Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Oficiala Gazeto Esperantista

**Oficiala Gazeto Esperantista** (**OGE**), estis la organo de la Esperantista Centra Oficejo (CO) de 1908 ĝis 1922. Ĝi estas grava fonto por la historio de la Esperanto-Movado kaj por fruaj lingvaj diskutoj.

La unuaj paĝoj de la kajeroj de OGE ĉiam enhavis la oficialajn komunikojn (ekz. lingvajn demandojn, preparajn kaj findokumentojn de la Universalaj Kongresoj (UK), proponojn kaj diskutojn ktp.) kaj la restanta parto sciigojn de la CO kaj la Esperantaj ligoj, asocioj ktp., listojn de societoj, oficejoj ktp., sciigojn pri gazetoj, literaturo kaj diversaĵoj. Krom verda kovrilo ĉiu kajero enhavis 4-8 verdajn kromfoliojn kun anoncoj kaj negravaj sciigoj. Redaktoroj estis generalo Hippolyte Sebert kaj Gabriel Chavet. Entute aperis de junio 1908 ĝis majo 1920 77 kajeroj en 7 vol. 313, 287, 391, 422, 282, 24 kaj 190 paĝoj da teksto kaj multaj kromfolioj 25x16 de jan. 1921 ĝis jan. 1922 4 kajeroj (6 n-roj.) 4xIV+192 p. 24x16.
 v. Esperantista Centra Oficejo. Paul TARNOW.

## Eksteraj ligiloj

* Skanaĵoj de O.G.E. ĉe IEMW
* Kronologia kaj lautema indeksoj de O.G.E.
* Artikoloj Arkivigite je 2008-05-09 per la retarkivo Wayback Machine el la Oficiala Gazeto Esperantista en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)
# Veterana Esperantista Klubo

| Veterana Esperantista Klubo
 |
| --- |
| **Esperanto-organizaĵo specializita Esperanto-asocio**  |
| Komenco
 | 1949 vd |
| **Fondinto*j | Maurice Lewin vd |
| **Lingvoj** |
Esperantovd |
|  |

**Veterana Esperantista Klubo** (VEK) estas Esperanto-klubo, kies membroj ĉiuj estas minimume dum kvardek jaroj esperantistoj. Ĝi estis fondita en 1949 (vd. Maurice Lewin).

Membro kun minimume kvindekjara esperantisteco nomiĝas *jubileano* kaj la membro, kiu esperantistiĝis plej frue, estas la *dojeno* de VEK.

## Celoj

VEK pasivas jam de pluraj jaroj. Pro tio oni decidis, provi reaktivigi ĝin kun novaj, utilaj celoj: krei arkivon de homoj, kies profundaj spertoj pri la lingvo kaj la movado povas esti utilaj por doni informojn kaj konsilojn al la nunaj gvidantoj de la movado kaj ties historiistoj.

## VEK-kunsido dum VK-4

Dum la 4-a Virtuala Kongreso de Esperanto, en la 26a de novembro okazis vidbabileja kunsido gvidita de Dennis Keefe por revivigi VEK-on. En la kunsido partoprenis 25 jubileanoj kaj estis decidite, ke okazu ĉiumonata virtuala kunsido probable la unuan lundon de ĉiu monato ekde la 15:00 UTC - anoncoj aperos en la Eventa Servo de UEA.

## Eksteraj ligiloj

* Retpaĝo pri VEK kiel faka asocio kunlaboranta kun UEA
# Gyula Szövérdy

| **Gyula Szövérdy** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Gáspár Gyula**  |
| **Naskonomo** | Szövérdy Gyula |
| **Naskiĝo** | 22-an de januaro 1909 (1909-01-22) en Praid
 |
| **Morto** | 23-an de oktobro 1977 (1977-10-23) (68-jaraĝa) en Budapeŝto
 |
| **Lingvoj** | hungara vd |
| **Ŝtataneco** | Hungario   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | verkisto  mezlerneja instruisto  redaktisto  geologo   vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**SZÖVÉRDY Gyula** (seove:rdi) (ĝis 1945 **GÁSPÁR Gyula** [gaŝpar djula]; estis hungara verkisto naskita la 22-an de januaro 1909 en Parajdo kaj mortinta la 23-an de oktobro 1977 en Budapeŝto.

## Biografio

Gyula Szövérdy finis la universitaton en Debreceno kaj li redaktis ekde 1936 la gazetojn *Számadás* kaj *Búvár*. Post 1945 li estis instruisto, geologo pri minado.

## Verkoj

* *Mesél a múlt*, dramo, Mezőtúr, 1928;
* *Martinuzzi*, dramo, Debrecen, 1938;
* *Árva nép*, romano [1942];
* *Ezüstmadár*, romano, 1943;
* *Székely ezermesterek*, 1944 (tiuj verkoj aperis sub nomo Gyula Gáspár);
* *Eladott ország*, romano, 1948;
* *Pogány tüzek*, romano, 1960.

## Fonto

* Magyar Életrajzi Lexikon
# Oskar Werner

| **Oskar Werner** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskonomo** | Oskar Josef Bschließmayer |
| **Naskiĝo** | 13-an de novembro 1922 (1922-11-13) en Vieno
 |
| **Morto** | 23-an de oktobro 1984 (1984-10-23) (61-jaraĝa) en Marburg,  Germanio |
| **Mortokialo** | korinfarkto  |
| **Tombo** | Cemetery of Triesen (en)    |
| **Lingvoj** | germana
 |
| **Ŝtataneco** | Aŭstrio   |
|  |
| Memorigilo  |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Anne Power (en)  (1954–) Elisabeth Kallina (en)  (1944–)  |
| **Infanoj** | Eleanora Werner (en)   ( Elisabeth Kallina (en) ) Felix Florian Werner (en)   ( Diana Wanger (en) )  |
| Okupo
 |
| **Okupo** | teatra aktoro  scenaristo  televida aktoro  filmreĝisoro  filmaktoro  aktoro   |
|  |

Memorigtabulo pri Werner sur la tombejo de Triesen, kie li vivis longtempe. **Oskar WERNER** (vere: *Oskar Josef Bschließmayer*; naskiĝinta la 13-a de novembro 1922 en Vieno, mortinta la 23-an de oktobro 1984 en Marburg an der Lahn) estis aŭstra aktoro teatra kaj kina.

## Vivo

Werner debutis jam en 1938 kiel kurierknabo en la filmo *Geld fällt vom Himmel* (reĝisorado Heinz Helbig). Tri jarojn poste li regule dungitis ĉe la Burgoteatrejo, kie li rajtis de tempo al tempo ludi eĉ dum la militoservo. Je la fino de 1944 li fuĝis kune kun sia duonjuda edzino kaj la ĵus naskiĝinta filino en la arbarojn ĉirkaŭ Vieno.

Werner ludis ankaŭ regule ĉe germanaj teatrejoj kaj furoris en la 1953-a jaro ĉe *Städtische Bühnen* en Frankfurt am Main en la rolo de la ŝekspira Hamleto. Krome li iĝis ŝatata filmaktoro germanlingve kaj internacie, kaj ne malofte li ludis la rolojn de nazioj aŭ germanaj soldatoj, ekz. en *Der letzte Akt* (Georg Wilhelm Pabst). En 1968 Werner ludis la rolon de Jedermann en Salcburgo.

Inter la plej konataj roloj nombriĝas: la bohemiisma verkisto Jules en la filmo *Jules et Jim* de François Truffaut (flanke de Jeanne Moreau kaj Henri Serre); la agento Fiedler en la krimfilmo *Der Spion, der aus der Kälte kam* (1965, de Martin Ritt); la diktaturviktimo Guy Montag en la utopia filmo *Fahrenheit 451* (1966, de Truffaut).

En la 1966-a jaro li ricevis la premion *Grand Prix* de la Akademio de la franca kineja arto.

## Eksteraj ligiloj

* Informoj pri Oskar Werner en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
* Filmoj de Werner. angle
* Pri la aktoro en aŭstra surreta enciklopedio.
# Károly Dénes

**Károly DÉNES** [dEneŝ] rumania hungara grafikisto. Li naskiĝis en Zilah la 10-an de junio 1944 kaj mortis en Sfântu Gheorghe la 23-an de oktobro 1986.

## Kariero

Károly Dénes diplomitiĝis en Arta Altlernejo de Iași kaj li estis desegninstruisto en Sfântu Gheorghe. Li ekspoziciis en grupaj ekspozicioj en Transilvanio

## Fonto

* Biografio
# Zoltán Csizér

**Zoltán CSIZÉR** [ĉise:r] estis rumania hungara kuracisto. Li naskiĝis en Magyarlápos la 9-an de februaro 1917 kaj mortis en Târgu Mureș la 23-an de oktobro 1996.

## Kariero

Csizér Zoltán diplomitiĝis en 1940 en Kluĵo. Li estis gvidanto de kliniko numero 1-a de Târgu Mureș, instruisto de OGYI, doktoro de medicinaj sciencoj (1970).

## Libroj

* *Transplantarea organelor şi ţesuturilor*, Mv. 1967);
* *Sebészeti tünettan* (Mv. 1974);
* *Sebészeti propedeutika és tünettan* (Mv. 1978).

## Fonto

* RMIL Arkivigite je 2016-04-17 per la retarkivo Wayback Machine
# Vladimir Izosimov

| **Vladimir Izosimov** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 9-an de aŭgusto 1947 (1947-08-09) |
| **Morto** | 23-an de oktobro 1998 (1998-10-23) (51-jaraĝa) en Rusio
 |
| **Lingvoj** | Esperanto
 |
| **Ŝtataneco** | Rusio   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | esperantisto   |
|  |

**Vladimir IZOSIMOV** (naskiĝis la 9-an de aŭgusto 1947; mortis la 23-an de oktobro 1998 en Tjumenj) estis rusia esperantisto. Li agis kiel tradukanto, preleganto, instruanto kaj ĉefa organizanto de la Ruslanda Esperantista Kongreso en 1995. Li mortis du tagojn antaŭ la 25-jariĝo de la Tjumenja Esperanto-klubo Revo, kiun li gvidis dum multaj jaroj.
# Listo de rusiaj esperantistoj

En la listo familinomo antaŭas nomon kaj (ne ĉie menciitan) patronomon.

Kovrilpaĝo de Boris Lavrenev: La kvardekunua, Moskvo, 1972, trad: E. kaj V. Ostroĵnikova
* Abesgus M.
* Aisberg Eŭgeno
* Andrejev Andrej Petroviĉ
* Armand David Lvoviĉ
* Aleksandr Asnes
* Belogorcev Viktor
* Belonenko Evgenij
* Belov Stanislavo
* BOJEV Sergej Nikolajeviĉ
* Bokarev Eŭgeno A.
* Borovko Nikolaj Afrikanoviĉ
* Borisov Nikolaj
* Borovko-Ĉajkovskaja Antonina Justinovna
* Bogatov Dmitrij
* Brandt Roman
* Bril Ivan Jakovleviĉ
* Cvetkova Barbara
* Ĉertilov Mikaelo
* Demidjuk Gregoro
* Deŝkin Georgo
* Devjatnin Vasilij Nikolajeviĉ
* Diakonov Pjotr
* Dmitriev Vladimir
* Drezen Ernest
* Ejdelman Boris Lvoviĉ
* Erjuĥin Aleksandro
* Eroŝenko Vasilij
* Evseeva Ljudmila
* Evstifejev Nikolai
* Fedotov Nikolaj M.
* Fedotova Aleksandra
* Filipov Aleksandr Gavriloviĉ
* Filipov Georgij
* Fiŝer Andreo
* Frenkel Roman
* Futerfas Natano
* Gabrielo Mikaelo
* Gernet Vladimir
* Gonĉarov Anatolo
* Gonĉarova Irina
* Gonĉarova Svetlana
* Gudskov Nikolao
* Guminski J.
* Gusev Konstantin Miĥajloviĉ
* Hohlov Nikolao
* ĤarkovskijAleksandr
* Incertov Nikolaj Jakovleviĉ
* Ivanov Vjaĉeslav (Slavik)
* Ivanov Vsevolod
* Izgur Elio
* Izosimov Vladimir
* Jarmoloviĉ V. T.
* Ĵavoronkov Viktor Feodosieviĉ
* Ĵeleznjakov Vasilij
* Kabanov Nikolaj
* Kazi-Girej Nikolaj Aleksandroviĉ
* Kofman Antoni
* Kolker Boris Grigorjeviĉ
* Kolobaŝkin K. M.
* Kopelev Lev
* Krajnov Sergej
* Kudrjavickij Izrail Grigorjeviĉ
* Kulagin Fjodor Jakovleviĉ
* Kuznecov Olego
* Kuznecov Sergeo
* Lavrentjev K. A.
* Lebedeva Jelena
* Levenzon Lev
* Lidin Ivan Grigorieviĉ
* Liljer Aleksandro
* Logvin Aleksandro
* Lozgaĉev Nikolai
* Malenko Vitalij
* Marr Nilojaj Jakovleviĉ
* Melnikov Valentin
* Miĥalski Eŭgeno
* Mirski Boris
* Nedoŝivin Aleksandr Miĥajloviĉ
* Nekrasov Nikolaj Vladimiroviĉ
* Nekrasov Nikolao
* Obruĉev Sergej Vladimiroviĉ
* Ostanieviĉ Kazimir Osipoviĉ
* Ostrovskij Ilja
* Paŝĉenko Miĥail F.
* Pavlov Petr Aleksandroviĉ
* Perevalov Dmitrij Aleksandroviĉ
* Petrović Svetislav S. (Serbio)
* Petrjaevskij P. P.
* Poltavskij S. P.
* Poljanskij Sergej Feodoroviĉ
* Postnikov A.
* Postnikov Aleksandr Aleksejeviĉ
* Postnikov Feodor A.
* Reŝetin N. L.
* Rublov Sergej
* Rytjkov Nikolaj
* Saĥarov Aleksandr Andrejeviĉ
* Salnikov Jevgenij Trofimoviĉ
* Sedova Irena
* Seleznjov Ivan
* Seriŝeva Varvara N.
* Seriŝev Inocento
* Solovjev Miĥail
* Soroka Vladimir
* STEFAN (Olenĉeviĉ S.)
* Stojan Petro
* Sveŝnikov N.
* Ŝarapova Anna
* Ŝĉavinskij Timofej Aleksandroviĉ
* Ŝidlovskij Konstantin Ivanoviĉ
* Ŝidlovskaja Maria Ivanova
* Ŝirjaev Ivan Genadieviĉ
* Ŝuvajev Timofej D.
* Szmurlo Vladimír
* Tenisov Vitold Konstantinoviĉ
* Tjutrin Boris
* Tokarev Boris
* Valkov D. D.
* Varankin Vladimir
* Vejtcler A. L.
* Viktorov-Ĉeĥoviĉ Demetrio
* Vysokovskij Solomon
* Yelland Theresa
* Zamenhof Ludoviko
* Zamenhof Zoja M.
* Zverev Nikolaj Nikolajeviĉ
# József Faragó

| **József Faragó** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 2-an de februaro 1922 (1922-02-02) en Braŝovo
 |
| **Morto** | 23-an de oktobro 2004 (2004-10-23) (82-jaraĝa) en Kluĵo
 |
| **Tombo** | Tombejo Házsongárd   vd |
| **Lingvoj** | rumana vd |
| **Ŝtataneco** | Rumanio   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | etnologo  verkisto   vd |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (2004)  Arany János Award for Academic Research (en)

vd |

 |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Hungara Scienca Akademio   vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**FARAGÓ József** estis rumanuja hungara folkoristo naskita en Braŝovo la 2-an de februaro 1922 kaj mortinta en Kluĵo la 23-an de oktobro 2004.

## Biografio

Sian gimnazian studojn József Faragó faris en sia naskiĝurbo kaj en Sfântu Gheorghe, doktoriĝis pri etnografio kiel disĉiplo de Béla Gunda en 1945 en Bolyai Tudományegyetem. Li estis ano de Móricz Zsigmond Kollégium, redaktoro de eldonaĵoj de kolegio kaj de libroeldonejo Méhkas Diákszövetkezet. Ĝis 1953 ĝi estis universitata instruisto; dume ekde 1950 scienca esploristo, ĉefesploristo ĉe folklorinstituto de akademio en Kluĵo.

## Premio

* 2004 - premio Arany János de MTA.

## Ĉefaj volumoj folklorkolektoj

* *Rokonaink* (Kluĵo 1943);
* *Betlehemezők és kántálók Pusztakamaráson* (Erdélyi Néprajzi Tanulmányok 8. Kv. 1947);
* *Kevély Kereki* (népi játék és népmese Petőfiről, Kluĵo 1947);
* *Táncoljunk, daloljunk!* (Elekes Dénessel, székely néptáncok, 1949);
* *Felszállott a páva* (szemelvények a magyar népköltészetből a XVI. századtól máig, 1951);
* *Moldvai csángó népdalok és népballadák* (kun János Jagamas kaj Júlia Szegő, 1954);
* *A szegény ember vására* (székely népmesék, 1955);
* *Diófának három ága* (székely népballadák, 1956);
* *Jávorfa-muzsika* (népballadák, 1965);
* *Kurcsi Minya havasi mesemondó* (1966);
* *Gyönyörű Bán Kata* (régi magyar népballadák, Kluĵo 1973);
* *Háromszéki népballadák* (kun Ernő Albert, 1973);
* *Romániai magyar népdalok* (kun Jagamas János, 1974);
* *Kalotaszegi magyar népviselet* (kun Jenő Nagy kaj Géza Vámszer, 1977);
* *Balladák földjén* (tanulmányok, a dallamok gondozója Almási István, 1977).
* *Bihari gyermekmondókák* [kun Fábián Imre], népköltészeti gyűjtés, Bk., 1982;
* *Virágok vetélkedése*. Régi magyar népballadák, s. a. r. [kun Almási István], Bk., 1986;
* *Bihari népmondák*, szerk. [kun Fábián Imre], Nagyvárad, 1995;
* *A magyar költészet kincsestára*, népballadák, 1995.

## Fontoj

* Erdélyi Magyar Írók Ligája Arkivigite je 2016-03-31 per la retarkivo Wayback Machine
* Romániai magyar irodalmi lexikon
# John McCarthy

| **John McCarthy** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 4-an de septembro 1927 (1927-09-04) en Bostono
 |
| **Morto** | 24-an de oktobro 2011 (2011-10-24) (84-jaraĝa) en Stanford
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | korinfarkto  vd |
| **Tombo** | Alta Mesa Memorial Park (en)    vd |
| **Religio** | ateismo vd |
| **Lingvoj** | angla vd |
| **Ŝtataneco** | Usono   vd |
| **Alma mater** | Kalifornia Instituto de Teĥnologio - matematiko (–1948) Universitato Princeton - matematiko (–1951) Belmont High School (en)    vd |
| Familio
 |
| **Patrino** | Ida Glatt McCarthy (en)   vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | matematikisto  universitata instruisto  inĝeniero  komputosciencisto  fakulo pri artefarita intelekto   vd |
| **Laborkampo** | artefarita intelekto  vd |
| **Doktoreca konsilisto** | Donald C. Spencer vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | artefarita intelekto vd |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (2003)  Benjamin Franklin-medalo
* (2002)  Programming Languages Achievement Award (en)
* (1994)  ACM Fellow (en)
* (1990)  AAAI Fellow (en)
* (1990)  Nacia Medalo de Scienco
* (1988)  Kiota Premio pri Altnivelaj Teknikoj
* (1985)  Computer Pioneer Award (en)
* (1985)  IJCAI Award for Research Excellence (en)
* (1971)  Premio Turing
* Fellow of the Cognitive Science Society (en)
* Computer History Museum Fellow (en)

vd |

 |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Asocio por Komputila Maŝinaro (ACM Fellow (en) ) (1994–) Usona Nacia Akademio de Sciencoj  Asocio por Evoluigo de Artefarita Intelekto  Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj  Usona Asocio por la Altniveligo de Scienco   vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**John McCARTHY** (naskiĝis la 4-an de septembro, 1927 mortis la 24-an de oktobro 2011) estis usona fakulo pri komputado, kiu inventis Lispon en 1958. Li elpensis la esprimon "artefarita intelekto" kaj fondis la koncernan kampon de komputa scienco en la somero de 1956 kune kun Marvin Minsky, Nat Rochester kaj Claude Shannon. Li estas la filo de komunistoj, kiuj havis grandan fidon je teknologio.

Pli lastatempe, li ankaŭ inventis novan komputillingvon: Elephant 2000 ("Elefanto 2000"—ĉar "elefanto neniam forgesas"), kiu estas evoluo de Lispo kiu enigas kaj eligas parolaĵojn.

Li estis profesoro ĉe MIT (1958-1962) kaj de Stanford (1962-2001), kaj nun estas emerita. Li gajnis la Premion Turing je 1971.

## Eksteraj ligiloj

* lia hejmpaĝo (angle)
# Komputosciencisto

**Komputosciencisto** aŭ **komputisto** (aŭ **komputikisto**, derivita de la neoficiala vorto *Komputiko* = komputoscienco) estas ĝenerala termino por sciencisto, kiu efektivigas esploradon en la sfero de komputado. Komputosciencisto ofte studas specifan fakon de komputado; tiel komputosciencistoj povas specialiĝi pri teoria komputoscienco aŭ datum-scienco.

Kelkfoje oni konsideras komputosciencistoj ankaŭ programistojn, sistemanalizistojn, fakulojn pri datumbazoj kaj anojn de aliaj profesioj rilataj al komputado - speciale, se ilia agado inkluzivas esploradon.

## Fakuloj

* Alan Turing
# Jean Amadou

| Jean Amadou |
| --- |
| Persona informo |
| **Nomo** | Jean Amadou |
| **Dato de naskiĝo** | 1-a de oktobro 1929 |
| **Naskiĝloko** | Lons-le-Saunier |
| **Dato de morto** | 23-a de oktobro 2011 |
| **Mortoloko** | Neuilly-sur-Seine |
| **Aĝo je morto** | 82 |
| Okupoj kaj profesioj |
| **Okupoj** | komikisto, kantoverkisto kaj ĵurnalisto |
| Geografio |
| **Ŝtato** | franca |
| Lingvoj |
| **Parolata lingvo** | franca lingvo [+] |
| Ceteraj informoj |
| **Honorigo** | Kavaliro de Honora Legio, Oficiro de la Nacia Ordeno de Merito, Kavaliro de la Artoj kaj la Leteroj, Prix Richelieu [+] |
| **Portalo pri Homoj** |
|  |

**Jean Amadou** (naskiĝis la 1-an de oktobro 1929 en Lons-le-Saunier, mortis la 23-an de oktobro 2011 en Neuilly-sur-Seine) estis franca komikisto, kantoverkisto kaj ĵurnalisto.

Portreto de jean amadou
# Fotisto

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun kameraisto.
 |

Fotografisto en sia laborejo (ĉirkaŭ 1850)
**Fotisto** (aŭ **fotografisto**) estas profesia artisto kiu uzas fotografion kiel medion. Fotisto havas rolon en ĵurnalismo: li kaptas per fotilo la agadon pri kiu skribas ĵurnalisto. Iuj fotistoj laboras kiel portretaj artistoj. Profesia fotisto estas grava por reklamado.

## Fototipoj

La fotistoj kutime estas klasitaj sur bazo en la temoj en kiuj ili specialiĝis. Kelkaj esploras la temoj kiuj estis iam tipaj de pentrarto: pejzaĝoj, aĵpentraĵoj kaj portretoj. Aliaj specialiĝis en temoj kiel stratofotografio, socidokumenta fotografio, fotografio de modo, fotografio de nuptoj, fotografio de militoj, foto-ĵurnalismo kaj fotografio por reklamado. Estas specialaĵoj pri teknikaj aferoj kiel la scienca fotografio aŭ la elaera fotografio.

La fotistoj de nuptoj kaj similaj celebroj venas kun sia ekipaĵaro en la indikita dato al la celebrejo. Tre ofte, ili realigas fotojn de la edziĝontoj kaj de iliaj familiaj en ties hejmoj aŭ en belaj aŭ simbolaj fonoj, kiel monumentoj kaj parkoj, antaŭ la celebro.

La fotoĵurnalistoj estas specializitaj en la fotografio de okazaĵoj kiuj ilustras la novaĵojn de amaskomunikilaro, kiel ĉe gazetoj kaj ĵurnaloj. La prisportaj fotistoj estas tiuj kiuj krom posedon de granda sciaro pri la specifa sporto prilaborata, ili havas kapablon fari fotojn en la preciza plej konvena momento.

Paparaco (itale paparazzi /pa.pa.ˈrat.tsi/) estas trudfotisto, kiu kaptas fotojn pri famuloj, precipe - sed ne ĉiam - el kaŝita situo aŭ maniero, klopodante, ke la ĉeesto kaj fotado ne estu rimarkitaj de la fotita homo, do, tre ofte tiu persono estas speciala klaso de paparacoj. Tia tipo de fotado levigas koncernojn sociajn kaj etikajn pri privatec-rajtoj, trudo de cirkonstancoj, okazigo de problemoj al la privatuloj ktp.

## Vidu ankaŭ

* **Listo de fotistoj Militfotisto
* Fotografio
* Fotoĵurnalismo
# Anthony Caro

| **Anthony Caro** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 8-an de marto 1924 (1924-03-08) en Surrey
 |
| **Morto** | 23-an de oktobro 2013 (2013-10-23) (89-jaraĝa) en Londono
 |
| **Mortokialo** | korinfarkto  |
| **Lingvoj** | angla
 |
| **Ŝtataneco** | Unuiĝinta Reĝlando  Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando (1801–1922) (–1927)  |
| **Alma mater** | Christ's College   Chelsea College of Art and Design (en)    Charterhouse School (en)    Reĝa Akademio de Artoj   Universitato de Westminster   Cyprus College of Art (en)    |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Sheila Girling (en)  (1949–)  |
| **Infanoj** | Tim Caro (en) , Paul Caro (mul)   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | skulptisto  vidartisto  artisto   |
| **Verkoj** | After Olympia
 |
| TTT
 |
| **Retejo** |
 |
|  |

**Sir Anthony Alfred CARO** (naskiĝis la 8-a de marto 1924 en New Malden, Surrey; mortis la 23-a de oktobro 2013 en Londono) estis angla skulptisto, konsiderata unu el la plej influaj figuroj de la nuntempa abstrakta skulptarto. Li estas konata pro siaj grandformataj metalaj konstruoj, ofte faritaj el reciklitaj materialoj kiel fero kaj ŝtalo.

## Vivo

Caro naskiĝis en juda familio kaj estis la plej juna el tri gefratoj. En frua infanaĝo la familio translokiĝis al bieno en Churt, Surrey. Li edukitis ĉe Charterhouse School, kie li unue ekkonis la skulptiston Charles Wheeler, kun kiu li poste laboris dum ferioj. Li studis ĉe Farnham School of Art kaj poste ĉe la Universitato de Kembriĝo, kie li diplomiĝis pri inĝenierio en 1944.

Post servo en la Mararmeo, Caro studis skulptarton ĉe la London Polytechnic Institute (1946) kaj ĉe la Royal Academy of Arts (1947–1952). Inter 1951 kaj 1953 li laboris kiel asistanto de Henry Moore. De 1953 ĝis 1967 li instruis ĉe St. Martin’s School of Art, kie li havis gravan rolon en la evoluo de la tiel nomata “nova generacio” de britaj skulptistoj.

## Verkaro

La fruaj verkoj de Caro estis figurativaj, sed post vojaĝo al Usono (1959–1960) lia estetiko radikale ŝanĝiĝis. Tie li renkontis la artkritikiston Clement Greenberg kaj la skulptiston David Smith, kies laboro kaj teĥnikoj — precipe veldado kaj la uzo de industria metalo — profunde influis lin. Ekde la 1960-aj jaroj Caro dediĉis sin al abstrakta, ne-monumenta skulptarto, ofte prezentata rekte sur la planko, sen tradicia piedestalo.

Li partoprenis en la documenta III (1964) kaj documenta 4 (1968) en Kassel. Inter liaj publikaj projektoj elstaras la kunlaboro kun la inĝenierfirmao Arup kaj la arkitekto Norman Foster por la Millennium Bridge en Londono.

## Premioj kaj Honortitoloj

Caro ricevis plurajn altajn distingojn en Britio. Li estis nomumita Komandoro de la Ordeno de la Brita Imperio (CBE), kaj en 1987 li estis kavaliĝinta de reĝino Elizabeto la 2-a. En 2000 li fariĝis membro de la Ordeno de Merito.

En 1992 li ricevis la Praemium Imperiale en la kategorio de skulptarto. Li estis eksterlanda honora membro de la Amerika Akademio de Artoj kaj Leteroj ekde 1979 kaj, ekde 1988, membro de la Amerika Akademio de Artoj kaj Sciencoj.