Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Royal Opera House

| Royal Opera House |
| --- |
| Operejo |
|  |
|

|   Estas |
| --- |
| operejo, teatrejo, centro de teatraj artoj [+] |

 |
|

---

 |
| Lando | Britio |
| Situo | Londono |
|  - koordinatoj | 51° 30′ 47″ N, 0° 7′ 22″ U (mapo)51.513055555556-0.12277777777777 |
|

---

 |
| Arkitekto | Edward Middleton Barry |
|

---

 |
| Estiĝo | 1732 |
| Konsekro | 15-a de majo 1858 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Royal Opera House (Vestminstro)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Royal Opera House (Centra Londono)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Royal Opera House |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Royal Opera House Covent Garden** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

La **Reĝa operejo** (angle *The Royal Opera House* estas operejo situanta en la kvartalo *Covent Garden* de Londono estas la plej signifa operejo de Britio. Ĝi estas la sidejo de la *Royal Opera* ("reĝa opero") kaj de *Royal Ballet* ("reĝa baleto").

## Historio

*Paul Hamlyn Hall* de la reĝa operejo
La unua teatra konstruaĵo en la nuna loko, la siatempa *Theatre Royal* estis konceptita de la arkitekto *Edward Shepherd*. Ĝi malfermiĝis la 7-an de decembro 1732 per la verko *"The way of the world"* de la aŭtoro *William Congreve*. Kvankam ekde la jaro 1735 ankaŭ prezentiĝis operoj, ekzemple de Georg Friedrich Händel, la domo tamen precipe restis teatrejo.

Post detruo de la konstruaĵo dum la jaro 1808 tuj komenciĝis la rekonstruo. Jaron poste, la 18-an de septembro 1809, la domo remalfermiĝis per la dramo *Macbeth* de William Shakespeare. Dum la sekvaj jaroj krom teatraĵoj ankaŭ prezentiĝis multaj operoj kaj baletoj. Dum la jaro 1846 la dirigento *Michael Costa* venis al la *Theatre Royal* kaj kun li preskaŭ sia tuta opereja ensemblo. La interno de la teatrejo laŭ planoj de *Benedetto Albano* komplete rearanĝiĝis. Fine la domo estis nomata "reĝa itala operejo" kaj remalfermita per la opero *"Semiramis"* de Gioacchino Rossini.

La 5-an de marto 1856 la konstruaĵo per fajro denove komplete detruiĝis. La rekonstruo ĉi-foje prokrastiĝis pro financaj problemoj. Tamen la 15-an de majo 1858 ĉio pretis kaj okazis refoja malfermiĝo.

Dum la jaro 1892 la domo oficiale ekhavis la nomon **Royal Opera House**. La repertuaro konstante ampleksiĝis. Krom la opera sezono la konstruaĵo restis fermita aŭ uziĝis por aliaj celoj kiel prezentoj de kinejaj filmoj aŭ kabaredoj. Dum la Unua Mondmilito la konstruaĵo estis deponejo. Dum la Dua Mondmilito tie okazis dancadoj.

Post la fino de la Dua Mondmilito, *David Webster* iĝis ĝenerala direktoro de la operejo kaj oni krome ofertis la domon kiel hejman prezentejon al la baleto "Sadler's Wells" sub gvido de *Ninette de Valois*. La remalfermiĝo okazis la 20-an de februaro 1946 per prezento de la baleto La dormanta belulino.

Inter la jaroj 1996 kaj 2000 la konstruaĵo restaŭriĝis kaj ampleksiĝis. Dum tiu tempo ne okazis operaj aŭ baletaj prezentoj.

## Vidu ankaŭ

* Kinpremioj BAFTA

## Eksteraj ligiloj

* retejo de la operejo (en la angla) Arkivigite je 2014-03-08 per la retarkivo Wayback Machine
* The Royal Ballet (paĝoj anglaj) Arkivigite je 2004-04-22 per la retarkivo Wayback Machine
* The Royal Opera (paĝoj same anglaj)
# Ŝtata Operejo Unter den Linden

| Ŝtata Operejo Unter den Linden
 |
| --- |
|  |
| **operejo**  |
| Bazaj datoj
 |
| Arkitekto
 | Georg Wenzeslaus von Knobeldorff vd |
| Malfermo
 | 1742
 |
| Lando
 | Germanio   vd |
| Situo
 | Berlin-Mitte
 |
| Situanta sur
 | Unter den Linden |
| Poŝtkodo
 | 10117
 |
| Situo
 |
| **Geografia situo** | 52° 31′ 0″ N, 13° 23′ 41″ O (mapo)52.51666666666713.394722222222 [+] |
|

|  |
| --- |
| Ŝtata Operejo Unter den Linden (Berlino)DEC |
| Situo de Ŝtata Operejo Unter den Linden |

 |
|
Ŝtata Operejo Unter den Linden
 |
| Retejo
 |
 |
|  |

Ŝtata Operejo *Unter den Linden*,nordokcidenta flanko, en 2009)
**Ŝtata Opero Unter den Linden** aŭ **Ŝtata Operejo Unter den Linden** (germane *Staatsoper Unter den Linden*) estas la plej grava operejo de Berlino. Ĝi staras en la historia urbocentro ĉe la bulvardo Unter den Linden. La domo estis ero de la *Forum Fridericianum* kaj estis konstruata kiel *Reĝa Krotega Operejo* ekde 1741 ĝis 1743 laŭ planoj de arĥitekto Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff laŭ stilo de la klasikismo. La konstruaĵo estis la unua libere kaj unuope staranta operdomo de Germanujo kaj siatempe la plej granda en Eŭropo. La Ŝtata Opero formas kun la Germana Opero, la Komika Opero, la Ŝtata Baleto kaj scenejo-servo la *Fondaĵon Opero en Berlino*.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala hejmpaĝo de la Ŝtata Opero Unter den Linden je Berlino
* Fotoj de la subĉiela operprezentado de Mavra kaj de la artfajraĵo de la Ŝtata Opero Unter den Linden 2002
* Oficiala Hejmpaĝo Ĉambroĥoro de la Ŝtata Opero Arkivigite je 2013-11-03 per la retarkivo Wayback Machine
* Schiller-Theater Berlin Detala fona informo pri la konstrua kaj teatra historio kun fotogalerio Arkivigite je 2013-11-02 per la retarkivo Wayback Machine –
# Viena Ŝtata Operejo

| Viena Ŝtata Operejo
 |
| --- |
| Wiener Staatsoper |
|  |
| **operejo**  |
| Bazaj datoj
 |
| Konstrustilo
 | Novrenesanco vd |
| Arkitekto
 | August Sicard von Sicardsburg • Eduard van der Nüll vd |
| Estiĝo
 | 25-a de majo 1869
 |
| Malfermo
 | 25-a de majo 1869
 |
| Lando
 | Aŭstrio   vd |
| Situo
 | Innere Stadt
 |
| Adreso
 | Opernring 2 |
| Situo
 |
| **Geografia situo** | 48° 12′ 12″ N, 16° 22′ 9″ O (mapo)48.20333333333316.369166666667 |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Geografia lokigo sur la mapo : VienoOSM

|  |  |
| --- | --- |
| Viena Ŝtata Operejo (VienoOSM)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Centra Vieno

|  |  |
| --- | --- |
| Viena Ŝtata Operejo (Centra Vieno)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

Geografia lokigo sur la mapo : Vieno Interna Urbo

|  |  |
| --- | --- |
| Viena Ŝtata Operejo (Vieno Interna Urbo)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |

 |
|
Viena Ŝtata Operejo
 |
| Retejo
 |
 |
|  |

Viena Ŝtata Operejo, nokte
Memorilo
La **Viena Ŝtata Operejo** (germane *Wiener Staatsoper*, (prononco en la germana: vi-ner ŝtats-oper) estas la plej grava operejo de Vieno. La Viena Ŝtata Operejo estas mondfama. En 1869 ĥorestro ĝia estis Ernst Frank.

