# 1940-aj jaroj

|  |  |
| --- | --- |
| **Jarmiloj:** | 2-a jarmilo
 |
| **Jarcentoj:** | 19-a jarcento - **20-a jarcento** - 21-a jarcento
 |
| **Jardekoj:** | 1910-aj 1920-aj 1930-aj - **1940-aj** - 1950-aj 1960-aj 1970-aj
 |
| **Jaroj:** | 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949
 |

fotokolekto de la 1940-aj jaroj

## Eventoj

* Dua Mondmilito:
	+ Genocido de eŭropaj judoj (Holokaŭsto) kaj ciganoj (Porajmos)
	+ Nazia Germanio malvenkis en la Batalo de Britio, 1940. Germanio poste invadis Danion, Norvegion, Benelukson, Francion, kaj Sovetion inter 1940-1941.
	+ Usono eniras la Duan Mondmiliton post atako kontraŭ Pearl Harbor en 1941.
	+ Germanio kaj Japanio malvenkis ĉe Stalingrado, El Alamein, kaj Midvejo en 1942 kaj 1943.
	+ T-Tago (6-a de junio 1944)
	+ Germanio kapitulacis la 5-an de majo 1945.
	+ Usona atombombatako ĉe Hiroŝimo kaj Nagasako. Japanio kapitulacis la 15-an de aŭgusto 1945.
	+ Dua Mondmilito oficiale finis 2-an de septembro 1945
* Unuiĝintaj Nacioj fondiĝis 1945
* Sendependiĝo de antaŭaj kolonioj: Barato kaj Pakistano en 1947, Israelo en 1948, kaj Indonezio en 1949. Irlando establis respublikon en 1948.
* Blokado de Berlino establiĝis.
* NATO fondiĝis en 1949.
* Ĉina Revolucio finas kun venko de la komunistoj en 1949. La Naciisma Partio fuĝis al Tajvano.
* Sovetio testis ties unuan atombombon, komenciĝis la Malvarma Milito.

## Inventaĵoj kaj malkovraĵoj

* Transistoro
* Atombombo
* Supersona flugado

## Gravaj personoj

### Mondaj estroj

* Prezidento İsmet İnönü (Turkio)
* Ĉefministro Winston Churchill (Unuiĝinta Reĝlando)
* Ĉefministro Clement Attlee (Unuiĝinta Reĝlando)
* Prezidento Franklin D. Roosevelt (Usono)
* Prezidento Harry S. Truman (Usono)
* Ĝenerala Sekretario Josif Stalin (Sovetio)
* Guberniestro Luis Muñoz Marín (Puerto-Riko)
* Ĉefministro Getúlio Vargas (Brazilo)
* Ĉefministro Juan Perón (Argentino)
* Ĉefministro William Lyon Mackenzie King (Kanado)
* Ĉanceliero Adolf Hitler (Germanio)
* Ĉefministro Benito Mussolini (Italio)
* Ĉefministro Pandit Jawaharlal Nehru (Barato)
* Generalo Aung San (Birmo)
* Guberniestro Muhammad Ali Jinnah (Pakistano)

Malvarma milito

| Ĉefaj eventoj (1945–1961)
 | Ĉefaj eventoj (1962–1991)
 | Specifaj artikoloj
 | Ĉefaj partoprenintoj
 | Pliaj gravaj personoj
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |