# Ĉefministro

**Ĉefministro** estas prezidanto de ŝtata registaro, la unua inter la ministroj, nomata ankaŭ **premiero** aŭ **ministroprezidento**.

En Belgio ĉefministro kaj ministroprezidento estas du diversaj funkcioj. La belga federacio havas ĉefministron, sed la regionoj ĉiuj havas sian ministroprezidenton.

Ankaŭ en Germanio la termino ministroprezidento estas uzata nur por estro de la registaroj de la diversaj federaciaj landoj, sed ne por la estroj de la urbolandoj Berlino, Hamburgo kaj Bremeno.

En la reĝlando Hispanio oni nomas la ĉefministron *"presidente (del gobierno)"*, t.e. laŭvorte *"prezidanto (de la registaro)"*. Oni atentu ne mistraduki tion per "prezidento".

Kiam formiĝas nova registaro, la ŝtatestro (prezidento) unue elektas la ĉefministron (proponitan de la partio, kiu venkis en balotoj) kaj tiu devas dum kelkaj tagoj elekti taŭgajn ministrojn, membrojn de la registaro. Tiujn poste konfirmas la ŝtatestro, al kiu ili devas prezenti la ministran promeson (ĵuron). Poste la ĉefministro petas la parlamenton esprimi fidon al la nova registaro. Nur poste, kiam la fido estas esprimita, la registaro povas regi kaj labori.

La ĉefministro kunvokas la ministrojn al kunvenoj, kiujn li prezidas. Kiam li ne estas kontenta kun aŭ pri iu ministro, li povas proponi al la ŝtatestro eksigi la ministron. Se demisias la ĉefministro, falas la tuta registaro kaj la ŝtatestro devas nomumi novan ĉefministron por formi novan registaron.

## Ĉefministroj laŭ landoj

| Lando | Titolo
 |
| --- | --- |
|  Afganio | paŝtune د افغانستان لومړی وزیر
darie رئیس‌الوزرای افغانستان |
|  Albanio | Kryeministri i Republikës së Shqipërisë
 |
|  Alĝerio | arabe الوزير الأول الجزائري
france *Premier ministre d'Algérie* |
|  Andoro | katalune *Cap de Govern del Principat d'Andorra* |
|  Antigvo kaj Barbudo | Prime Minister of Antigua and Barbuda
 |
|  Armenio | Հայաստանի Հանրապետության վարչապետ
 |
|  Aŭstralio | Prime Minister
 |
|  Aŭstrio | Bundeskanzler
 |
|  Bahamoj | Prime Minister of the Bahamas
 |
|  Barejno | رئيس وزراء البحرين
 |
|  Bangladeŝo | প্রধানমন্ত্রী (latinigo: *prodhan montri*)
 |
|  Barato | प्रधान मंत्री (latinigo: *Pradhān Mantrī*)
 |
|  Barbado | Prime Minister of Barbados
 |
|  Bosnio kaj Hercegovino | bosne kaj kroate Predsjedavajući Vijeća ministara Bosne i Hercegovine
serbe *Предсједавајући Савјета министара Босне и Херцеговине* |
|  Butano | Lyonchhen
 |
|  Belgio | Eerste minister van België
 |
|  Bulgario | Министър-председател [ministar-predsedatel]
 |
|  Burkino | Premier ministre du Burkina Faso
 |
|  Britio | Prime Minister
 |
|  Ĉado | Premier ministre du Tchad
 |
|  Ĉeĥio | Předseda vlády České republiky
 |
|  Ĉinio | 国务院总理
 |
|  Danio | Danmarks statsminister
 |
|  Ebura Bordo | Premier ministre de la République de Côte d'Ivoire
 |
|  Egiptio | رئيس الوزراء المصري ,رئيس الحكومة
 |
|  Ekvatora Gvineo | france *Premier ministre de la République de Guinée-Équatoriale*
hispane *Primer ministro de la República de Guinea Ecuatorial*
portugale *Primeiro-ministro da República da Guiné Equatorial* |
|  Estonio | Peaminister
 |
|  Etiopio | Ĉefministroj de Etiopio
 |
|  Fiĝioj | Ĉefministro de la Fiĝioj
 |
|  Finnlando | finne *Suomen pääministeri*
svede *Finlands statsminister* |
|  Francio | Premier ministre
 |
|  Gabono | Premier ministre de la République gabonaise
 |
|  Germanio | Bundeskanzler
Ministerpräsident |
|  Grekio | Πρωθυπουργός της Ελληνικής Δημοκρατίας (latiningo: *Prothypourgós tis Ellinikís Dimokratías*)
 |
|  Gvineo | Premier ministre de la République de Guinée
 |
|  Gvineo-Bisaŭo | Ĉefministro de Gvineo-Bisaŭo
 |
|  Ĝibutio | Ĉefministro de Ĝibutio
 |
|  Haitio | Premier ministre d'Haïti
 |
|  Hispanio | Presidente del Gobierno
 |
|  Hungario | Miniszterelnök
 |
|  Irako | Ĉefministro de Irako
 |
|  Irlando | Taoiseach
 |
|  Islando | Forsætisráðherra Íslands
 |
|  Israelo | רֹאשׁ הַמֶּמְשָׁלָה [roŝ hamemŝala]
 |
|  Italio | Presidente del Consiglio dei Ministri, (aŭ *Premier*)
 |
|  Jamajko | Prime Minister of Jamaica
 |
|  Japanio | 内閣総理大臣 [najkaku sōri daiĝin]
 |
|  Jordanio | Ĉefministro de Jordanio
 |
|  Kaboverdo | Primeiro-ministro da República de Cabo Verde
 |
|  Kamboĝo | នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
 |
|  Kameruno | Prime Minister of the Republic of Cameroon
 |
|  Kanado | angle *Prime minister*
france *Premier ministre* |
|  Kartvelio | საქართველოს პრემიერ-მინისტრი (latinigo: *sakartvelos p'remier-minist'ri*)
 |
|  Kataro | رئیس الوزراء القطري
 |
|  Kazaĥio | kazaĥe *Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі*
ruse *Премьер-Министр Республики Казахстан* |
|  Kirgizio | kirgize *Кыргыз Республикасынын Министрлер Кабинетинин төрагасы*
ruse *Председатель Кабинета министров Киргизской Республики* |
|  Respubliko Kongo | Premier ministre de la république du Congo
 |
|  Demokratia Respubliko Kongo | svahile *Waziri Mkuu wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo*
lingale *Minisele ya Yambo wa Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki*
france *Premier-ministre de la République démocratique du Congo* |
|  Kosovo | albane *Kryeministri i Republikës së Kosovës*
serbe *Премијер Републике Косова* (latinigo: *Premijer Republike Kosova*)

