# 18-a de julio

|  |
| --- |
| **julio** |
| lu
 | ma
 | me
 | ĵa
 | ve
 | sa
 | di
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |  |  |
| aranĝo de 2026 tagoj
 |

La **18-a de julio** estas la 199-a tago de la jaro (la 200-a en superjaroj) laŭ la Gregoria kalendaro. 166 tagoj restas.

Je la 18-a de julio okazis, interalie:

## Eventoj

* -586: Reĝo de Babilonio Nebukadnecar la 2-a konkeris kaj detruis Jerusalemon
* -390: Romia Respubliko: malvenko de romianoj en batalo kontraŭ keltoj apud rivero Allia (alfluejo de Tibero)
* 64: Romia Imperio: Granda Incendio de Romo komenciĝis, post kiu Nerono komencis persekuti kristanojn
* 1195: Batalo de Alarcos: almohadaj fortoj venkis la kastilian armeon de Alfonso la 8-a devigante ĝin retiriĝi al Toledo
* 1216: Honorio la 3-a iĝis papo
* 1290: Reĝo Eduardo la 1-a subskribis dekreton pri ekziligo de ĉiuj judoj el Anglio - t.e. 16 000 personoj, laŭ hebrea kalendaro en la tago kiu memorfestas multe da judaj malfeliĉoj, kiel detruo de la Templo de Salomono aŭ de la Dua Templo
* 1323: Avignon: Tomaso de Akvino estis sanktuligita de papo Johano la 22-a
* 1325: Reganto de aztekoj Tenoĉ fondis Tenoĉtitlanon, ĉefurbon de la ŝtato
* 1362: Koło iĝis urbo laŭ Magdeburga juro - fondita de la pola reĝo Kazimiro la Granda
* 1410: Praga ĉefepiskopo interdiktis Jan Hus
* 1492: Aleksandro estas elektita grandduko de Litovio
* 1570: Malfermo de la Jezuita Kolegio en Vilno, la tria jezuita en Pola Respubliko, kiu transformiĝis al Vilna Universitato
* 1647: Ĉeĥio: sturmo al la Cheb-fortikaĵo fare de la imperia garnizono
* 1658: Leopoldo la 1-a iĝis imperiestro de la Sankta Romia Imperio
* 1672: Podolio: kadre de pola-turka milito venko de pola-kozaka armeo en batalo de Ładyżyn (apud Suda Bugo en Vinica provinco)
* 1792: Insurekcio de Kościuszko: pola armeo komandata de Tadeusz Kościuszko sukcese kontraŭstaris kvinoble pli grandan rusan armeon dum la Batalo de Dubienka
* 1808: Napoleonaj Militoj: batalo de Bailén (Andaluzio) komenciĝis - franca malvenko en la Milito de Hispana Sendependiĝo
* 1830: Oni voĉdonis unuan konstitucion de Urugvajo
* 1841: Petro la 2-a kroniĝis kiel lasta imperiestro de Brazilo
* 1850: Pollando: incendio de Krakovo detruis duonon de la urbo, estis detruitaj 160 brikdomoj kaj domoj kaj kelkaj preĝejoj
* 1863: Rusia ministro pri internaj aferoj Pjotr Valujev eldonis sekretan cirkuleron limigantan eldonadon de literaturo en la ukraina lingvo
* 1863: Usona Enlanda Milito: gvidita de kolonelo Robert Gould Shaw 54-a Masaĉuseca Regimento de Infanterio, unua formala afro-usona unuo de la unia armeo atakis Fortikaĵon Wagner (Suda Karolino)
* 1870: Unua Vatikana Koncilio: anonco de dogmo pri la papa neeraripovo kaj papa unuarangeco
* 1876: Montenegra-hercegovina armeo venkis turkojn en batalo de altebenaĵo Vučji Do
* 1881: En Brno komenciĝas konstruado de la teatro en Hradby, hodiaŭ Teatro Mahen, laŭ la arkitektura projektado de la viena oficejo de tre junaj arkitektoj Ferdinand Fellner kaj Hermann Helmer - inkluzive de la projektlaboro, la konstruado daŭris nur 18 monatojn
* 1891: En Prago ekfunkciis unua elektra tramo - la tiel nomata Elektra Fervojo de František Křižík
* 1898: Maria Skłodowska-Curie kaj Pierre Curie malkovris kemian elementon, kiun ili nomis polonio, honore al neekzistanta politike Pollando
* 1900: Notarie pola socio donacis al sia verkisto Henryk Sienkiewicz bienon en vilaĝo Oblęgorek (proksime al Kielce)
* 1915: Unua Mondmilito: Itala krozŝipo *Giuseppe Garibaldi* estis sinkigita de aŭstro-hungara submarŝipo *U-4* - 53 maristoj mortis
* 1925: Adolf Hitler publikigis la libron *Mein Kampf*
* 1926: Transilvanio: laŭ iniciato de hungara barono János Kemény en distrikto Mureș estis formita Verkista laborkomunumo Helikon
* 1931: Dua Pola Respubliko: malantaŭ Varsovia citadelo estis senrangigita kaj pafmortigita laboranto de Ĝenerala Stabo kaj soveta agento majoro Piotr Demkowski
* 1932: Turkio membriĝis al la Ligo de Nacioj; hungara polico arestis György Kilián, sekretarion de la Hungara Asocio de Komunistaj Junulaj Laboristoj, Esperanto-aktivulon
* 1936: Puĉo de la 17-a kaj la 18-a de julio: hispana armeo puĉas ankaŭ en Iberio kontraŭ la Dua Hispana Respubliko - 2-a tago de Hispana Enlanda Milito
* 1940: Dua Mondmilito: Prezidento en ekzilo Władysław Raczkiewicz demisiis Władysław Sikorski kiel ĉefministro kaj anstataŭis lin per August Zaleski pro ĥaoso dum retiriĝo de pola armeo el Francio - kolonelo Klimecki kun oficiroj intervenis, venontan tagon post mediacio de armea generalo Kazimierz Sosnkowski la prezidento retiris ambaŭ deciojn kaj la puĉo estis sekretigita; pola kaj brita registaroj interkonsentis pri politika kaj militista kunlaboro; litovoj transdonis ĉirkaŭ 720 polojn de internigejo en Kalvarija al sovetaj regopovoj; ĉeĥoslovaka ekzila registaro kreiĝis - ĉefministro Jan Šrámek, ministro pri eksterlandaj aferoj Jan Masaryk
* 1941: germana 46-a Kirasita Korpuso konkeris Jelnja, kaj 3-a Kirasita Grupo okupis Velikije Luki; Supera Komandejo Ruĝa Armeo ordonis kreon de la Fronto de Moĵajska Defend-Linio\*\* 1942: Varsovia geto: en Domo de Orfoj gvidata de Janusz Korczak estis prezentita spektaklo *Poŝto* de Rabindranath Tagore; testoflugo de la germana aviadilo Messerschmitt Me 262, unua jetmotora ĉasaviadilo, kiu partoprenos batalojn; registaro de Britio sciigis la sovetunian registaron pri provizora liverĉesigo de la milita provizaĵo per la norda vojo; Sovetunio: funkciigo de subakva dukto tra Ladoga ĝis Leningrado
* 1943: Operaco Reinhardt: Germanaj policoj pafekzekutis en Międzyrzec Podlaski 117 judojn kaj 3 polinojn, en Zgłobień (proksime al Rzeszów) 47 personojn, en Radom 35 loĝantojn de brikdomo, ktp.; nokte de la 17-a/18-a de julio Gestapo arestis en Nowogródek 120 polojn; Volinia genocido: ukrainaj naciistoj murdis pli ol 20 loĝantojn de la pola vilaĝo Tur (en la nuna Rivna provinco), kaj sieĝataj de la Ukraina Ribela Armeo ekde la 16-a de julio polaj soldatoj kune kun sinprotektantaj civiluloj en Huta Stepańska (proksime al nuna Kostopil) sukcesis trarompi la ĉirkaŭigon kaj atingi aliajn memdefendejojn - pli ol 300 personojn murdis banderanoj; Ruĝa Armeo enkondukis al la Batalo ĉe Kursko trupojn de la Stepa Fronto
