# Sorĉistino

| Sorĉistino
 |
| --- |
|  |
| **okupo**  |
| **sorĉisto** |
| Informoj
 |
| Eble sama
 | sorĉisto
 |
|  |

**Sorĉistino** kaj **sorĉisto** estas aplikanto de sorĉarto, ofte kunligata kun paganaj kredoj, disvastigitaj antaŭ la alveno de kristanismo. Nuntempe oni kutimas tiel nomi sekvantojn de novpaganismo kaj viko.

Ŝamanino en La-Pazo (Bolivio)La kontraŭsorĉa kristana eklezio kreis konfuzon inter sorĉarto kaj satanismo, ĉar ambaŭ estis nekristanaj kaj disvastigis la ideon, ke sorĉist(in)oj estas nur malbonaj magiistoj. Tiu vidpunkto multe influis la nuntempan popolan kredon, laŭ kiu sorĉist(in)oj estas plejofte malbonuloj. Dum la epoko de sorĉistinpersekutoj la nomo *sorĉistino* estis uzata por virinoj, kiuj malproksimiĝis de la kristana religio. Neniu mem volonte nomis sin tiel.

## Etimologio

De la greka *stryx*, latina *striges* devenas la mezepoka *stria*, *strega* en la itala. La franca vorto *sorcière* devenas de *source*, fonto, misformo de *sourcier* kaj miksita kun *sort*, sorto kaj tiuj, kiuj ĵetas ilin. La germana vorto estas *Hexe*, kiu devenas de la greka *aix*, kaprino, referenco de paŝta mondo. *Bruja*, en la hispana lingvo devenas de la ibera *bruixa*, kaj de la galega *bruxa*. La angla vorto *witch* havas pli disputitan devenon, sed povus deveni de la radiko *wik* kaj kelta kaj ĝermana. La rusa vorto *ведьма* devenas de arkaikiĝinta verbo *ведать* - scii.

## Psikologia signifo

Laŭ la analiza psikologio, en la tradicio de Carl Gustav Jung, sorĉistinoj en revoj, legendoj kaj mitoj indikas la malbonan aspekton de la patrina arketipo, do de la detruanta, forglutanta patrino.

Nuntempe historiisto Norman Cohn evidentigis sociajn konstatojn en la fantazmoj elvokitaj en la sorĉisto-ĉasadoj, kaj pli ĝenerale demonigado de marĝenaj homoj (kristanoj en la Romia imperio, herzuloj, lepruloj, "malsuperaj" rasoj, samseksemuloj, ktp), kaj la procezo per kiu tiuj fantazmoj povas iĝi ricevitaj de tuta socio kiel "evidentaj nediskutablaj realaĵon".

## Aŭtentaj personoj

* La "infansorĉistino" Agatha Gatter
* La sorĉistinoj de Salem. Salem estas fama pro la sorĉestinprocesoj kiuj okazis tie en la jaro 1692. Tial la urbo nomiĝas ankaŭ *sorĉistinurbo* en Usono.
* Elisabeth von Doberschütz, naskita *von Strantz*, edzino de la iama urba armilestro de Neustettin Melchior von Doberschütz, ŝi estis senkapigita kaj bruligita antaŭ la pordegoj de Stettin (Szczecin) la 17-an de decembro 1591.
* Sidonie von Borcke (1548-1620) el la monaĥinejo Marienfließ estis senkapigita kaj bruligita antaŭ la muelejpordego la 28-an de septembro 1620.
* "Tempel Anneke", Anna Roleffes, estis unu el la lastaj en Braunschweig kondamnitaj kaj tie la 30-an de decembro 1663 mortigitaj *sorĉistinoj*.
* Hester Jonas, la "Meurer", estis kaptita en 1635, torturita ĉe la sorĉistinseĝo kaj senkapigita kaj bruligita 64-jara antaŭ la ventmuelejo de Neuss. La tuta protokolo de la proceso ĉiam ekzistas en Neuss.
* Anna Göldi, lasta – en junio 1782 – en Eŭropo mortigita sorĉistino.
* Anna Truels, bruligita en la 18-a jarcento sur la nordfrisa insulo Nordstrand.
* Maria Holl, (1549 - 1627) La "sorĉistino de Nördlingen" malcedis kiel unu el la unuaj virinoj ĉiujn torturojn dum la sorĉistinproceso kontraŭ ŝi en 1593/1594. Per ŝia forto ŝi liberigis la urbon Nördlingen de la sorĉistinofebro. Ŝia konstanteco enkondukis dubojn je la ĝusteco de sorĉistinprocesoj kaj fine ŝanĝis la pensmaniero de la popolo kaj de la estroj.

## Sorĉistinoj en literaturo

* La Sorĉistino el Kastilio de Izrael Lejzerowicz
* La malgranda sorĉistino de Otfried Preußler
* La Leono, la Sorĉistino, kaj la Ŝranko el la serio La Kronikoj de Narnia
* Harry Potter de J. K. Rowling

## Sorĉistinoj en kino

* Akelarre de Pablo Agüero

## Vidu ankaŭ

* Haloveno
* Circo
* Magio
* Reĝo Arturo
* Valpurga nokto
* Anton Praetorius
* Brulŝtiparo
* Sorĉaferoj
* Ĉasado de la sorĉistinoj
* Sorĉistinoj de Zugarramurdi
* Pesilo por sorĉistinoj

## Eksteraj ligiloj

* teksto de Marjorie Boulton pri sorĉistino-ĉasado Arkivigite je 2012-11-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Literaturlisto pri la temo "sorĉestinesplorado" germane
* Pri la historio de sorĉistinpersekutoj germane
* Superrigardo de sorĉistin- kaj sorĉistprocesoj (Aŭstrio) germane
* grava libro pri la temo (france)
* sorĉisto-ĉasado kaj sociaj konstantoj far grava historiisto Norman COHN (france) Arkivigite je 2006-11-14 per la retarkivo Wayback Machine
* Sondosiero de la radio Deutschlandfunk (daŭro: 41:19 Minuten): *Sorĉistinesplorado* Arkivigite je 2008-12-01 per la retarkivo Wayback Machine