 |
|  Nord-Koreio | 내각총리
 |
|  Sud-Koreio | 국무총리
 |
|  Kroatio | Predsjednik Vlade Republike Hrvatske
 |
|  Kubo | Primer Ministro de Cuba (forigita en 1976 kaj poste reestigita en 2019)
 |
|  Kuvajto | Ĉefministro de Kuvajto
 |
|  Laoso | laŭe ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ແຫ່ງ ສປປ ລາວ
france *Premier ministre de la République démocratique populaire lao* |
|  Latvio | Ministru prezidents
 |
|  Lesoto | Tona-Kholo
 |
|  Libano | قائمة رؤساء وزراء لبنان
 |
|  Liĥtenŝtejno | Regierungschef
 |
|  Litovio | Ministras Pirmininkas
 |
|  Luksemburgio | luksemburge *Premier Minister vu Lëtzebuerg*
france *Premier ministre luxembourgeois*
germane *Premierminister von Luxemburg* |
|  Madagaskaro | Ĉefministro de Madagaskaro
 |
|  Malajzio | Perdana Menteri
 |
|  Malio | Chef du gouvernement du Mali
 |
|  Malto | Prim Ministru ta' Malta
 |
|  Nord-Makedonio | makedone *Претседател на Владата на Република Северна Македонија*
albane *Kryetari i Qeverisë së Republikës së Maqedonisë së Veriut* |
|  Maroko | رئيس حكومة المملكة المغربية
 |
|  Maŭricio | Ĉefministro de Maŭricio
 |
|  Maŭritanio | Ĉefministro de Maŭritanio
 |
|  Moldavio | Prim-ministrul Republicii Moldova
 |
|  Monako | Ministre d'État
 |
|  Mongolio | Монгол Улсын Ерөнхий сайд
 |
|  Montenegro | Premijer Crne Gore
 |
|  Mozambiko | Primeiro-ministro de Moçambique
 |
|  Namibio | Prime Minister of Namibia
 |
|  Niĝero | Premier ministre du Niger
 |
|  Niuo | Premier of Niue
 |
|  Norvegio | Statsminister
 |
|  Nepalo | प्रधानमन्त्री (latinigo: *Pradhān Mantrī*)
 |
|  Nederlando | Minister-president van Nederland (aŭ *Premier*)
 |
|  Nov-Zelando | Prime minister (maorie *Te pirimia o Aotearoa*)
 |
|  Orienta Timoro | tetune *Primeiru-Ministru*
portugale *Primeiro-Ministro* |
|  Pakistano | وزیر اعظم [Ŭazīr-ē-Āzam]
 |
|  Palestino | رئيس وزراء دولة فلسطين
 |
|  Papuo-Nov-Gvineo | Prai Minista bilong Papua Niugini
 |
|  Peruo | Presidente del Consejo de Ministros del Perú
 |
|  Pollando | Prezes Rady Ministrów
 |
|  Portugalio | Primeiro-Ministro
 |
|  Ruando | Ĉefministro de Ruando
 |
|  Rumanio | Prim-ministrul Guvernului României
 |
|  Rusio | Председатель Правительства Российской Федерации [Predsedatel Pravitelstva Rossiyskoy Federacii]
 |
|  Salomonoj | Prime Minister of Solomon Islands
 |
|  Samoo | Palemia o le Malo Tuto‘atasi o Sāmoa
 |
|  Sankta-Kito kaj Neviso | Prime minister of Saint Kitts and Nevis
 |
|  Sankta Lucio | Prime Minister of Saint Lucia
 |
|  Sankta Vincento kaj la Grenadinoj | Prime Minister of Saint Vincent and the Grenadines
 |
|  Santomeo kaj Principeo | Primeiro-ministro da República Democrática de São Tomé e Príncipe
 |
|  Serbio | Председник Владе Републике Србије (latinigo: *Predsednik Vlade Republike Srbije*)
 |
|  Sieraleono | Ĉefministro de Sieraleono (forigita en 1978 kaj reestigita en 2018)
 |
|  Singapuro | malaje *Perdana Menteri Republik Singapura*
ĉine 新加坡共和国总理 (latinigo: *Xīnjiāpō gònghéguó zǒnglǐ*
tamile சிங்கப்பூர் குடியரசின் பிரதமர் (latiningo: *Ciṅkappūr kuṭiyaraciṉ piratamar*)

 |
|  Sirio | Ĉefministro de Sirio
 |
|  Slovakio | Predseda vlády
 |
|  Slovenio | Predsednik Vlade Republike Slovenije
 |
|  Srilanko | sinhale ශ්‍රී ලංකා අග්‍රාමාත්‍ය (latinigo: *Śrī Laṃkā agrāmāthya)*
tamile இலங்கை பிரதமர் (latiningo: *Ilaṅkai piratamar*)

 |
|  Somalio | Ra'iisul wasaaraha Soomaaliya
 |
|  Svedio | svede *Statsminister* |
|  Svazilando | Ndvunankhulu
 |
|  Tajlando | นายกรัฐมนตรี (latinigo: *Nayok Ratthamontri*)
 |
|  Tajvano | 行政院院長
 |
|  Tanzanio | Mawaziri Wakuu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
 |
|  Togolando | Premier ministre de la République togolaise
 |
|  Tongo | Prime Minister of the Kingdom of Tonga
 |
|  Trinidado kaj Tobago | Prime Minister of the Republic of Trinidad and Tobago
 |
|  Tunizio | رئيس حكومة تونس (latinigo: *ra’īs ḥukūmat Tūnis*)
 |
|  Tuvalo | Prime Minister of Tuvalu
 |
|  Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj | نائب رئيس دولة الإمارات العربية المتحدةرئيس الوزراء دولة الإمارات العربية المتحدة (servas ankaŭ kiel vicprezidento)
 |
|  Ugando | Prime Minister of the Republic of Uganda
 |
|  Ukrainio | Прем'єр-міністр України (latinigo: *Premier-ministr Ukrainy*)
 |
|  Uzbekio | O‘zbekiston bosh vaziri
 |
|  Vanuatuo | angle *Prime Minister of Vanuatu*
france *Premier ministre de Vanuatu* |
|   Vatikano | Segretario di Stato di Sua Santità (servas preskaŭ kiel ĉefministro, sed la estro de la registaro estas la papo)
 |
|  Vjetnamio | Thủ Tướng
 |

## Vidu ankaŭ

* Ministroprezidento
* Ministro
* Registaro
* Prezidento
* Kanceliero
* Ĉef-komandanto
* Registarestro