* 1944: Ruĝa Armeo malarmigis en Arbaro Rudnicka (Distrikto Vilno) 1500 soldatojn de Pola Enlanda Armeo, kaj konkeris polan urbon Hajnówka; en Lublin-regiono komenciĝis Operaco Tempesto; usona aviadilaro tage bombatakis germanan armean spacon de Peenemünde; Dua Pola Korpuso de generalo Władysław Anders konkeris italan urbon Ankono kun ties strategie grava marhaveno - mortfalis 388 polaj soldatoj el Orientaj Limregionoj kune kun publicisto Adolf Maria Bocheński, 1636 vundiĝis kaj 126 perdiĝis; Orienta Fronto: trupoj de maldekstra alo de la 1-a Belorusa Fronto atakis en Kovel-regiono, apogataj de artilerio de la 1-a Pola Armeo en Sovetunio; en Galicio dekstra alo de la 1-a Ukraina Fronto ĉirkaŭis apud Brodi kelkajn germanajn diviziojn; britaj trupoj atakis apud Caen, usona 1-a Armeo konkeris Saint-Lô; Itala Fronto: usona 4-a Armea Korpuso komencis finan atakon al Livorno; Japanio: generalo Hideki Tojo demisiis el posteno de ĉefministro, deklarante ke la Japana Imperio konfrontas danĝeron, kiu ĝis nun al ĝi ankoraŭ ne minacis
* 1945: Ĉirkaŭ 2000 aliancaj bombaviadiloj atakis Tokion; sur Gvamo ekaktivis komandantaro de Strategiaj Aeraj Fortoj de Usona Armeo; NKVD arestis majoron Wincenty Chrząszczewski, komandanton de Areo Vilno de la Delegitaro de Armitaj fortoj (por Pollando); registaro de Bulgario agnoskis Provizoran Registaron de Nacia Unueco en Pollando
* 1946: En Przemyśl Sovetunio transdonis al poloj parton de la pola biblioteko de Lvova eldonejo Ossolineum kune kun la pentraĵo "Panoramo pri Racławice" — la kolektaĵoj estis transportitaj al Vroclavo
* 1947: Kuratora Teritorio Pacifikaj Insuloj iĝis kuratora teritorio de Usono; la reĝo de Britio Georgo la 6-a subskribis leĝon pri sendependeco de Brita Hindio; Kontraŭjudismo: al Hajfo alnavigis ŝipo "Exodus" kun savitaj de holokaŭsto judoj, al kiuj britoj rifuzis eliri al la tero
* 1951: En Varsovio komenciĝis proceso de germana militkrimulo Jürgen Stroop, aŭtoro de t.n. Raporto de Stroop; signifaj elpeloj el Budapeŝto finiĝis - deviga migrado de 13 000 "klasaj eksterteranoj" plejparte al Hortobágy (pusto). La reloĝiga dekreto estis eldonita la 17-an de junio.
* 1956: Ernő Gerő iĝis unua sekretario de la Hungara Socialista Laborista Partio anstataŭante Mátyás Rákosi, Mihály Farkas estis forpelita
* 1958: Hungara Kortumo trudis severan malliberecan punon al gvidantoj de laborista konsilio de la distrikto Borsod-Abaúj-Zemplén (Rudolf Földvári, Attila Nagy kaj aliaj)
* 1959: Osvaldo Dorticós Torrado iĝis prezidento de Kubo
* 1962: En Pollando 36 setlejoj ricevis urborajton
* 1966: La ĉefa premio de Filmfestivalo en Karlovy Vary estis donita al la filmo *Malvarmaj tagoj* de hungara reĝisoro András Kovács
* 1968: Santa Clara: usona firmao Intel fondiĝis - la ĉefa produktoro de procesoroj
* 1969: Radio-Televida Centro ekfunkciis en Varsovio, kiu ĝis nun estas sidejo de Telewizja Polska
* 1971: Pelé lastan fojon ekludis en la brazila nacia teamo de futbalo
* 1972: Egiptio ordonis al ĉirkaŭ 20 mil sovetaj armeaj konsilistoj forlasi la landon riproĉinte al Moskvo neliveron de promesitaj armiloj
* 1974: Vizito de sovetia ŝtatestro Leonid Breĵnev al Varsovio
* 1976: Rumana gimnastino Nadia Comăneci akiris maksimuman poentaron dum la 21-a Somera Olimpiko en Montrealo - unuafoje en la historio de Olimpiaj ludoj
* 1991: Prezidiumo de Jugoslavio decidis pri retirigo dum 3 monatoj federacian armeon el la teritorio de Slovenio
* 1994: Atenco kontraŭ la AMIA - Asociación Mutual Israelita Argentina en Bonaero: 85 personoj mortis kaj 300 vundiĝis
* 1995: Muzikalbumo de usona-meksika kantistino Selena *Dreaming of You* aperis - populariganta teĥanan muzikon, estis publikigita postmorte
* 1996: Tamilaj tigroj komencis atakon kontraŭ militistejo en Mullaitivu, nordorienta parto de Srilanko, kie dum kelkaj tagoj pereis ĉirkaŭ 1300 soldatoj, kio estis la plej granda malvenko de registara armeo dum la enlanda milito
* 2006: Itala polico liberigis 113 polojn laborantaj en sklavecaj kondiĉoj en trudlaborejo en Apulia, sude de la lando
* 2008: Reĝo Jigme Khesar Namgyel Wangchuck subskribis per ora inko unuan konstitucion de Butano, akceptitan la saman tagon de la parlamento; en Belgrado estis arestita Radovan Karadžić
* 2012: Siria enlanda milito: en Damasko ribelantoj atencis kontraŭ sidejo de nacia sekureco, kie pereis aŭ vundiĝis pluraj ĉefaj politikistoj kaj militistoj; Bulgario: en bombatenco sur aviadilejo en Burgaso pereis atencinto, bulgara ŝoforo kaj 5 israelaj turistoj, kiuj estis celo de la atenco, 32 personoj vundiĝis, en tio 11-jara knabino kaj 2 gravedaj virinoj
* 2013: Usona urbo Detrojto bankrotis
* 2016: Terorismo: Bavario: 17- jara afgano atakis per hakilo kaj tranĉilo pasaĝerojn de trajno sur itinero Treuchtlingen-Würzburg mortigante 4 personojn kaj vundante aliajn 4 (en tio 3 serioze) - pafmortigita de polico
* 2019: Terorismo: Japanio: en intencita incendio de *Kyoto Animation*, instituto pri animeo en Kioto, 36 personoj mortis (en tio en 3 malsanulejoj), kaj 33 vundiĝis (en tio la atencinto)
* 2020: Vandalismo: en Francio estis ekbruligita la gotikstila Katedralo de Nantes - baroka orgeno, kiu saviĝis de la franca revolucio, detruiĝis
* 2022: Invado de Rusio en Ukrainion: Donecka provinco estis dufoje pripafata per raketoj el la Nigra Maro; Nikopol estis pripafita per 60 rusiaj obusoj, kaj en Torecko pro pripafo pereis 6 civiluloj; Ukrainio konstatis, ke Rusio ŝajnas prepari novan landan ofensivon proksime al Slovjansko; prezidento de Ukrainio Volodimir Zelenskij demisiis ĝeneralan prokurorinon Irina Venediktova kaj plej superan funkciulon de la Sekurec-Servo de Ukrainio Ivan Bakanov — samtempe oni movis 651 aferojn pri ŝtatperfido kaj kunlaborismo koncerne la ambaŭ instancoj; Speciala pola medicina trajno alvenis vespere al Pollando kun 32 vunditaj ukrainaj soldatoj, kiujn oni lokis por kuracado en 11 malsanulejoj; al instrua centro de Pola Terarmeo alvenis unuaj 7 el 28 usonaj tankoj Abrams, uzotaj oriente de Vistulo por sekurigi kontraŭ Rusio la orientan ŝtatlimon; Kaja Kallas iĝis ĉefministrino de Estonio.