## Vidu ankaŭ

* Popola Operejo Vieno
* Burgoteatrejo

## Kantistoj de la Operejo (elekto)

* Anna Gonda

## Aliaj membroj de la Operejo (elekto)

* Nicola Guerra, baletisto

## Eksteraj ligiloj

* Viena Ŝtata Operejo, oficiala paĝo Arkivigite je 2011-09-02 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝoj de ĉiuj ŝtataj teatroj kaj operejoj, germane Arkivigite je 2010-10-09 per la retarkivo Wayback Machine
* oficiala paĝoj de ĉiuj ŝtataj teatroj kaj operejoj, angle Arkivigite je 2010-10-06 per la retarkivo Wayback Machine
* [1] Arkivigite je 2010-05-29 per la retarkivo Wayback Machine
* Biletoj por grandaj vienaj operejoj kaj Burgoteatrejo: ticketinfo @ artforart.at
# Operejo de Sidnejo

| Operejo de Sidnejo
 |
| --- |
| Sydney Opera House |
|  |
|  |
| **operejo  vidindaĵo  rekonilo  historical cultural heritage site (en)**  |
| Bazaj datoj
 |
| Konstrustilo
 | ekspresionisma arĥitekturo vd |
| Arkitekto
 | Jørn Utzon • Peter Hall vd |
| Estiĝo
 | 1973
 |
| Malfermo
 | 20-a de oktobro 1973
 |
| Areo
 | 3,82965264 m² |
| Lando
 | Aŭstralio   vd |
| Situo
 | City of Sydney
 |
| Adreso
 | 2 Circular Quay East, Sydney NSW |
| Situo
 |
| **Geografia situo** | 33° 51′ 25″ S, 151° 12′ 54″ O (mapo)-33.857058151.214897 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Operejo de Sidnejo (Centra Sidnejo)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Operejo de Sidnejo |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapOperejo de Sidnejo
 |
| **Posedata de** | registaro de Nov-Sud-Kimrio vd |
| Retejo
 |
 |
| Monda heredaĵo
 |
|

---

 |
| **Lando** |  Aŭstralio
 |
| **Tipo** | kultura heredaĵo
 |
| **Kriterioj** | i
 |
| **Fonto** | 166
 |
| **Regiono**\*\*
 | Aŭstralio |
| Geografia situo
 | 33° 51′ 25″ S, 151° 12′ 54″ O (mapo)-33.857058151.214897 |
| **Registra historio** |
| **Registrado** | 2007  (31-a sesio) |
| \* Traduko de la nomo en la listo de la monda heredaĵo. \*\* Regiono laŭ Unesko.
 |
|  |

La **Operdomo de Sidnejo** estas konstruaĵo por opero kaj alia muziko en Port Jackson, Sidnejo (Aŭstralio).

La plano por krei operdomon en Sidnejo ekestis en 1955. Oni kreis internacian konkurson por arkitektoj. La gajninta plano estis tiu de la dano Jørn Utzon, kiu kreis spektaklan konkopatronon.

Fronto
La konstruado komence estis iom problema, sed finfine ĝi ja okazis. Utzon tamen en la daŭro de la konstruado rezignis pri la afero kaj neniam plu estis en la konstruaĵo.

La operdomon malfermis reĝino Elizabeto la 2-a en 20-a de oktobro 1973. Ĝi troviĝas ĉe Bennelong Point, proksime de haveno kie antaŭe estis remizo de tramo.

La konstruaĵo ne nur enhavas opersalonon, sed ankaŭ tri aliajn koncertejojn, restoraciojn kaj trinkejojn.

Ekde sia malfermo, la Operdomo de Sidnejo estas simbolo de la urbo. En junio 2007 la konstruaĵo estis rekonita kiel Monda Kulturheredaĵo de UNESKO.

## Eksteraj ligiloj

* Sydney Opera House - Oficiala retejo (en la angla)
* 360° Panoramofoto Arkivigite je 2007-06-23 per la retarkivo Wayback Machine
# La Urbestro de Zalamea

| La Urbestro de Zalamea |
| --- |
| La Urbestro de Zalamea |
| Aŭtoro | Pedro Calderón de la Barca
 |
| Eldonjaro | 1925
 |
| Urbo | Montevideo
 |
| Eldoninto | Esperanta Presejo de Botella Hermanos
 |
| Paĝoj | 136
 |
|  |

La Urbestro de Zalamea estas triakta dramo verkita en versoj fare de Pedro Calderón de la Barca. Temas pri kamparana urbestro kiu ordonas ekzekuti kapitanon kiu estis perfortinta ties filinon. La temo estas la konflikto inter la honoro (revenĝo) kaj la socia devo ne kontraŭstari militiston.

Enrique Legrand tradukis la verkon el la hispana kaj eldonis ĝin 136-paĝe en Montevideo en la jaro 1925.

## Recenzoj

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Fortefikaj scenoj, trafaj diroj, spritaj ekpensoj, poeziaj kaj tre dramaj paroloj. **”** |
| — 1925, Literatura Mondo, paĝo 132 |

 |

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Nia bonega samideano, kies tradukistan talenton ni jam konas dank'al lia esperantigo de «Amfitriono» de Molière, pliriĉigis nian teatran bibliotekon per nova perlo, La bela verko de Calderon de la Barca estos plezure legata de ĉiuj Esperantistoj. La versa traduko estas lerte farita, en simpla kaj facile komprenebla lingvo. **”** |
| — Belga esperantisto n138-139 (aug-sep 1926) |

 |

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo
# L’ Avarulo

| L' avarulo |
| --- |
| Origine
 | *L’Avare* |
|  |
| **drama verkaĵo** |
| Aŭtoroj
 |
| Aŭtoro | Molière
 |
| Lingvoj
 |
| Lingvo | franca lingvo
 |
| Eldonado
 |
| Eldondato | 1668
 |
| Ĝenro | komedio
 |
|

| [Montri]  Roluloj |
| --- |
|  | Harpagon • Cléante • Valère • Marianne • Elise • Anselme • Frosine • Master Simon • Master Jacques • La Flèche • Mistress Claude • Brindavoine • La Merluche • A Magistrate • Clerk of Magistrate vd |

 |
|  |

L' Avarulo (france *L'Avare*) estas kvinakta proza komedio de Moliero, originale franclingva. Ĝi estis unue prezentita en la 9-a de Septembro, 1668, en la Teatro de la Reĝa Palaco (france *Théâtre du Palais-Royal*) en Parizo.

La teatraĵo estas bazita sur la latina komedio *La Orujo* (latine *Aulularia*) de Plaŭto kaj sur itallingvaj komedioj de la 17-a jarcento.

## Roluloj

Jen la ĉefroluloj de la teatraĵo.

* **Harpagono** (france *Harpagon*) estas la avarulo de la titolo, kies nomon Moliero derivis de la latina vorto *harpagō* (hoko). Li estas maljuna vidvo.
* **Kleanto** (france *Cléante*) estas filo de Harpagono kaj frato de Elizo.
* **Elizo** (france *Elise*) estas filo de Harpagono kaj fratino de Kleanto, kaj la amato de Valero.
* **Valero** (france *Valère*) estas la amanto de Elizo. Pro amo, li dungiĝis kiel servisto de Harpagono.
* **Mariano** (france *Mariane*) estas fratino de Valero, amato de Harpagono, kaj amanto de Kleanto.

## Esperanta traduko

La verko estis unu el la plej fruaj tradukoj en Esperanto. La verkon tradukis Samuel Meyer, kiel parton de la Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof; tiu traduko estis eldonita en 1904, kaj dua reviziita eldono aperis en 1907. La traduko ricevis la unuan premion ĉe la dua literatura konkurso de la Société pour la propagation de l'Espéranto (nun Espéranto-France) pro „Fidela reprodukto de la fizionomio de la teksto.“ (*L’Espérantiste*, 1904, p. 181.)

