Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Scenografio

Dresdeno - scenografio, scenkonstruado kaj teatra dekorado.
**Scenografio** ( el la antikva greka σκηνή, laŭvorte "tendo, markezo" kaj  la antikva greka γράφω - mi skribas, mi desegnas, mi pentras) estas speco de arta kreivo, kies temo estas la dezajno de prezentado per kreado de ĝia bilda kaj plasta bildo, kiu ekzistas en scena tempo kaj spaco. Por krei vidan bildon de prezentado, oni uzas dekoraĵojn, kostumojn, akcesoraĵojn, lumigon kaj produktadekipaĵon. Tamen, la termino "scenografio" havas pli larĝan signifon ol "teatra kaj dekoracia arto". Scenografio disvolviĝas uzante la tutan aron de materialoj de spactempaj specoj de arto bazitaj sur la leĝoj de vida estetiko kaj arta-figura percepto. Teatraj artistoj kaj reĝisoroj uzas teknikojn el multaj artformoj en siaj artaj okupoj : pentrarto, grafiko, arkitekturo, same kiel lumo, sono kaj scena movado.

Scenografio povas esti detala, lakona aŭ minimuma. Speciala spektaklo, kompleksaj efikoj postulas la laboron de scenejaj mekanismoj, kiuj povas ŝanĝi la pejzaĝon malantaŭ la kurteno aŭ antaŭ la publiko. Dum preparado de prezentado, oni atentas aparte la lumigon. Estas lumigo, kiu kompletigas la laboron de la artistoj kaj transformas la pejzaĝon: pentrita kanvaso transformiĝas en veluron kaj brokaton, lamenligno kaj kartono  en ŝtalon kaj graniton, vitro kaj folio en kristalon, diamantojn, oron aŭ arĝenton. Per lumo, oni povas montri la sezonojn, influi la etoson de la tuta scenejo.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj
# Koreografio

| Koreografio
 |
| --- |
|  |
| **teatra arto • arta ĝenro** |
|  |

**Koreografio**, **ĥoreografio** aŭ **koregrafio** (de greka *χορεύω* mi dancas / *χορός* danco kaj *γράφειν* skribi) estas inventado kaj trejnado de movoj, plejofte lige al dancado. Koreografio estas arto, samkiel muzika komponado.

Koreografo — aŭ koregrafo aŭ ĥoreografo — estas specialisto pri koreografio, kiu inventas kaj reĝisoras ĝin.

## Vidu ankaŭ

* Formacia danco

## Referencoj
# Skeĉo

**Skeĉo** estas (el la angla *sketch* „skizi“ kaj el la pola *skecz*) mallonga (ĝenerale malpli ol 3 minutoj), facila, humura teatraĵeto, ofte prezentata kiel ero de varieteo.

En la skeĉoj aperas nur kelkaj figuroj kaj oni tre malofte ŝanĝas la scenejon.

Famaj skeĉistoj estas la komikgrupo Monty Python en la televida serio *Monty Python’s Flying Circus* kaj Freddie Frinton kun *Dinner for One.*

## Vidu ankaŭ

* Little Britain
* Usona Bona Film-Festivalo

## Literaturo

* Martina Lauster: *Sketches of the Nineteenth Century, European Journalism and its 'Physiologies', 1830-50*. Basingstoke / New York 2007
# Intermezo

Lope de Rueda, kreinto de la *paso*, antaŭaĵo de la *entremés*.
Oni konas en la hispana kiel **paso** aŭ **entremés** (intermezo) tiujn teatraĵojn amuzajn kaj unuaktajn, kun roluloj ĉefe de popolaj klasoj, kutime reprezentataj dum la Hispana Ora Jarcento, tio estas, fine de la 16a jarcento kaj dum la 17a jarcento kaj 18a jarcento ĝis ties malpermeso en 1780, inter la unua kaj dua partoj de plej grava kaj daŭra teatraĵo ĉu komedio ĉu tragedio. Poste tiu ĝenro iĝos sainete. En Eŭropo, ties ekvivalento estas la farso, kies nomo aplikiĝis en Hispanio por ĉiu ajn tipo de teatra ludo.

