Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1805

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1770-aj jaroj |
1780-aj jaroj |
1790-aj jaroj |
**1800-aj jaroj**
| 1810-aj jaroj
| 1820-aj jaroj
| 1830-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1801 |
1802 |
1803 |
1804 |
**1805**
| 1806
| 1807
| 1808
| 1809
| ►
| ►►

| **1805 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1805 *MDCCCV* |
| Ab urbe condita
 | 2558
 |
| Armena kalendaro
 | 1254 ԹՎ ՌՄԾԴ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -39 – -38
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1860 – 1861
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1727 – 1728
 |
|  - *Kalijugo* | 4906 – 4907
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2349
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4441 / 4501 – 4442 / 4502 甲子 – 乙丑
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1797 – 1798
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 13 - 14 *XIII -XIV* |
| Hebrea kalendaro
 | 5565 – 5566
 |
| Holocena kalendaro
 | 11805
 |
| Irana kalendaro
 | 1183 – 1184
 |
| Islama kalendaro
 | 1219 – 1220
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2465 (皇紀2465年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11805
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4138
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2348
 |

**1805** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro **1805** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Francio : 9-a de septembro : Imperiestro Napoleono la 1-a dekretas forlason de la Respublika Kalendaro profite al reuzo de la Gregoria kalendaro, kiu reefektiviĝos la 1-an de januaro 1806.
* 21-a de oktobro: Batalo ĉe Trafalgar de Britio (kies admiralo Horatio Nelson mortas) kontraŭ Hispanio kaj Francio (kiuj perdas 20 ŝipojn)
* 2-a de decembro: Batalo ĉe Slavkov dum kiu francaj trupoj regataj de Napoleono decidive venkis la rusi-aŭstrian koalicion.

## Naskiĝoj

* 2-a de aprilo: Hans Christian Andersen, dana verkisto (m. 1875)
* 29-a de julio: Alexis de Tocqueville, franca politikisto kaj historiisto (m. 1859)
* 4-a de aŭgusto: William Rowan Hamilton, irlanda matematikisto kaj fizikisto (m. 1865)
* 23-a de oktobro: Adalbert Stifter, aŭstra verkisto kaj pentristo (m. 1868)
* 8-a de septembro: Esteban Echeverría, argentina poeto (m. 1851)
* 19-a de novembro: Ferdinand de Lesseps, franca diplomato kaj entreprenisto (m. 1894)
* 23-a de decembro: Joseph Smith, fondinto de la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (m. 1844)
* (Dato nekonata): Mary Seacole, flegisto de Jamajko, plej konata por ŝia rolo en la krimea milito (m. 1881).

## Mortoj

* 9-a de majo: Friedrich Schiller, germana poeto, dramisto kaj historiisto (n. 1759)
* 28-a de majo: Luigi Boccherini, itala komponisto (n. 1743)
* 27-a de julio: Brian Merriman, irlanda poeto (n. 1749)
* 21-a de oktobro: Cosme de Churruca, hispana nobelo kaj sciencisto (n. 1761)
# Adalbert Stifter

| **Adalbert Stifter** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Adalbert Stifter**  |
| **Naskiĝo** | 23-an de oktobro 1805 (1805-10-23) en Horní Planá
 |
| **Morto** | 28-an de januaro 1868 (1868-01-28) (62-jaraĝa) en Linz
 |
| **Mortis pro** | sinmortigo  vd |
| **Mortis per** | ĝismorta sangoperdo  vd |
| **Tombo** | Linz   vd |
| **Lingvoj** | germana vd |
| **Loĝloko** | Q31030144 vd |
| **Ŝtataneco** | Aŭstra imperio  Cislajtio   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Vieno   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Profesio
 |
| **Okupo** | verkisto  instruisto  poeto  pentristo  konservisto   vd |
| **Aktiva en** | Vieno vd |
| **Aktiva dum** | 1830–1868 vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | Rock Crystal ❦ Indian summer ❦ Witiko vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | membro de la Frankfurta parlamento   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Adalbert STIFTER** (/ˈadalbɛrt ˈʃtɪftər/ [ˈadalbɛɐt ˈʃtɪftɐ]) (n. la 23-an de oktobro 1805 en Oberplan, Bohemio, m. 28-an de januaro 1868 en Linz) estis aŭstra verkisto kaj pentristo.

