Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Boeing B-17 Flying Fortress

| Boeing B-17 Flying Fortress
 |
| --- |
|  |
| Tipo: | Bombaviadilo
 |
| Fabrikanto: | Boeing
 |
| Unua flugo: | 28-an de julio 1935 |
| Enkonduko: | 29-an de aprilo 1938 |
| Produktperiodo: | 1936-1945
 |
| Produktokvanto: | 12,731
 |
|  |

Boeing B-17F
B-17 ĉe atako en Eŭropo
La **Boeing B-17 Flying Fortress** (Fluganta fortreso) estis bombaviadilo de Usono dum la Dua Mondmilito. La B-17 estas la plej konata bombaviadilo de la Usona aerarmeo en la Dua Mondmilito. Ĝi estas konata pro tio, ke ĝi eĉ spite al gravaj damaĝoj povis hejmenflugi.

## Historio

La prototipo (*modelo 299*) flugis unuafoje la 28-an de julio 1935 kaj kraŝis pro eraro de la piloto. Laŭ modifoj por la armeo, la prototipo *Y1 B-17* flugis en januaro de 1937. La unua serie produktita aviadilo estis liverita por la usona aerarmeo la 20-an de oktobro 1939 (*B-17B*). Ĝi havis la motoron de kvar *Wright R-1820-51* (stelmotoro) kun ĉevalpovo de 1.000. Oni produktis pluajn 38 maŝinojn.

En 1940 ekflugis *B-17C* (1200 ĈP), en 1941 *B-17E* (atingopovo 5300 km sen ŝarĝo), en 1942 *B-17F* (atingopovo de 7.110 km sen ŝarĝo, nova naza parto; kapacito de 4,7 tunoj da bomboj), en 1943 *B-17G*. La Boeing produktis entute 12.731 B-17-aviadilojn.

## Gravaj bombardoj per tiu tipo

* 24-a de julio - 30-a de julio 1943: bombardado de Hamburg, kun 741 aviadiloj
* 17-a de aŭgusto 1943: atako je Messerschmitt-produktejo en Regensburg sowie die globlagroindustrio en Schweinfurt, kun 376 aviadiloj
* 20-a de februaro 1944: Big Week - 1.800 bomb- kaj ĉasaviadiloj startis por detrui la germanajn aviadilajn produktejojn
* 14-a de februaro 1945: Bombardado de Prago

## Specifaĵo

|  |
| --- |
| **Boeing B-17G** |
| Mezuro
 | Datenoj
 |
| Longo    | 22,80 m
 |
| Alto    | 5,85 m
 |
| Enverguro    | 31,63 m
 |
| Flugila surfaco    | 141,90 m²
 |
| Malplena maso    | 14.855 kg
 |
| Starta maso (maks)    | 29.700 kg
 |
| Motoro
 | 4 \* Wright R-1820-97 Cyclone naŭcilindraj stelmotoroj po 1.200 ĈP ĉe 2300 U/min
 |
| Maksimuma rapido    | 485 km/h
 |
| Flugrapido    | 296 km/h
 |
| Maksimuma atingopovo    | 6.034 km sen bomboj
 |
| Atingopovo    | 2897 km kun normala ŝarĝo, 1.760 km kun maksimuma ŝarĝo
 |
| Maksimuma flugalto    | 11.920 m
 |
| Skipo    | 6-10
 |
| Armiloj    | 13 \* Browning maŝinfusiloj (12,7 mm), maksimume 5.800 kg da bomboj (norma ŝarĝo = 2.724 kg)
 |

