# Padovo

ISO

|  |
| --- |
| Padovo
 |
|  |
|  |
| komunumo de Italio  universitata urbo  urbego  urboŝtato   vd |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Bostono • Iași • Nancio • Handano • Koimbro • Kaljaro • Freiburg • Beira • Zadar • Simferopolo • Oksfordo vd |

 |
| Ŝtato
 |  Italio
 |
| Regiono
 |  Veneto
 |
| Provinco
 | PD Padovo |
| Geografia situo
 | 45° 24′ N, 11° 53′ O (mapo)45.411.883333333333 |
| Supermara alteco
 | 12 m [+] |
| Areo
 | 93 km²
 |
| Loĝantaro
 | 206 496 (2023)
 |
| Loĝdenso
 | 2220 loĝantoj/km²
 |
| Subdividaĵoj
 | Mandria kaj Salboro
 |
| Najbaraj komunumoj
 | Abano Terme, Albignasego, Cadoneghe, Legnaro, Limena, Noventa Padovana, Ponte San Nicolò, Rubano, Saonara, Selvazzano Dentro, Vigodarzere, Vigonovo (VE), Vigonza kaj Villafranca Padovana
 |
| Patrono
 | Sankta Antonio
 |
| Festa tago
 | 13-a de junio
 |
| Nomo de loĝantoj
 | *padovani* aŭ *Patavini* |
| Poŝtkodo
 | 35121–35143
 |
| Imposta kodo
 | G224
 |
| Kodo laŭ ISTAT
 | 028060
 |
| Telefona prefikso
 | 049
 |
| Estro
 |  |
| Retpaĝo
 | Oficiala retejo
 |
|

|  |
| --- |
| Padovo (Padovo)DEC |
| Situa mapo de Padovo |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|

|  |
| --- |
| Padovo (Padovo)DEC |
| Situa mapo de Padovo |

 |
|  |

**Padovo** estas komunumo kaj universitata urbo de Italio. Ĝi situas en la provinco Padovo kaj la historia regiono Veneto, nordokcidente de la Adriatika Maro. Laŭ la stato de 2023 en la komunumo vivis 206 496 loĝantoj. Ili dividiĝas al areo de 93,03 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 220 loĝantoj/km². Kristana patrono estas la sanktulo Antonio de Padovo, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Abano Terme, Albignasego, Cadoneghe, Legnaro, Limena, Noventa Padovana, Ponte San Nicolò, Rubano, Saonara, Selvazzano Dentro, Vigodarzere, Vigonovo, Vigonza kaj Villafranca Padovana.

Ĝi kompreneble estas la ĉefurbo de la samnoma provinco.

Padovo estas sidejo de malnova universitato kaj posedas multajn atestaĵojn de glora kultura kaj arta pasinteco. Pro tio Padovo estas celo de multaj turistoj, kaj nuntempe ankaŭ grava ekonomia centro.

En katolikismo Padovo estas tre konata pro Sankta Antonio de Padovo.

Palaco de la Ragione
Baziliko de Sankta Antonio

## Historio

Tradicio asertas, ke Padovon (same kiel Romon) fondis grupo da rifuĝintoj el Trojo, gvidataj de *Antenoro*.

La antikva Padovo (nomata de la romianoj *Patavium*) situis ĉe rivero Brenta, kiu tiam nomiĝis *Medoacus* kaj fluis en la nuna fluejo de rivero *Bachiglione* [bakiljOne]. Ĝi estis unu el la ĉefaj centroj de la praveneta kulturo.

Tito Livio skribas ke en 302 a.K. ŝipoj el Sparto atingis la buŝon de la rivero kaj la spartanaj militistoj atakis la urbon, kiu tamen sukcesis defendi sin kaj eĉ detrui plejparte la spartanajn ŝipojn.

*Patavium* estigis aliancon kun Romo kontraŭ la padanaj gaŭloj ekde 226 a.K.. En 49 a.K. ĝi iĝis romia municipo. Ĝi estis unu el la plej riĉaj urboj de la Romia imperio, nelaste danke al la bredado de ĉevaloj.

Dum Mezepoko Padovo estis disrabita almenaŭ tri fojojn (de Hunoj en 452-53; de Lombardoj en 601; de Hungaroj en 899) sed, kvankam malfacile, daŭre estis loĝata.

En 1405 Venecio konkeris Padovon, kiu restis sub la Venecia Respubliko ĝis kiam tiu ĉi estis transdonita al Aŭstrio (1797).

Padovo eniris Italion en 1866.

## Vidindaĵoj

* Baziliko de Sankta Antonio (Padovo)
* Botanika Ĝardeno

## Famuloj

En Padovo naskiĝis pluraj famuloj, inter kiuj:

* Tito Livio, romia historiisto
* Marsilio de Padovo, filozofiisto (13-a jarcento)
* Bernardo da Treviso, alkemiisto (15-a jarcento)
* Michele Savonarola, kuracisto (15-a jarcento)
* Antonio Cermisone, kuracisto (15-a jarcento)
* Francesco Bonafede, botanikisto (1474-1558)
* Andrea Palladio, arkitekto (16-a jarcento)
* Ruzante, verkisto (16-a jarcento)
* Gaspara Stampa, poeziistino (16-a jarcento)
* Ottavio Mosto, skulptisto
* Ippolito Nievo, verkisto (19-a jarcento)
* János Pallavicini, aŭstrohungara diplomato

Kelkaj el tiuj famuloj ankaŭ mortis en Padovo, kelkaj ne.

Aliaj famuloj, naskiĝintaj en diversaj urboj, nur mortis en Padovo. Inter ili:

* Antonio de Padovo, la fama sankta monaĥo, naskiĝinta en Lisbono (13-a jarcento)
* Erasmo da Narni, *il Gattamelata*, militisto (15-a jarcento)
* Ferenc Forgách, hungara episkopo (16-a jarcento)
* Enrico Berlinguer, politikisto (20-a jarcento)

## Notoj kaj referencoj

## Vidu ankaŭ

* Universitato de Padovo
* Padova (stacidomo)
* Tramtransporto en Padovo

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (itale)
* paĝaro "padova reto" (itale)