • Krakovo 1912 • Berno 1913 • Parizo 1914 |
|  MILITO ........ San-Francisko 1915 ....... MILITO |
|  Hago 1920 • Prago 1921 • Helsinki 1922 • Nurnbergo 1923 • Vieno 1924 |
|  Ĝenevo 1925 • Edinburgo 1926 • Danzig 1927 • Antverpeno 1928 • Budapeŝto 1929 |
# UK 1923

| **UK 1923** |
| --- |
|  |  |
|  |
| Loko
 | Nurenbergo,  Germanio
 |
| Ekde
 | 2-a de aŭgusto 1923
 |
| Ĝis
 | 8-a de aŭgusto 1923
 |
| ← Antaŭa
 | Sekva →
 |
|  |

Komuna foto
La **15-a Universala Kongreso de Esperanto** okazis en 1923 en Nürnberg, Germanio. 4963 partoprenantoj. Prezidanto de la kongreso estis Johannes Dietterle, prezidanto de la LKK estis Richard Ledermann.

## Teatraĵoj prezentitaj

* *Natan la saĝulo* de Gotthold Ephraim Lessing. Prezentis profesiaj geaktoroj el la Urba Teatro de Nürnberg. Reĝisoris Karl Marx kiu kunludis. Ĉefrolis Alfred Richter-Anschütz el Chemnitz. Debutis en ĝi Aleksander kaj Camilla Starke (d:Q95712033), kiuj poste famiĝis. La kritikoj nomis la spektaklon "Ora najlo" de la tuta kongreso.
* *Kabaredo de Literatura Mondo.* Prezentis profesiaj kaj amatoraj hungaraj artistoj, interalie Iren Noiret, Mihály Sárossy, Coronna kaj Anna Pechan, Julio Baghy, Kálmán Kalocsay. Enestis tri teatraĵoj, nome *Paĝio de l' reĝino*, komedieto de Heltai kaj Makai, *Maskobalo* de Julio Baghy, kaj *Psikiatroj,* "treege amuza ŝercdialogo de Karinthy", en kiu rolis Kalocsay kaj Baghy

## Aliaĵoj

Le nurenburga eldonejo W. Tümmel (d:Q131565010), kiu jam ludis gravan rolon por la Esperanto-movado, estis la oficiala eldonejo de la kongreso.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Universalaj Kongresoj
 |  |
| 1905-1915 • 1920-1939 • 1947-1959 • 1960-1979 • 1980-1999 • 2000-2019 • 2020-2029
 |
|  Vaŝingtono 1910 • Antverpeno 1911 • Krakovo 1912 • Berno 1913 • Parizo 1914 |
|  MILITO ........ San-Francisko 1915 ....... MILITO |
|  Hago 1920 • Prago 1921 • Helsinki 1922 • Nurnbergo 1923 • Vieno 1924 |
|  Ĝenevo 1925 • Edinburgo 1926 • Danzig 1927 • Antverpeno 1928 • Budapeŝto 1929 |
# János Krizsán

| **János Krizsán** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 27-an de januaro 1886 (1886-01-27) en Cavnic
 |
| **Morto** | 7-an de aprilo 1948 (1948-04-07) (62-jaraĝa) en Baia Mare
 |
| **Ŝtataneco** | Hungario   |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Antónia Csíkos   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | pentristo   |
|  |

**KRIZSÁN János** (kriĵan) estis hungara pentristo naskita la 27-an de januaro 1886 en Kapnikbánya, Hungario kaj mortinta la 7-an de aprilo 1948 en Baia Mare, Rumanio. Li estis la edzo de pentristino Antónia Csíkos.

## Biografio

János Krizsán pristudis pentradon de la 1902 en Artistkolonio (Nagybánya) sub la direktado de István Réti kaj Béla Iványi-Grünwald. Li ricevis stipendion kaj en 1907 vojaĝis en Munkenon kaj en 1912 en Romon. Je la komenco de la 20-aj jaroj li pasigis longan tempon en Vieno. En 1927 li revenis Baia Maren kaj kune kun András Mikola fariĝis la gvidanto de la artistskolo. Vidu ankaŭ: Artistkolonio de Baia Mare). Kvankam li apartenis al la dua generacio, le restis fidela al la principoj de la unua generacio en pentrado. Li pentris precipe pejzaĝojn.

## Fonto

* Art in Hungary