Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jules Mazarin

| **Jules Mazarin** |
| --- |
|  Portreto de Jules Mazarin, fare de Pierre-Louis Bouchart
 |
|  |
| Persona informo
 |
| **Giulio Raimondo Mazzarino Jules Mazarin**  |
| **Naskonomo** | Giulio Raimondo Mazzarino |
| **Naskiĝo** | 14-an de julio 1602 (1602-07-14) en Pescina
 |
| **Morto** | 9-an de marto 1661 (1661-03-09) (58-jaraĝa) en Vincennes
 |
| **Tombo** | tomb of Cardinal Mazarin (en)  (1684–dekjaro de 1790)  vd |
| **Religio** | katolika eklezio vd |
| **Lingvoj** | franca • itala vd |
| **Ŝtataneco** | Francio  Reĝlando de Napolo   vd |
| **Alma mater** | Pontifika Gregoria Universitato   historia universitato de Alkalao   Universitato de Salamanko   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Dinastio** | Mazzarino vd |
| **Patro** | Pietro Mazzarini (en)   vd |
| **Patrino** | Ortensia Buffalini (en)   vd |
| **Gefratoj** | Laura Margherita Mazzarini (en) , Girolama Mazzarini (en) , Michele Mazzarino (en)  kaj Francesco Maria Mancini (en)   vd |
| **Edz(in)o** | –
 |
| Profesio
 |
| **Okupo** | diplomato  artkolektanto  katolika episkopo  katolika sacerdoto  politikisto  juristo   vd |
| **Aktiva en** | Liono • Parizo • Romo vd |
|

| [Montri]  Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | abbot of Saint Etienne de Caen (en)  (1653–1661) Episkopo de Messo (1653–1658) ĉefministro de Francio (1642–1661) kardinalo (1641–1661) papal vice-legate (en)  (1634–1637)  vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Jules MAZARIN**, aŭ itallingve **Giulio Raimondo MAZZARINO** (naskiĝis la 14-an de julio 1602 - mortis la 9-an de marto 1661) estis italdevena politikisto, kardinalo kaj diplomato kiu fariĝis ĉefministro de Francio ekde 1642 ĝis sia morto. Li estis la posteulo de sia granda mentoro, la kardinalo Richelieu.

Giulio Mazzarino naskiĝis en Pescina (nuntempa en la itala regiono Abruzo), tiam parto de la reĝlando de Napolo. Kvankam li devenis de modesta familio, li povis studi ĉe la Jezuitoj en Romo, kaj tiel fariĝis jura profesoro. Okaze de diversaj kvereloj inter la Hispanoj kaj la Francoj antaŭ la papo, li plurfoje elmontris sian francfavorajn opiniojn. Tio rekomendis lin al la kardinalo Richelieu : kiam Mazarin fariĝis vic-legato de la papo en Avignon (1632), li ekagis kiel aŭtentika agento de Richelieu, kaj estis finfine eksigita en 1636 de papo Urbano la 8-a pro habsburga demando. Tiam Mazarin tuj iris al Parizon kaj proponis sin al Richelieu. Li estis nacianigita kiel franca civitano en aprilo, kaj poste fariĝis kardinalo pro demando de Richelieu al la papo.

Poste la mortoj de Richelieu (1642) kaj de Ludoviko la 13-a (1643), la juna Ludoviko la 14-a estis nur kvinjara infano. Ĝis sia morto, Mazarin agadis do kiel vera estro de Francio, kvankam la oficiala regentino estis fakte Anna de Aŭstrio, patrino de la estonta reĝo. La modesta personeco de Mazarin kontrastis kun tiu de Richelieu, kaj Anna estimis lin tiel, ke ekzistis multaj murmuroj pri sekreta edziĝo aŭ pri la reala patro de Ludoviko la 14-a. Mazarin mortis en 1661, kaj la nova reĝo proprigis al si la potencon de la mortinto por fariĝi glora reĝo.
# Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon

| **Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Madame Guyon**  |
| **Naskiĝo** | 13-an de aprilo 1648 (1648-04-13) en Montargis
 |
| **Morto** | 9-an de junio 1717 (1717-06-09) (69-jaraĝa) en Blois
 |
| **Religio** | katolikismo vd |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | aŭtobiografo  mistikulo  verkisto  filozofo   vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Jeanne Marie Bouvier de la Motte GUYON** (ankaŭ konata kiel **Sinjorino Guyon**) (13-a de aprilo 1648 – 9-a de junio 1717) estis franca mistikulino kaj ĉefa priparolanto de kvietismo. Ŝia doktrino estis konsiderita hereza de Katolika Eklezio.

Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon
## Vivo

Jam kiel infano ŝi flegis revadon asketisman; 16-jara ŝi edziniĝis al s-rojo Motte-Guyon. Post ties frua morto ŝi serĉadis, sub la gvido de la animzorganto patro Lacombe, en Parizo, Ĝenevo kaj Suda Franclando la kvietisman konsolon. Sed ŝi konfrontiĝis al trea malamikeco kaj transportitis en 1688 en monakejon en Parizo. Malliberigite ŝi ekkontaktis Fénelon. Tiam Jacques Bénigne Bossuet riproĉis al ŝi herezon nocan kaj ŝi enkarcerigitis inter 1695-95 kaj 1698-1703 en Vincennes respektive en la pariza malliberejo Bastille.

Ŝia membiografio aperis en Kolonjo en 1720, ŝia verkaro en Amsterdamo inter 1713-22.

## Literaturo

* Heppe, *Geschichte der quietistischen Mystik in der katholischen Kirche*, Berlin 1875
* Guerrier, *Madame Guyon*, Orléans 1881

## Fonto

Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 8. Leipzig 1907, p. 556, kio legeblas interrete tie ĉi.
# Johann Schelle

| **Johann Schelle** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 30-an de novembro 1647 (1647-11-30) en Geising
 |
| **Morto** | 10-an de marto 1701 (1701-03-10) (53-jaraĝa) en Leipzig
 |
| **Lingvoj** | germana • latina
 |
| **Ŝtataneco** | Sankta Romia Imperio  Elektoprinclando Saksio   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | komponisto  ĥorestro  dirigento   |
|  |

**Johann Schelle** (\* 6-a de septembro 1648 en Geising; † 10-a de marto 1701 en Lepsiko) estis Germana komponisto de la baroko.

La filo de kantoro jam en la aĝo de sep jaroj iĝis membro de la reĝa kortegokapelo Saksona, tiam direktata Heinrich Schütz, kiu esence influis la verkado de Schelle. Ekde 1657 ĝis lia mutacio en la jaro 1665 li estis kantisto en la duka ĥoro de Wolfenbüttel. Antaŭ ol li studis ĉe la Lepsika universitato, li lernis ĉe la Thomasschule, muzikgimnazio kun ankoraŭ hodiaŭ knaboĥoro fama. Ekde 1677 ĝis sia morto Schelle estis Thomaskantor [t.e.direktisto de la supre menciita knaboĥoro] en Leipzig, kiel posteulo de Sebastian Knüpfer antaŭulo de Johann Kuhnau. En tiu ĉi pozicio li komponis antaŭ ĉio voĉkantan-instrumentan eklezimuzikon.

Schelle estis instruisto de Johann Theodor Roemhildt, Friedrich Wilhelm Zachow, Reinhard Keiser, Johann Christoph Graupner kaj Johann David Heinichen.

## Verkoj

Grandparto de lia verkaro estis sakralaj verkoj kun Germanlingvaj tekstoj, el kiuj nur malmultaj estis publikataj dum lia vivotempo. Kelkaj el liaj preĝejaj kantoj estis publikataj ĉ. 1693 en la kantlibro *Der andächtige Student* de Joachim Feller. 25 manuskripte konservitaj kantatoj troviĝas en la Berlina biblioteko.

## Ligiloj

* Senkostaj muzikaĵoj fare de Johann Schelle en la *Werner Icking Music Archive* ("Muzika Arkivo de Werner Icking")
# 1577

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
15-a jarcento |
**16-a jarcento**
| 17-a jarcento
| ►

◄ |
1540-aj jaroj |
1550-aj jaroj |
1560-aj jaroj |
**1570-aj jaroj**
| 1580-aj jaroj
| 1590-aj jaroj
| 1600-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1573 |
1574 |
1575 |
1576 |
**1577**
| 1578
| 1579
| 1580
| 1581
| ►
| ►►

| **1577 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1577 *MDLXXVII* |
| Ab urbe condita
 | 2330
 |
| Armena kalendaro
 | 1026 ԹՎ ՌԻԶ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -267 – -266
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1632 – 1633
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1499 – 1500
 |
|  - *Kalijugo* | 4678 – 4679
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2121
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4213 / 4273 – 4214 / 4274 丙子 – 丁丑
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1569 – 1570
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -215 - -214
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5337 – 5338
 |
| Holocena kalendaro
 | 11577
 |
| Irana kalendaro
 | 955 – 956
 |
| Islama kalendaro
 | 984 – 985
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2237 (皇紀2237年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11577
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3910
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2120
 |

En la jaro **1577** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Sesa Franca milito pri religio finis.
* Voskresensk fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj

* Putna.

## Naskiĝoj

* 5-a de marto: Franciscus Dousa, nederlanda klasika erudiciulo (m. 1630)
* 12-a de aprilo: Kristiano la 4-a, reĝo de Danio (m. 1648)
* 29-a de junio: Petro Paŭlo Rubens, flandra pentristo (m. 1640)
* 10-a de novembro: Jacob Cats, nederlanda poeto, juristo kaj politikisto (m. 1660)
* 15-a de novembro: Piet Hein, nederlanda mararmea oficiro dum Okdek-jara Milito (m. 1629)
* Kobayakawa Hideaki, japana daimio (m. 1602)

## Mortoj

* 27-a de aŭgusto: Ticiano, venecia artisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1485)
* Pietro Andrea Mattioli, itala kuracisto kaj botanikisto (n. 1501)
# 1579

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
15-a jarcento |
**16-a jarcento**
| 17-a jarcento
| ►

◄ |
1540-aj jaroj |
1550-aj jaroj |
1560-aj jaroj |
**1570-aj jaroj**
| 1580-aj jaroj
| 1590-aj jaroj
| 1600-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1575 |
1576 |
1577 |
1578 |
**1579**
| 1580
| 1581
| 1582
| 1583
| ►
| ►►

| **1579 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1579 *MDLXXIX* |
| Ab urbe condita
 | 2332
 |
| Armena kalendaro
 | 1028 ԹՎ ՌԻԸ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -265 – -264
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1634 – 1635
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1501 – 1502
 |
|  - *Kalijugo* | 4680 – 4681
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2123
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4215 / 4275 – 4216 / 4276 戊寅 – 己卯
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1571 – 1572
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -213 - -212
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5339 – 5340
 |
| Holocena kalendaro
 | 11579
 |
| Irana kalendaro
 | 957 – 958
 |
| Islama kalendaro
 | 986 – 987
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2239 (皇紀2239年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11579
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3912
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2122
 |

En la jaro **1579** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Unua mencio pri Kudimkar.

## Naskiĝoj

* 1-a de julio: Johannes Messenius, historiisto, dramaturgo kaj profesoro de la Universitato de Upsalo (m. 1636)
* John Fletcher, angla dramisto (m. 1625)
* Tirso de Molina, hispana dramverkisto (m. 1648)

## Mortoj

* 12-a de februaro: Laurentius Petri Gothus, ĉefepiskopo de Upsalo (1573-1579) (n. 1529)
* 21-a de novembro: Thomas Gresham, fondinto de la brita borso, Royal Exchange (naskiĝis ĉirkaŭ 1519)
* Tomé de Sousa, portugala militisto, unua ĝenerala-guberniestro de Brazilo (n. 1515)
* Diego de Landa, hispana franciskana pastro, episkopo de Jukatano (n. 1524)
* Gonzalo Jiménez de Quesada, hispana konkeranto (n. 1509)
# Almara rivero

|  |  |
| --- | --- |
|  | La ligilo "riverego" kondukiĝas ĉi tien. Sendepende, "Riverego" ankaŭ estas la nomo de la precipa bulteno de Esperanto-Societo Kebekia (ESK) - la bultena nomo aludas al la riverego Sankt-Laŭrenco fluanta tra Kebekio.
 |

La almara rivero Gambio
La akvokolektaj areoj de la ĉefaj almaraj riveroj en Eŭropo
**Almara rivero** aŭ **ĝismara rivero** estas rivero, kiu enfluas en maron, oceanon, aŭ, escepte :

* En dezerton, kiel Okavango,
* En internan maron kiel rivero Jordano, kiu enfluas en Mortan Maron.

Almara rivero distingiĝas de flankrivero, kiu enfluas en alian riveron. Almaraj riveroj, kies fluejo estas proksima al la marbordo estas nomataj "bordaj almaraj riveroj".

## La dek plej longaj almaraj riveroj

La sekvantaj datumoj respondas al mezaj taksitaj longoj :

1. Nilo (inter 6 499 km kaj 6 718 km)
2. Amazono (inter 6 259 km kaj 6 800 km)
3. Jangzio (Chang Jiang) (6 380 km)
4. Misisipio-Misurio (6 210 km)
5. Jenisejo-Angara (5 550 km)
6. Flava Rivero (5 464 km)
7. Ob-Irtiŝo (5 410 km)
8. Kongo (4 380 km aŭ 4 670 km)
9. Amuro (4 354 km)
10. Mekongo (4 350 ĝis 4 909 km)

Ekzemplo de klasado de subaro en numeritan arbon, utila por la lernado de rivero
### Vortoj ligitaj al almaraj riveroj

* fluejo
* meandro
* ŝanelo
* tajda kurondo
* senelflua baseno
* aluvio
* estuaro, delto, forkiĝo
* akvokolekta areo
* flukvanto
* vadejo
* uzita akvo
* alfluanto aŭ flankrivero

## Listoj de almaraj riveroj laŭ lando

* Listo de la almaraj riveroj de Germanio: vidu la ĝeneralan Liston de riveroj en Germanio
* Listo de la almaraj riveroj de Belgio
* Listo de la almaraj riveroj de Hispanio
* Listo de la almaraj riveroj de Francio
* Listo de la almaraj riveroj de Italio

## Bibliografio

* Roger Brunet (kompilinto), *Les mots de la géographie*, Parizo, eldoninto "Reclus-La Documentation française", 1993, ISBN 978-2-11-003036-8, artikolo « fleuve », paĝoj : 217-218. (france)
* Almaraj riveroj kaj flankriveroj de Francio Arkivigite je 2010-03-28 per la retarkivo Wayback Machine (Franca asocio de publikaj teritoriaj institucioj de riverbasenoj, franclingve nomataj EPTB, établissement public territorial de bassin france)

## Notoj kaj referencoj
# Kunfluejo

**Kunfluejo**, **kunfluo** estas tiu loko, kie du aŭ pli akvokorpoj renkontiĝas, kunfluas, unu alfluas la alian. Ĝi estas plej ofte referata al rivero, kiu alfluas pli grandan kaj formas kunfluejon. Malofte du samgrandaj riveroj kunfluas kaj formas unu riveron sub nova nomo. Ekzistas ankaŭ kazoj, en kiuj fakte la rivero post la kunfluo ne nomiĝas laŭ la pli akvoriĉa el la du kunfluantoj sed laŭ la malpligranda, signifa ekzemplo por tia kazo estas Aro (rivero), kiu estas laŭ la nomo konsiderate kiel alfluanto de Rejno, kvankam efektive la akvokolekta areo de Aro (akvokolekta areo de Aro antaŭ la kunfluo kun Rejno: 17601 km², averaĝa akvofluo: 397,00 m³/Sek.) kaj ĝis akvokvanto en la loko de la kunfluo estas konsiderinde pli granda ol tiu de Rejno (akvokolekta areo de Rejno antaŭ la kunfluo kun Aro: 15902 km², averaĝa akvofluo: 311,81 m³/Sek.).

## Kelkaj ekzemploj de gravaj kunfluejoj

* La rivero Ohio estas formata per kunfluo de Rivero Monongahela kaj Rivero Allegheny, lokitaj en Pittsburgh, Pennsylvania.
* Kuala Lumpur, ĉefurbo de Malajzio, situas ĉe la kunfluo de Rivero Gombak kaj la Rivero Klang.
* Passau estas konata kiel tririvera urbo, ĉar tiu kunfluas la riverjoj Danubo, Eno kaj Ilz.
* Belgrado, ĉefurbo de Serbio situas ĉe kunfluo de Sava kaj Danubo.

## Vidu ankaŭ

* Doab
* Riverdelto
* Kunfluejo de Odro kaj Olše

## Notoj kaj referencoj
# Nordokcidenta Anglio

| Nordokcidenta Anglio |
| --- |
| Regiono |
|  |
| regiono de Anglio, ITL 1 statistical regions of England [+] |
|

---

 |
| Lando | Anglio |
|

---

 |
|  - koordinatoj | 54° N, 3° U (mapo)54.075-2.75 |
| Akvokolektejo | 14 165 km² (1 416 500 ha) [+] |
| Areo | 14 165 km² (1 416 500 ha) [+] |
|

---

 |
| Loĝantaro | 7 341 196 [+] (2019) |
| Denseco | 518,26 loĝ./km² [+] [+] |
| Horzono | UTC±00:00 [+] |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Nordokcidenta Anglio (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |
| North West England en Anglio |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Nordokcidenta Anglio (Britio)DEC |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Nordokcidenta Anglio |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **North West England** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Nordokcidenta Anglio** (angle *North West England*) estas unu el la regionoj de Anglio.

Laŭ la stato de 2019 en la regiono vivis 7 341 196 loĝantoj sur areo de 14 165 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 518 loĝantoj/km².

Ĝi estas dividitaj en diversaj administraj instancoj.

## Metropolaj kantonoj

* Pligranda Manĉestro
* Merzejflanko

## Kantonoj

* Kumbrio
* Lankaŝiro
* Ĉeŝiro

## Unuaraj instancoj

* Blackburn with Darwen
* Blackpool
* Halton
* Warrington

## Metropolaj distriktoj

* Bolton
* Bury
* Knowsley
* Liverpool
* Manchester
* Oldham
* Rochdale
* St Helens
* Salford
* Sefton
* Stockport
* Tameside
* Trafford
* Wigan
* Wirral

## Nordokcidenta Anglio kaj Esperanto

* Nordokcidenta Esperanto-Federacio

## Vidu ankaŭ

* Loka regado kaj administrado en Britio
* Kanalo Bridgewater
* Peninoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
* Mapoj de la regionoj
# Stockport

| Stockport
 |
| --- |
|  |
| urbeto  eksterparoĥa areo  bazarurbo   vd |
| Administrado
 |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Béziers   vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 294 773  (2021) [+] |
| **Loĝdenso** | 2 338 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 53° 24′ N, 2° 9′ U (mapo)53.408333333333-2.1494444444444 [+] |
| **Alto** | 59 m [+] |
| **Areo** | 126,1 km² (12 610 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC±00:00 [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Stockport (Anglio)DEC |
| Situo de Stockport |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Stockport [+] |
|  |

**Stockport** estas urbo kaj metropola distrikto en Unuiĝinta Reĝlando, do Britio, en la landoparto Anglio. Ĝi situas en la regiono Nordokcidenta Anglio kaj en la metroola provinco Pligranda Manĉestro. Laŭ la censo de 2021 en la metropola distrikto vivis 294 773 loĝantoj sur areo de 126,1 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 338 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun Poynton.

## Antaŭurboj

* Cheadle Hulme

## Konataj lokuloj

* Clifford Hugh Douglas (1879-1952), inĝeniero kaj ekonomika verkisto, kiu famiĝis kiel la kreinto de la koncepto de sociala kredito
* Dominic Howard rokmuzika drumisto
* Phil Foden, futbalisto
* Kobbie Mainoo, futbalisto

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Loka regado kaj administrado en Britio

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Birkenhead

| Birkenhead
 |
| --- |
|  |
| urbego  eksterparoĥa areo   vd |
| Administrado
 |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Latino   vd |

 |
| **Poŝtkodo** | CH41
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 109 848  (2021) [+] |
| **Loĝdenso** | 4 363 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 53° 23′ N, 3° 1′ U (mapo)53.383333333333-3.0166666666667 [+] |
| **Areo** | 25,18 km² (2 518 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC±00:00 [+] |
|

|  |
| --- |
| Birkenhead (Britio)DEC |
| Situo de Birkenhead |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Birkenhead [+] |
|  |

**Birkenhead** - prononco laŭ sistemo IFA ˌbɜːrkənˈhɛd - estas urbo en metropola distrikto Wirral de Anglio, Britio. Historie ĝi estis parto de la graflando *Cheshire*.

la antaŭa urbodomo de Birkenhead, nun oficejaro kaj kunvenejo
La loĝloko situas ĉe la orienta flanko de la duoninsulo *Wirral* kaj ĉe la okcidenta bordo de la rivero Mersey, aliflanke de la urbo Liverpool ĉe la orienta bordo de la rivero. Laŭ la censo de 2011 en la urbo vivis 88 818 loĝantoj, kaj en la kompleta "urba areo Birkenhead" estis 325 264.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
# Irlanda Maro

| Irlanda Maro |
| --- |
|  |
| maro [+] |
|

---

 |
| Akvejo | Kanalo de Sankta Georgo, Norda Kanalo |
| Koordinatoj | 53° 30′ 0″ N, 5° 0′ 0″ U (mapo)53.5-5 |
|

---

 |
| Areo | 46 007 km² (4 600 700 ha) |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Irlanda Maro (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |
| Skema mapo de la Irlanda maro: plej gravaj marhavenoj montrataj kiel ruĝaj punktoj, nur-kargo-havenoj kiel bluaj punktoj |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Irlanda Maro |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Irish Sea** [+] |
|  |

La **Irlanda Maro** estas la maro inter Irlando kaj Britio, en kiu estas Manksinsulo.

fera skulptaĵo "alia loko" de la artisto *Antony Gormley* en la plaĝo *Crosby Beach* de la Irlanda maro apud Liverpool
Ĝi estas ege grava por la regiona ekonomio pro transportado, fiŝkaptado, i.a. Delonge estas diskutado pri konstruo de 80 kilometra subakva tunelo tie inter ambaŭ landoj.

