# Gabriel Chavet

| **Gabriel Chavet** |
| --- |
|  Foto de 1906
 |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 14-an de decembro 1880 (1880-12-14) en Digoin
 |
| **Morto** | 23-an de oktobro 1972 (1972-10-23) (91-jaraĝa) en 13-a arondismento de Parizo
 |
| **Lingvoj** | Esperanto
 |
| **Ŝtataneco** | Francio   |
|  |
| Subskribo  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | esperantisto  pacifisto  juristo   |
|  |

Karikatura bildkarto de 1913
**Gabriel CHAVET** [ŝave'] (naskiĝis la 14-an de decembro 1880 en Digoin apud Macon, mortis la 23-an de oktobro 1972 en Parizo) estis franca esperantisto kaj pacifisto, licenciato de leĝoscienco, komerca direktoro.

## Pacifismo

Chavet kunlaboris al diversaj pacifistaj societoj kaj revuoj. De 1922 li estis sekretario-kasisto de la "Ligue Internationale de la Paix et de la Liberté" (Ligo internacia de la paco kaj de la libereco), unu el la plej malnovaj pacifistaj asocioj (1867), kaj zorgis pri la publikigo de ĝia bulteno.

## Esperanto en Francio

Alice Roux, lia instruistino pri la germana lingvo, malkovrigis al li esperanton. En aŭgusto 1896 Chavet lernis sola la lingvon. En januaro 1897, tiam studento en la gimnazio de Louhans (apud Macon), li tie fondis kun kolegoj de la lernejo la Klubon E-istan de Louhans, la unuan klubon fonditan en Francujo. Li verkis prop. artikolojn kaj polemikis pri Esperanto kun la fama franca ĵurnalisto Fr. Sarcey. En 1900 fondiĝis la Grupo E-ista de Parizo, kies sekretario-kasisto li estis. En 1903 pro malsano li rezignis tiun oficon.

## Centra Oficejo

Kiel sekretario de la Esperantista Centra Oficejo, de 1905, li ageme partoprenis la organizon de la UK-j 1906-1914. Li estis ĝenerala sekretario de ĉiuj tiuj kongresoj kaj redaktis la oficialajn raportojn. Li ankaŭ prenis sur sin la sekretarian laboron de la Lingva Komitato, zorgis pri la redaktado de la Oficiala Gazeto Esperantista kaj pri publikigo de ĉiuj gravaj laboroj eldonitaj de 1-a Centra Oficejo pri statistiko bibliografio ktp., ekzemple *Esperantista Societaro* (nomaro de ĉiuj grupoj kaj organizoj); *Principoj de Decimala Klasigo kun apliko al Esperanto*, 1908.
De 1909 Chavet estis membro de la Lingva Komitato.

Li starigis kun Edmond Privat la regulojn de la kontrakto de Helsinki, kiu daŭris de 1922 ĝis 1932. Gabriel Chavet estis prezidanto aŭ sekretario de diversaj Esperantistaj grupoj, sekcioj aŭ asocioj, faris multajn informajn paroladojn kaj kursojn, fondis kun Georges Warnier la *Librairie de l'Espéranto* (Librovendejo de Esperanto) en 1906. Dum la unua mondmilito li instigis la Subministron de la milita sanitara servado, Justin Godard, ke li sendu oficialan cirkuleron por rekomendi al ĉiuj militkuracejoj disdoni al la soldatoj gvidlibrojn de la Ruĝa Kruco en diversaj lingvoj kun traduko en Esperanto de la frazoj necesaj al la militvunditoj. - Ekde ĉirkaŭ 1932 li daŭrigis sian informan agadon en Lille, kie li prezidis la lokan grupon. - Li fondis la unuan asocion de francaj poŝtistoj Esperantistaj, kun publikigo de broŝuro en 1911; li partoprenis en la fondo de asocio de pacifistaj Esperantistoj kun kunlaboro al la revuo Espero pacifista (1905-1906); en la fondo de la Rotaria Esperanto-Amikaro en 1928; kaj ĉiam laboras en la rotariaj rondoj por Esperanto.

## Verkoj

Chavet verkis por diversaj E-aj ĵurnaloj artikolojn pri itala, flandra kaj hispana artoj kaj speciale en la periodaĵo "Revuo" gravan verkon pri la pentristo El Greco, premiitan en la Floraj Ludoj. Krome li verkis:

* **1907**: kun Warnier, lernolibron *Espéranto - Manuel* (55000 e-roj venditaj ĝis 1932).
* **1910**: kun Warnier *Franca-Esperanto vortaron*.
* **1912**: kun Warnier *Corrigé d'Espéranto - Manuel*.
* sola: *Grasa Lignaĵisto*, trad. de itala novelo, 1906.
* ĉefkunlaboranto de la Enciklopedio (1933-1934). L. BASTIEN.

La plej aĝa membro de Veterana Esperantista Klubo. En la jaro 1905 li fariĝis sekretario de la Esperantista Centra Oficejo kaj, de 1906 ĝis 1914, organizis la Universalajn Kongresojn kiel ilia ĝenerala sekretario. Lia agado estis larĝaskala. Krom fondi, jam de 1897, lokajn Esperanto-grupojn kiel pioniro en Francujo, li aktivis en la medio de pacifistoj, rotarianoj kaj poŝtistoj. En 1907 li verkis lernolibron *Espéranto - Manuel* kun Warnier, en 1912 *Corrigé d'Espéranto - Manuel* kaj poste francan-Esperantan vortaron. Li estis krome unu el la kunlaborantoj por *Enciklopedio de Esperanto*, eldonita en 1933. Membro de la Lingva Komitato ekde 1909, li prenis sur sin ian sekretarian laboron, redaktis la gravan *Oficiala Gazeto Esperantista' kaj multajn eldonaĵojn de la Esperantista Centra Oficejo.*

## Recenzoj

* Dictionnaire Français-Espéranto pratique et complet, Gabriel Chavet et Georges Warnier. Eld. Librairie de Esperanto, Paris, 1910 ( 11 X 15), 278 paĝoj.

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Kvankam en la nuna tempo jam ekzistas diversaj vortaroj pri Esperanto, mi ne hezitas rekomendi tiun de S-roj Chavet kaj Warnier, kiel plenan, praktikan kaj samtempe malmultekostan.
La libro de S-ro Chavet kaj Warnier, enhavas ĉe sia fino liston da propraj nomoj, konforme kun la laboroj de la speciala komisio de la Lingva Komitato. Jen tre ŝatinda ennovigo.

Mi tutkore deziras al la aŭtoroj bonan debiton (*sic*). **”** |
| — Belga Esperantisto n028 (feb 1911) |

 |

## Eksteraj ligiloj

* "La vojo" poemo de L.L. Zamenhof, laŭtlegata de Gabriel Chavet la 27-an de Majo 1914, kadre de la projekto "Arĥivoj de la Parolo" en la Pariza universitato Sorbono.