## Bibliografio

* Eugenio Asensio, *Itinerario del entremés. desde Lope de Rueda a Quiñones de Benavente. Con cinco entremeses inéditos de D. Francisco de Quevedo*. Madrid: Gredos, 1971.
* Emilio Cotarelo y Mori, *Bosquejo histórico del entremés, la loa, el baile, la jácara y la mojiganga, hasta mediados del siglo XVIII*. Madrid: Nueva Biblioteca de Autores Españoles, 1911. Tomos XVII y XVIII.
* *Antología del entremés (desde Lope de Rueda hasta Antonio de Zamora). Siglos XVI y XVII*. Selección, estudio preliminar y notas de \* \* \* \* Felicidad Buendía. Madrid: Aguilar, 1965.Ferrer, é I. M. Lope De Rueda: Estudio Histórico-Crítico De La Vida Y Obras De Este Autor. Madrid: Tip. de J. Poveda, 1899. Print.
* Pérez de León, Vicente. *“Sobre la realidad improvisada en el teatro breve del Siglo de Oro.”* Hispania 87.1 (2004):13-21. Web. 20 Nov. 2011.
# Farso

Afiŝo por produktado de la farso de la tribunala Malestimo de Boucicault, ĉ. 1879
**Farso** estas teatraĵo, kiu baziĝas sur eraraj interŝanĝoj, burleskaj hazardoj kaj neverŝajnaj troigoj kaj celas ridigi per komikeco. Lingva humuro inkluzive vortludojn kaj seksumajn aludojn same kiel rapideco, kiu akceliĝas dumpase de la peco kaj konscia absurdeco aŭ sensencaĵoj ankaŭ ofte troveblas en farso. La franca vorto *farce* por la teatraĵo devenas el la kuirarto kaj signifas en esperanto *farĉo*.

La farso ekestis kiel populara kontraŭparto al la kortega komedio. Pro tio ĝi estis malpli respektata kaj renoma ol tiu ĉi. Ĝi evoluis el formoj de antikvaj komedioj, el karnavalaj komedioj de la 16-a jarcento kaj el la itala improvizo-komedio delarta.

## Vidu ankaŭ

* *The Kid* (filmo de 1921)
* Provinco Farso de Irano
# Rekvizito

Rekvizito gramofono uzata en profesia produktado de *My Fair Lady*
Rekvizitejo de la Nacia Teatro, Mannheim, Germanio.
**Rekvizito** estas objekto uzata kaj necesa en iu sceno aŭ teatraĵo ktp. Rekvizitoj povas esti porteblaj, kia ekzemple armiloj, sakoj, aŭ pli grandaj, kiaj mebloj, bicikloj. La termino inkludas nek vestojn nek objektojn kiuj apartenas al dekoracio kaj kiuj ne estas tuŝataj de aktoroj. Tiu uzado aŭ tuŝo povas dependi de la teksto (dramaturgo) aŭ de indikoj de la reĝisoro.

La **rekvizitisto** estas persono kiu prizorgas la akiron aŭ pretigadon de ĉiuj objektoj, mebloj k.s. necesaj por la prezentado de teatraĵo.

Uzado de rekvizito diferencas mimon, kiu ne uzas, el pantomimo kiu ja povas uzi rekviziton.

Postulataj rekvizitoj por la Usona Bona Filmfestivalo laŭ jaroj en ordo de la sinsekvaj konkursoj estas la jenaj: taso da kafo (2021), ĉapelo (2021), (brak)horloĝo (2022), libro (2022), lanterno (2023), botelo (2024) kaj kulero (2025).

## Vidu ankaŭ

* Speciala efekto
# Libreto

**Libreto** (it.: libretto) estas la teksto de opero, de oratorio, de opereto, de muzikalo aŭ de kantato; plivastasence foje oni ankaŭ nomas la scenarojn de baletoj kaj pantomimoj libretoj. La nomo unuan fojon aperis komence de la 18-a jarcento, sed nur dum la 19-a jarcento ĝi fakte estis kutima.

La vorto originas en la itala kaj signifas "eta libro". En la libreto, la transskribo estas inkluzivita en la muzikaj kaj nemuzikaj pasejoj. Foje la komponisto mem ankaŭ estas uzata kiel libretverkisto, kiel Richard Wagner, kiu verkis la tekston por ĉiuj siaj scenverkoj. Inter la plej famaj libretverkistoj en la historio de opero estas Pietro Matestazio, Lorenzo de Ponte, Francesco Maria Piave, Arigo Boito, Luigi Ilica, Giuseppe Jacoza kaj Jean Scrib.

Inter la ĉefaj libretverkistoj en anglalingvaj muzikaloj kaj operetoj estas William Schwank Gilbert, Oscar Hammerstein, Ira Gershwin, Irving Berlin, Guy Bolton, Dorothy Fields kaj Cole Porter.

## Origina opero en Esperanto

En 2018 estis la premiero de la opero Sternenhoch ( Ŝternenhoĥ ) en Esperanto prezentita en la Nacia Teatro en Prago. Farita de Miroslav Malovec (en 2018), temas pri la unua opero en la historio, kies muziko estis komponita rekte laŭ libreto kies teksto estas en Esperanto.

## Literaturo

* Albert Gier: *Das Libretto. Theorie und Geschichte einer musikoliterarischen Gattung.* Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1998, ISBN 3-534-12368-9 (Taschenbuch: Insel, Frankfurt am Main 2000, ISBN 3-458-34366-0)
* Cäcilie Kowald: *Das deutschsprachige Oratorienlibretto 1945–2000*. Dissertation, TU Berlin 2007 (Volltext Arkivigite je 2010-07-31 per la retarkivo Wayback Machine)
* Cécile Prinzbach (Hrsg.): *„Gehorsame Tochter der Musik“. Das Libretto. Dichter und Dichtung der Oper*. Prinzbach, München 2003, ISBN 3-9809024-0-4

## Eksteraj ligiloj

* Libretto-Sammlung der UB Frankfurt am Main
* opera-guide.ch: Linkliste auf zahlreiche Libretti Arkivigite je 2010-03-24 per la retarkivo Wayback Machine
* Libretto Index von H. Weber: Web-Ressourcen für Opernlibretti Arkivigite je 2007-08-14 per la retarkivo Wayback Machine
* OperaGlass: Ressourcen zu Libretti, Diskographien, u.v.m.
# Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais

| **Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais**  |
| **Naskiĝo** | 24-an de januaro 1732 (1732-01-24) en rue Saint-Denis, Parizo
 |
| **Morto** | 18-an de majo 1799 (1799-05-18) (67-jaraĝa) en former 8th arrondissement of Paris
 |
| **Tombo** | Tombejo Père-Lachaise, 28   Grave of Delarue de Beaumarchais (en)    vd |
| **Etno** | francoj vd |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Loĝloko** | Hôtel de Beaumarchais vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | André-Charles Caron (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Madeleine-Catherine Franquet (en)   Geneviève-Madeleine Lévêque (en)   Marie-Thérèse-Amélie Caron de Beaumarchais (en)    vd |
| **Infanoj** | Amélie-Eugénie Caron de Beaumarchais (en)   ( Marie-Thérèse-Amélie Caron de Beaumarchais (en) )  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | muzikisto  armilkomercisto  opinia ĵurnalisto  spiono  brakhorloĝisto  verkisto  financisto  dramaturgo  poeto  diplomato  negocisto  eldonisto  politikisto   vd |
| **Laborkampo** | teatra arto  vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | The Barber of Seville ❦ The Marriage of Figaro ❦ The Guilty Mother vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Pierre-Augustin CARON DE BEAUMARCHAIS** (naskiĝis la 24-an de januaro 1732 en Parizo, mortis la 18-an de majo 1799 en Parizo) estis franca entreprenisto, verkisto kaj dramisto. En Francujo li estas nomata simple *Beaumarchais* [bomarŝe'].

Beaumarchais estis filo de la horloĝisto André-Charles Caron (1697–1775) kaj ties edzino Louise Pichon (ĉ. 1700–1758); li havis kvin fratinojn. Unue kiel horloĝisto, poste per diversaj okupoj (reĝa oficisto kaj agento, reĝa muzika instruisto, juĝisto, dramverkisto, ŝipkomercisto) li havis ege varian vivon kaj sukcesis aĉeti nobelecon. Li aldonis la nomon de bieno Beaumarchais, kiun lia unua edzino Madeleine-Cathérine Franquet kontribuis, al sia nomo.

