# Margaret Thatcher

| **Margaret Thatcher** |
| --- |
| **Ĉefministro de Britio** |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Margaret Thatcher**  |
| **Naskonomo** | Margaret Hilda Roberts |
| **Naskiĝo** | 13-an de oktobro 1925 (1925-10-13) en Grantham
 |
| **Morto** | 8-an de aprilo 2013 (2013-04-08) (87-jaraĝa) en The Ritz London, Civito de Vestminstro
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | apopleksio  vd |
| **Tombo** | Royal Hospital Chelsea (en)    vd |
| **Religio** | Metodismo • Anglikanismo vd |
| **Etno** | White British • Angloj vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) (1925–1927) Unuiĝinta Reĝlando   vd |
| **Alma mater** | Somerville College - ĥemio (1943–1947) Kesteven and Grantham Girls' School (en)    City Law School (en)    vd |
| **Partio** | Konservativa Partio   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | Alfred Roberts (en)   vd |
| **Patrino** | Beatrice Ethel Stephenson (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Denis Thatcher (mul)  (1951–2003)  vd |
| **Infanoj** | Mark Thatcher, Carol Thatcher (en)   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | ĥemiisto (1947–nekonata valoro) ŝtatreprezentanto  politikisto  research scientist (en)   pledadvokato  aŭtobiografo  komerca estro   vd |
| **Laborkampo** | politiko kaj ĥemio  vd |
| **Aktiva en** | Londono vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | Chancellor of the College of William & Mary (en)  (1993–2000) ano de Ĉambro de Lordoj (1992–2013) ano de la 50-a parlamento de Britio (1987–1992) President-in-Office of the European Council (en)  (1986–1986) ano de la 49-a parlamento de Britio (1983–1987) President-in-Office of the European Council (en)  (1981–1981) First Lord of the Treasury (en)  (1979–1990) Britia ĉefministro (1979–1990) Minister for the Civil Service (en)  (1979–1990) ano de la 48-a parlamento de Britio (1979–1983) Opoziciestro de Britio (1975–1979) Leader of the Conservative Party (en)  (1975–1990) ano de la 47-a parlamento de Britio (1974–1979) Shadow Secretary of State for Environment, Food and Rural Affairs (en)  (1974–1975) ano de la 46-a parlamento de Britio (1974–1974) Secretary of State for Education (en)  (1970–1974) konsiliano de la Privata Konsilio de Britio (1970–2013) ano de la 45-a parlamento de Britio (1970–1974) Shadow Secretary of State for Education (en)  (1967–1970) member of the 44th Parliament of the United Kingdom (en)  (1966–1970) member of the 43rd Parliament of the United Kingdom (en)  (1964–1966) Parliamentary Secretary to the Minister for Pensions (en)  (1961–1964) member of the 42nd Parliament of the United Kingdom (en)  (1959–1964) president of the Oxford University Conservative Association (en)  (1946–1947)  vd |

 |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (2008)  honorary doctor of the University of Łódź (en)
* (2002)  Clare Boothe Luce Award (en)
* (17-a de novembro 1999)  Ordeno de la Blanka Leono
* (27-a de oktobro 1998)  Ronald Reagan Freedom Award (en)
* (16-a de septembro 1998)  honorary citizen of Zagreb (en)
* (15-a de septembro 1998)  Grand Order of King Dmitar Zvonimir (en)
* (22-a de aprilo 1995)  Ordeno de la Ĝartero
* (1995)  Ordeno de la Juvela Krono, Unua Klaso
* (7-a de marto 1991)  Prezidenta medalo de libereco Premiata de George H. W. Bush
* (7-a de decembro 1990)  Brita Merit-Ordeno
* (1987)  Persono de la Jaro de la Financial Times
* (1983)  Membro de la Reĝa Societo
* (24-a de oktobro 1979)  Fellow of the Royal Institute of Chemistry (en)
* Grand Order of King Petar Krešimir IV (en)
* Royal Order of Francis I (en)
* Respektinda Ordeno de Sankta Johano
* ordeno Vytautas la Granda
* unuaklasa ordeno de amikeco
* honorary citizen of Gdańsk (en)
* honorary doctor of the Bar-Ilan University (en)
* Granda kruco de la ordeno de Vytautas la Granda
* honorary doctor of the Hofstra University (en)
* Order of Good Hope (en)