## Naskiĝoj

* 1501: Izabela el Aŭstrio, arkidukino de Aŭstrio, reĝino de Danio, Norvegio kaj Svedio (m. 1526)
* 1504: Heinrich Bullinger, svisa protestanta teologo kaj reformisto (m. 1575)
* 1552: Rudolfo la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio, reĝo de Ĉeĥio kaj Hungario, protektanto de sciencistoj, artistoj, alkemiistoj kaj kabalistoj (m. 1612)
* 1635: Robert Hooke, angla sciencisto, malkovrinto de la leĝo pri elasteco, de Granda Ruĝa Makulo sur Jupitero kaj de ĉeloj (m. 1703)
* 1659: Hyacinthe Rigaud, franca pentristo kaj portretisto (m. 1743)
* 1702: Maria Klementina Sobieska, pola princino, nepino de Johano la 3-a Sobieski (m. 1735)
* 1720: Gilbert White, angla naturalisto kaj ornitologo (m. 1793)
* 1781: József Benke, hungara aktoro, dramtradukisto, fakverkisto (m. 1855)
* 1779: Gottlob König, germana forsta pioniro (m. 1849)
* 1788: Heinrich Reinhold, germana pentristo kaj kuprogravuristo (m. 1825)
* 1797: Immanuel Hermann Fichte, germana filozofo (m. 1879)
* 1811: William Makepeace Thackeray, angla romanisto, ĵurnalisto kaj satiristo (m. 1863)
* 1831: Johann Martin Schleyer, germana katolika pastro, kreinto de volapuko (m. 1912)
* 1833: Károly Keleti, hungara ekonomikisto, statistikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio (m. 1892)
* 1834: Johann Ehrenfried Freund, germana kamparano, senatano kaj mecenato
* 1837: Vasil Levski, bulgara revoluciulo, nacia heroo, ekzekutita (m. 1873)
* 1842: Bartholomäus von Werner, germana mararmeisto kaj verkisto (m. 1924)
* 1849: Hugo Riemann, germana teoriisto, historiisto, pedagogo kaj leksikonisto pri muziko (m. 1919)
* 1851: Janka Luĉina, belorusa poeto verkinta beloruse, ruse kaj pole (m. 1897)
* 1853: Hendrik Lorentz, nederlanda Nobelpremiita fizikisto konata pri la klarigo de la efiko de Zeeman (m. 1928)
* 1862: Nikolaj Judeniĉ, rusa generalo de kontraŭbolŝevika Blanka movado (m. 1933)
* 1864: Ricarda Huch, germana verkistino, doktoriĝinta en la Universitato de Zuriko (m. 1947)
* 1872: Julius Fučík, ĉeĥa komponisto de dancmuziko (m. 1916)
* 1879: Karol Wojtyła, pola tajloro kaj oficiro (m. 1941)
* 1887: Vidkun Quisling, norvega politikisto, post Operaco Weserübung kunlaborinta kun Nazia Germanio (m. 1945)
* 1889: József Nyirő, rumania hungara verkisto kaj publicisto (m. 1953)
* 1891: Emil Julius Gumbel, germana matematikisto kaj politika publikigisto (m. 1966)
* 1900: Nathalie Sarraute, franclingva verkistino, kontribuinta al Nova Romano (m. 1999)
* 1901: Stanisław Mikołajczyk, pola politikisto, aktivulo de popola movado, ĉefministro de pola ekzila registaro, ministro pri agrikulturo, vicĉefministro (m. 1966)
* 1905: László Halka, hungara privatoficisto, kunlaborinto de "Hungara Heroldo", "Lingvo Internacia" kaj *Hungara Antologio*, sekretario de la Hungara Esperantista Societo Laborista (m. nekonata)
* 1906: Samuel Ichiye Hayakawa, usona lingvisto kaj politikisto (m. 1992)
* 1908: Paco Pilgrimulo, usona mistikulino, piediranta pac-aktivulino, plurfoje trapasanta Usonon kaj Kanadon (m. 1981)
* 1908: Ĥristo Gorov, bulgara komunisto, membro de la Internacia Asocio de Revoluciaj Esperantaj Verkistoj, publikiganta en "Sennaciulo", konata de la poemaro *Poemo de l'Plugisto*, prezidanto de Bulgara Esperanto-Asocio, komitatano de UEA, estrarano de Mondpaca Esperantista Movado, kunorganizanto de UK 1963 kaj UK 1978, eldonisto kaj tradukisto de la bulgara literaturo (m. 1999)
* 1909: Andreo Gromiko, sovetunia diplomato, ministro pri eksteraj aferoj, ekonomikisto, ambasadoro, prezidanto de la Supera Soveto de Sovetunio (m. 1989)
* 1910: Kurisu Kei, japana bohemisto, esperantisto, japaniginta *La danĝeran lingvon*, honora membro de UEA (m. 2009)
* 1912: Béla Balás, hungara laboratoria kuracisto (m. 1973)
* 1912: Zoltán Hegedűs, hungara poeto, verkisto, redaktoro (m. 1989)
* 1913: András Arató, hungara poeto kaj ĵurnalisto (m. 1945)
* 1914: Margit Szerémy Bródy, rumania hungara oftalmologo (m. 2002)
* 1914: Endre Vajda, hungara kritikisto, tradukisto (m. 1984)
* 1917: Fernanda Pivano, itala ĵurnalistino, verkistino, tradukistino kaj muzika kritikistino (m. 2009)
* 1918: Nelson Mandela, prezidento de la Sudafrika Respubliko, Nobelpremiita pri paco (m. 2013)
* 1920: Eugen Thurnher, aŭstra literaturhistoriisto (m. 2007)
* 1921: John Glenn, usona kosmonaŭto kaj politikisto (m. 2016)
* 1922: Georg Kreisler, aŭstra komponisto kaj kabaretisto (m. 2011)
* 1922: Albert Györkös Mányi, rumania hungara pentristo (m. 1993)
* 1922: Thomas Kuhn, usona filozofo pri scienco kaj historiisto de la moderna scienco (m. 1996)
* 1927: Kurt Masur, germana direktisto (m. 2015)
* 1928: Simon Vinkenoog, nederlanda verkisto (m. 2009)
* 1931: György Barkó, hungara aktoro (m. 2024)
* 1931: József Balogh, rumania hungara redaktoro, tradukisto (m. 2006)
* 1932: Jevgenij Jevtuŝenko, rusa filmreĝisoro, poeto kaj verkisto, kiu kiel la unua komencis kritiki Stalinon, aŭtoro de la poemo *Babij Jar* (n. 2017)
* 1932: Ákos Kertész, hungara verkisto (m. 2022)
* 1935: Ben, franca artisto (m. 2024)
* 1936: Magda Kásler Barabás, rumania hungara kantistino
* 1938: Jan Stanisław Skorupski, pola verkisto, eseisto kaj radi-televida redaktoro pri literaturo, gvidanto de ekologia kampanjo pri Danubo, esperantlingva poeto, aŭtoro de sonetoj en la pola kaj esperanto, enestanta en la Guinness-libro de rekordoj
* 1938: Paul Verhoeven, nederlanda reĝisoro, konata de *Spetters*, vivanta en Usono
* 1942: Zoltán Szőnyi, rumania hungara muzikinstruisto, pianisto, dirigento
* 1950: Sir Richard Branson, brita entreprenisto kaj bonfaremulo
* 1951: Elio Di Rupo, ĉefministro de Belgio, urbestro de Mons
* 1957: Sándor Bíró, rumania hungara ŝakisto, internacia ŝakmajstro
* 1957: Nikola Rašić, kroata esperantisto loĝanta en Roterdamo, kunlaboranto de Internacia Kultura Servo en Zagrebo, Konstanta Kongresa Sekretario en la Centra Oficejo de UEA, kontribuinta al reta Esperanto-gazeto "Libera Folio", al Zagreba metodo, kaj al la festlibro *En la mondon venis nova lingvo*, aŭtoro de *Rondo Familia*
* 1957: Valentin Melnikov, sovetia, rusia kemiisto, komputisto, esperantlingva poeto kaj tradukisto, aktivulo de la Rusia Esperantista Unio, kunredaktoro de *Moskvaro*, *Mondoj*, *Moskvaj sonoriloj*, redakciano de "La Ondo de Esperanto", "Ruslanda Esperantisto", "Moskva Gazeto", tradukisto de *Eŭgeno Onegin*, membro de la Akademio de Esperanto
* 1963: Martín Torrijos, prezidento de Panamo
* 1966: Mirosław Wróbel, pola sacerdoto kaj bibliisto, profesoro pri teologiaj sciencoj, tradukisto de *Aramea Biblio*
* 1976: Elsa Pataky, hispana aktorino
* 1980: Hirosue Ryōko, japana aktorino kaj popkantistino
* 1982: Prijanka Ĉopra, barata filmaktorino kaj modelino

## Mortoj

* 640: Arnulfo de Metz, franka episkopo, kavaliro, sanktulo, komencinto de la dinastio Karolidoj (n. ĉirkaŭ 582)
* 715: Muhammad bin Kasim, araba militisto de Umajidoj (n. 695)
* 1100: Gotfredo de Bouillon, princo de Loreno, unu el gvidantoj de la unua krucmilito, unua reĝo de la Jerusalema reĝlando (n. ĉirkaŭ 1058)
* 1194: Guy de Lusignan, franca kavaliro, reĝo de Jerusalemo, malvenkito en la Batalo apud Hattin (n. 1150)
* 1328: Engelberto la 2-a de Mark, germana grafo de la Graflando Mark
* 1365: Lorenzo Celsi, doĝo de Venecia Respubliko (n. ĉirkaŭ 1310)
* 1374: Francesco Petrarca, itala poeto ankaŭ latinlingva, tradukisto, reprezentanto de renesanco kaj humanismo (n. 1304)
* 1450: Francisko la 1-a, duko de Bretonio (n. 1414)
* 1566: Bartolomé de las Casas, hispana dominikano, kronikisto, defendanto de indianoj (n. ĉirkaŭ 1484)
* 1610: Michelangelo Merisi da Caravaggio, itala pentristo, reprezentanto de frua baroko (n. 1571)
* 1613: Ipacij Pacej, ukraina teologo kaj verkisto, ortodoksa episkopo, kuniniciatinto de Bresta religia unio, aŭtoro de polemikoj en la rusina kaj pola lingvoj (n. 1541)
* 1697: António Vieira, portugala jezuito, diplomato, verkisto, defendanto de indianoj en Brazilo (n. 1608)
* 1721: Antoine Watteau, franca pentristo, reprezentanto de rokoko (n. 1684)
* 1735: Johann Krieger, germana komponisto (n. 1651)
* 1748: Benjamin Hederich, germana instruisto kaj leksikografo (n. 1675)
* 1817: Jane Austen, angla verkistino (n. 1775)
* 1872: Benito Juárez, prezidento de Meksiko, la unua indiano kiel amerika ŝtatestro (n. 1806)
* 1890: Christian Heinrich Friedrich Peters, usona astronomo (n. 1813)
* 1894: Charles Marie René Leconte de Lisle, franca poeto de parnasa skolo, filozofo, tradukisto (n. 1818)
* 1898: Otto Ribbeck, germana klasika filologo (n. 1827)
* 1909: Carlos María de Borbón y Austria-Este, karlista pretendanto al hispana trono (n. 1848)
* 1914: Silvio Romero, brazila verkisto, folkloristo kaj profesoro apoginta Esperanton, ankaŭ dum Brazila Kongreso de Esperanto (n. 1851)
* 1915: Gyula Salacz, hungara politikisto, urbestro de Arad (n. 1832)
* 1919: Élise Deroche, franca aktorino kaj la unua diplomita aviadistino en la mondo (n. 1886)
* 1927: Bazilo Polenov, rusia, sovetia pentristo kaj pedagogo, lekciisto en Altlernejo de belartoj (n. 1844)
* 1931: Karl Georg Brandis, germana filologo, historiisto, pedagogo, bibliotekisto (n. 1855)
* 1938: Maria de Rumanio, reĝino de Rumanio, nepino de Viktoria (Britio), adeptino de Bahaa Kredo (n. 1875)
* 1939: Paul Schneider, germana pastoro kaj teologo, la unua evangelia kleriko-viktimo de germana naziismo (n. 1897)
* 1940: Gusztáv Kőrösmezei, hungara aktoro ligita kun Satu Mare (n. 1846)
* 1944: Adolf Maria Bocheński, pola verkisto (n. 1909)
* 1948: Ede Telcs, hungara skulptisto, medal-artisto (n. 1872)
* 1949: Vítězslav Novák, ĉeĥa komponisto, aŭtoro de simfonioj, operoj, kantatoj, reprezentanto de la ĉeĥa moderno, muzikpedagogo (n. 1870)
* 1958: Henri Farman, franca aviadisto kaj konstruisto (n. 1874)
* 1967: Humberto de Alencar Castello Branco, prezidento de Brazilo (n. 1900)
* 1969: Eva Vrchlická, ĉeĥa aktorino, verkistino kaj tradukistino (n. 1888)
* 1976: Lucie Mannheim, germana aktorino (n. 1899)
* 1982: Roman Jakobson, rusia, usona slavistikisto, kunkreinto de strukturismo (n. 1896)
* 1988: Nico, germana kantistino, modomanekeno kaj aktorino, konata kiel voĉistino de *The Velvet Underground* (n. 1938)
* 1991: Michał Falzmann, pola inspektoro de la Supera Ĉambro de Kontrolo, malkovrinto de skandalo, murdita kune kun aliaj ŝtataj oficistoj (n. 1953)
* 1992: Pierce Brodkorb, usona ornitologo kaj paleontologo, kies kolekto troviĝas en la Florida Muzeo de Natura Historio (n. 1908)
* 1993: Jean Negulesco, usona reĝisoro kaj scenaristo (n. 1900)
* 1997: Eugene M. Shoemaker, usona astronomo, kunfondinto de planedoscienco kaj kunmalkovrinto de la kometo Shoemaker-Levy 9 (n. 1928)
* 2000: Sáenz de Oíza, hispana arkitekto, reprezentanto de la moderna arĥitekturo (n. 1918)
* 2000: Lajos Jakab, rumania hungara operkantisto (n. 1929)
* 2008: Wojciech Skalmowski, pola orientalisto kaj slavisto, aŭtoro de 70 publikaĵoj pri irana lingvaro, literaturisto, eseisto, publicisto (n. 1933)
* 2009: Henry Allingham, brita mekanikisto, supercentjarulo (n. 1896)
* 2014: Dietmar Schönherr, aŭstra aktoro kaj moderatoro, kontribuinta al sociaj kaj kulturaj projektoj en Nikaragvo (n. 1926)
* 2016: Ossy Kolmann, aŭstra aktoro kaj kabaredisto (n. 1928)
* 2020: Lucio Urtubia, hispana masonisto kaj anarkiisto, kies domo iĝis sidejo de Louise Michel (n. 1931)
* 2022: Claes Oldenburg, sved-usona popartisto (n. 1929)