Adalbert StifterLi studis juron, matematikon kaj natursciencon en Vieno, sed lia intereso pri pentrado kaj verkado pli kaj pli fortiĝis. En la jaro 1837 li edziĝis. Kvankam famiĝanta kiel verkisto kaj pentristo, li pro financaj zorgoj vivtenis sin kiel redaktoro kaj instruisto. Liaj rilatoj al aŭtoritatuloj ofte estis tre malbonaj, lia financa situacio ne esence pliboniĝis kaj finfine lin premis sanecaj problemoj. Suferanta je hepata cirozo li provis suicidon kaj mortis sekve de ĝi du tagojn poste. La sinmortigo poste estis prisilentata, ĉar suicidintojn laŭ la tiama tradicio ne eblis normale entombigi.

La verkaro de Adalbert Stifter brilas pro la elstaraj priskriboj de pejzaĝoj, kiuj laŭ la aŭstra verkisto Peter Rosegger efikas "kvazaŭ pentritaj per la peniko". Kiel pentristo Stifter estas rigardata antaŭulo de la impresionismo, krome menciindas liaj meritoj en la konservado de artaj valoraĵoj.

## Listo de verkoj

* *Studien* (noveloj, 6 vol. 1844-1850)
* *Bunte Steine* (rakontoj, 2 vol., 1853)
* *Der Nachsommer* (romano, 1857]
* *Witiko* (romano, 3 vol., 1865-1867)
* *Erzählungen* (rakontoj, eld. 1869)

la naskiĝdomo de la verkisto en Oberplan

## En Esperanto aperis

*La erikejvilaĝo,tria ĉapitro* (trad. Karl Bartel, La Marto, 1911, p. 52-54)

*La flugo per la Kondoro* : (Fragmento el la novelo *La*
Kondoro*) ;* Die Fahrt auf dem Kondor*: (aus der Novelle* Der Kondor*) / [Trad. Ernst Werner]. - En: Austria antologio ; p. 18 - 23, kajeroj 11 - 15*

*Survoje al lernejo en montaro* <rakonto> / Trad. E. Werner. -
En: Austria antologio ; p. 26 - 30, kajeroj 16 - 18

*La flugo per la kondoro*. - En: Tri majstro-noveloj ; p. 30 - 32

## Eksteraj ligiloj

* La erikejvilaĝo en Marto 1911
# Pierre Larousse

| **Pierre Larousse** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Pierre Larousse**  |
| **Naskiĝo** | 23-an de oktobro 1817 (1817-10-23) en Toucy
 |
| **Morto** | 3-an de januaro 1875 (1875-01-03) (57-jaraĝa) en Parizo
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | cerbovaskula malsano  vd |
| **Tombo** | Tombejo de Montparnasse   Grave of Pierre Larousse (en)    vd |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Ŝtataneco** | Francio   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Parizo   Nacia Muzeo de Natura Historio de Parizo   Konservatorio Nacia de Artoj kaj Metioj   Kolegio de Francio   vd |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Suzanne Pauline Caubel (mul)    vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | leksikografo  verkisto  gramatikisto  redaktisto  lingvisto  eldonisto  instruisto   vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | Grand dictionnaire universel du XIXe siècle ❦ ABC du style et de la composition vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Pierre LAROUSSE** (naskiĝis la 23-an de oktobro 1817 en Toucy, mortis la 3-an de januaro 1875 en Parizo) estis franca instruisto, leksikografo kaj enciklopediisto. Lia ĉefa verko estas *Grand dictionnaire universel du XIXe siècle* (granda universala vortaro de la 19-a jarcento) - fama enciklopedio. En ĝin li priskribis la mondon kaj por li enciklopedieco ne signifis neŭtralecon.
# 1825