La traduko tiel famiĝis, ke Raymond Schwartz foje verkis la jenan humuran poeziaĵon:

Oni rulis Molière
En la neĝo por lin lavi
Kaj per tio mem… ĉefverkon
Oni tuj sukcesis havi!
"Lava rulo" de Molière….
(el Raymond Schwartz, *Verdkata Testamento*, 1926)

### Recenzoj

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** La « Kolekto Esperanta » aprobita de Dro Zamenhof, ĵus eldonas tri novajn libretojn. La unua prezentas al ni tradukon de « L’avarulo » de Molière ; la aŭtoro estas Sro Sam. Meyer kaj lia traduko ricevis la unuan premion (sekcio honora) ĉe la dua konkurso literatura de la Societo p. p. Esperanto. Tiu rekompenco montras ke la verko de Sro Sam. Meyer meritas atenteman legon kaj ke la tradukinto zorge konservis la spritecon kaj la lertecon de la fama Franca aŭtoro. **”** |
| — La belga sonorilo - Numero 026, Oktobro (1904) |

 |

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* *Enciklopedio de Esperanto* en sia originala formo en la Interreto
* Plena teksto de la traduko de Meyer Arkivigite je 2020-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Skanaĵo de la originala Esperanta eldono de Meyer
* Originala franclingva teksto *L’Avare* ĉe Projekto Gutenberg
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
# La Dresado de la Megero

| La Dresado de la Megero |
| --- |
| La Dresado de la Megero |
| Aŭtoro | William Auld
 |
| Eldonjaro | 1988
 |
| Urbo | Rotterdam
 |
| Eldoninto | Esperantaj Kajeroj
 |
| Paĝoj | 136
 |
|  |

Unua paĝo de la teksto de 1623.
Gravuraĵo *La Dresado de la Megero* de William Lawson Thomas surbaze de pentraĵo de Charles Robert Leslie.Petroccio instruas la ribelemulon submetiĝi al sia volo, kiam ŝi malakceptis donacojn pro tio, ke ili ne sufiĉe bonas.
La Dresado de la Megero (angle The Taming of the Shrew) estas verŝajne la unua el pluraj komedioj de Ŝekspiro, kies precipa temo estas la amo, kaj ĝi povas esti eĉ la unua komedio, kiun li verkis. Kvankam regas nenia certeco pri la precizaj datoj, kiam prezentiĝis liaj fruaj dramoj, oni konjektas, ke "la megero" estas verkita jam en 1588.

Laŭ normoj de stilo kaj lirika tono ĝi ŝajne antaŭdatas la pli maturan *La Komedio de Eraroj*, kiu estas prezentita ĉirkaŭ la jaro 1592. Cetere ĝi enhavas klaran aludon pri *La Hispana Tragedio* (de Thomas Kyd), kiu aperis plej malfrue je la fino de 1591. Fine, se pravas la lastatempaj esploroj, stampante la presitan *La Dresado de Unu Megero* kiel "malbonan kvarton" (t.e. malfidela misskribita ["pirata"] versio) de la ŝekspira dramo, do la megero nepre estis larĝe prezentita antaŭ 1594, kiam la anonima "Unu megero" estis notita en la Registro de eldonoj.

Alexander Vaughn Miller adaptis la unuan renkonton inter Katarina kaj Petruĉo en mallongan filmon por la Usona Bona Film-Festivalo kun permeso de Esperanto-Asocio de Britio. Ĝi gajnis premion de la juĝantoj kaj ricevis pli ol 8 mil spektojn en JuTubo.

## Notoj

## Eksteraj ligiloj

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
# Knock, aŭ La Triumfo de Medicino

| Knock, aŭ La Triumfo de Medicino |
| --- |
|  |
| **literatura verko** |
| Aŭtoroj
 |
| Aŭtoro | Jules Romains
 |
| Lingvoj
 |
| Lingvo | franca lingvo
 |
| Eldonado
 |
| Ĝenro | komedio
 |
|  |

Knock, aŭ La Triumfo de Medicino estas satira teatraĵo pri moderna medicino de 1923, en la franca, verkita de Jules Romains. Ĝi estas komedio en tri aktoj, kaj estis ludita la unua fojo la 15-a decembro 1923 en Théâtre des Champs-Élysées, aranĝita de Louis Jouvet. La verko estis adaptita por filmoj kaj televido, kaj ankaŭ tradukita al Esperanto.