## Specialaj tagoj kaj festoj

* Internacia Tago de Nelson Mandela - establita de la Ĝenerala Asembleo de Unuiĝintaj Nacioj en 2009
* Urugvajo: Tago de la konstitucio

## Tagoj de semajno

La **18-a de julio** estas (laŭ gregoria kalendaro):

* Lundo en jaroj: 1583 1588 1594 1605 1611 1616 1622 1633 1639 1644 1650 1661 1667 1672 1678 1689 1695 1701 1707 1712 1718 1729 1735 1740 1746 1757 1763 1768 1774 1785 1791 1796 1803 1808 1814 1825 1831 1836 1842 1853 1859 1864 1870 1881 1887 1892 1898 1904 1910 1921 1927 1932 1938 1949 1955 1960 1966 1977 1983 1988 1994 2005 2011 2016 2022 2033 2039 2044 2050 2061 2067 2072 2078 2089 2095;
* Mardo en jaroj: 1589 1595 1600 1606 1617 1623 1628 1634 1645 1651 1656 1662 1673 1679 1684 1690 1702 1713 1719 1724 1730 1741 1747 1752 1758 1769 1775 1780 1786 1797 1809 1815 1820 1826 1837 1843 1848 1854 1865 1871 1876 1882 1893 1899 1905 1911 1916 1922 1933 1939 1944 1950 1961 1967 1972 1978 1989 1995 2000 2006 2017 2023 2028 2034 2045 2051 2056 2062 2073 2079 2084 2090;
* Merkredo en jaroj: 1584 1590 1601 1607 1612 1618 1629 1635 1640 1646 1657 1663 1668 1674 1685 1691 1696 1703 1708 1714 1725 1731 1736 1742 1753 1759 1764 1770 1781 1787 1792 1798 1804 1810 1821 1827 1832 1838 1849 1855 1860 1866 1877 1883 1888 1894 1900 1906 1917 1923 1928 1934 1945 1951 1956 1962 1973 1979 1984 1990 2001 2007 2012 2018 2029 2035 2040 2046 2057 2063 2068 2074 2085 2091 2096;
* Ĵaŭdo en jaroj: 1585 1591 1596 1602 1613 1619 1624 1630 1641 1647 1652 1658 1669 1675 1680 1686 1697 1709 1715 1720 1726 1737 1743 1748 1754 1765 1771 1776 1782 1793 1799 1805 1811 1816 1822 1833 1839 1844 1850 1861 1867 1872 1878 1889 1895 1901 1907 1912 1918 1929 1935 1940 1946 1957 1963 1968 1974 1985 1991 1996 2002 2013 2019 2024 2030 2041 2047 2052 2058 2069 2075 2080 2086 2097;

* Vendredo en jaroj: 1586 1597 1603 1608 1614 1625 1631 1636 1642 1653 1659 1664 1670 1681 1687 1692 1698 1704 1710 1721 1727 1732 1738 1749 1755 1760 1766 1777 1783 1788 1794 1800 1806 1817 1823 1828 1834 1845 1851 1856 1862 1873 1879 1884 1890 1902 1913 1919 1924 1930 1941 1947 1952 1958 1969 1975 1980 1986 1997 2003 2008 2014 2025 2031 2036 2042 2053 2059 2064 2070 2081 2087 2092 2098;
* Sabato en jaroj: 1587 1592 1598 1609 1615 1620 1626 1637 1643 1648 1654 1665 1671 1676 1682 1693 1699 1705 1711 1716 1722 1733 1739 1744 1750 1761 1767 1772 1778 1789 1795 1801 1807 1812 1818 1829 1835 1840 1846 1857 1863 1868 1874 1885 1891 1896 1903 1908 1914 1925 1931 1936 1942 1953 1959 1964 1970 1981 1987 1992 1998 2009 2015 2020 2026 2037 2043 2048 2054 2065 2071 2076 2082 2093 2099.
* Dimanĉo en jaroj: 1582 1593 1599 1604 1610 1621 1627 1632 1638 1649 1655 1660 1666 1677 1683 1688 1694 1700 1706 1717 1723 1728 1734 1745 1751 1756 1762 1773 1779 1784 1790 1802 1813 1819 1824 1830 1841 1847 1852 1858 1869 1875 1880 1886 1897 1909 1915 1920 1926 1937 1943 1948 1954 1965 1971 1976 1982 1993 1999 2004 2010 2021 2027 2032 2038 2049 2055 2060 2066 2077 2083 2088 2094;