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1790-aj jaroj |
1800-aj jaroj |
1810-aj jaroj |
**1820-aj jaroj**
| 1830-aj jaroj
| 1840-aj jaroj
| 1850-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1821 |
1822 |
1823 |
1824 |
**1825**
| 1826
| 1827
| 1828
| 1829
| ►
| ►►

| **1825 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1825 *MDCCCXXV* |
| Ab urbe condita
 | 2578
 |
| Armena kalendaro
 | 1274 ԹՎ ՌՄՀԴ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -19 – -18
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1880 – 1881
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1747 – 1748
 |
|  - *Kalijugo* | 4926 – 4927
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2369
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4461 / 4521 – 4462 / 4522 甲申 – 乙酉
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1817 – 1818
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 33 - 34 *XXXIII -XXXIV* |
| Hebrea kalendaro
 | 5585 – 5586
 |
| Holocena kalendaro
 | 11825
 |
| Irana kalendaro
 | 1203 – 1204
 |
| Islama kalendaro
 | 1240 – 1241
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2485 (皇紀2485年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11825
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4158
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2368
 |

**1825** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1825 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Bolivio sendependiĝas de Hispanujo.
* John Quincy Adams iĝis prezidento de Usono.
* Manuel José Arce iĝis prezidento de Unuiĝintaj Provincoj de Centra Ameriko.
* Portugalujo agnoskas la sendependon de Brazilo, Johano la 6-a iĝis honora imperiestro de Brazilo.
* New Harmony fondita.
* La 27-an de septembro - La unua moderna fervojo en la mondo, la Stockton kaj Darlington fervojo, malfermiĝas en Anglio.

## Naskiĝoj

* 18-a de februaro: Mór Jókai, hungara verkisto (m. 1904)
* 21-a de marto: Aleksandr Moĵajskij, rusa mara subadmiralo kaj pioniro de aviado (m. 1890)
* 26-a de junio: Francisco Otaviano, brazila advokato, ĵurnalisto, diplomato, politikisto kaj poeto (m. 1889)
* 11-a de oktobro: Conrad Ferdinand Meyer, svisa verkisto (m. 1898)
* 25-a de oktobro: Johann Strauss (filo), aŭstra komponisto (m. 1899)
* 2-a de decembro: Petro la 2-a, imperiestro de Brazilo (m. 1891)
* Eli Keller, usona pensilvanigermana poeto (m. 1919)
* Elisha P. Ferry, unua ŝtatestro de Vaŝingtonio (m. 1895)

## Mortoj

* 16-a de aprilo: Johann Heinrich Füssli, brita kaj svisdevena pentristo kaj verkisto (n. 1741)
* 13-a de oktobro: Maksimiliano la 1-a Jozefo, duko de Bavario (n. 1756)
* 19-a de novembro: Aleksandro la 1-a, imperiestro de Rusujo (n. 1777)
* 29-a de decembro: Jacques-Louis David, franca pentristo (n. 1748)
# Julius Gotthelf Kühn

| **Julius Gotthelf Kühn** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 23-an de oktobro 1825 (1825-10-23) en Pulsnitz
 |
| **Morto** | 14-an de aprilo 1910 (1910-04-14) (84-jaraĝa) en Halle
 |
| **Tombo** | Halle   |
| **Lingvoj** | germana
 |
| **Loĝloko** | Reĝlando Saksio
 |
| **Ŝtataneco** | Reĝlando Saksio   |
| **Alma mater** | Bonna universitato   Universitato de Lepsiko   teknologia universitato Dresdeno   |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Anna Gansel (mul)    |
| Okupo
 |
| **Okupo** | botanikisto  agronomo  universitata instruisto  terkultivisto   |
|  |

**Julius Gotthelf KÜHN** estis germana agronomo kaj fungosciencisto, naskiĝis la 23-an de oktobro 1825 en Pulsnitz (Oberlausitz) kaj mortis la 14-an de aprilo 1910 en Halle (Saale). J.G. Kühn estas lia botanikista aŭtor-noma mallongigo.

## Verkoj

* Untersuchungen über die Beziehungen zwischen Mutterkorn (*Claviceps purpurea*) und Roggen (*Secale cereale* L.) 1904

## Eksteraj ligiloj

* catalogus-professorum-halensis: Julius Kühn
* Museum für Haustierkunde "Julius Kühn" Arkivigite je 2009-02-21 per la retarkivo Wayback Machine
* KÜHN-ARCHIV Arkivigite je 2010-01-20 per la retarkivo Wayback Machine
# 1831

