# CIA

| CIA
 |
| --- |
| Central Intelligence Agency |
|  |
|  |
|  |
| **buroo de ekstera spionado sendependa agentejo de Usona registaro (1981–)**  |
| Komenco
 | 18-a de septembro 1947 vd |
| Antaŭe
 | Ofico de Strategiaj Servoj • Central Intelligence Group • Strategic Services Unit vd |
| Geografia situo
 | 38° 57′ 8″ N, 77° 8′ 40″ U (mapo)38.952222222222-77.144444444444 |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo
 | Langley
 |
| Adreso
 | 1000 Colonial Farm Rd, McLean, VA 221011000 Colonial Farm Rd, McLean, VA 22101 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| CIA (Virginio)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapCIA
 |
| **Agareo** |
ŝtata sekureco • kontraŭspionado • spionado • reĝimŝanĝo • Koloraj revolucioj • Usono kaj ŝtata terorismo • atenco • kontraŭterorismo • sekreta operaco

 |
| **Moto** | The Work of a Nation. The Center of Intelligence |
| **Fondinto*j | Dwight D. Eisenhower • William J. Donovan • Allen W. Dulles • Harry S. Truman vd |
| Estro
 | Gina Haspel (ekde 21-a de majo 2018)
 |
| **Filioj** | Directorate of Operations (mul)  Operations Support Branch (en)  Directorate of Science and Technology (en)  Central Intelligence Agency Office of Inspector General (en)   vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | Organizational structure of the Central Intelligence Agency (en)   vd |

 |
| **Posedatoj** | Crypto AG (nekonata valoro–2018)  vd |
|

| [Montri]  Premioj |
| --- |
|  | * (1985)  Doublespeak Award (en) , kialo de la premio Psychological Operations in Guerrilla Warfare (en)

vd |

 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

 La centra oficejo de CIA en Langley, Virginio.
**CIA** [si aj ej], angle Central Intelligence Agency (proksimume "**Centra Informkolekta Agentejo**" aŭ **Centra Informokapta Agentejo**) estas ŝtata sekreta servo de Usono. La centra oficejo estas en Langley, Virginio.

Ĝi zorgas provizi kaj analizi informojn pri alilandaj estraroj, firmaoj kaj individuoj kaj raportas tiajn informojn al la usona registaro. Oni nomas ĝin familiare *the Company* ("Kompanio"), ĉar hispanlingve *Cía.* estas mallongigo de samsignifa *Compañía*.

La *CIA World Factbook* estas informfonto senkopirajta kiu ebligas riĉigi la geografiajn paĝojn de Vikipedio.

La bataloj de CIA kontraŭ KGB dum Malvarma milito inspiris multajn spionromanojn kaj spionfilmojn.

## Estroj

| Estro
 | Ofica periodo
 | Sub prezidento(j)
 |
| --- | --- | --- |
| *La posteno ("Director of Central Intelligence") antaŭekzistis la fondon de CIA mem en 1947* |
|  | RADM Sidney Souers, USN
 | 23-a de januaro 1946 – 10-a de junio 1946
 | Harry S. Truman
 |
|  | LTG Hoyt S. Vandenberg, USA
 | June 10, 1946 – May 1, 1947
 |
|  | RADM Roscoe H. Hillenkoetter, USN
 | May 1, 1947 – October 7, 1950
 |
|  | GEN Walter B. Smith, USA
 | October 7, 1950 – February 9, 1953
 | Harry S. Truman Dwight D. Eisenhower
 |
|  | Allen W. Dulles
 | February 26, 1953 – November 29, 1961
 | Dwight D. Eisenhower John F. Kennedy
 |
|  | John A. McCone
 | November 29, 1961 – April 28, 1965
 | John F. Kennedy Lyndon B. Johnson
 |
|  | VADM William F. Raborn, USN\*
 | April 28, 1965 – June 30, 1966
 | Lyndon B. Johnson
 |
|  | Richard M. Helms
 | June 30, 1966 – February 2, 1973
 | Lyndon B. Johnson Richard M. Nixon
 |
|  | James R. Schlesinger
 | February 2, 1973 – July 2, 1973
 | Richard M. Nixon
 |
|  | William E. Colby
 | September 4, 1973 – January 30, 1976
 | Richard M. Nixon Gerald R. Ford
 |
|  | George H. W. Bush
 | January 30, 1976 – January 20, 1977
 | Gerald R. Ford
 |
|  | ADM Stansfield M. Turner, USN
 | March 9, 1977 – January 20, 1981
 | Jimmy Carter
 |
|  | William J. Casey
 | January 28, 1981 – January 29, 1987
 | Ronald Reagan
 |
|  | William H. Webster
 | May 26, 1987 – August 31, 1991
 | Ronald Reagan George H.W. Bush
 |
|  | Robert M. Gates
 | November 6, 1991 – January 20, 1993
 | George H.W. Bush Bill Clinton
 |
|  | R. James Woolsey
 | February 5, 1993 – January 10, 1995
 | Bill Clinton
 |
|  | John M. Deutch
 | May 10, 1995 – December 15, 1996
 |
|  | George J. Tenet
 | 11-a de julio 1997 – 11-a de julio 2004
 | Bill Clinton George W. Bush
 |
|  | Porter J. Goss
 | 24-a de septembro 2004 – 21-a de aprilo 2005
 | George W. Bush
 |
| *La posteno "Director of Central Intelligence" alinomiĝis "Director of the Central Intelligence Agency" kaj kreiĝis aparta posteno "Director of National Intelligence".* |

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo de CIA *(angle)*
* La retejo de Killing Hope, kiu evidentigas la entrudojn de CIA:
* Priskribo de ekzempla krimo de CIA:

*
*
*
*
* La CIA havas nepublikan muzeon pri la historio de spionoj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Konspiro-teorioj pri la 11-a de septembro 2001
* Konspira teorio
* Bluebird
* Federal Bureau of Investigation
* Luis Posada Carriles
* Philip Agee
* William Blum

Malvarma milito[Montri]

| Ĉefaj eventoj (1945–1961)
 | Ĉefaj eventoj (1962–1991)
 | Specifaj artikoloj
 | Ĉefaj partoprenintoj
 | Pliaj gravaj personoj
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |