# Kino

| Kino
 |
| --- |
|  |
| **universitata studfako miksiĝo de informoj artformo amuzo**  |
| **fotografio** |
|  |

**Kino** (oficiala vorto) estas arto de **kinematografio** (el la antikva greko “κίνημα” (movo) kaj “γράφειν” (skribi)). Kinematografio estas resuma nomo por ĉiuj agadoj rilataj al kamerao, filmo kaj filmado (produktado de filmoj, metodoj kaj procedoj de filma teĥniko, organizado de distribuo, vendado). **Kameraado** estas fako pli speciala rilatante al la laboro de ĉefkameraisto-kameraisto.

La vorto "kinematografio" estas uzata ankaŭ pri filmoj kaj registrado de rapidaj movoj kun alta bilda frekvenco (ekz. por esplorado de eksplodoj).

Laŭ Francisko Azorín, **kinematografo** estas *Aparato por projekcii moviĝantajn bildojn sur ekranon.* Li indikas etimologion el la greka *kinema + graphos* (mova bildo). Kaj li aldonas la terminojn *kinematografejo* aŭ *kinejo* por *Salono, teatreto, loko por projekciaj spektakloj*; *kinetofono*, por *parolanta filmo*.

## Fiziologia efekto de movo

Kinematografio estas bazita sur la biologia neperfekteco de la homa organismo, precipe en vidkapablo, kiun kaŭzas la t.n. *inerto de la homa okulo*. Tiu ĉi fiziologia neperfekteco poste kaŭzas, ke rapida alternado de projekciataj bildoj dum tre mallonga tempa periodo montriĝas al la cerbo pere de la optika nervo kiel neinterrompita agado (la bildo ne ŝiriĝas kaj ĝi estas perceptata per la cerbo kiel kontinua movo). Tiu ĉi interesa fiziologia fenomeno estas hodiaŭ uzata ne nur en klasika kinematografio, sed ankaŭ dum spektado de televidilo kaj bildoj vidigataj per komputila ekrano. Filmoj utiligas tiun efekton, projekciante pli ol 10 bildojn sekunde (kutime 24), kio kreas en la cerbo iluzion de movado (en televido: 25 bildoj sekunde).

## Historio

## Tipoj de kino

### Silenta filmo

### Longdaŭra filmo

### Mallongdaŭra filmo

### Dokumenta filmo

### Animacio

### Eksperimenta kinarto

Eksperimenta kinarto, aŭ pli simple eksperimenta kino, estas tiu kiu ampleksigas aŭ movas la limojn de la konvencia esprimmaniero de la kinarto kaj ĉefe de la rakonta kino tradicie strukturita ĉirkaŭ historia intriga rakonto, respektante eble nur la skeleton de scenaro, uzante novajn rimedojn por esprimi kaj sentigi emociojn, espertojn, sentojn, mondorigardojn, kritikojn al la propra kinarto ktp. En multaj filmoj, la rakonto permesas vojon al eksperimentoj de tipo forma, kaj oftas la uzado de plastikaj aŭ ritmaj rimedoj, ligite al la traktado aŭ manipulado de la figuro aŭ la sono.

## Ĉefaj teĥnikoj

### Nombro de bildoj sekunde (25 aŭ pli)

### Formatoj de filmbobeno

### Formatoj de ekrano

### Cifereca kino, bitkino

### Tridimensia kino

## Kinaj skoloj

### Sendependa usona kino

### Barata kino

### Brita kino

### Franca kino

### Itala kino

Fotokunmetaĵo de famaj italaj aktoroj kaj reĝisoroj
### Germana kino

### Aliaj kinoj

* Kinarto de Alĝerio

## Kinaj profesioj

Kiel kroma profesio ekde la plej fruaj epokoj de la kino kiel jam industria komerco, oni povas konsideri gazetojn pri kino kiel grava parto de la kina etoso. La celo estis de ĉiam duobla: nome propagandi filmojn, aktorojn, reĝisorojn ktp., kaj informi pri profesia kritikaro, disvolvigo de la filmado, novaĵoj pri la ricevo de ĉiu filmo, ktp. Vidu ekzemple artikolon pri *Sight & Sound*.

La **filmindustrio** aŭ kinindustrio konsistas el la teknologiaj kaj komercaj rimedoj de filmofarado, t.e., filmoproduktorado, filmo-studioj, kinematografio, animacio, filmoproduktado, scenarverkado, antaŭ-produktado, postproduktado, kinfestivaloj, distribuado; kaj aktoroj, kino-reĝisoroj kaj alia filmteama laboristaro.

La iluzioj aŭ vidotrukoj uzitaj en kino, televido, teatro, videoludoj, kaj similaj industrioj simulilaj de imagitaj okazaĵoj en rakonto aŭ virtuala mondo estas tradicie nomitaj **specialaj efektoj**.

Figuranto aŭ statisto estas terminoj uzataj en la medio de spektakloj por la persono sen kategorio de aktoro kiu aperas nur fone kaj ne parolas en aŭdebla dialogo.

## Vidu ankaŭ

* Aŭdvida
* Fakterminaro de Kino
* Filmanonco
* filmo
* kinejo
* altfrekvenca kinematografio
* kinprojekciilo
* kamerao
* ĉefkameraisto-kameraisto
* kinematiko
* Kinfoto
* Kinfarado
* Akademio de la Kinaj Artoj kaj Sciencoj
* Kina muzeo en Los-Anĝeleso
* Tutrusia Ŝtata Instituto de Kinematografio

## Notoj

## Eksteraj ligiloj

### En Esperanto

* Terminareto de kino - ĉe vikilibroj
* Recenzoj pri filmoj esperante
* Filmo-industrio, - laborlisto de aŭstrala ETV, en E-o, angla, rusa kaj itala
* Kino-glosaro - suplemento en la libro de Donĉo Hitrov: En la mirinda mondo de la kino

### Alilingve

* HomeMadeFilms Filmista retpaĝaro - artikoloj pri filmoj, iliaj kreintoj kaj filma tekniko (aktualigata ĉiusemajne)