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1800-aj jaroj |
1810-aj jaroj |
1820-aj jaroj |
**1830-aj jaroj**
| 1840-aj jaroj
| 1850-aj jaroj
| 1860-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1827 |
1828 |
1829 |
1830 |
**1831**
| 1832
| 1833
| 1834
| 1835
| ►
| ►►

| **1831 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1831 *MDCCCXXXI* |
| Ab urbe condita
 | 2584
 |
| Armena kalendaro
 | 1280 ԹՎ ՌՄՁ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -13 – -12
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1886 – 1887
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1753 – 1754
 |
|  - *Kalijugo* | 4932 – 4933
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2375
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4467 / 4527 – 4468 / 4528 庚寅 – 辛卯
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1823 – 1824
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 39 - 40 *XXXIX -XL* |
| Hebrea kalendaro
 | 5591 – 5592
 |
| Holocena kalendaro
 | 11831
 |
| Irana kalendaro
 | 1209 – 1210
 |
| Islama kalendaro
 | 1246 – 1247
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2491 (皇紀2491年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11831
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4164
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2374
 |

**1831** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1831 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Darvino ekvojaĝas ĉirkaŭ la mondo en la *HMS Beagle*.
* Petro la 1-a (imperiestro de Brazilo) eltroniĝis.
* Gregorio la 16-a iĝis papo.
* Leopoldo la 1-a (Belgio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj

* 20-a de marto: Theodor Aman, rumana pentristo (m. 1891)
* 23-a de marto: Wilhelm Sauer, germana orgenkonstruisto
* 18-a de julio: Johann Martin Schleyer, kreinto de la lingvo Volapük (m. 1912)
* 22-a de julio: Komei, imperiestro de Japanio (m. 1867)
* 28-a de julio: Vasilij Kuroĉkin, rusia verkisto (m. 1875)
* 8-a de septembro: Wilhelm Raabe, germana verkisto (m. 1910)
* 12-a de septembro: Álvares de Azevedo, brazila verkisto (m. 1852)
* 19-a de novembro: James A. Garfield, prezidento de Usono (m. 1881)
* Walter John Clark, brita esperantisto (m. 1911)

## Mortoj

* 21-a de januaro: Achim von Arnim, germana poeto (n. 1781)
* 4-a de julio: James Monroe, prezidento de Usono (n. 1758)
* 14-a de novembro: Hegelo, germana profesoro kaj filozofo (n. 1770)
* 16-a de novembro: Carl von Clausewitz, prusa generalo (n. 1780)
* 23-a de decembro: Emilia Plater, pola soldatino kaj nacia heroino (n. 1806)
# Béla Bánffy

| **Béla Bánffy** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 23-an de oktobro 1831 (1831-10-23) en Kluĵo
 |
| **Morto** | 20-an de novembro 1888 (1888-11-20) (57-jaraĝa) en Szeged
 |
| **Tombo** | Tombejo Házsongárd   |
| **Lingvoj** | hungara
 |
| **Ŝtataneco** | Hungario   |
| Familio
 |
| **Patro** | Miklós Bánffy (en)   |
| **Infano** | Róza Bánffy (mul)   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | politikisto   |
|  |

**BÁNFFY Béla** [ba:nfi] Losonczi, estis hungara politikisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 23-an de oktobro 1831 kaj mortis en Szentmihálytelek la 20-an de novembro 1888.

## Kariero

Barono Béla Bánffy studis ĝis 1848 en reformita kolegio de Koloĵvaro. Kiam Imre Mikó iĝis guberniestro de Transilvanio li estis nomumita sekretario gubernia. En 1865 li fariĝis departementestro de Szilágy, de 1876 deputito, de 1884 vicprezidanto de la parlamentejo.

## Fonto

* Hungara vikipedio
# 1834

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1800-aj jaroj |
1810-aj jaroj |
1820-aj jaroj |
**1830-aj jaroj**
| 1840-aj jaroj
| 1850-aj jaroj
| 1860-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1830 |
1831 |
1832 |
1833 |
**1834**
| 1835
| 1836
| 1837
| 1838
| ►
| ►►

| **1834 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1834 *MDCCCXXXIV* |
| Ab urbe condita
 | 2587
 |
| Armena kalendaro
 | 1283 ԹՎ ՌՄՁԳ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -10 – -9
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1889 – 1890
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1756 – 1757
 |
|  - *Kalijugo* | 4935 – 4936
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2378
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4470 / 4530 – 4471 / 4531 癸巳 – 甲午
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1826 – 1827
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 42 - 43 *XLII -XLIII* |
| Hebrea kalendaro
 | 5594 – 5595
 |
| Holocena kalendaro
 | 11834
 |
| Irana kalendaro
 | 1212 – 1213
 |
| Islama kalendaro
 | 1249 – 1250
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2494 (皇紀2494年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11834
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4167
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2377
 |

**1834** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1834 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Fondita "La Antikva kaj Reĝa Klubo de Golfludo" en Skotlando.
* Refondita Urbo Sparto.
* Unuaj ŝorbetoj venis al Brazilo el Bostono per ŝipo "Madagascar".
* Charles Babbage projektis la unuan prakomputilon.
* La guberniestro de Okcident-Aŭstralio, Stirling, gvidis 25 policistojn kontraŭ aborigenoj kiuj atakus blankulojn. Eble tuta tribo estis mortigita.
* Angloj sendis al Ĉinio George James Gordon por akiri semojn de teo.
* Unuaj reguloj de moderna atletiko establitaj en Anglio.
* Hungara lingvo antsataŭigis la Latinan en tribunaloj de Hungario.
* Mikaelo la 1-a (Portugalio) la Urzurpanto, la Absolutisma, la Tirano, la Fihomo ktp. renversita de Princo Petro, kiu restarigis reĝinon Maria la Bona Patrino.
* NGC 6416, NGC 6425, NGC 727 kaj NGC 2113 malkovritaj.
* Fondo de la Universitato de Berno (Svislando).

## Naskiĝoj

* 6-a de januaro: Stepan Rudanskij, ukraina poeto (m. 1873)
* 7-a de januaro: Philipp Reis, germana inventisto (m. 1874)
* 8-a de februaro: Dmitrij Mendelejev, rusia kemiisto (m. 1907)
* 13-a de junio: Kanstancin Wieranicyn, belorusa poeto (mortis ĉirkaŭ 1904)
* 2-a de aŭgusto: Frédéric Auguste Bartholdi, franca skulptisto (m. 1904)
* 3-a de oktobro: Vilém Blodek, ĉeĥa komponisto (m. 1874)
* 10-a de oktobro: Aleksis Kivi, finna verkisto (m. 1872)
* Abraham Reeser Horne, usona pensilvanigermana verkisto (m. 1902)

## Mortoj

* 6-a de januaro: Richard Martin, irlanda politikisto (n. 1754)
* 20-a de majo: Markizo de la Fayette, franca nobelo kaj revoluciulo dum Franca kaj Usona Revolucioj (n. 1757)
* 24-a de septembro: Petro la 1-a, imperiestro de Brazilo (n. 1798)
* 29-a de decembro: Alexander Chalmers, skota verkisto (n. 1759)
# 1837

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1800-aj jaroj |
1810-aj jaroj |
1820-aj jaroj |
**1830-aj jaroj**
| 1840-aj jaroj
| 1850-aj jaroj
| 1860-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1833 |
1834 |
1835 |
1836 |
**1837**
| 1838
| 1839
| 1840
| 1841
| ►
| ►►

| **1837 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1837 *MDCCCXXXVII* |
| Ab urbe condita
 | 2590
 |
| Armena kalendaro
 | 1286 ԹՎ ՌՄՁԶ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -7 – -6
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1892 – 1893
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1759 – 1760
 |
|  - *Kalijugo* | 4938 – 4939
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2381
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4473 / 4533 – 4474 / 4534 丙申 – 丁酉
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1829 – 1830
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 45 - 46 *XLV -XLVI* |
| Hebrea kalendaro
 | 5597 – 5598
 |
| Holocena kalendaro
 | 11837
 |
| Irana kalendaro
 | 1215 – 1216
 |
| Islama kalendaro
 | 1252 – 1253
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2497 (皇紀2497年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11837
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4170
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2380
 |

**1837** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1837 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* 26-a de januaro : Miŝigano fariĝas la 26-a ŝtato de Usono.
* 5-a de februaro: NGC 2559 eltrovita.
* 4-a de marto : Martin Van Buren iĝis prezidento de Usono.
* 8-a de junio: NGC 5397 eltrovita.
* 13-a de aŭgusto: Granda inundo de la rivero Emme en Svislando.
* Anglio : Charles Darwin eldonas libron pri sia vojaĝo per HMS Beagle.
* Viktorino (Britio) surtroniĝis.
* Tokugawa Ieyoshi iĝis ŝoguno.
* Peru-Bolivia Konfederacio akiris sian konstitucion.

## Naskiĝoj

* 27-a de januaro: Marko Zamenhof, patro de L. L. Zamenhof (m. 1907)
* 24-a de februaro: Rosalía de Castro, hispana verkistino (m. 1885)
* 18-a de marto: Grover Cleveland, prezidento de Usono (m. 1908)
* 17-a de aprilo: J. P. Morgan, usona banka kaj fervoja magnato (m. 1913)

## Mortoj

* 20-a de januaro: Adam Afzelius, sveda botanikisto (n. 1750)
* 24-a de januaro: Joseph Sabine, brita advokato kaj naturalisto (n. 1770)
* 4-a de februaro: John Latham, angla ornitologo (n. 1740)
* 10-a de februaro: Aleksandr Puŝkin, rusa verkisto kaj poeto (n. 1799)
* 13-a de februaro: Mariano José de Larra, hispana verkisto (n. 1809)
* 19-a de februaro: Georg Büchner, germana dramisto (n. 1813)
* 31-a de marto: John Constable, brita pentristo (n. 1776)
* 12-a de majo: Evaristo da Veiga, brazila poeto, politikisto, filologo, libroeldonisto, himnisto kaj ĵurnalisto (n. 1799)
* 20-a de majo: Johan Afzelius, profesoro pri kemio, metalurgio kaj apoteko de la Universitato de Upsalo (n. 1753)
# Mór Kaposi

| **Mór Kaposi** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 23-an de oktobro 1837 (1837-10-23) en Kaposvár,  Aŭstra imperio |
| **Morto** | 6-an de marto 1902 (1902-03-06) (64-jaraĝa) en Vieno,  Aŭstrio |
| **Tombo** | Döbling Cemetery (en)    |
| **Lingvoj** | germana
 |
| **Ŝtataneco** | Aŭstrio-Hungario   |
| **Alma mater** | Universitato de Vieno   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | kuracisto  dermatologo  profesoro   |
|  |

**Mór Kaposi** [kapoŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kaposi Mór** aŭ *Kaposi Móric* estis hungardevena-aŭstra kuracisto, profesoro, haŭtkuracisto. Lia origina familia nomo estis **Kohn** ĝis 1871.

Mór Kaposi
Mór Kohn [1] naskiĝis la 23-an de oktobro 1837 en Kaposvár. Li mortis la 6-an de marto 1902 en Vieno.

## Biografio

Mór Kaposi devenis el juda familio. Li frekventis judan bazlernejon en sia naskiĝurbo, poste gimnazion. Li faris abiturienton en Pozsony, fine li akiris medicinan diplomon en Vieno en 1861. En la sekva jaro li akiris ankaŭ kirurgian, en 1866 ginekologian diplomojn. Post siaj studoj li laboris en la universitata kliniko, kie li okupiĝis pri haŭtomalsanoj. En 1866 li estis nomumita privata profesoro kaj docento, en 1875 eksterordinara profesoro. En 1869 li edziĝis, samtempe li katolikiĝis. Baldaŭ li havis 5 gefilojn. En 1880 li iĝis klinikestro. Li ricevis aŭstran premion.

En 1872 li ricevis mondfamon, ĉar li unua priskribis malsanon, kiu ricevis la nomon Kaposi-sarkomo.

## Elektitaj publikaĵoj

* *Über das gleichzeitige Auftreten zweier acuter Exantheme "Wr. med.Wochenschrift"* (1867)
* *Zoster recidivus (3. Ausbruch), ibid.* (1875)
* *Pathologie und Therapie der Hautkrankheiten in Vorlesungen für praktische Ärzte und Studierend* (1880, la 5-a eldono en 1899, aperis ankaŭ en diversaj lingvoj)
* *Über Jodexanthem (vegetans, febrilis)* (1898)
* *Epicarin, ein neues Heilmittel* (1900)

## Memorigiloj

* hospitalo en Kaposvár prenis la nomon "Kaposi Mór"

## Fontoj

* hungarlingva biografio Arkivigite je 2016-01-10 per la retarkivo Wayback Machine
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* [2] angle