## Notoj

## Vidu ankaŭ

* Boeing
* Boeing B-29 Superfortress
# Andrychów

|  |
| --- |
| **Andrychów** |
|  |  |
| Flago
 | Blazono
 |
|  |
| **urbo** |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Isny im Allgäu • Tukums • Khoni • Izjum • Landgraaf • Storozhynets • Priverno • Břeclav vd |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Andrychów (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |
| MapoMapo
 |
| **Genitivo de la nomo** | Andrychowa
 |
| **Provinco** | Malgrandopolio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Wadowice
 |
| **Komunumo** | Komunumo Andrychów
 |
| **Speco de komunumo** | Urbo-kampa
 |
| **Fondita en** | Limo inter la 13-a jarcento kaj la 14-a jarcento
 |
| **Urborajtoj** | 1767
 |
| **Koordinatoj** | 49° 52′ N, 19° 20′ O (mapo)49.86666666666719.333333333333 |
| **Alto super la marnivelo** | 333 m |
| **Areo** | 10,28 km² |
| **Loĝantaro** | 22257 (en 2006)
 |
| **Loĝdenso** | 2 132,5 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 34-120
 |
| **Telefona antaŭkodo** | (+48) 33
 |
| **Aŭtokodo** | KWA
 |
| **TERYT** | 2121618014
 |
| **Estro** | Jan Pietras
 |
| **Titolo de estro** | Urbestro
 |
| **Adreso de estraro** | Rynek 15
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 34-120
 |
| **Ĝemelaj urboj** | (Germanio) Isny (Nederlando) Landgraaf |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Andrychów** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Andrychów en distrikto Wadowice.

## Partneraj urboj

* Isny im Allgäu, Germanio
* Landgraaf, Nederlando
* Břeclav, Ĉeĥio
* Priverno, Italio
* Tukums, Latvio

## Eksteraj ligiloj

* Cifereca Arkivo de Loka Tradicio – Andrychów Arkivigite je 2019-12-26 per la retarkivo Wayback Machine
* Paĝo de urba oficejo

*
*
*
# Będzin

|  |
| --- |
| **Będzin** |
| germane: **Bendzin, Bendsburg** |
|  |  |
| Flago
 | Blazono
 |
| Devizo: Civitas Regi Bendzinensis
 |
|  |
| **urba komunumo** |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Tatabánya • Iĵevsk vd |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Będzin (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |
| MapoMapo
 |
| **Genitivo de la nomo** | Będzina
 |
| **Provinco** | Silezia provinco
 |
| **Distrikto** | Distrikto Będzin
 |
| **Komunumo** | Będzin
 |
| **Speco de komunumo** | Urba
 |
| **Urba komunumo** | Jes
 |
| **Aglomeraĵo** | 3487000 (Katowice)
 |
| **Fondita en** | 9-a jarcento
 |
| **Urborajtoj** | 1358
 |
| **Koordinatoj** | 50° 20′ N, 19° 7′ O (mapo)50.33333333333319.116666666667 |
| **Alto super la marnivelo** | 260 ĝis 382 m
 |
| **Areo** | 37,08 km² |
| **Loĝantaro** | 55695 (en 2021)
 |
| **Loĝdenso** | 1 490 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 42-500
 |
| **Telefona antaŭkodo** | (+48) 32
 |
| **Aŭtokodo** | SBE
 |
| **TERYT** | 2243301011
 |
| **Estro** | Radosław Baran
 |
| **Titolo de estro** | Prezidanto
 |
| **Adreso de estraro** | ul. 11 Listopada 20
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 42-500
 |
| **Ĝemelaj urboj** | (Hungario) Tatabánya (Rusio) Iĵevsk (Litovio) Kaišiadorys |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Będzin** (jen pole, germane *Bendzin*) estas urbo en la administra silezia provinco de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo kaj estas la administra centro de la ankaŭ samnoma distrikto Będzin. Fine de 2021 en la urbo vivis 55 695 loĝantoj.

## Partneraj urboj

* Tatabánya, Hungario
* Iĵevsk, Rusio
* Kaišiadorys, Litovio

## Esperanto

Fine de januaro 2014 venis de Czeladź dum sia turneo tra Pollando la Esperanto-ekspozicio, kiu unue estis oktobre 2012 en Varsovio en la Pola Senato kaj estis organizita okaze de la **125-jara Jubileo de Esperanto** fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE**-PL**) kun financa helpo de **Mecenato de Esperanto** Etsuo Miyoshi. Post la Senato la ekspozicio estis en Malborko, Nowy Staw, Tczew, Gdynia, Pelplin, Wołów, Złotoryja, Vroclavo, Sosnowiec kaj Czeladź. La prezidanto de EDE**-PL** Jerzy Antoni Walaszek kun EDE-klubanoj de Sosnowiec prizorgis en Będzin la E-ekspozicion en la loka distriktejo. La ekspozicio estis ĝis fino de februaro 2014, poste ĝi veturis al Lębork (Pomerio) kion prizorgis Eduardo Kozyra kaj la Lenborka distriktestro.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (pole)

la katolika kirko sankta triunuo
ruino de la mezepoka kastelo
# Brzeszcze

|  |
| --- |
| **Brzeszcze** |
|  |
| Blazono
 |
|  |
| **urbo** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Brzeszcze (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |
| **Genitivo de la nomo** | Brzeszcz
 |
| **Provinco** | Malgrandopolio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Oświęcim
 |
| **Komunumo** | Komunumo Brzeszcze
 |
| **Speco de komunumo** | Urbo-kampa
 |
| **Fondita en** | 15-a jarcento
 |
| **Urborajtoj** | 1962
 |
| **Koordinatoj** | 50° 0′ N, 19° 9′ O (mapo)5019.15 |
| **Areo** | 19,17 km² |
| **Loĝantaro** | 11921 (en 2005)
 |
| **Loĝdenso** | 621,8 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 32-620
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 32
 |
| **Aŭtokodo** | KOS
 |
| **TERYT** | 2121513024
 |
| **Estro** | Teresa Jankowska
 |
| **Titolo de estro** | Urbestro
 |
| **Adreso de estraro** | ul. Kościelna 4
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 32-620
 |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Brzeszcze** estas urbo en Malgrandopolio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Brzeszcze en distrikto Oświęcim.

## Partneraj urboj

* Londa, Italio

## Bibliografio

* Wojciech Janusz (redaktoro): *Szkice z przeszłości Brzeszcz, Jawiszowic, Przecieszyna, Skidzinia, Wilczkowic i Zasola* (Skizoj el la pasinteco de Brzeszcze, Jawiszowice, Przecieszyn, Skidzin, Wilczkowice kaj Zasole). Brzeszcze 2004, ISBN 83-921561-0-2.
* Edward Hołoń, *W cieniu Auschwitz* (Ombre de Aŭŝvico), libro priskribanta la urbon antaŭ la dua mondmilito kaj agadon de loka rezisto-movado
# Chełmno

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ĉi tiu artikolo **ne** rilatas al ekstermejo Chełmno.
 |

|  |
| --- |
| **Chełmno** |
| germane: **Culm an der Weichsel** |
|  |  |
| Flago
 | Blazono
 |
|  |
| **urba komunumo • Hansa urbo** |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Hannoversch Münden • Wejherowo vd |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Chełmno (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |
| MapoMapo
 |
| **Provinco** | Kujavio-Pomerio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Chełmno
 |
| **Komunumo** | Komunumo Chełmno
 |
| **Speco de komunumo** | Urba
 |
| **Urba komunumo** | Jes
 |
| **Urborajtoj** | 1233 (plinovigita en 1251)
 |
| **Koordinatoj** | 53° 22′ N, 18° 25′ O (mapo)53.36583333333318.422777777778 |
| **Alto super la marnivelo** | 75 m |
| **Areo** | 13,56 km² |
| **Loĝantaro** | 20428 (en 2006)
 |
| **Loĝdenso** | 1 506 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 86-200
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 56
 |
| **Aŭtokodo** | CCH
 |
| **TERYT** | 6040604011
 |
| **Estro** | Mariusz Arkadiusz Kędzierski
 |
| **Titolo de estro** | Urbestro
 |
| **Adreso de estraro** | ul. Dworcowa 1
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 86-200
 |
| **Ĝemelaj urboj** | (Germanio) Hann. Münden |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Chełmno** [ĤEŬMno] (aŭ **Chełmno nad Wisłą** [ĤEŬMno nad VISŭa], ĝis 1920 germane Culm an der Weichsel [KULM an dea VAJksl], 1940-45 *Kulm*) estas urbo en Kujavio-Pomerio en Pollando.

La urbo situas sude de Vistulo je proksimume 30 km nordoriente de Bydgoszcz. Chełmno estas sidejo de la samnoma distrikto Chełmno (*powiat chełmiński*) kaj havas 20 600 loĝantojn. En la Mezepoko la urbo apartenis al la Hansa Ligo. Ĝis 1920 la urbo apartenis al Prusio kaj al la Germana Regno, de tiam al Pollando.

la urbodomo
La Hansa Ligo ĉirkaŭ la jaro 1400 - ﻿ nederlanda zono
 - ﻿ vestfalia zono
 - ﻿ saksia zono
 - ﻿ vendia zono
 - ﻿ brandenburgia zono
 - ﻿ pomeria zono
 - ﻿ prusia zono
 - ﻿ livonia zono
 - ﻿ svedia zono

## Personoj naskiĝintaj en la urbo

* Hermann Löns, germana verkisto kaj ĵurnalisto

## Partneraj urboj

* Hannoversch Münden, Germanio

## Literaturo

* Marian Biskup, *Dzieje Chełmna i jego regionu. Zarys monograficzny* (Historio de Chełmno kaj ties regiono. Monografio), Toruń 1968 [1]
* Horand Henatsch (eld.): *Kulm an der Weichsel. Stadt und Land im Wechsel der Geschichte 1232-1982*. Bremervörde, 1982.
* Mansfeld Bogusław, *Zespół zabytkowy Chełmna*, (Antikvaĵoj de Chełmno), Varsovio 1983 [2]
* Kwiatkowska Eugenia, *Chełmno współczesne na tle jego przeszłości*, (Nuntempa Chełmno surfone de ĝia historio), Toruń 1984 [3]
* Kałdowski Jerzy, *Ratusz w Chełmnie*, (Urbodomo en Chełmno), Toruń 1984 [4]
* Chrzanowski Tadeusz, Kornecki Marian, *Chełmno*, Vroclavo 1991 [5]

## Eksteraj ligiloj

* oficiala paĝo
# Czeladź

|  |
| --- |
| **Czeladź** |
|  |
| Blazono
 |
|  |
| **urba komunumo** |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Auby • Zhydachiv • Viesīte • Várpalota vd |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Czeladź (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |
| MapoMapo
 |
| **Genitivo de la nomo** | Czeladzi
 |
| **Provinco** | Silezio (provinco de Pollando)
 |
| **Distrikto** | Distrikto Będzin
 |
| **Komunumo** | Czeladź
 |
| **Speco de komunumo** | Urba
 |
| **Urba komunumo** | Jes
 |
| **Aglomeraĵo** | 3487000 (Katowice)
 |
| **Fondita en** | Proksimume 1257
 |
| **Urborajtoj** | Ekde antaŭ 1300
 |
| **Koordinatoj** | 50° 20′ N, 19° 5′ O (mapo)50.33333333333319.083333333333 |
| **Areo** | 16,57 km² |
| **Loĝantaro** | 34402 (en 2004)
 |
| **Loĝdenso** | 2 076,2 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 41-250
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 32
 |
| **Aŭtokodo** | SBE
 |
| **TERYT** | 2243301021
 |
| **Estro** | Zbigniew Szaleniec
 |
| **Titolo de estro** | Komisaro
 |
| **Adreso de estraro** | ul. Katowicka 45
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 41-250
 |
| **Ĝemelaj urboj** | (Francio) Auby (Ukrainio) Żydaczów (Latvio) Viesite |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Czeladź** estas urbo en Silezio (provinco de Pollando) en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Czeladź en distrikto Będzin.

## Partneraj urboj

* Várpalota, Hungario

## Esperanto

En la urbo loĝas fama Esperanto-eldonisto, la posedanto de la **E-eldonejo "Hejme"** kaj la eks-redaktoro de Pola Esperantisto Kazimierz Leja.

Fine de decembro 2013 venis de Sosnowiec dum sia turneo tra Pollando la Senata Esperanto-ekspozicio (), kiu unue estis oktobre 2012 en Varsovio en la Pola Senato kaj estis organizita okaze de la **125-jara Jubileo de Esperanto** fare de Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto (EDE-Pollando) kun financa helpo de **Mecenato de Esperanto** Etsuo Miyoshi. Post la Senato la ekspozicio estis en Malborko, Nowy Staw, Tczew, Gdynia, Pelplin, Wołów, Złotoryja kaj Vroclavo. Al Sosnowiec la ekspozicion invitis la loka Klubo de EDE-Pollando kun la prezidanto de EDE-Pollando Jerzy Antoni Walaszek, li ankaŭ kun lokaj esperantistoj de Czeladź prizorgis la ekspozicion en la loka **Minista Muzeo "Saturno"** kiu estis ĝis fino de januaro 2014. Poste ĝi veturos al alia urbo Będzin ankaŭ en Supra Silezio.

La situo de la urbo en la Silezia aglomeraĵo
La tombejo en Czeladź dum la Festotago de Ĉiuj Sanktuloj
## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala paĝo de la komunuma aŭtonomio de Czeladź
* Plano de Urbo Czeladź Arkivigite je 2013-02-17 per la retarkivo Wayback Machine
# Nowy Tomyśl

|  |
| --- |
| **Nowy Tomyśl** |
|  |
| Blazono
 |
|  |
| **urbo** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Nowy Tomyśl (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |
| MapoMapo
 |
| **Genitivo de la nomo** | Nowego Tomyśla
 |
| **Provinco** | Grandpollando
 |
| **Distrikto** | Distrikto Nowotomyski
 |
| **Komunumo** | Komunumo Nowy Tomyśl
 |
| **Speco de komunumo** | Urbo-kampa
 |
| **Fondita en** | Proksimume 1780
 |
| **Urborajtoj** | 8-a de aprilo 1786
 |
| **Koordinatoj** | 52° 19′ N, 16° 8′ O (mapo)52.31666666666716.133333333333 |
| **Alto super la marnivelo** | 70 m |
| **Areo** | 5,2 km² |
| **Loĝantaro** | 15670 (en 2004)
 |
| **Loĝdenso** | 3 005,2 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 64-300, 64-301
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 61
 |
| **Aŭtokodo** | PNT
 |
| **TERYT** | 4303915044
 |
| **Estro** | Henryk Helwing
 |
| **Titolo de estro** | Urbestro
 |
| **Adreso de estraro** | ul. Poznańska 33
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 64-300
 |
| **Ĝemelaj urboj** | Biesenthal (Germanio) Goch (Germanio) |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Nowy Tomyśl** estas urbo en Grandpollando en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Nowy Tomyśl en distrikto Nowotomyski.

## Internacia kunlaboro

* Biesenthal, Germanio
* Goch, Germanio
* Sulęcin, Pollando
* Dębno, Pollando

## Bibliografio

* Bogusław Polak: *Dzieje Nowego Tomyśla* (Historio de Nowy Tomyśl), UMiG Nowy Tomyśl, Nowy Tomyśl 1998, ISBN 83-907840-1-7.
* Arno Kraft: *...und dazwischen Neutomischel, Eigenverlag Arno Kraft*, Berlin 1998, ISBN 3-00-002419-0.
* Hermann Tietz: *Joseph Jacob Flatau genannt Flatau von Hopfenfeld, Biographische Skizze*, Berlin 1868.

## Eksteraj ligiloj

* Cifereca Arkivo de Loka Tradicio – Nowy Tomyśl Arkivigite je 2013-03-14 per la retarkivo Wayback Machine
# Oświęcim

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri urbo en Pollando. Por samnoma distrikto rigardu la paĝon Distrikto Oświęcim. Por proksima koncentrejo aktiva dum Dua Mondomilito legu la artikolon Aŭŝvico (koncentreja komplekso).* |

|  |
| --- |
| Oświęcim
 |
| germane: *Auschwitz*, jide: *אָשפּיצין* *Oshpitsin*, ĉeĥe: *Osvětim*, nekonata lingvokodo: *Aušvica*, ruse: *Освенцим* |
| urbo
 |
|  Kastelo en Oświęcim |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Flago |   Blazono |

 |
| **Oficiala nomo:** Oświęcim
 |
|  |
| Ŝtato
 |  Pollando |
| Provinco
 | Malgrandpollanda Provinco |
| Distrikto
 | Distrikto Oświęcimski |
| Komunumo
 | Komunumo Oświęcim *(urbo tipo)* |
|  |
| Konata loko
 | Auschwitz-Birkenau *koncentrejo* |
| Riveroj
 | Vistulo, Soła |
|  |
| Situo
 | Oświęcim
 |
|  - alteco
 | 230 m s. m.
 |
|  - koordinatoj
 | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Areo
 | 30,3 km² (3 030 ha)
 |
|  |
| Loĝantaro
 | 40 520 (*2008*) |
| Denseco
 | 1 337,29 loĝ./km² |
|  |
| Fondo
 | 12-a jarcento
 |
| Urbestro
 | Janusz Andrzej Marszałek
 |
|  |
| Horzono
 | MET (UTC+1)
 |
|  - somera tempo
 | MET (UTC+2)
 |
| Poŝtkodo
 | 32-600, 32-601, 32-602, 32-603, 32-606, 32-610
 |
| Telefona antaŭkodo
 | +48 033
 |
| Aŭtokodoj
 | KOS
 |
| TERYT
 | 2121513011
 |
|  |
| Adreso de ofico
 | ul. Zaborska 2 32-600 Oświęcim
 |
| Retpoŝto al ofico
 | um@um.oswiecim.pl
 |
| Telefono de ofico
 | 33 842-27-66
 |
|  |
|  Situo enkadre de Pollando

Situo enkadre de Pollando |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Oświęcim
 |
| **Retpaĝo:**  www.um.oswiecim.pl
 |
|  |

**Oświęcim** ([ɔˈɕfʲjɛ̃ɲt͡ɕĩm]; esperantigi: *Osviecimo*) estas urbo en la Pollando en provinco Malgrandopolio (*Małopolskie*) ĉe rivero Soła. Ĝi apartenas al komunumo Oświęcim en distrikto Oświęcimski. Ĝi havas ĉirkaŭ 41.000 loĝantojn, areon de 30,2 km² kaj situas 254 m super marnivelo. Ĝi situas ĉirkaŭ 50 km okcidente de Krakovo.

En la mezepoko ĝi estis ĉefurbo de la duklando Aŭŝvico, unu el la sileziaj princlandoj.

La nomo de la urbo fifamiĝis pro la apuda koncentreja komplekso Aŭŝvico, nomita de germanaj nazioj laŭ la germana nomo de la urbo, *Auschwitz*. La tereno de tiu eksa koncentrejo nun servas kiel memoriga muzeo kaj apartenas al la Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.

Ĉefa enirejo en la nazian koncentrejon; nun muzeo

## Muzeo

Ŝtata Muzeo Auschwitz-Birkenau en Oświęcim (pole: *Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu*) estas muzeo kreita en 1947 fare de estintaj malliberuloj de la koncentrejo Aŭŝvico cele de konservo "por ĉiam" de postrestaĵoj de la estinta nazia koncentrejo kaj ekstermejo Auschwitz-Birkenau. Ĉefa kreinto kaj direktoro estis Kazimierz Smoleń, estinta malliberulo, diplomito de Katolika Universitato de Lublin.

## Ĝemelecoj

La urbo havas ĝemelecon kun

* Kerpen (Germanio)
* Ballan-Miré (Francio)
* Sambir (Ukrainio)
* Areco, Italio
* Breisach (Rejno), Germanio

## Konataj urbanoj

* Antoni Józef Śmieszek, egiptologo kaj afrikisto
* Beata Szydło, eks-ĉefministrino de Pollando (2015-2017)
* Łukasz Górnicki, poeto
* Aaron Miller, rabeno

## Eksteraj ligiloj

* Interreta paĝo de Urba Oficejo Oświęcim Arkivigite je 2007-07-14 per la retarkivo Wayback Machine
# Piekary Śląskie

|  |
| --- |
| **Piekary Śląskie** |
| germane: **Deutsch Piekar** |
|  |  |
| Flago
 | Blazono
 |
|  |
| **eksterdistrikta urbo en Pollando • urbo • turisma celloko** |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Kroměříž vd |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Piekary Śląskie (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| MapoMapo
 |
| **Genitivo de la nomo** | Piekar Śląskich
 |
| **Provinco** | Silezia provinco
 |
| **Distrikto-rajta** | Jes
 |
| **Distrikto** | eksterdistrikta urbo
 |
| **Urba komunumo** | Jes
 |
| **Aglomeraĵo** | 3487000 (Górnośląski Okręg Przemysłowy (GOP))
 |
| **Urborajtoj** | 1939
 |
| **Koordinatoj** | 50° 23′ N, 18° 57′ O (mapo)50.38333333333318.95 |
| **Alto super la marnivelo** | 261 m |
| **Areo** | 40 km² |
| **Loĝantaro** | 59675 (en 2006)
 |
| **Loĝdenso** | 1 493 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 41-940 do 41-949
 |
| **Telefona antaŭkodo** | (+48) 32
 |
| **Aŭtokodo** | SPI
 |
| **Estro** | Stanisław Korfanty
 |
| **Titolo de estro** | Prezidanto de urbo
 |
| **Adreso de estraro** | ul. Bytomska 84
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 41 940
 |
| **Ĝemelaj urboj** | (Ĉeĥio) Kroměříž |
| **Komunuma retejo** |
 |
|  |

**Piekary Śląskie** - jen pole, germane *Deutsch Piekar* - estas urbo en Silezia provinco en Pollando. Ĝi estas eksterdistrikta urbo.

## Bibliografio

* *Piekary Śląskie – Informator o walorach krajoznawczych i kulturowych* (Piekary Śląskie - Informilo pri landkonigaj kaj kulturaj valoroj), Herbert Gawlik, Wydawca: Zakład Poligraficzno-Wydawniczy „Plik”, Piekary Śląskie 1999
* *Piekary Śląskie i okolice – przewodnik historyczno-krajoznawczy* (Piekary Śląskie kaj ĉirkaŭaĵoj - histori-landkoniga gvidlibro), Dariusz Gacek, Dariusz Pietrucha, Miejskie Centrum Informacji i Turystyki w Piekarach Śląskich, Piekary Śląskie 2007
* *Sanktuaria w Polsce – Piekary Śląskie* (Sanktejoj en Pollando - Piekary Śląskie), Konrad Kazimierz Czapliński, Wydawnictwo Videograf II, Katowice 2001

## Eksteraj ligiloj

* oficiala retejo
# Ryn

|  |
| --- |
| **Ryn** |
|  |
| Blazono
 |
|  |
| **urbeto** |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Amt Neuhaus • Scoreni • Jurbarkas vd |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Ryn (Pollando)DMS

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| **Genitivo de la nomo** | Rynu
 |
| **Provinco** | Varmio-Mazurio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Giżycki
 |
| **Komunumo** | Komunumo Ryn
 |
| **Speco de komunumo** | Urbo-kampa
 |
| **Urborajtoj** | 1723
 |
| **Koordinatoj** | 53° 56′ N, 21° 33′ O (mapo)53.93777777777821.548055555556 |
| **Areo** | 4,09 km² |
| **Loĝantaro** | 3062 (en 2004)
 |
| **Loĝdenso** | 748,7 loĝ./km² |
| **Poŝtkodo** | 11-520
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 87
 |
| **TERYT** | 6283706084
 |
| **Estro** | Józef Karpiński
 |
| **Titolo de estro** | Urbestro
 |
| **Adreso de estraro** | pl. Świerczewskiego 2
 |
| **Poŝtkodo de estraro** | 11-520
 |
|  |

**Ryn** estas urbo en Varmio-Mazurio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Ryn en distrikto Giżycki.

## Historio

Unuafoje Tacito menciis praprusojn kaj galindojn. Tute ekstermitaj de alveninta ordeno de germanaj kavaliroj.

## Internacia kunlaboro

* Jurbarkas, Litovio
* Amt Neuhaus, Germanio

 Arkivigite je 2018-07-08 per la retarkivo Wayback Machine