## Vidu ankaŭ

* Kanalo de Sankta Georgo
* Norda Kanalo
# Mercia

|  |
| --- |
| **Mercia** |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **527 – 918** |  |

 |
|  |
| **historia lando • klienta ŝtato** |
| **Geografio**

|  |
| --- |
|  Mercia: malhelverda - amplekso en la 6-a jarcento; verdo - amplekso en la 7-a jarcento
 |

 |
| Ĉefurbo: | Tamworth
 |
| **Loĝantaro** |
| Lingvoj:
 | anglosaksa lingvo • latina lingvo
 |
| Religioj:
 | paganismo • kristanismo
 |
| **Ŝtat-strukturo** |
| Ŝtat-strukturo:
 | absoluta monarkio • monarĥio
 |
| Monunuo:
 | Anglo-Saxon pound
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Antaŭaj ŝtatoj:**

 | **Postsekvaj ŝtatoj:**

 |
| **Elstaraj historiaj eventoj** |
| **Diplomatiaj rilatoj** |

 |
|  |

**Mercia** estis anglosaksa regno en la meza parto de Anglio. Ĝi fondiĝis en la 6-a jarcento. De la 7-a jarcento ĝis la alveno de la danoj en la mezo de la 9-a jarcento, la reĝoj de Mercia ofte tre potencis.

## Reĝoj de Mercia

* Icel (frua 6-a jarcento)
* Cnebba (filo de Icel)
* Cynewald (filo de Cnebba)
* Creoda (filo de Cynewald, reĝo ĉ.583-ĉ.593)
* Pybba (filo de Creoda, reĝo ĉ.593-ĉ.606)
* Cearl (reĝo ĉ.606-ĉ.626)
* Penda (filo de Pybba, reĝo ĉ.626-655)
* Eowa (frato de Penda kaj kunreĝo ĉ.635-652. Li mortis en batalo.)
* Peada (filo de Penda, reĝo de parto de Mercia ĉ.653-656. Li estis murdata.)
* Oswiu, reĝo de Northumbria kiu regis Mercian de 655 al 658
* Wulfhere (reĝo 658-675)
* Aethelred la 1-a (frato de Wulfhere, reĝo 675-704)
* Coenred (filo de Wulfhere, reĝo 704-709)
* Ceolred (filo de Aethelred la 1-a, reĝo 709-716)
* Ceolwald (reĝo 716 - ne tute certas ke li ja ekzistis)
* Aethelbald (reĝo 716-757)
* Beornred (reĝo 757. Li estis venkata de Offa kaj eble mortbuliĝis en 769 en Northumbria.)
* Offa (reĝo 757-796)
* Ecgfrith (filo de Offa, reĝo 796, la unua anglosaksa reĝo kronita per kristana rito)
* Coenwulf (reĝo 796-821)
* Cynehelm (filo de Coenwulf, kunreĝo ĉ.798-812)
* Ceolwulf la 1-a (frato de Coenwulf, reĝo 821-823, kiam li estis detronigata)
* Beornwulf (reĝo 823-825 aŭ 826)
* Ludeca (826-827)
* Wiglaf (reĝo 827-829 kaj denove 830-839)
* Egbert (reĝo de Wessex. Li regis Mercia de 829 al 830.)
* Wigmund (filo de Wiglaf kaj bofilo de Ceolwulf la 1-a, eble reĝo aŭ kunreĝo 839-840: ne tute certas ke li iam estis reĝo)
* Wigstan (filo de Wigmund, eble reĝo 840: se tio veras, li abdikis)
* Beorhtwulf (reĝo 840-852)
* Burgred (reĝo 852-874, kiam li fuĝis al Romo pro dana invado)
* Ceolfwulf la 2-a (la danoj nomumis lin subreĝo ĉirkaŭ 874. Li mortis ĉirkaŭ 883)