Pierre Corret tradukis la verkon al Esperanto, kaj la traduko estis publikigita en 1932 (80 paĝoj). La verko estis ludita dum la 24-a Universala Kongreso en Parizo, 1932. La esperanta versio estis reeldonita aŭgusto 2020 fare de Monda Asembleo Socia. Enciklopedio de Esperanto citas la gazeton *Esperanto* pri la teatraĵo:

"Temas pri unu malnovmoda kaj unu modernega kuracistoj; ili trompas unu la alian, sed la nova, Knock, sukcesas. La traduko estas tute klasika, ortodoksa." – G. S., *Esperanto,* 1932, paĝo 165.
Laŭ la angla Vikipedio, versio nomita *Doctor Knock* estis montrita je televido de *BBC Television*, dissendita de Alexandra Palace, jam 1938, en la 13-a januaro – do kiel multe frua televido-dissendo. Ankaŭ laŭ angla Vikipedio, la teatraĵo estis ludita en Dublino en 1932, kun scenejaĵoj kaj kulisoj desegnita de 16-jaraĝa Orson Welles.

## Recenzoj

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Ĉu ni diru la laŭdojn, kiujn meritas tiu ĉi bela traduko de verko preskaŭ
universe konata pro la persono mem de sia aŭtoro, kaj nun, post la Universala Kongreso de Esperanto, vere universale konata kaj aŭdata. La sukceso kiun la internacia ludantaro en Parizo akiris apud la internacio publiko, kaj kiu entiuziasmigis la aŭtoron mem, kiu ĉeestis, estas garantioj pri la taŭgeco de tiu ĉi traduko, pri kiu cetere la nomo de D-ro Corret jam sufiĉe garantias. Do ankaŭ verko, kiun ĉiu Esperanlisto deziros havi en la libroŝranko. **”** |
| — Belga esperantisto n198 (nov-dec 1932) |

 |

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Ero pri la esperanta traduko en la katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Ero en la katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (origina, franclingva verko)
# Makbeto

| Makbeto |
| --- |
| Makbeto |
| Aŭtoro | William Shakespeare
 |
| Eldonjaro | 1908
 |
| Urbo | Parizo
 |
| Eldoninto | Hachette
 |
| Paĝoj | 123
 |
|  |

*Macbeth*
Makbeto (angle *Macbeth*) estas tragedio verkita de William Shakespeare, inspirita de la reĝo de Skotlando, Macbeth. Ĝin esperantigis Daniel Henry Lambert. Eldonejo Hachette el Parizo aperigis la verkon en 1908.

Ĝi havis fortan influon en la historio de la universala literaturo, kaj kelkaj el ties roluloj iĝis stereotipoj. Ĝi estis ofte adaptita al diversaj formatoj de teatro, rakonta literaturo, pentrarto, kinartio ktp. Ekzemple en filmo Makbeto (1971) de Roman Polański.

## Recenzoj

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Lerta traduko. La versoj preskaŭ ĉiam facile fluas. Malpli por prezent­ado ol por legado. **”** |
| — 1909, Lingvo Internacia, paĝo 136 |

 |

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Ŝatinda traduko de tiu granda tragedio mondkonata. **”** |
| — 1909(1964), Historio de Esperanto I, paĝo 281 |

 |

## Eksteraj ligiloj

* **Skanaĵo de la teksto** en Vikimedia Komunejo
* *Enciklopedio de Esperanto*/M en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Plena teksto de *Makbeto* ĉe Project Gutenberg (Esperanta traduko de D. H. Lambert)
* Plena teksto de *Makbeto* ĉe dlibra.kul.pl
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vorton "makbeto".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
# La mizantropo

| Le Misanthrope |
| --- |
|  |
| **drama verkaĵo** |
| Aŭtoroj
 |
| Aŭtoro | Molière
 |
| Lingvoj
 |
| Lingvo | franca lingvo
 |
| Eldonado
 |
| Eldondato | 1666
 |
| Ĝenro | morkomedio
 |
| Loko de rakonto | Parizo
 |
|

|   Roluloj |
| --- |
|  | Alceste • Arsinoë • Célimène • Philinte • Oronte • Éliante • Clitandre • Guard • Du Bois • Basque • Acaste vd |

 |
|  |

La mizantropo (france: *Le Misanthrope ou l'Atrabilaire amoureux*) estas komedio de Molière.

