# 1960-aj jaroj

|  |  |
| --- | --- |
| **Jarmiloj:** | 2-a jarmilo
 |
| **Jarcentoj:** | 19-a jarcento - **20-a jarcento** - 21-a jarcento
 |
| **Jardekoj:** | 1930-aj 1940-aj 1950-aj - **1960-aj** - 1970-aj 1980-aj 1990-aj
 |
| **Jaroj:** | 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969
 |

De supre maldekstre, malsupre: usonaj soldatoj dum la Vjetnama milito; The Beatles brita rok'n'rolla grupo ankaŭ influis la muzikon en Usono; Prezidanto de Usono John F. Kennedy okaze de sia murda atenco en 1963; la usona civilrajta aktivulo Martin Luther King Jr. faras la faman paroladon *I Have a Dream* antaŭ 250 000 manifestaciantoj en 1963, en kiu li postulis rasa egaleco kaj la fino de diskriminacio; Milionoj ĉeestas la festivalo Woodstock de 1969. kiu estas konsiderata la plej elstara el la rokfestivaloj okazigitaj en la sesdekaj kaj kiel forma socia evento de tuta generacio en la okcidenta mondo ĝenerale kaj Usono aparte; la okcidenta Muro ĉe malnova urbo de Jerusalemo ĉe la fino de la Sestaga Milito. Ĉina reganto Mao Zedong lanĉas la Ĉinan reformprogramon de la Granda Salto Antaŭen, kiu tute malsukcesas kaj kondukas al katastrofaj rezultoj kaj amasa malsato, en kiu 20 ĝis 30 milionoj da homoj mortis antaŭ 1961; La 20-an de julio 1969 okazis la unua alteriĝo sur la luno, en kiu la unua persono en la homa historio marŝis sur la luna grundo.

|  |  |
| --- | --- |
| **Jarmiloj:** | 2-a jarmilo
 |
| **Jarcentoj:** | 19-a jarcento - **20-a jarcento** - 21-a jarcento
 |
| **Jardekoj:** | 1930-aj 1940-aj 1950-aj - **1960-aj** - 1970-aj 1980-aj 1990-aj
 |
| **Jaroj:** | 1960 1961 1962 1963 1964 1965 1966 1967 1968 1969
 |

## Eventoj

* Kultura Revolucio okazis en Ĉinio kun politika kaj ekonomia ĥaoso.
* Berlina Muro estis konstruita en 1961.
* Vjetnama milito komenciĝis.
* John F. Kennedy kaj Martin Luther King mortis.
* La nacia flago de Kanado kun folio de acero estis adoptita la 15-an de februaro de 1965.
* Inkubo, la unusola filmo tute en Esperanto, estas farita en 1965.
* Televida serio Star Trek unue montrita.
* Komenco de GLAT-movado en Usono, seksa revolucio
* La Trankvila revolucio komenciĝis en Kebekio.
* Studenta movado de 1960-aj jaroj en Germanio

## Inventaĵoj kaj malkovraĵoj

* Rokmuziko estas disvolvata. The Beatles pasis Elvis Presley iĝante la plej populara muzikgrupo tutmonde.
* Sovetio lanĉis unuajn viron kaj virinon al ĉirkaŭtera orbito.
* Usonaj astronaŭtoj veturigis spacoŝipojn al la Luno. (Vidu Projekto Apollo.)
* ARPANET starigita, kiu poste evoluis al la moderna Interreto.

## Gravaj personoj

* Leonid Breĵnev
* Charles de Gaulle
* Jurij Gagarin
* imperiestro Hirohito de Japanio
* John F. Kennedy
* Mao Zedong
* Marilyn Monroe
* Pelé
* Elvis Presley

Malvarma milito[Montri]

| Ĉefaj eventoj (1945–1961)
 | Ĉefaj eventoj (1962–1991)
 | Specifaj artikoloj
 | Ĉefaj partoprenintoj
 | Pliaj gravaj personoj
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |