Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Okcidenta astrologio

La **Okcidenta stelaŭgurado** (aŭ *Okcidenta astrologio*) estas la stelaŭgura sistemo plej populara en Okcidentaj landoj. Ĝi estas kredosistemo laŭ kiu la relativa pozicio de ĉielaj korpoj en la momento de ies naskiĝo povas provizi informojn pri personeco kaj psikologiaj trajtoj de tiu persono. Sciencistoj rigardas la Okcidentan stelaŭguradon kiel ŝajnsciencon aŭ superstiĉon.

La Okcidenta stelaŭgurado estis fondita de Ptolemeo en lia verko *Tetrabiblos* en la dua jarcento antaŭ Kristo surbaze de la helena stelaŭgurado kaj babilona stelaŭgurado.

La ĉefa instrumento de la Okcidenta astrologio estas horoskopo, kiu estas mapo reprezentanta la ĉielon en la momento kaj de la loko de la naskiĝo.

Astrologio studas tri ĉefajn elementojn: signojn de la zodiako, planedojn kaj kvartalojn.

La signoj de la zodiako estas la jenaj dek du:

* Ŝafo
* Taŭro
* Ĝemeloj
* Kankro
* Leono
* Virgulino
* Pesilo
* Skorpio
* Sagitario
* Kaprikorno
* Akvisto
* Fiŝoj

La planedoj estas Merkuro, Venuso, Marso, Jupitero, Saturno, Urano, Neptuno kaj Plutono; krome, kaj la Suno kaj la Luno estas konsiderataj planedoj, do, entute estas dek planedoj. Grava parto de la studo de horoskopo (astra(la) ĉarto) koncentriĝas pri la "aspektoj": la angula zodiaka distanco inter du planedoj sur la zodiako. La ĉefaj aspektoj estas opozicio (180º), kvadraturo (90º), trigono (120º), sekstilo (60º) kaj konjunkcio (0º). Ankaŭ tre konsiderataj (tamen malpli gravaj) estas duonkvadraturo (45º), seskvikvadraturo (135º) kaj kvinkunco (150º).

La teraj domoj (kvartaloj?) estas la 12 zonoj en kiuj estas dividita la horoskopo. Ĉar horoskopo enskribiĝas en cirklon, ĉiu Tera domo mezuras 30 gradojn, kvankam tio povas multe varii, precipe en tre nordaj latitudoj. Ĉiu domo signifas unu parton de la vivo kaj ĉirkaŭaĵoj de la individuo: [1a]personeco; [2a]havaĵoj (havpovo); [3a]rimedoj, [4a] hejmo, [5a] krea kapablo, [6a]laboro kaj sano, [7a] edz(in)eco (partnereco), [8a] morto kaj transformiĝo, [9a] pensmaniero kaj eksterlando, [10a] socia kaj profesia situacio, [11a]geamikoj, [12a] malsano kaj la sekretoj.

Tiuj ĉi priskriboj, kompreneble, estas tre svagaj kaj devas esti multe pli detaligitaj por ekkoni homon pere de ties horoskopo.

## Historio

Laŭdire, la astrologio naskiĝis en Sumerio. De antikvaj tempoj ĝi estis ricevita en la helena mondo, okcidente, kaj Hindio oriente (tie ĝi ĝis nun rolas gravan rolon kaj eĉ la edziĝoj estas ankoraŭ elektitaj laŭ la indikoj de astrologio). Jen la nomoj de zodiakaj signoj en la hindia lingvo:

Konstelacio :

Ŝafo : मेष (meŝ)

Bovo : वृष (varŝ)

Ĝemeloj : िमथुन (mithun)

Kankro : कर्कत(karkat)

Leono: िसंह (sinh)

Pesilo : तुला (tulâ)

Virgulino : कन्या (kanja)

Skorpio: वृष्चक (vrŝĉak)

Sagitario: धनु (dhanu)

Kaprikorno: मकर (makar)

Verŝisto: कुम्भ (kumbh)

Fiŝoj: मीन (mîn)

## Vidu ankaŭ

* Stelaŭgurado

## Eksteraj ligiloj

* Astrologia Esperanto-klubo
# Skorpio (konstelacio)

Ĉi tiu artikolo temas pri konstelacio. Por informoj pri la samnoma besto, vidu la artikolon Skorpio.

| Skorpio
 |
| --- |
|  |
|  |
|  |
|  |
|
```
**ĉina konstelacio • konstelacio • zodiaka konstelacio**

```
 |
| Latina nomo
 | Scorpius (*genitiva* Scorpii)
 |
| Mallongigo
 | Sco
 |
| Imagata bildo
 |  |
| Najbaraj Konstelacioj

```
**Sagitario • Serpentisto • Pesilo • Lupo • Ortilo • Altaro • Suda Krono**

```
 |
| Observaj datumoj (Epoko 1875.0) |
| Rektascensio
 | 15h 40m 0s ... 17h 50m 0s
 |
| Deklinacio
 | -45° 30' 0" ... -8° 0' 0"
 |
| Areo
 | 497 kvadrataj gradoj
 |
| Rango laŭ la areo
 | 33
 |
| Enhavo
 |
| Kvanto de steloj de videbla magnitudo < 3
 | 13
 |
| Videbla magnitudo de la plej hela stelo
 | 0,96
 |
| Videbleco
 |
| Latitudoj de almenaŭ parta videbleco
 | -90° ... 82°
 |
| Latitudoj de plena videbleco
 | -90° ... 45°
 |
| Tempo de jaro de la plej bona videbleco
 | Julio
 |
| Historio
 |
| Unua priskribo fare de
 | Ptolemeo
 |
| Jaro de unua priskribo
 |  |
| Verko, en kiu ĝi estis priskribita
 |  |
| Postaj ŝanĝoj
 |  |
|  |

**Skorpio** (latine *Scorpius*) estas konstelacio de tera ĉielo de la zodiako.

## Astrologio

Laŭ Okcidenta astrologio, Skorpio estas zodiaka signo por naskitoj inter la 23-a de oktobro kaj la 21-a de novembro. Fakte, la Suno troviĝas en ĉi tiu konstelacio inter la 23-a de novembro kaj la 29-a de novembro.

## Referencoj
# Liturgia jaro

| Liturgia jaro
 |
| --- |
|  |
| **kalendaro • kalendara jaro** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | kristnaska sezono Paska sezono Karesmo  vd |

 |
|  |

**Liturgia jaro** aŭ **eklezia jaro** estas la ciklo de la festoj kaj memortagoj en la kristanaj eklezioj.

## Okcidentaj eklezioj

En la eklezioj de latina rito kaj la protestantaj eklezioj, oni kutime rigardas la 1-an dimanĉon de advento kiel komencon de la liturgia jaro.

## Orientaj eklezioj

En eklezioj de bizanca rito (ortodoksaj kaj orientaj katolikaj) la liturgia jaro komenciĝas la 1an de septembro. La jaro konsistas de du rondoj: moveblaj kaj nemoveblaj festotagoj. Moveblaj festotagoj dependas de dato de Pasko. Nemoveblaj festotagoj estas ĉiam je sama tago de jaro. La bizanca rito havas 3 bazajn ŝtupojn de festotagoj: grandaj, mezaj kaj malgrandaj. La bizancrita jaro havas ankaŭ 4 fastajn periodojn.

## Vidu ankaŭ

* Liturgia jaro de la Katolika Eklezio
* Kalendaro de sanktuloj

Fasto[Montri]
# Molo

**Molo** povas signifi

* Molo en kemio estas mezurunuo de kvanto da substanco en la internacia sistemo de unuoj
* **Molo** aŭ **moleco** estas cedemo al premo kaj (figure) milda, malsevera konduto aŭ impreso. Vidu Dureco

## Vidu ankaŭ

* MOL (apartigilo)
# 1583

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
15-a jarcento |
**16-a jarcento**
| 17-a jarcento
| ►

◄ |
1550-aj jaroj |
1560-aj jaroj |
1570-aj jaroj |
**1580-aj jaroj**
| 1590-aj jaroj
| 1600-aj jaroj
| 1610-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1579 |
1580 |
1581 |
1582 |
**1583**
| 1584
| 1585
| 1586
| 1587
| ►
| ►►

| **1583 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1583 *MDLXXXIII* |
| Ab urbe condita
 | 2336
 |
| Armena kalendaro
 | 1032 ԹՎ ՌԼԲ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -261 – -260
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1638 – 1639
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1505 – 1506
 |
|  - *Kalijugo* | 4684 – 4685
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2127
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4219 / 4279 – 4220 / 4280 壬午 – 癸未
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1575 – 1576
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -209 - -208
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5343 – 5344
 |
| Holocena kalendaro
 | 11583
 |
| Irana kalendaro
 | 961 – 962
 |
| Islama kalendaro
 | 990 – 991
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2243 (皇紀2243年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11583
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3916
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2126
 |

**1583** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1583 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Italio: Galileo inventas la pendolon.
* Gregoria kalendaro lanĉita en Bavario, katolika Germanio
* Arkangelsko fondita.
* Unua mencio pri Măgureni (Cerneşti).

## Naskiĝoj

* 9-a de septembro: Girolamo Frescobaldi, Itala komponisto

## Mortoj
# 1588

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
15-a jarcento |
**16-a jarcento**
| 17-a jarcento
| ►

◄ |
1550-aj jaroj |
1560-aj jaroj |
1570-aj jaroj |
**1580-aj jaroj**
| 1590-aj jaroj
| 1600-aj jaroj
| 1610-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1584 |
1585 |
1586 |
1587 |
**1588**
| 1589
| 1590
| 1591
| 1592
| ►
| ►►

**1588** estis superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron). En la jaro 1588 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Anglio venkas la Hispanan Militŝiparon.
* Unua mencio pri Tărcăiţa.
* Kristiano la 4-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

## Naskiĝoj

* 5-a de aprilo: Thomas Hobbes, angla filozofo (m. 1679)

## Mortoj

* 4-a de aprilo: Frederiko la 2-a, reĝo de Danio kaj Norvegio (n. 1534)
* 9-a de aprilo: Sinan, ĉefa arkitekto de la osmanida imperio (n. 1489)
* 19-a de aprilo: Paolo Veronese, itala pentristo (n. 1528)
* 3-a de majo: Joachim Mynsinger von Frundeck, germana juristo (n. 1514)
* 1-a de novembro: Jean Dorat, franca klasika filologo, poeto, erudiciulo, helenisto kaj humanisto (n. 1508)
# 1594

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
15-a jarcento |
**16-a jarcento**
| 17-a jarcento
| ►

◄ |
1560-aj jaroj |
1570-aj jaroj |
1580-aj jaroj |
**1590-aj jaroj**
| 1600-aj jaroj
| 1610-aj jaroj
| 1620-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1590 |
1591 |
1592 |
1593 |
**1594**
| 1595
| 1596
| 1597
| 1598
| ►
| ►►

| **1594 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1594 *MDXCIV* |
| Ab urbe condita
 | 2347
 |
| Armena kalendaro
 | 1043 ԹՎ ՌԽԳ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -250 – -249
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1649 – 1650
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1516 – 1517
 |
|  - *Kalijugo* | 4695 – 4696
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2138
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4230 / 4290 – 4231 / 4291 癸巳 – 甲午
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1586 – 1587
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -198 - -197
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5354 – 5355
 |
| Holocena kalendaro
 | 11594
 |
| Irana kalendaro
 | 972 – 973
 |
| Islama kalendaro
 | 1002 – 1003
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2254 (皇紀2254年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11594
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3927
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2137
 |

**1594** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1594 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Kepler alvenis al Aŭstrio;
* La princo Miĥaelo de Valakio venkis la Turkion kaj la turkoj eliris el Valakion kiu restis aŭtonoma principato ligata al Hungario;
* Rábatamási detruita de turkoj.
* Puĉeĵ fondita;

## Naskiĝoj

* 15-a de junio: Nicolas Poussin, franca pentristo (m. 1665)

## Mortoj

* 2-a de februaro: Giovanni Pierluigi da Palestrina, itala komponisto (n. 1526)
* 30-a de aprilo: Andreas Mylius, germana juristo, diplomato, historiisto kaj kronikisto (n. 1527)
* 10-a de julio: Paolo Bellasio, itala komponisto
* Bálint Balassi
* Girolamo Mei, itala historiisto kaj humanisto
# 1605

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1570-aj jaroj |
1580-aj jaroj |
1590-aj jaroj |
**1600-aj jaroj**
| 1610-aj jaroj
| 1620-aj jaroj
| 1630-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1601 |
1602 |
1603 |
1604 |
**1605**
| 1606
| 1607
| 1608
| 1609
| ►
| ►►

| **1605 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1605 *MDCV* |
| Ab urbe condita
 | 2358
 |
| Armena kalendaro
 | 1054 ԹՎ ՌԾԴ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -239 – -238
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1660 – 1661
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1527 – 1528
 |
|  - *Kalijugo* | 4706 – 4707
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2149
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4241 / 4301 – 4242 / 4302 甲辰 – 乙巳
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1597 – 1598
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -187 - -186
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5365 – 5366
 |
| Holocena kalendaro
 | 11605
 |
| Irana kalendaro
 | 983 – 984
 |
| Islama kalendaro
 | 1013 – 1014
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2265 (皇紀2265年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11605
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3938
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2148
 |

**1605** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1605 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Paŭlo la 5-a iĝis papo.
* Tokugawa Hidetada iĝis ŝoguno.
* Eko de Pola-moskova milito.

## Naskiĝoj

* 8-a de aprilo: Filipo la 4-a, reĝo de Hispanio kaj Portugalio (m. 1665)
* 18-a de aprilo: (baptita) Giacomo Carissimi, itala komponisto (m. 1674)
* 29-a de julio: Simon Dach, germana poeto (m. 1659)
* 19-a de oktobro: Thomas Browne, angla verkisto (m. 1682)

## Mortoj

* 4-a de majo: Ulisse Aldrovandi, itala kuracisto kaj natursciencisto (n. 1522)
* 11-a de junio: Fedor Borisoviĉ Godunov, caro de Rusio (n. 1589)
* 15-a de oktobro: Teodoro Beza, franca teologo (n. 1519)
* 27-a de oktobro: Jalaluddin Muhammad Akbar, imperiestro de la Mongola Imperio (n. 1542)
# 1611

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1580-aj jaroj |
1590-aj jaroj |
1600-aj jaroj |
**1610-aj jaroj**
| 1620-aj jaroj
| 1630-aj jaroj
| 1640-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1607 |
1608 |
1609 |
1610 |
**1611**
| 1612
| 1613
| 1614
| 1615
| ►
| ►►

| **1611 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1611 *MDCXI* |
| Ab urbe condita
 | 2364
 |
| Armena kalendaro
 | 1060 ԹՎ ՌԿ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -233 – -232
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1666 – 1667
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1533 – 1534
 |
|  - *Kalijugo* | 4712 – 4713
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2155
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4247 / 4307 – 4248 / 4308 庚戌 – 辛亥
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1603 – 1604
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -181 - -180
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5371 – 5372
 |
| Holocena kalendaro
 | 11611
 |
| Irana kalendaro
 | 989 – 990
 |
| Islama kalendaro
 | 1019 – 1020
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2271 (皇紀2271年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11611
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3944
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2154
 |

**1611** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1611 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Anglio : la anglalingva Biblio pretas.
* Italio : Galileo observas makulojn sur la suno.
* Komenco de Eda epoko: Go-Yozei detronigita, Go-Mizunoo iĝis imperiestro de Japanio

## Naskiĝoj

* 28-a de januaro: Johannes Hevelius, pola astronomo (m. 1687)
* 8-a de septembro: Johann Friedrich Gronovius, germana klasika filologo, beletra kritikisto, historiisto, juristo, bibliotekisto kaj profesoro pri la greka en la Universitato de Lejdeno (m. 1671)
* 11-a de septembro: Henri de Turenne, franca militestro (m. 1675)
* Andreas Hammerschmidt, germana komponisto (proksima dato) (m. 1675)
* Pablo Bruna, hispana komponisto (m. 1679)

## Mortoj

* 20-a de aŭgusto: Tomás Luis de Victoria, hispana komponisto (n. 1548)
* 3-a de oktobro: Margareto de Aŭstrio, reĝino de Hispanio kaj Portugalio (n. 1584)
* 30-a de oktobro: Karolo la 9-a, reĝo de Svedio (n. 1550)
* 30-a de novembro: Daniel Hofmann, germana luterana teologo, superintendanto, polemikisto kaj profesoro pri teologio de la Universitato de Helmstedt (n. 1538)
# 1622

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1590-aj jaroj |
1600-aj jaroj |
1610-aj jaroj |
**1620-aj jaroj**
| 1630-aj jaroj
| 1640-aj jaroj
| 1650-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1618 |
1619 |
1620 |
1621 |
**1622**
| 1623
| 1624
| 1625
| 1626
| ►
| ►►

| **1622 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1622 *MDCXXII* |
| Ab urbe condita
 | 2375
 |
| Armena kalendaro
 | 1071 ԹՎ ՌՀԱ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -222 – -221
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1677 – 1678
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1544 – 1545
 |
|  - *Kalijugo* | 4723 – 4724
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2166
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4258 / 4318 – 4259 / 4319 辛酉 – 壬戌
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1614 – 1615
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -170 - -169
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5382 – 5383
 |
| Holocena kalendaro
 | 11622
 |
| Irana kalendaro
 | 1000 – 1001
 |
| Islama kalendaro
 | 1031 – 1032
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2282 (皇紀2282年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11622
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3955
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2165
 |

**1622** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1622 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Osman la 2-a detronigita, Mustafa la 1-a restarigita kiel estro de Osmanida imperio;

## Naskiĝoj

* 15-a de januaro: Molière, franca teatra verkisto kaj aktoro (m. 1673)
* 27-a de februaro: Carel Fabritius, nederlanda pentristo (m. 1654)
* 8-a de marto: Friedrich Ulrich Calixtus, germana luterana teologo (m. 1701)
* 17-a de aprilo: Henry Vaughan, anglalingva poeto (m. 1695)
* 17-a de aprilo: Thomas Vaughan, kimra alkemiisto (m. 1666)
* 8-a de novembro: Karolo la 10-a Gustavo, reĝo de Svedio (m. 1660)
* Jakob Hintze, germana komponisto (m. 1702)

## Mortoj

* 23-a de januaro: William Baffin, angla mar-esploristo (n. 1584)
* 5-a de majo: Laurentius Nicolai Norvegus, norvega kapelano de la sveda reĝino, Katarina Jagelona (1526-1583) (n. 1540)
* 15-a de majo: Petrus Plancius, nederlanda astronomo (n. 1552)
* 31-a de decembro: Philipp Clüver, germana geografo (n. 1580)
# 1633

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1600-aj jaroj |
1610-aj jaroj |
1620-aj jaroj |
**1630-aj jaroj**
| 1640-aj jaroj
| 1650-aj jaroj
| 1660-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1629 |
1630 |
1631 |
1632 |
**1633**
| 1634
| 1635
| 1636
| 1637
| ►
| ►►

| **1633 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1633 *MDCXXXIII* |
| Ab urbe condita
 | 2386
 |
| Armena kalendaro
 | 1082 ԹՎ ՌՁԲ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -211 – -210
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1688 – 1689
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1555 – 1556
 |
|  - *Kalijugo* | 4734 – 4735
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2177
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4269 / 4329 – 4270 / 4330 壬申 – 癸酉
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1625 – 1626
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -159 - -158
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5393 – 5394
 |
| Holocena kalendaro
 | 11633
 |
| Irana kalendaro
 | 1011 – 1012
 |
| Islama kalendaro
 | 1042 – 1043
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2293 (皇紀2293年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11633
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3966
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2176
 |

**1633** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1633 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* 12-a de aprilo: Eŭropo: La Eklezio kondamnas je Galileo, devigante lin nei siajn teoriojn pri la kosmo.
* Vladislavo la 4-a (Pollando) surtroniĝis.

## Naskiĝoj

* 23-a de februaro: Samuel Pepys
* 15-a de majo: Sébastien Le Prestre de Vauban, franca militarkitekto
* 6-a de septembro: Sebastian Knüpfer, germana komponisto
* 7-a de septembro: Catharina Regina von Greiffenberg
* 8-a de septembro: Ferdinando la 4-a
* 14-a de oktobro: Jakobo la 2-a, reĝo de Anglio (m. 1701)
* Go-Komyo, imperiestro de Japanio

## Mortoj

* 1-a de marto: George Herbert
* Tamás Borsos hungara diplomato (n. 1566)
# 1639

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1600-aj jaroj |
1610-aj jaroj |
1620-aj jaroj |
**1630-aj jaroj**
| 1640-aj jaroj
| 1650-aj jaroj
| 1660-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1635 |
1636 |
1637 |
1638 |
**1639**
| 1640
| 1641
| 1642
| 1643
| ►
| ►►

| **1639 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1639 *MDCXXXIX* |
| Ab urbe condita
 | 2392
 |
| Armena kalendaro
 | 1088 ԹՎ ՌՁԸ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -205 – -204
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1694 – 1695
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1561 – 1562
 |
|  - *Kalijugo* | 4740 – 4741
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2183
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4275 / 4335 – 4276 / 4336 戊寅 – 己卯
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1631 – 1632
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -153 - -152
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5399 – 5400
 |
| Holocena kalendaro
 | 11639
 |
| Irana kalendaro
 | 1017 – 1018
 |
| Islama kalendaro
 | 1048 – 1049
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2299 (皇紀2299年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11639
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3972
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2182
 |

**1639** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1639 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Mongolio: Fondiĝas Ulanbataro kun la nomo *Urgoo*, ruse *Urga*.
* Rusio: Fondiĝas Alapajevsk.

## Naskiĝoj

* 3-a de aprilo: Alessandro Stradella, itala komponisto (m. 1682)
* 5-a de decembro: Johann Christoph Pezel, germana komponisto kaj urbofajfisto (m. 1694)
* Jean Racine, franca poeto (m. 1699)

## Mortoj

* 12-a de aprilo: Robert Carey, angla nobelo (naskiĝis ĉirkaŭ 1560)
* 1-a de junio: Melchior Franck, germana komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1580)
* 20-a de aŭgusto: Martin Opitz, germana poeto (n. 1597)
* 28-a de oktobro: Stefano Landi, itala komponisto (n. 1587)
# 1644

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1610-aj jaroj |
1620-aj jaroj |
1630-aj jaroj |
**1640-aj jaroj**
| 1650-aj jaroj
| 1660-aj jaroj
| 1670-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1640 |
1641 |
1642 |
1643 |
**1644**
| 1645
| 1646
| 1647
| 1648
| ►
| ►►

| **1644 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1644 *MDCXLIV* |
| Ab urbe condita
 | 2397
 |
| Armena kalendaro
 | 1093 ԹՎ ՌՂԳ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -200 – -199
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1699 – 1700
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1566 – 1567
 |
|  - *Kalijugo* | 4745 – 4746
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2188
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4280 / 4340 – 4281 / 4341 癸未 – 甲申
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1636 – 1637
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -148 - -147
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5404 – 5405
 |
| Holocena kalendaro
 | 11644
 |
| Irana kalendaro
 | 1022 – 1023
 |
| Islama kalendaro
 | 1053 – 1054
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2304 (皇紀2304年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11644
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3977
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2187
 |

**1644** estis superjaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1644 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Johann Moritz von Nassau-Siegen eloficiĝis kiel koloniestro de nederlanda Brazilo.
* Ming dinastio finis en Ĉinio, komenco de dinastio Qing.
* Inocento la 10-a iĝis papo.

## Naskiĝoj

* 6-a de aŭgusto: Louise de La Vallière, amantino de franca reĝo Ludoviko la 14-a (m. 1710)
* 12-a de aŭgusto: Heinrich Ignaz Franz von Biber, bohemia komponisto (m. 1704)
* 6-a de septembro: Juan Cabanilles, hispana komponisto (baptotago) (m. 1712)
* 14-a de oktobro: William Penn, brita fondinto de Pensilvanio (m. 1718)

## Mortoj

* Antonio Stradivari, itala violonfaristo (proksima dato) (n. 1737)
# 1650

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1620-aj jaroj |
1630-aj jaroj |
1640-aj jaroj |
**1650-aj jaroj**
| 1660-aj jaroj
| 1670-aj jaroj
| 1680-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1646 |
1647 |
1648 |
1649 |
**1650**
| 1651
| 1652
| 1653
| 1654
| ►
| ►►

| **1650 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1650 *MDCL* |
| Ab urbe condita
 | 2403
 |
| Armena kalendaro
 | 1099 ԹՎ ՌՂԹ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -194 – -193
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1705 – 1706
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1572 – 1573
 |
|  - *Kalijugo* | 4751 – 4752
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2194
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4286 / 4346 – 4287 / 4347 己丑 – 庚寅
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1642 – 1643
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -142 - -141
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5410 – 5411
 |
| Holocena kalendaro
 | 11650
 |
| Irana kalendaro
 | 1028 – 1029
 |
| Islama kalendaro
 | 1059 – 1061
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2310 (皇紀2310年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11650
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3983
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2193
 |

**1650** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1650 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Bamako fondita.

## Naskiĝoj

* 14-a de novembro: Vilhelmo la 3-a, reĝo de Anglio (m. 1702)
* *dato nekonata*: Johann Jacob Walther, germana komponisto (m. 1704)

## Mortoj

* 11-a de februaro: René Descartes, franca filozofo (n. 1596)
* 19-a de junio: Matthäus Merian, svisa-germana eldonisto (n. 1593)
* 24-a de novembro: Manuel Cardoso, portugala komponisto (n. 1566)
* 25-a de septembro: Ambrogio Spinola, hispana generalo (n. 1569)