vd |

 |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Reĝa Societo de Londono (1983–2013) Privata Konsilio de Britio (1970–2013) Carlton Club (en)  (honora membro)  Pilgrims Society (en)    vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
| Ĉefministro de Britio  |
| **Dum** | 1979–1990
 |
| **Antaŭulo** | James Callaghan
 |
| **Sekvanto** | John Major
 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Margaret Hilda THATCHER** ([ ˈθæt͡ʃə(ɹ)], fraŭline **ROBERTS**; naskiĝis la 13-an de oktobro 1925 en Grantham, mortis la 8-an de aprilo 2013 en Londono) estis brita politikistino. Ŝi estis la unua ina gvidanto de la brita Konservativa Partio kaj la unua ina ĉefministro de Britio. Ŝi konatiĝis kiel "la Fera Damo" (angle: *The Iron Lady*) kaj estis ĉefministro de 1979 ĝis 1990.

Filino de butikisto, unue ĥemiisto en Somerville College (Universitato de Oksfordo) kaj poste advokato, eniris la Parlamenton de Britio en 1959. Ŝi estas la sola ino gvidinta la Konservisma Partio, de 1975 ĝis 1990, kaj ankaŭ la sola ina Ĉefministro de Britio, de majo 1979 ĝis novembro 1990. Alveninta ĉe la povo en lando malstabila, Thatcher restarigis ekonomion per serio da radikalaj reformoj. Plenumante la plej longan senĉesan mandaton de Ĉefministro en Britio de la eko de la 19-a jarcento, ŝi iĝis "per sia personeco tiom kiom per siaj realigoj, la plej fama britia politika gvidanto depost Winston Churchill".

Margaret Thatcher kaj Prezidento de Usono Ronald Reagan en Blanka Domo (1988)
Margaret Thatcher kun sia edzo Denis Thatcher (1984)
Ligita al konvinkoj kristanaj metodistaj, konservismaj kaj liberalaj, referencante al britia suvereneco, protektado de siaj administratoj kaj rajtoprincipoj, ŝi kondukas eksterlandan politikon markitan per kontraŭado al Sovetunio, favorado al NATO, Falklanda milito en 1982 aŭ favorado de Eŭropo liberala sine de eŭropa ekonomia komunumo. Ŝia ekonomia politiko, forte influita de la ideoj devenaj el ekonomia liberalismo, estas markita per multopaj privatigoj, malpliigo de imposta premo, rego de inflacio kaj publika malprofito, malfortigo de sindikatoj, kaj falo de senlaboreco tamen prezentantaj certan nombron da sociale negativaj konsekvencoj. La tuto de ŝiaj politikoj, kaj notinde ŝia liberala ekonomia politiko, restas konata sub la nomo "taĉerismo".

La entombiga ceremonio de Margaret Thatcher
Tatcher estas kaj unu el la plej admirataj britaj politikaj figuroj kaj unu el la plej malamataj. La kromnomo "Fera damo", kiun la sovetunia gazeto La Ruĝa stelo, organo de la sovetunia armeo, solendonis al ŝi en januaro 1976 cele fingromontri ŝian kontraŭkomunismemon, simbolas ŝian firmecon kontraŭ la malsatstrikuloj de provizora IRA en 1981 aŭ kontraŭ la strikantaj ministoj en 1984-85. Ŝi restas alligita al la "konservisma revolucio" de la jaroj 1980. Fakte, la influo de ŝia regado en Britio ofte estas taksita "revolucio" el vidpunkto politika, ideologia kaj ekonomia.

Preter la konservismuloj, ŝi influis parton el la laborpartianoj, notinde al Tony Blair.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* *Monato*, internacia magazino sendependa, numero 2013/05, paĝo 5: Forpasis la (in)fera sinjorino verkita de Paul Gubbins.

Malvarma milito

| Ĉefaj eventoj (1945–1961)
 | Ĉefaj eventoj (1962–1991)
 | Specifaj artikoloj
 | Ĉefaj partoprenintoj
 | Pliaj gravaj personoj
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |