Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ŝtormo

Disŝarĝoj de fulmo
**Ŝtormo** estas forta perturbo de la atmosfero, ordinare akompanata de pluvego aŭ neĝo, kaj foje kunigata de elektraj, optikaj kaj akustikaj aperaĵoj estiĝantaj inter nuboj reciproke aŭ inter nuboj kaj tero. Ŝtormojn ni plu markas laŭ tempo kaj loko de estiĝo, moviĝado, distanco de loko de observado, intenseco de montroaperoj ktp. Ŝtormoj estas ligitaj al kumulonimbuso. Nubo kumulonimbuso havas kelke da pluaj sinonimaj nomoj – kumulonimbuso, ŝtorma nubo kaj pluvnubo.

## Aperaĵoj ligitaj al kumulonimbuso

Al kumulonimbuso estas ligitaj kelkaj atmosferaj aperaĵoj, tiuj plej mildaj estas pluvo, neĝo, neĝhajloj, fulmaj disŝarĝoj en nubo kaj tondrado. Multe pli grava estas ŝtorma vento, neniigantaj pluvegoj, hajloj, fulmoj inter nubo kaj tero aŭ eĉ tornadoj (tromboj).

## Dividado de ŝtormoj laŭ loko de apero

* frontaj ŝtormoj
	+ ŝtormoj de malvarma fronto
	+ ŝtormoj de varma fronto
* nefronta – interne de aermaso
	+ kvazaŭfrontaj
	+ advekciaj (horizontalaj)
	+ konvekciaj (vertikalaj)
	+ orografiaj

## Tondro

Akustika akompano de fulmo nomiĝas tondro.

## En arto

*La ondego ĉe Kanagawa*, 1831 ukija bildo de Hokusajo
### Mitologio kaj literaturo

La ŝipo *Sea Venture* rompiĝis apud Bermudo en 1609, kio kaŭzis la koloniigon de la insulo kaj inspiris la dramon *La Ventego* de Ŝekspiro (1611). La ŝipo estis portanta Sir Thomas Gates, la estontan koloniestron de Virginio, hejmen al Anglujo de Jamestown (Virginio). Ĉirkaŭ la tago de Sankta Jakobo, kiam ĝi troviĝis inter Kubo kaj la Bahamoj, uraganis dum preskaŭ du tagoj. Kvankam unu el la malgrandaj ŝipoj de la ŝiparo alfundiĝis en la Florida Markolo, sep el la restantaj atingis Virginion kelke da tagoj post la ŝtormo. La ĉefŝipo, nomata *Sea Adventure*, malaperis kaj oni supozis ĝin perdita. Tamen ĝi kaj siaj ŝipanoj vere alteriĝis en Bermudo. La ŝipo damaĝiĝis de ĉirkaŭa korala rifo, sed ĉiuj ŝipanoj pluvivis preskaŭ jaron sur la insulo. En majo 1610, ili ekiris denove al Jamestown kaj ĉi-foje atingis ĝin. La koloniistoj estis pretendintaj la insulon nome de Britujo, kaj ĝi baldaŭ setliĝis.

La infanromano *La mirinda sorĉisto de Oz*, verkita de L. Frank Baum kaj ilustrita de W. W. Denslow, rakontas la aventurojn de knabineto nomita Dorothy Gale en la Lando Oz, kien ŝi albloviĝas de tornado el sia kansasa biena domo. La libro eldoniĝis unue de George M. Hill Company en Ĉikago la 17-an de majo 1900 kaj represiĝis multfoje, plej ofte kun titolo *La sorĉisto de Oz*, kaj estis adaptita en aliajn artformojn. Parte pro la filma adapto en 1939, ĝi estas unu el la plej konataj verkoj en Usona populara kulturo kaj vaste tradukita aliloke. La frua sukceso de la libro kaj de la muzikala adapto en 1902 rezultigis, ke Baum verkis dek tri pliajn librojn pri Oz.

## Vidu ankaŭ

* Ciklono
* Musono
* Tempesto
* Uragano
* Noktomeza ŝtormo

## Referencoj
# Sankt Peter-Ording

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitolaj artikoloj vidu la paĝojn Sankt Peter kaj Sankta Petro.
 |

|  |
| --- |
| **Sankt Peter-Ording** |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Sankt Peter-Ording (Germanio)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |

 |
|  |
|  |
| **marborda banloko • neurba komunumo de Germanio** |
| Administrado
 |
| **Federacia lando** | Ŝlesvigo-Holstinio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Norda Frislando
 |
| **Komunumaro** | Amt Eiderstedt (ekde januaro 2008)
 |
| **Urborajtoj** | –
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 04863
 |
| **Poŝtkodo** | 25826
 |
| **Aŭtomobila kodo** | NF
 |
| **Oficiala Municipokodo** | 01054113
 |
| Politiko
 |
| **Komunumestro** | Rainer Balsmeier
 |
| **Partio de komunumestro** | Nepartia
 |
| **Adreso de la administrejo** | Badallee 1
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 3934 (stato 2022-12-31) [fonto: landa statistika oficejo]
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 54° 18′ N, 8° 39′ O (mapo)54.3041666666678.6511111111111 |
| **Alto super la marnivelo** | 3 m |
| **Areo** | 28,28 km² |
|  |
| **Oficiala retejo** |
 |
|  |

**Sankt Peter-Ording** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Norda Frislando de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio, en la pleja okcidento de la duoninsulo kaj historia pejzaĝo Eiderstedt borde de la Norda Maro. Fine de decembro 2022 la komunumo havis 3934 loĝantojn. La teritorio estas parto de la komunumaro Eiderstedt, administra ligo de pluraj formale sendependaj politikaj komunumoj.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (germane)

el birda perspektivo
la Norda Maro ĉe Sankt Peter-Ording
"Seekiste" ("markesto"), palisa konstruaĵo ĉeplaĝa
duno ĉemara

* tipa frisa domo: la restoracio "Kiek in"
* komunuma lumturo
* la palisa konstruaĵo sub nubego
* la sama konstruaĵo ĉe malaltiĝanta tajdo
* kajto ĉe la plaĝo
# Insuleto (geografio)

Insuleto kontraŭe de la marbordoj de Tajujo.
Krut-roka insuleto je la okcidenta marbordo de Suðuroy, Ferooj.
**Insuleto** estas eta insulo kie normale ne vivas homoj kaŭze de sia eta amplekso.

La insuletoj ofte entenas grandan biodiversecon ĉar homoj aŭ de ili enmetitaj predantoj ne ĝenas la naturajn flaŭron kaj faŭnon. Ofte ili administre estas kunigitaj al pli granda insulo aŭ insularo.

Eblas ke ĝi troviĝas marmeze aŭ apud pli granda insulo. Golfo Halong en Vjetnamujo tiele konstituas milojn da insuletoj. La insuloj Chausey, en Normandujo, nombras ĉirkaŭ cent insuletojn. Insuleto ankaŭ povas troviĝi en riverujo aŭ lagujo, kiel Insularo de Mil-Insuletoj en Sankt-Laŭrenco.

## Tipoj

Oni distingas jenajn tipojn :

* **Rok-klifo** aŭ **rok-insuleto** – estas insuleto konsistante el roko kiu troviĝas enmare; ĝi estas neloĝata kaj havas minimuman vegetaĵaron. Fifama mezmara rok-klifo estas Rockall en norda Atlantika Oceano.
* **Alta sablobenko** estas sabla insuleto. Kiam sablobenko tajde aŭ regule subakxiĝas, oni prefere parolu ne de insuleto sed nur de sablobenko.
* **Krut-roka insuleto** aŭ **mar-paliso** ( angle : *(sea) stack* ) – estas maldika vertikal-roka insuleto kiu elstaras super akvoebeno. Mar-palisoj karakterize formiĝas en horizontale stratumigitaj sedimentaj petroj aŭ vulkanaj rokoj, precipe ĉe kalkoŝtonaj klifoj.
* **Neĉefa insuleto** – apartenas al pligranda insuleto aŭ insulo. Simile, ia elstaranta tereno en atolo estas ankaŭ nomata insuleto.
	+ **Tajda insuleto** ( kaj tajda insulo ) – Ofte insulo aŭ insuleto kiuj troviĝas apud kontinenta areo, estas al ĝi konektita dum basa tajdo kaj izolita dum alta tajdo.
* **Rivera insuleto** – estas insuleto en riverujo.
* **Laga insuleto** - estas insuleto en lago.
# Orientfrisaj insuloj

| Orientfrisaj insuloj |
| --- |
|  |
| grupo de insuloj [+] |
|

---

 |
| Federacia lando | Malsupra Saksio |
|

---

 |
| Akvejo | Norda maro, Vadmaro |
|

---

 |
| Supermara alteco | 1 m ü. NHN [+] |
| Koordinatoj | 53° 44′ 0″ N, 7° 25′ 0″ O (mapo)53.7333333333337.4166666666667 |
|

---

 |
| Akvokolektejo | 134,35 km² (13 435 ha) [+] |
| Areo | 134,35 km² (13 435 ha) [+] |
| Nombro de insuloj | 12 |
| Horzono | UTC+01:00 [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Orientfrisaj insuloj (Malsupra Saksio)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Orientfrisaj insuloj (Germanio)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Orientfrisaj insuloj |
| **Vikimedia Komunejo**:  **East Frisian Islands** [+] |
|  |

La **Orientfrisaj insuloj** (germane *Ostfriesische Inseln*, okcidentfrise *Eastfryske eilannen*, saterfrise *Aastefräiske Ailounds*) estas barieraj insuloj en la Norda Maro, antaŭ la plej okcidenta parto de la germana marbordo. Ili situas 5 ĝis 10 kilometrojn norde de la kontinento, inter la enfluejoj de la riveretoj Emso okcidente kaj Jade oriente, kaj apartenas al la germana federacia lando Malsupra Saksio.

La sep loĝataj insuloj estas (de okcidento al oriento): *Borkum, Juist, Norderney, Baltrum, Langeoog, Spiekeroog* kaj *Wangerooge*. El ili la insulo Borkum estas laŭ areo la plej granda.

El la sep loĝataj insuloj, la plej orienta apartenas al la historia regiono Oldenburgio, la aliaj ses al la historia regiono Orientfrislando.

satelita bildo de la insularo
Aparte de la orientfrisaj insuloj, ekzistas insularo kun la nomo okcidentfrisaj insuloj ĉe la norda marbordo de Nederlando, kaj plia insularo kun la nomo nordfrisaj insuloj ĉe la okcidenta marbordo de la plej norda parto de Germanio (Ŝlesvig-Holstinio), tutproksime al la transiro al la kontinenta parto de Danio (Jutlando).

## Vidu ankaŭ

* Okcidentfrisaj insuloj
* Frisaj Insuloj
# Borkum

|  |
| --- |
| **Borkum** |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Borkum (Germanio)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |

 |
|  |
|  |
| **urba komunumo de Germanio • limurbo • marborda banloko • Einheitsgemeinde** |
| Administrado
 |
| **Federacia lando** | Malsupra Saksio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Leer
 |
| **Urborajtoj** | Urbo (*Stadt*)
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 0 49 22
 |
| **Poŝtkodo** | 26757
 |
| **Aŭtomobila kodo** | LER
 |
| **Oficiala Municipokodo** | 03457002
 |
| Politiko
 |
| **Komunumestro** | Kristin Mahlitz
 |
| **Partio de komunumestro** | Nepartia
 |
| **Adreso de la administrejo** | Neue Str. 1
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 4325 (stato 2024-12-31) [fonto: landa statistika oficejo]
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 53° 35′ N, 6° 40′ O (mapo)53.5880555555566.6697222222222 |
| **Alto super la marnivelo** | 6 m |
| **Areo** | 30,74 km² |
|  |
| **Oficiala retejo** |
 |
|  |

**Borkum** estas insulo - kaj sur ĝi urba komunumo - en la nordokcidento de Germanio. La insulo geografie apartenas al la orientfrisaj insuloj kaj estas parto de la antikva kultura regiono Orientfrislando. La urba komunumo sur ĝi administre estas parto de la distrikto Leer de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de decembro 2024 la komunumo havis 4325 konstantajn loĝantojn. Sume la insulo havas areon de 30,98 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 162 loĝantoj/km². Dum la somero tiu nombro dumtempe multobliĝas, kiam someraj feriantoj inundas la insulon.

## Vidu ankaŭ

* Alpha ventus
# Juist

|  |
| --- |
| **Juist** |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Juist (Germanio)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |

 |
|  |
|  |
| **marborda banloko • neurba komunumo de Germanio • senaŭta loko • Einheitsgemeinde** |
| Administrado
 |
| **Federacia lando** | Malsupra Saksio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Aurich
 |
| **Urborajtoj** | –
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 04935
 |
| **Poŝtkodo** | 26557–26571
 |
| **Aŭtomobila kodo** | AUR
 |
| **Oficiala Municipokodo** | 03452013
 |
| **Subdivido** | 2 komunumopartoj (*Ortsteile*)
 |
| Politiko
 |
| **Komunumestro** | Karl-Josef Wederhake
 |
| **Adreso de la administrejo** | Strandstraße 5 26571 Juist
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 1136 (stato 2024-12-31) [fonto: landa statistika oficejo]
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 53° 41′ N, 7° 0′ O (mapo)53.6783476.995328 |
| **Alto super la marnivelo** | 3 m |
| **Areo** | 16,43 km² |
|  |
| **Oficiala retejo** |
 |
|  |

**Juist** estas insulo - kaj sur ĝi komunumo - en la nordokcidento de Germanio. La insulo geografie apartenas al la orientfrisaj insuloj, la urba komunumo sur ĝi administre estas parto de la distrikto Aurich de la federacia lando Malsupra Saksio. Fine de decembro 2024 la komunumo havis 1136 konstantajn loĝantojn. Dum la somero tiu nombro dumtempe multobliĝas, kiam someraj feriantoj inundas la insulon. Tamen tio ne kaŭzas grandajn ekologiajn damaĝojn, ĉar kiel sur preskaŭ ĉiu orientfrisa insulo aŭtomobiloj estas komplete malpermesataj: elektraj aŭtetoj de la restoracioj, hoteloj kaj pensionoj transportas varojn kaj turistajn valizojn, trajneto transportas la gastojn de la ŝipo al vilaĝa stacidometo (aŭ eblas veni al flughaveneto per sportaj aviadiloj), kaj de tie la gastoj povas piediri aŭ bicikli.
# Istmo

La Istmo de Panamo konektas Nordan kaj Sudan Amerikon.
**Istmo**, alinome **terkolo**, estas mallarĝa strio de tero, kiu ambaŭflanke havas maran aŭ lagan bordon kaj kunligas du pli grandajn terareojn. Ĝi estas iusence la malo de markolo, kiu estas mallarĝa akvejo inter du maroj.

Istmo estas nature bona loko por konstrui kanalon. La Panama Kanalo, kiu ligas Atlantikon al Pacifiko trans la Istmo de Panamo, tre mallongigas vojaĝon inter la orientaj kaj okcidentaj bordoj de Amerikoj.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Terponto
* Duoninsulo
# Duoninsulo

| Duoninsulo
 |
| --- |
|  |
| **terformo • termaso • natura geografia objekto** |
|  |

Duoninsuleto en Kroatio.
Labradora Duoninsulo, Kanado.
La Ibera duoninsulo, en Hispanio kaj Portugalo.
**Duoninsulo** estas tera areo, preskaŭe (sed ne tute) ĉirkaŭata de akvo, do peco de la tero, enprofundiĝinta en oceano, maro aŭ lago, kaj prilavita per la akvo de tri flankoj. Temas fakte pri "preskaŭinsulo", konektita per la ĉeftero ofte nur per mallarĝa terpeco. Aparte mallarĝajn duoninsulojn ankaŭ eblas nomi terlango, kvankam malfacilas per difino precizigi la klarigon kio estas "aparte mallarĝa".

**Plej grandaj duoninsuloj**:

* Araba 2,730
* Okcident-Antarkta 2,690
* Hindoĉina 2,088
* Hindustana 2,000
* Labradora 1,600
* Skandinava 800
* Somalia 750
* Iberia (Pirenea) 584
* Malgrand-Azia 506
* Balkana 468
* Kamĉatka 264
* Malaka 237
* Korea 218
* Apenina 149

**Aliaj konataj duoninsuloj:**

Sud-Kalifornia – Tajmira – Krimea – Florida – Jukatana – Jutlanda – Bretana - Kurona - Hel - Atiko (Grekio)

## Vidu ankaŭ

* Eliraĵo (geografio)
# Donald O'Connor

| **Donald O'Connor** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Donald O'Connor**  |
| **Naskiĝo** | 28-an de aŭgusto 1925 (1925-08-28) en Ĉikago
 |
| **Morto** | 27-an de septembro 2003 (2003-09-27) (78-jaraĝa) en Calabasas
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | korinfarkto kaj kardioplegio  vd |
| **Tombo** | Forest Lawn Memorial Park (mul)    vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Usono   vd |
| **Alma mater** | Professional Children's School (en)    Danville High School (en)    profesia lernejo Hollywood   vd |
|  |
| **Memorigilo**  |
| **Infanoj** | 4
 |
| Profesio
 |
| **Okupo** | filmaktoro  dancisto  televida produktoro  aktoro  televida reĝisoro  televida prezentisto  televida aktoro  spektaklisto  kantisto  teatra aktoro  muzikisto   vd |
| **Aktiva dum** | 1937–1997 vd |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * stelo sur la Trotuaro de famo en Holivudo
* Primetime Emmy Award for Outstanding Lead Actor in a Comedy Series (en)

vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
|  |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Donald O'Connor** estis usona dancisto kaj aktoro. Li naskiĝis je la 28-a de aŭgusto 1925 (nun  28-a de aŭgusto 1925-00-00) en Ĉikago kaj mortis je la la 27-a de septembro 2003 en Calabasas, Los-Anĝeleso. Donald O'Connor aparte elstaris pri klakdanco.
# Teatra arto

Prezento de la baleta *Cigna LagoPrezentartoj** estas speco de arta kaj kreiva agado, en kiu verkoj de tiel nomata "primara" kreemo estas materialigitaj en la formo de certa sistemo de signoj kaj ofte estas destinitaj por traduko en unu aŭ alian specifan materialon.

Tradicie, la prezentartoj distingiĝas de la aliaj bazaj ĝenroj de arto: literaturo, muziko kaj la bildartoj, kun apartaj interkovroj kun la lastaj du. Aldone al la kernaj disciplinoj de teatro, kabaredo kaj danco, filmo kaj aliaj formoj de amaskomunikila arto , same kiel spektakla arto, estas foje ankaŭ konsiderataj prezentartoj. Alternative, ili estas klasifikitaj kiel belartoj aŭ rigardataj kiel sendependaj artformoj.

Prezentartoj inkluzivas kreivajn agadojn de prezentantaj artistoj, ankaŭ estas nomataj prezentistoj : aktoroj kaj reĝisoroj, kiuj enkorpigas la verkojn de verkistoj kaj dramistoj sur scenejo, varieteo, cirka areno, radio, kino, televido ; deklamantoj, kiuj tradukas literaturajn verkojn en vivan paroladon ; muzikistoj, kantistoj, instrumentistoj, dirigentoj, kiuj reproduktas la verkojn de komponistoj; dancistoj, kiuj plenumas la ideojn de koreografoj, komponistoj, libretistoj.

Ne ekzistas prezentartoj en belartoj, en arkitekturo, en aplikataj artoj (krom se artistoj de speciala tipo estas implikitaj, kaj laboristoj aŭ maŝinoj estas uzataj por traduki la ideon en materialon), aŭ en literatura kreivo, kiu, malgraŭ la kreado de finitaj verkoj, kiujn legantoj povas prezenti, tamen estas destinita por rekta percepto fare de la leganto.

Prezentartoj estas konsiderataj esence artaj kaj kreivaj agadoj, ĉar ili baziĝas ne sur simpla mekanika traduko de la prezentita verko en alian formon, sed sur ĝia transformo, kiu inkluzivas tiajn kreivajn elementojn kiel ampleksado de la spirita enhavo de la verko, ĝia interpreto fare de la prezentanto laŭ sia propra mondkoncepto kaj estetika pozicio.

Ofte pro tio, verkoj de poetoj, dramistoj, scenaristoj, komponistoj, koreografoj akiras diversajn prezentajn interpretojn, ĉiu el kiuj reprezentas unuigon de la memesprimoj de la aŭtoro kaj la aktoro. Iafoje eĉ la prezentado de la sama rolo fare de aktoro aŭ la sama etudo fare de pianisto fariĝas unika, ĉar la stabila enhavo formita dum provludoj estas transdonita tra la varia kaj improviza naskiĝo de la prezentado mem.

Pro la pasema naturo de la prezentartoj (se ili ne estas dokumentataj sur filmo aŭ video, do antaŭ la ekesto de tiuj teknologioj en la 20-a jarcento), ili ankaŭ nomiĝas **efemeraj artoj** de la antikva greka ἐφήμερος *ephēmeros* 'daŭranta nur unu tagon', 'pasema' .

La prezentaj artoj ofte celi esprimi emociojn aŭ sentojn.

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Distro
* Memkontraŭaj militaj artoj
* persa teatro
* Teatro de Japanio
* Okcidenta kulturo
# Arta direktoro

La **arta direktoro** estas rajtigita kaj respondeca pri la arta (kaj foje ankaŭ organiza kaj komerca) direktado de prezentado, institucio, aŭ la kreoprocezo de artverko. Por prezentadoj (ekz. koncertoj, teatraĵoj, baletoj), ilia tasko estas evoluigi kaj ekzerci la verkon laŭ koncepto. Por institucioj (ekz. teatroj, operoj, ĥoroj, orkestroj, dissendaj kompanioj, ekspozicioj, muzeoj, filmfestivaloj), iliaj respondecoj inkluzivas, ekzemple, programplanadon, artistajn engaĝiĝojn, kaj program- aŭ ekspoziciplanadon - taskojn, kiuj estas decidaj por la arta profilo de la institucio.

Artdirektoroj inkluzivas dirigentojn, koreografiojn, kaj, pli larĝan sencon, artdirektorojn, dramaturgojn, kaj kuratorojn ; en la novmedia sektoro, ili estas ĉefe direktoroj, artdirektoroj, kaj ludkreintoj. Specife, la respondeco varias de industrio al industrio:

* Reklamaj grafikoj kaj vida komunikado : kun parta mastruma funkcio
* Eldonado, precipe revuoj: kun ĉefa rolo en *redakcia dezajno* (analoge al la ĉefredaktisto por enhavo)
* Filmproduktado : kun ĉefa funkcio por arta dezajno (precipe sceneja dezajno) kaj/aŭ luddezajno, artistaj engaĝiĝoj
* Prezentoj: Disvolviĝo kaj provludo de la verko laŭ koncepto
* Dissendanto / filmprodukta kompanio : kiel Ĉefa Enhavo-Oficiro respondeca pri programselektado

## Referencoj
# Franca Komedio

Ekzemplo de teatro: la Comédie-Française (akvarelo de A. Meunier, Parizo, 18a jarcento).
**Franca Komedio** aŭ iam **Franca Teatro** (en franca *Comédie-Française* kaj respektive *Théâtre Français*) estas nacia teatrejo de Francio, situanta en la 1-a arondismento de Parizo de Parizo. Estas rekte subvenciita de la ŝtato, kaj estas la nura ŝtata teatrejo kiu disponas el stabila aktorara trupo.

La dramaturgo plej konata asociita kun la Comédie-Française estas Molière. Li estas konsiderata patrono de la francaj aktoroj; tamen li mortis sep jarojn antaŭ la inaŭguro de *La Maison de Molière*, kiel estas konata krome la *Comédie-Française*. La bonkvalito de la produktaĵoj de la Comédie kaj la alta preparado de ties aktoroj faras ĝin institucio ege respektata tutmonde. La historio de la Comédie estas longdaŭra, kaj ĉar temas pri publika teatro, kaj altprestiĝa, ĝi estas tre aprezata inter francoj. El la Comédie Française eliris geaktoroj kiaj Adrienne Lecouvreur, François Joseph Talma, Rachel, Sarah Bernhardt, *Coquelin*, Marguerite Moreno, Jean-Louis Barrault, Madeleine Renaud, Louis Jouvet, Edwige Feuillère aŭ Jeanne Moreau.

La Comédie-Française estis fondita pere de dekreto de Ludoviko la 14-a de la 24-a de aŭgusto de 1680 por kunigi la du parizajn teatrokompaniojn tiamajn, nome tiu de la Hôtel Guénégaud kaj tiu de la Hôtel de Bourgogne. La repertuaro de la epoko konsistis en kolekto de teatraĵoj de Molière kaj de Jean Racine, same kiel kelkaj malmultaj verkoj de Pierre Corneille, Paul Scarron kaj Jean Rotrou.

La 3an de septembro de 1793, dum la Franca Revolucio, la *Comédie-Française* restis fermita pro ordono de la Komitato por publika savado kaj la aktoroj estis enprizonigitaj. La 31an de majo de 1799, la nova registaro malfermis la Salle Richelieu kaj permesis al la aktoroj revivigi la trupon.

La Comédie-Française havas en la aktualo repertuaron de 3000 teatraĵoj kaj tri teatrejojn en Parizo (Salle Richelieu, ĉe la Palais Royal; la Théâtre du Vieux-Colombier; kaj la Studio-Théâtre).

## Eksteraj ligiloj

* Retejo de la Comédie-Française (en franca)
# Belartoj

La **belartoj** aŭ **belaj artoj** estas nocio tradicie aplikata al kampoj de la homa agado, kiun oni konsideras arto en estetika senco, do arto kiu celas ĉefe al beleco. Kontraste al tio la metiartoj, la metioj, servas al praktika celo. Ekzemple ekspoziciita tekruĉo, kiu ne funkcias estas belartaĵo, sed tekruĉo servanta kiel ujo por teo estas metiaĵo.

En klasika Eŭropo, dum la 18-a jarcento, validis la listo de ses belartoj, nome: arkitekturo, skulptarto, pentrado, muziko, gravuro kaj desegnado. Pli modernaj inventaĵoj pretendis je sekvaj lokoj en la listo: fotografio volis esti la *sepa belarto*, kino la *oka belarto*, kaj tiel plu...

Jam siatempe la listo ĉiuokaze malagnoskis multajn artojn, kiuj zorgas pri belo. Certe en orientaziaj landoj oni pli volonte enkalkulus belskribon ol gravuron. Kaj en Eŭropo mem, tiu listo silentis pri artoj rigardataj kiel duarangaj ekzemple teatro, teksarto, meblarto...

## Vidu ankaŭ

* Arto
* Estetiko
* Nacia Altlernejo de Belartoj
* Aplikataj artoj
* Ornamaj artoj
* Historio de arto

## Bildaro

* *La Gioconda*,
renesanca belartaĵo
* Hope-diamanto

## Eksteraj ligiloj

*
*  *Facultad de Attes* en Nacia Universitato de Kolombio
*  Arkivigite je 2004-11-27 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2006-02-20 per la retarkivo Wayback Machine
* *Facultad de Arte* en Universitato de Havano]
# Dancisto

Paro de dancistoj
**Dancisto** estas artisto, kiu prezentas dancpecojn . Agado kiel dancisto okazas kiel profesio, en kiu la ĉefa agado de la dancisto estas en ĉi tiu agado, kontraŭ pago, kaj kiel ŝatokupo, en kiu la dancisto okupiĝas pri ĉi tiu agado kiel parto de amatora bando, sen mona kompenso.

Persono, kiu okupiĝas pri danco, por distraj aŭ ritaj celoj (en sociaj, tradiciaj aŭ religiaj ceremonioj ), estas ankaŭ nomata dancisto dum ĉi tiu agado. La eniro antaŭ ni traktas la signifon de dancisto kiel persono, kiu prezentas dancpecojn antaŭ spektantaro.

Dancisto prezentas la koregrafiojn donitajn al li de la koreografo, kaj tio postulas multjaran trejnadon. Ensemblo de profesiaj dancistoj nomiĝas dancotrupo, dancgrupo aŭ baleto.

Grava distingo estas farenda inter la kuntekstoj de teatra kaj partoprena danco, kvankam ĉi tiuj du kategorioj ne ĉiam estas tute apartaj; ambaŭ povas havi specialajn funkciojn, ĉu sociajn, ceremoniajn, konkurencajn, erotikajn, militemajn aŭ sanktajn / liturgiajn. Aliaj formoj de homa movado foje laŭdire havas dancecan kvaliton, inkluzive luktosporton, gimnastikon, huraistinon, artan glitkuradon, sinkronigitan naĝadon, marŝantajn grupojn, kaj multajn aliajn atletikajn formojn.