Li subtenis la francan revolucion de 1789, sed en 1792 estis arestita pro "perfido pri la respubliko" kaj devis pasigi plurajn jarojn en ekzilo, ĝis rehabilitiĝo en 1796. En 1799 li mortis pro apopleksio.

## Konataj verkoj

*La Edziĝo de Figaro*, 1990.
*La Précaution inutile ou le Barbier de Séville* (la senutila singardo aŭ la barbiro de Sevilo), el kiu ekestis la libreto de la opero *Il barbiere di Siviglia* (Gioachino Rossini)
*La folle journée ou Le mariage de Figaro* (La freneza tago aŭ la edziĝo de Figaro), el kiu ekestis la libretoj de la opero *Le nozze di Figaro* (Wolfgang Amadeus Mozart); Beaumarchais devis atendi de 1778 ĝis 1784 por ricevi permeson de la cenzuro
*L'autre Tartuffe ou la Mère coupable* (la alia Tartufo aŭ la kulpa patrino); la dramo unue dronis en la malordo de la revolucio (1792) kaj nur en 1797 sukcesis aperis
## En Esperanto aperis

* **Edziĝo de Figaro aŭ freneza tago : kvinakta komedio**, trad. A. Kofman, Biblioteko de la Lingvo Internacia (110), 1898.
# Cyrano de Bergerac

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri verkisto vivanta 1619...1655. Por teatraĵo de jaro 1897 rigardu la paĝon Cyrano de Bergerac (verko). Por filmo de jaro 1950 legu la artikolon Cyrano de Bergerac (1950).* |

| **Cyrano de Bergerac** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Hercule Savinien Cyrano de Bergerac**  |
| **Naskonomo** | Hercule Savinien de Cyrano |
| **Naskiĝo** | 6-an de marto 1619 (1619-03-06) en Parizo
 |
| **Morto** | 28-an de julio 1655 (1655-07-28) (36-jaraĝa) en Sannois
 |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
| **Alma mater** | Lycée Saint-Louis-de-Gonzague   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Profesio
 |
| **Okupo** | dramaturgo  filozofo  sciencfikcia verkisto  verkisto  poeto  romanisto   vd |
| **Aktiva dum** | 1640– vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Savinien Cyrano de Bergerac** (naskiĝis la 6-an de marto 1619, mortis la 28-an de julio 1655) estis franca verkisto naskiĝinta en Parizo, kiu estas ĉefe konata de la multaj verkoj de fikcio pri sia vivrakonto. Lia nomo devenas de la kastelo de Mauvières kaj Bergerac en la urbeto Saint-Forget en la nuna departemento Yvelines kiu apartenis al lia familio, sed ne de Bergerac en Dordogne.

## Vivo

Li estis vundita dum la 1640-a sieĝo pri Arras.

## Verkoj kaj ideoj

Proe lia libro *"Histoire comique des états et empires de la Lune"* (Komika historio de la ŝtatoj kaj imperioj de la Luno) li povas esti rigardata kiel la fondinto de sciencfikcio.

* Citaĵoj:

*"Un honnête homme n'est ni François, ni Aleman, ni Espagnol, il est Citoyen du monde, et sa patrie est par tout."*
(Honesta viro estas nek Franco, nek Germano, nek Hispano, li estas Civitano de l' mondo, kaj lia patrujo estas ĉie ajn.)
## La literatura persono

La beletristo Edmond Rostand (patro de Jean Rostand) verkis teatraĵon pri lia persono nome *Cyrano de Bergerac*. La teatraĵa intrigo, la amaferon, la belaj diroj estis inventitaj (aŭ almenaŭ konjektitaj) de la poeto, sed ĉiuj realaj trajtoj de la historia persono retroviĝas, (komence la longa nazo), kaj lia batalo kontraŭ cent homoj eble ne okazis, sed temas almenaŭ pri onidiro, kiu en la efektivo kuris dum lia vivo.

La teatraĵon esperantigis proze André Cherpillod kaj eldonis Fonto en 2016.

## Vidu ankaŭ

* Liberpensuloj
# Jacinto Benavente

| **Jacinto Benavente** |
| --- |
| **Nobel-premiito**  |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Jacinto Benavente**  |
| **Naskiĝo** | 12-an de aŭgusto 1866 (1866-08-12) en Madrido
 |
| **Morto** | 14-an de julio 1954 (1954-07-14) (87-jaraĝa) en Madrido
 |
| **Etno** | Hispanoj vd |
| **Lingvoj** | hispana vd |
| **Ŝtataneco** | Hispanio   vd |
| **Alma mater** | Komplutensa Universitato de Madrido   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | Mariano Benavente González (mul)   vd |
| **Edz(in)o** | –
 |
| Profesio
 |
| **Okupo** | dramaturgo  poeto  filmreĝisoro  politikisto  ĵurnalisto  verkisto  advokato   vd |
| **Aktiva en** | Madrido vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | prezidanto (1948–1954) member of the Congress of Deputies (en)  (1918–1919) Member of the Royal Spanish Academy (en)  (1912–1946)  vd |

 |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (1950)  Gold Medal of Work Merit (en)
* (1950)  Medal of Work Merit (en)
* (1944)  Grand Cross of the Civil Order of Alfonso X the Wise (en)
* (1924)  Dearest Son of Madrid (en)
* (1924)  Grand cross of the Civil Order of Alfonso XII (en)
* (1922)  Nobel-premio pri literaturo
* Mariano de Cavia' Price (en)

vd |

 |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Reĝa Akademio Hispana   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

La hispana verkisto kaj tradukisto **Jacinto BENAVENTE** [ĥasinto benavente] naskiĝis je la 12-a de aŭgusto 1866 en Madrido kaj mortis tie je la 14-a de julio 1954. En la jaro 1922 li gajnis la Nobel-premion pri literaturo.

Jacinto Benavente laboris kiel ĵurnalisto kaj kiel direktoro de la Hispana Nacia Teatro. Lia verkaro konsistas ĉefe el socikritikaj dramoj kaj komedioj. Li multe tradukis kaj de Ŝekspiro el la angla kaj Moliere el la franca en la hispanan.

Entute li verkis pli ol 170 teatraĵojn kaj eĉ en la aĝo de 87 jaroj li skribis kvin novajn teatraĵojn en unu jaro. Lia mondkoncepto estis pesimisma kaj li elstaris je maldolĉa spriteco.

En 1892 li publikigis romantikajn teatraĵojn, en kiuj evidentiĝis la influo de Ŝekspiro. La unua sukcesa teatraĵo estis verkita de li en la aĝo de 28 jaroj, en 1896. En lia verko estas kvar ĉefaj grupoj:

* Sociaj satiroj kiel **Famaj Homoj** (1896)
* Algoritaj teatraĵoj kiel la **Ludo de Interesoj** (1907)
* Psikologiaj teatraĵoj kiel **Sinjorino en Amo** (1908)
* Teatraĵoj por infanoj kiel **La Princo, kiu lernis ĉion el libroj** (1919)

## Verkoj tradukitaj al Esperanto

* *Hispanaj Dramoj* / tradukis Vicente Inglada Ors, 1911, Trovanto dokumentnumero 700.226-A.Esp-23

* *La Kreitaj Profitoj* / tradukis Vicente Inglada Ors, 1932, Trovanto dokumentnumero 704.255-B.Esp

* *La Unuhora Revfeliĉo* / trad. Novejarque (Anĝelo) kaj Amparito Benet, 1914, Trovanto dokumentnumero 700.214-A.Esp-2

Kaj pluraj aliaj tradukitaj de Inglada:

* *La Nesia Hejmo*
* *Kruela Adiaŭo*
* *La Getavoratoj*
* *Triumfanta Animo*
* *La Angora Katino*
* *Perlabori sian Vivon*;

## Eksteraj ligiloj

* Recenzo pri lia verkaro
* *La servanto de Don Juan* en Esperanto
* *La kantisto de l’ mizero* en Esperanto
# Georges Feydeau

| **Georges Feydeau** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Georges Feydeau**  |
| **Naskonomo** | Georges Léon Jules Marie Joseph Feydeau |
| **Naskiĝo** | 8-an de decembro 1862 (1862-12-08) en rue de Clichy, 9-a arondismento de Parizo
 |
| **Morto** | 5-an de junio 1921 (1921-06-05) (58-jaraĝa) en Rueil-Malmaison
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | sifiliso  vd |
| **Tombo** | Tombejo de Montmartre, 30   vd |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Loĝloko** | Strato Londono vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | Ernest-Aimé Feydeau (mul)   vd |
| **Patrino** | Leocadia Zelewska  vd |
| **Infanoj** | Michel Feydeau (en) , Jean-Pierre Feydeau (mul)   vd |
| **Parencoj** | Henry Fouquier (mul)  (bopatro)  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | dramaturgo  verkisto   vd |
| **Aktiva en** | Parizo vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | Le Dindon ❦ The Lady from Maxim's ❦ A Flea in Her Ear ❦ Chat en poche vd |
|

| [Montri]  Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (5-a de julio 1913)  Oficiro de la Honora Legio
* (10-a de januaro 1894)  Kavaliro de Honora Legio

vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Georges Feydeau** (naskiĝis la 8-an de decembro 1862 en Parizo; mortis la 5-an de junio 1921 en Rueil-Malmaison) estis franca dramisto kaj komediisto. Liaj zorgeme konstruitaj scenkomedioj konsideriĝas la lasta pinto de vodevilo, baldaŭ antaŭ ol tiu formo de distro malaperis.

La kariero de Feydeau ampleksas la periodon de 1886 ĝis 1916, dum kiu li estis unu el la plej sukcesaj vodevilaj aŭtoroj. Liaj komedioj ofte celas la duoblajn standardojn de la nova burĝaro. En pli postaj jaroj, la personaj problemoj kaj monmalfacilaĵoj de Feydeau ĉiam pli limigis lian produktivecon. Post longa malsano li mortis en mensa konfuzo en sanatorio.

## En Esperanto aperis

* *Kial ili estas famaj? Monologo*. Tradukita kaj plilongigita de Fernand Doré. Eld. Librairie de Esperanto, Paris. 12 paĝoj.
# Carlo Goldoni

| **Carlo Goldoni** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Carlo Goldoni**  |
| **Naskonomo** | Carlo Goldoni |
| **Naskiĝo** | 25-an de februaro 1707 (1707-02-25) en Venecio
 |
| **Morto** | 6-an de februaro 1793 (1793-02-06) (85-jaraĝa) en rue Dussoubs, former 11th arrondissement of Paris
 |
| **Lingvoj** | itala • venecia • franca vd |
| **Ŝtataneco** | Venecia respubliko  Francio   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Modeno kaj Reggio Emilia   Universitato de Padovo   Universitato de Pavio   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Nicoletta Connio (mul)  (1736–)  vd |
| Profesio
 |
| **Alia nomo** | Polisseno Fegejo vd |
| **Okupo** | dramaturgo  poeto-juristo  poeto  reĝisoro  tradukisto  libretisto  scenaristo  verkisto  prozisto   vd |
| **Laborkampo** | teatrarto, literaturo, dramo, prozo kaj poezio  vd |
| **Aktiva en** | Venecio vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | Il servitore di due padroni ❦ La gastejestrino ❦ Lo speziale ❦ La donna di garbo ❦ Il bugiardo vd |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Akademio de Arkadio   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

La itala dramisto **Carlo GOLDONI** naskiĝis je la 25-a de februaro 1707 en Venecio kaj mortis je la 6-a de februaro 1793 en Parizo.

Li reformis la italan komedion, kiu ĝis tiam konsistis ĉefe el maskoludoj kaj improvizitaj ŝercoj. Inspirite de Molière, li kreis amuzajn teatraĵojn respegulantajn la veran vivon. Kvankam la publiko tre ŝatis tiujn novajn komediojn, Goldoni pro akraj kritikoj far konservativaj dramistoj forlasis Italion, fariĝis teatra direktoro en Parizo kaj verkis ankaŭ en la franca lingvo. Liaj verkoj tie estis entuziasme akceptataj; tamen pro politikaj ŝanĝoj en Francio Goldoni perdis sian pension kaj mortis finfine kiel malriĉulo.

## Verkoj

Commedie
* *Il servitore di due patroni* (1745)
* *La vedova scaltra* (1748)
* *La bottega del caffè* (1750)
* *Il bugiardo* (1750)
* *Il giuocatore* (1751)
* *La locandiera* (1752)
* *La moglie saggia* (1752)
* *La sposa persiana* (1753)
* *L'impresario delle Smirne* (1759)
* *I rusteghi* (1760)
* *Un curioso accidente* (1761)
* *Le smanie per la villeggiatura* (1761)
* *Le baruffe chiozzotte* (1762)
* *Le bourru bienfaisant* (1770)

## En Esperanto aperis

* Kurioza okazaĵo, triakta komedio / El itala trad. "Mevo". - Torino: L' Esperanto, 1933. - 61 p. : ilustr.
	+ Originalo: *Un curioso accidente*
	+ Prezentita en 27-a UK 1935
* La gastejestrino / Elitaligo, notoj kaj enkonduka eseo de Carlo Minnaja. - Pizo: Edistudio, 1981. - 154 p.
	+ ISBN 88-7036-014-8
	+ Originalo: *La locandiera*
* Fuĝo al Chioggia ; Kurioza okazaĵo <parto> / [Trad. Giordani Azzi, Rinaldo Orengo]. - En: Itala antologio : ekde la XIII-a ĝis la XIX-a jarcento / Hrsg.: Azzi, Giordano.- 1987 ; p. 252 - 264 : ilustr.
* La ruza vidvino / trad. Perla Martinelli. Literatura Foiro, 2007
	+ Originalo: *La vedova scaltra*
* La kafejo / trad. Carlo Minnaja. Literatura Foiro, 2007
	+ Originalo: *Il caffè*

* Goldoni-Monumento en Venecio
# Jean Giraudoux

| **Jean Giraudoux** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Jean Giraudoux**  |
| **Naskonomo** | Hippolyte Jean Giraudoux |
| **Naskiĝo** | 29-an de oktobro 1882 (1882-10-29) en Bellac
 |
| **Morto** | 31-an de januaro 1944 (1944-01-31) (61-jaraĝa) en Parizo
 |
| **Tombo** | Grave of Giraudoux (en)    Tombejo de Passy, 9   vd |
| **Etno** | francoj vd |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
| **Alma mater** | Supera normala lernejo   Lycée Lakanal   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Suzanne Giraudoux (en)    vd |
| **Amkunulo** | Anita Fesser de Madero (en)  (1931–1936)  vd |
| **Infanoj** | Jean-Pierre Giraudoux  ( )  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | dramaturgo  romanisto  eseisto  diplomato  scenaristo  verkisto   vd |
| **Laborkampo** | beletro, Franclingva literaturo, French fiction (en) , French drama (en)  kaj diplomatio  vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | The Madwoman of Chaillot vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | Inspector general of Diplomatics and Consulars (en)  (1934–1941)  vd |

 |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (1939)  Prix Toirac (en)
* (1902)  Konkurso Ĝenerala
* Komandoro de la Honora Legio

vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Jean GIRAUDOUX** [ʒɑ̃ ʒiʁodu] (naskita je la 29-a de oktobro 1882 en Bellac, mortinta je la 31-a de januaro 1944 en Parizo) estis verkisto kaj diplomato de la inter-du-milita epoko de la eŭropa 20-a jarcento. Li estis plej fama pro siaj teatraĵoj. Lia stilo estas ege propra kaj "neimitebla", samtempe poezia, sprita, inteligenta, leĝera, profunde emocia, rafinita, humanista, ia formo de tipa franceco; li ankaŭ lerte ludas per anakronismoj, etosmiksado kaj ĉiamaj stilo- kaj nivelo-ŝanĝoj.

Li estis bona kaj simpatianta konanto de germana kulturo.

## Listo de teatraĵoj

* *Intermezzo*
* *La guerre de Troie n'aura pas lieu*
* *Amphitryon 38*
* *Ondine*
* *Siegfried*
* *La folle de Chaillot*
* *Electre*

## En Esperanto aperis

* *La troja milito ne okazos* tradukita de Georges Cau