## En Esperanto

La komedion tradukis el la franca lingvo Herman Boucon, en 1930. La verko ampleksis 104 paĝojn.

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Profunda satiro pri la socio; en ĝi la sincera, verdirema Alceste staras kontraŭ la mensogema, facilanima, eleganta mondo... La traduko estas ĝenerale tre bona kaj laŭdinda... Sed la versformon mem mi opinias malfeliĉe elektita. **”** |
| — y, Lingvo Libro 1934, p:14 |

 |

## Vidu ankaŭ

* Tara Fitzgerald
* Adrienne Lecouvreur

## Eksteraj ligiloj

* *Enciklopedio de Esperanto*/L en sia originala formo en la Interreto
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
# Otelo

| Otelo, la Maŭro de Venecio |
| --- |
| Otelo, la Maŭro de Venecio |
| Aŭtoro | William Shakespeare
 |
| Eldonjaro | 1960
 |
| Urbo | La Laguna
 |
| Eldoninto | Eldonejo Stafeto
 |
| Paĝoj | 207
 |
|  |

Otelo estas tragedio de William Shakespeare verkita ĉirkaŭ 1603. La plena kaj originala nomo estas *The Tragœdy of Othello, the Moore of Venice*. Ĝi estas verkita probable post *Hamleto*, kaj antaŭ *Makbeto* kaj *Reĝo Lear*. La unua konata surscenigo okazis probable la 1-an de novembro 1604 en la Palaco de Whitehall de Londono.

La verko prenas sian nomon el la precipa rolulo, Otelo, maŭro kiu estas kvazaŭ la simbolo de ĵaluzo.

## En Esperanto

La verko estas tradukita al Esperanto kaj nomita *Otelo, la Maŭro de Venecio* fare de Reto Rossetti, kaj eldonita 207-paĝe de Eldonejo Stafeto el La Laguna, en la jaro 1960.

## Versioj

Kelkaj historiistoj de la literaturo konsideras Zairo-n kiel liberan adaptaĵon de *Otelo* fare de Voltaire. La teatraĵo pritraktas la samajn temojn, tio estas la ĵaluzo kaj la tolero. Oni povas ĉiukaze noti ke kie la tragedio ŝekspira substrekas la rolulojn de Otelo kaj Jago, insistante tiel pri la ĵaluzo, dum Voltaire pligravigas la rolulon kiu korespondas al Desdemona (Zaïre) kaj ŝian patron, privilegiante tiele la temon de la toleremo kaj tiun pri la relativeco de la religioj, el kiuj tiu lasta estis unu de la preferataj de la franca verkisto.

### Versioj en kino

Otelo estis plurfoje adaptita por la kino:

* *The Tragedy of Othello: The Moor of Venice* (1952) de Orson Welles
* *Otelo* (1965) kun ĉefaj roloj de Laurence Olivier, Maggie Smith, Frank Finlay kaj Joyce Redman
* *Otello* (1986) laŭ la opero de Verdi, kun ĉefaj roloj de Plácido Domingo, Justino Diaz kaj Katia Ricciarelli, reĝisorita de Franco Zeffirelli
* *Otelo* (1995) kun ĉefaj roloj de Kenneth Branagh, Laurence Fishburne kaj Irène Jacob, reĝisorita de Oliver Parker.

### Muzikaj versioj

Ekzistas du operoj bazitaj en Otelo, respektive de Gioacchino Rossini (Otello) kaj Giuseppe Verdi. Antonín Dvořák verkis simfonian uverturon nomatan *Otelo*, Op. 93.

## Aliaj uzoj

* Vidu: *Otelo (ludo)*

## Eksteraj ligiloj

* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto