Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Juan de la Cueva

| **Juan de la Cueva** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskonomo** | Juan de la Cueva de Garoza |
| **Naskiĝo** | 1-an de januaro 1550 (1550-01-01) en Sevilo
 |
| **Morto** | 4-an de oktobro 1612 (1612-10-04) (62-jaraĝa) en Sevilo
 |
| **Lingvoj** | hispana vd |
| **Ŝtataneco** | Hispanio  Meksiko  Nova Hispanio   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Profesio
 |
| **Okupo** | poeto  verkisto  dramaturgo   vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Juan de la Cueva de Garoza**, nomo tradukebla kiel *Johano de la Groto*, (Sevilla, 23a de oktobro 1543 - 1612), hispana poeto kaj dramaturgo apartenanta al la Hispana ora epoko.

Li estis frato de la ĉefdiakono de Guadalajara kaj loĝis en Kuenko, en Kanarioj kaj en Meksiko inter 1574 kaj 1577; je sia reveno al Hispanio li startis sian teatran karieron. Li inspiriĝis en la Romancaro kaj en la grekolatina mitologio kaj adoptis legendajn kaj historiajn temojn, por ekspluati la kastilian patriismon; li rompis la supozitajn aristotelajn unuojn pri ago, tempo kaj loko, pri kio li pioniris parte pri la teatra formulo de Lope de Vega, kvankam li ankoraŭ dividis la verkojn en kvar aktoj.

Li verkis krome dudekkvin sonetojn, diversajn eklogojn, unu elegion, unu sestinon, tri madrigalojn kaj du odojn, kiuj aperas en el kanzonaro *Flores de Varia Poesía*. *Ejemplar Poético* verkita ĉirkaŭ 1606 kaj dividita en tri epistoloj, estas poezia manierisma teoriaro en ĉentercetoj. aliaj verkoj estas *Viage de Sannio*, poemo de literatura kritikaro kie mencias multajn siaepokajn verkistojn; *La Muracinda*, kio estas eposa parodia rakonto pri revenĝo inter hundoj kaj katoj en senrimaj dekunu-silabaj versoj, la mitologia poemo en oktavoj *Llanto de Venus en la muerte de Adonis*, la mitologia burleska rakonto en oktavoj *Los amores de Marte y Venus*. Kolekto el liaj poemoj estis publikita kiel *Obras de Juan de la Cueva* (Sevilla, 1582) kaj liaj romancoj aperas en *Coro Febeo de Romances historiales* (1587). Li klopodis ankaŭ la kulturan eposon, per la poemo en dudekkvar kantoj *La conquista de la Bética* (Sevilla, 1603), kiu rakontas la konkeron de Sevilo fare de Ferdinando la 3-a la Saĝulo.

Konserviĝas krome ĉirkaŭ 14 teatraĵoj en kvar partoj, el kiuj la plej gravaj estas *El infamador*, kies ĉefrolulo antaŭbildigas la arketipon de la klasika rolulo de Don Juan kaj kiu enkondukas alegoriajn rolulojn, *El Saco de Roma*, *La muerte del Rey Don Sancho*, *La libertad de España por Bernardo de Carpio* kaj la *Tragedia de los siete Infantes de Lara*. Tiuj kaj aliaj presiĝis en 1583 sub la titolo *Primera parte de las tragedias y comedias de Juan de la Cueva* (dua parto ne aperis, kvankam li petis permeson por tio). En tiuj verkoj ne klariĝas preciza distingo inter la tragikaj kaj komikaj ĝenroj.

## Eksteraj ligiloj

* Obras de Juan de la Cueva en Biblioteca Virtual Cervantes
# Dramaturgo (profesio)

**Dramaturgo** estas verkisto de dramoj, tio estas, kiu verkas teatraĵojn, ĉar Dramo estas sinonimo de teatraĵo. Tre simila koncepto estas dramisto.

La dramaturgio estas kaj la arto de teatra verkado kaj la teoriaro pri tiu arto (PIV). Ĝi ekis historie el la antikva parola tradicio, per kiu grekaj rapsodoj kaj aedoj iris el urbo en urbon rakontante kaj kantante fragmentojn de Iliado kaj Odiseo. Oni supozas, ke tiuj "parolaj rakontistoj" estas la unuaj dramaturgoj de la eŭropa tradicio.

Pli moderna senco la dramaturgo estas faka spertulo kaj konsilisto, kies taskoj inkluzivas provlegado, komentado, reverkado de la prezentotaj dramtekstoj kaj labori kun la aŭtoro por krei la finan version. Ri ankaŭ partoprenas en ellaborado de la programpolitiko.

## Historio

La unuaj dramaturgoj kiuj estas menciataj en la eŭropa literaturo estis la antikvaj grekoj, kies kelkaj verkoj datiĝas el la 5-a jarcento a.K.. Tiuj verkoj estas konsiderataj klasikaj kaj ankoraŭ estas legataj kaj ludataj kiel referencpunktoj. Elstaras kaj menciindas Esĥilo, Sofoklo, Eŭripido kaj Aristofano.

### 17a jarcento

Shakespeare estas konsiderata elstara dramaturgo kiu verkis tragediojn kaj komediojn kiuj havigis temarojn al aliaj verkoj kaj verkistoj. Ekzemple, *Kiss my ass* de KISS estas bazata sur *The Taming of the Shrew* (*La Dresado de la megero*), kaj *Romeo and Juliet* (*Romeo kaj Julieta*) estis rekreata kaj reverkata diversmaniere de multaj verkistoj.

Krom Shakespeare, en la 17a jarcento, elstaris:

* Christopher Marlowe . Li estis murdita mistere en fitrinejo de Londono de la Elizabeta epoko; oni diras ke li estas spiono.
* Ben Jonson; kvar brilaj komedioj solidigis lian reputacion de dramaturgo: *Volpone* (1606), *Epiceno* (1609), *La alĥimiisto* (1610) kaj *La foiro de Sankta Bartolomeo* (1614).

En Hispanio elstaris:

* Lope de Vega per *Fuenteovejuna*, *El caballero de Olmedo* kaj *La dama boba*.
* Tirso de Molina, per El burlador de Sevilla, praulo de la fama trompisto Don Juan, kaj Don Gil de las calzas verdes.
* Pedro Calderón de la Barca
* Francisco de Rojas Zorrilla

En Francio elstaris:

* Pierre Corneille
* Molière
* Jean Racine

### 18a jarcento

* Johann Wolfgang von Goethe, per *Faŭsto*.

### 19a jarcento

* José Zorrilla en Hispanio.

### 20a jarcento

#### En Hispanio

* Alejandro Casona
* García Lorca
* Ramón del Valle-Inclán
* José Sanchís Sinisterra

#### En Britio

* Harold Pinter

#### En Francio

* Eugène Ionesco
# 1543

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
15-a jarcento |
**16-a jarcento**
| 17-a jarcento
| ►

◄ |
1510-aj jaroj |
1520-aj jaroj |
1530-aj jaroj |
**1540-aj jaroj**
| 1550-aj jaroj
| 1560-aj jaroj
| 1570-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1539 |
1540 |
1541 |
1542 |
**1543**
| 1544
| 1545
| 1546
| 1547
| ►
| ►►

| **1543 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1543 *MDXLIII* |
| Ab urbe condita
 | 2296
 |
| Armena kalendaro
 | 992 ԹՎ ՋՂԲ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -301 – -300
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1598 – 1599
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1465 – 1466
 |
|  - *Kalijugo* | 4644 – 4645
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2087
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4179 / 4239 – 4180 / 4240 壬寅 – 癸卯
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1535 – 1536
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -249 - -248
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5303 – 5304
 |
| Holocena kalendaro
 | 11543
 |
| Irana kalendaro
 | 921 – 922
 |
| Islama kalendaro
 | 949 – 950
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2203 (皇紀2203年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11543
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3876
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2086
 |

En la jaro **1543** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Eldonatas *De revolutionibus orbium coelestium* de Koperniko.
* Fondita Vasco da Gama (urbo).

## Unuaj dokumentaj mencioj

* Camuns kiel *Gamundtz* (hodiaŭ vilaĝo de la komunumo Suraua en Kantono Grizono en Svislando).
* Ţicău (hodiaŭ vilaĝo en Rumanio).

## Naskiĝoj

* 31-a de januaro: Tokugawa Ieyasu, ŝoguno de Japanio (m. 1616)
* 2-a de majo: Johano Moreto la 1-a, belga presisto, libristo kaj eldonisto de Biblio en la latina (1599) (m. 1610)
* oktobro: Edward Dyer, angla poeto (m. 1607)
* Giovanni Maria Nanino, itala komponisto (proksima dato) (m. 1607)
* Péter Károlyi, hungara verkisto (m. 1576)

## Mortoj

* 24-a de majo: Koperniko, pola astronomo kaj sciencisto (n. 1473)
* 22-a de aŭgusto: Mizuno Tadamasa, japana samurajo (n. 1493)
* 29-a de novembro: Hans Holbein la malpliaĝa, germana artisto kaj gravuristo (naskiĝis ĉirkaŭ 1497)
# 1612

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
16-a jarcento |
**17-a jarcento**
| 18-a jarcento
| ►

◄ |
1580-aj jaroj |
1590-aj jaroj |
1600-aj jaroj |
**1610-aj jaroj**
| 1620-aj jaroj
| 1630-aj jaroj
| 1640-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1608 |
1609 |
1610 |
1611 |
**1612**
| 1613
| 1614
| 1615
| 1616
| ►
| ►►

| **1612 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1612 *MDCXII* |
| Ab urbe condita
 | 2365
 |
| Armena kalendaro
 | 1061 ԹՎ ՌԿԱ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -232 – -231
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1667 – 1668
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1534 – 1535
 |
|  - *Kalijugo* | 4713 – 4714
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2156
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4248 / 4308 – 4249 / 4309 辛亥 – 壬子
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1604 – 1605
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -180 - -179
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5372 – 5373
 |
| Holocena kalendaro
 | 11612
 |
| Irana kalendaro
 | 990 – 991
 |
| Islama kalendaro
 | 1020 – 1021
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2272 (皇紀2272年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11612
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 3945
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2155
 |

**1612** estis superjaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1612 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Ĉeĥio : La luteranoj forpuŝiĝas el Prago.
* Matiaso la 2-a de Hungario fariĝis imperiestro Matiaso la 1-a de la Sankta Romia Imperio

## Naskiĝoj

* 8-a de februaro: Samuel Butler, angla satira poeto (m. 1680)
* 2-a de aŭgusto: Saskia van Uylenburgh, modelulino kaj edzino de Rembranto (m. 1642)
* Michał Boym, pola jezuito, misiisto en Ĉinujo, aŭtoro de Flora Sinensis ( m. 1659 )
* Peter Stuyvesant
* Louis Le Vau

## Unuaj dokumentaj mencioj

* Ochlenberg *Ochliberg* (hodiaŭ komunumo en Kantono Berno en Svislando).

## Mortoj

* 20-an de januaro : Rudolfo la 2-a
* 24-a de majo: Robert Cecil, 1-a Grafo de Salisbury, angla politikisto (n. 1563)
* 5-a de junio: Hans Leo Hassler, Germana komponisto
# 1715

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
17-a jarcento |
**18-a jarcento**
| 19-a jarcento
| ►

◄ |
1680-aj jaroj |
1690-aj jaroj |
1700-aj jaroj |
**1710-aj jaroj**
| 1720-aj jaroj
| 1730-aj jaroj
| 1740-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1711 |
1712 |
1713 |
1714 |
**1715**
| 1716
| 1717
| 1718
| 1719
| ►
| ►►

| **1715 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1715 *MDCCXV* |
| Ab urbe condita
 | 2468
 |
| Armena kalendaro
 | 1164 ԹՎ ՌՃԿԴ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -129 – -128
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1770 – 1771
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1637 – 1638
 |
|  - *Kalijugo* | 4816 – 4817
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2259
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4351 / 4411 – 4352 / 4412 甲午 – 乙未
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1707 – 1708
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -77 - -76
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5475 – 5476
 |
| Holocena kalendaro
 | 11715
 |
| Irana kalendaro
 | 1093 – 1094
 |
| Islama kalendaro
 | 1126 – 1128
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2375 (皇紀2375年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11715
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4048
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2258
 |

**1715** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1715 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Ludoviko la 15-a (Francio) surtroniĝis.
* Belebej fondita.

## Naskiĝoj

* 26-a de januaro: Claude Adrien Helvétius, franca filozofo (m. 1771)
* 4-a de julio: Christian Fürchtegott Gellert
* 13-a de novembro: Dorothea Christiane Erxleben

## Mortoj

* 1-a de septembro: la franca reĝo Ludoviko la 14-a (Francio), la "Suno-reĝo", post regado de 72 jaroj.
# 1730

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
17-a jarcento |
**18-a jarcento**
| 19-a jarcento
| ►

◄ |
1700-aj jaroj |
1710-aj jaroj |
1720-aj jaroj |
**1730-aj jaroj**
| 1740-aj jaroj
| 1750-aj jaroj
| 1760-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1726 |
1727 |
1728 |
1729 |
**1730**
| 1731
| 1732
| 1733
| 1734
| ►
| ►►

| **1730 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1730 *MDCCXXX* |
| Ab urbe condita
 | 2483
 |
| Armena kalendaro
 | 1179 ԹՎ ՌՃՀԹ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -114 – -113
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1785 – 1786
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1652 – 1653
 |
|  - *Kalijugo* | 4831 – 4832
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2274
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4366 / 4426 – 4367 / 4427 己酉 – 庚戌
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1722 – 1723
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -62 - -61
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5490 – 5491
 |
| Holocena kalendaro
 | 11730
 |
| Irana kalendaro
 | 1108 – 1109
 |
| Islama kalendaro
 | 1142 – 1143
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2390 (皇紀2390年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11730
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4063
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2273
 |

**1730** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1730 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* 1-a de januaro: Kreado de unua 'Cabildo de Montevideo' (administrado de Montevideo);
* 15-a de majo : Robert Walpole fariĝis la unua ĉefministro de Britio;
* Klemento la 12-a iĝis papo;
* Mahmud la 1-a iĝis estro de Osmanida imperio;
* Kristiano la 6-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

## Naskiĝoj

* 15-a de januaro: Louis Dutens, franca verkisto (m. 1812)
* 14-a de junio: Antonio Sacchini, itala komponisto (m. 1786)
* 26-a de junio: Charles Messier, franca astronomo (m. 1817)
* 12-a de julio: Josiah Wedgwood, brita ceramikisto (m. 1795)
* 29-a de aŭgusto: Aleijadinho, brazila skulptisto (m. 1814)
* 14-a de decembro: James Bruce, brita esploristo kaj verkisto (m. 1794)

## Mortoj

* 21-a de februaro: Papo Benedikto la 13-a
* 12-a de oktobro: Frederiko la 4-a, reĝo de Danio (n. 1671)
* Leonardo Vinci, itala komponisto
# 1777

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
17-a jarcento |
**18-a jarcento**
| 19-a jarcento
| ►

◄ |
1740-aj jaroj |
1750-aj jaroj |
1760-aj jaroj |
**1770-aj jaroj**
| 1780-aj jaroj
| 1790-aj jaroj
| 1800-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1773 |
1774 |
1775 |
1776 |
**1777**
| 1778
| 1779
| 1780
| 1781
| ►
| ►►

| **1777 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1777 *MDCCLXXVII* |
| Ab urbe condita
 | 2530
 |
| Armena kalendaro
 | 1226 ԹՎ ՌՄԻԶ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -67 – -66
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1832 – 1833
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1699 – 1700
 |
|  - *Kalijugo* | 4878 – 4879
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2321
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4413 / 4473 – 4414 / 4474 丙申 – 丁酉
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1769 – 1770
 |
| Franca respublika kalendaro
 | -15 - -14
 |
| Hebrea kalendaro
 | 5537 – 5538
 |
| Holocena kalendaro
 | 11777
 |
| Irana kalendaro
 | 1155 – 1156
 |
| Islama kalendaro
 | 1190 – 1191
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2437 (皇紀2437年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11777
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4110
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2320
 |

**1777** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1777 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Nordameriko : Ĉeso de milito inter britoj kaj usonanoj.
* Rusio : Fondo de kelkaj urboj-fortikaĵoj en suda Rusio, inter ili Georgijevsk, Novopavlovsk kaj Stavropol.
* Kolombio: Monteria fondita.
* Maria la 1-a de Portugalio la Freneza kaj Petro la 3-a (Portugalio) la Stulta surtroniĝis.

## Naskiĝoj

* 18-a de aprilo: Ludwig Berger, germana komponisto (m. 1839)
* 30-a de aprilo: Carl Friedrich Gauss, germana matematikisto (m. 1855)
* 23-a de julio: Philipp Otto Runge, germana pentristo (m. 1810)
* 14-a de aŭgusto: Hans Christian Ørsted, dana fizikisto kaj kemiisto (m. 1851)
* 18-a de oktobro: Heinrich von Kleist, prusa poeto (m. 1811)
* 12-a de decembro: Aleksandro la 1-a, imperiestro de Rusio (m. 1825)

## Mortoj

* Jozefo la 1-a (Portugalio)
# Ferdinand Dümmler

| **Ferdinand Dümmler** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskiĝo** | 23-an de oktobro 1777 (1777-10-23) en Battgendorf
 |
| **Morto** | 18-an de marto 1846 (1846-03-18) (68-jaraĝa) en Berlino
 |
| **Lingvoj** | germana
 |
| **Ŝtataneco** | Germanio   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | eldonisto  politikisto  librovendisto   |
|  |

**Ferdinand DÜMMLER** (naskiĝinta la 23-an de oktobro 1777 en Kölleda-Battgendorf, mortinta la 15-an de marto 1846) estis germana librovendisto kaj libroeldonisto.

botelnaza delfeno: ĝia germana nomo *Tümmler* etimologie similas al la eldonista familinomo kaj poste transpreniĝis en la emblemon firmaan...

## Vivo

Estante filo de predikisto li trejniĝis ekde 1792 Lepsike kiel librovendisto. Poste en 1798 li dungitis en la berlina filio de "Lange’sche Verlagsbuchhandlung" kie li ekkonis Georg Andreas Reimer (1776-1842) kun kiu li amikiĝis - kaj kies edzino iĝis pli malfrue la bofratino de Dümmler. En 1804 Dümmler iĝis afergvidanto kaj kompaniano de "Dieterich’sche Verlagsbuchhandlung" je Göttingen. Li volontulis ĉe la trupoj de Lützow kaj kaptitis dum la batalo apud Kitzen en junio 1813. Enkarceriĝo estis en Fenestrelle kaj Sisteron ĝis aprilo 1814.

En la 1.1.1815 li akiris la de asesoro Julius Eduard Hitzig en 1808 fonditan eldonejon kaj daŭrigis ĝin sub la nomo "Ferd. Dümmlersche Verlagsbuchhandlung". Samjare li edzinigis Caroline Friederike Reinhardt, kiu naskis sep infanojn, i.a. la historiiston Ernst Ludwig Dümmler.

La eldonistaj agadoj estis buntaj. Li ekzemple eldonis en 1819 la verkon *Die Lebens-Ansichten des Katers Murr* E. T. A. Hoffmann. Hoffmann en la antaŭparolo eksplicite menciis la eldoniston. Tamen la eldonejo game specialiĝis pri kompara lingvoscienco (ekz. latina gramatiko de Gottlob Zumpt) kaj pri komisiitaj aĵoj de la Prusia Akademio de Sciencoj. Ekde 1821 Ferdinand Dümmler elektis plurfoje deputito de la berlina urboparlamento kaj honoroficie inter 1842 kaj 1846 estis urba konsiliano. Dümmler mem prizorgis la eldonon de *Gelehrtes Berlin im Jahre 1825*.

La eldoneja loko alilokiĝis en 1916 post akiro fare de Antonio Lehmann al Bonno kaj alinomiĝis je "Ferd. Dümmlers Verlag". En 1949 la grafikisto Heinrich Hußmann (1899-1982) kreis emblemon de delfeno kaj majuskla litero "D" por ĝi. Ĝis vendo al "Stamm-Verlag" en 1999 la eldonejo situis en la centra strato *Kaiserstraße* proksime al la urba ĉefstacidomo. La postlasaĵoj de la eldonistoj publike alireblas.

## Notoj

## Literaturo

* Art. „Dümmler, Ferdinand“ de Ernst Kelchner ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie*, volumo 5 (1877), p. 460–461 (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj

* Informoj pri Ferdinand Dümmler en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko (germane)
# 1801

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1770-aj jaroj |
1780-aj jaroj |
1790-aj jaroj |
**1800-aj jaroj**
| 1810-aj jaroj
| 1820-aj jaroj
| 1830-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1797 |
1798 |
1799 |
1800 |
**1801**
| 1802
| 1803
| 1804
| 1805
| ►
| ►►

| **1801 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1801 *MDCCCI* |
| Ab urbe condita
 | 2554
 |
| Armena kalendaro
 | 1250 ԹՎ ՌՄԾ
 |
| Bahaa kalendaro
 | -43 – -42
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1856 – 1857
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1723 – 1724
 |
|  - *Kalijugo* | 4902 – 4903
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2345
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4437 / 4497 – 4438 / 4498 庚申 – 辛酉
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1793 – 1794
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 9 - 10 *IX -X* |
| Hebrea kalendaro
 | 5561 – 5562
 |
| Holocena kalendaro
 | 11801
 |
| Irana kalendaro
 | 1179 – 1180
 |
| Islama kalendaro
 | 1215 – 1216
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2461 (皇紀2461年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11801
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4134
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2344
 |

**1801** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1801 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Aŭstrio kaj Francio faris provizoran pacon
* Establiĝis la Unuigita Reĝlando de Britio kaj Nord-Irlando kun unu monarko kaj unu parlamento
* Napoleono eliris Egiption.
* Thomas Jefferson iĝis prezidento de Usono.
* Fino de Bagratida dinastio en Kartvelio.

## Naskiĝoj

* 22-a de januaro: Friedrich Clemens Gerke, germana verkisto kaj pioniro de telegrafo (m. 1888)
* 22-a de februaro: William Barnes, angla poeto kaj verkisto (m. 1886)
* 30-a de junio: Frédéric Bastiat, franca ekonomikisto (m. 1850)
* 11-a de aŭgusto: Eduard Devrient, germana verkisto kaj aktoro (m. 1877)
* 29-a de aŭgusto: Michelangelo Grigoletti, itala pentristo (m. 1870)
* 3-a de novembro: Vincenzo Bellini, itala operkomponisto (m. 1835)
* 24-a de novembro: Ludwig Bechstein, germana verkisto (m. 1860)

## Mortoj

* 11-a de januaro: Domenico Cimarosa, itala komponisto (n. 1749)
* 24-a de februaro: František Martin Pelcl, ĉeĥa verkisto (n. 1734)
* 21-a de marto: Andrea Luchesi, itala komponisto (n. 1741)
* 23-a de marto: Paŭlo la 1-a, imperiestro de Rusio (n. 1754)
* 25-a de marto: Novalis, germana poeto kaj filozofo (n. 1772)
# 1851

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1820-aj jaroj |
1830-aj jaroj |
1840-aj jaroj |
**1850-aj jaroj**
| 1860-aj jaroj
| 1870-aj jaroj
| 1880-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1847 |
1848 |
1849 |
1850 |
**1851**
| 1852
| 1853
| 1854
| 1855
| ►
| ►►

| **1851 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1851 *MDCCCLI* |
| Ab urbe condita
 | 2604
 |
| Armena kalendaro
 | 1300 ԹՎ ՌՅ
 |
| Bahaa kalendaro
 | 7 – 8
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1906 – 1907
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1773 – 1774
 |
|  - *Kalijugo* | 4952 – 4953
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2395
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4487 / 4547 – 4488 / 4548 庚戌 – 辛亥
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1843 – 1844
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 59 - 60 *LIX -LX* |
| Hebrea kalendaro
 | 5611 – 5612
 |
| Holocena kalendaro
 | 11851
 |
| Irana kalendaro
 | 1229 – 1230
 |
| Islama kalendaro
 | 1267 – 1268
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2511 (皇紀2511年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11851
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4184
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2394
 |

Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1851** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1851 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

* Unua Internacia ekspozicio en Londono.

## Naskiĝoj

* 24-a de marto: Albert Fogarasi, hungara filologo (m. 1945)
* 13-a de aprilo: Daniel Ozro Smith Lowell, usona esperantisto (m. 1928)
* 21-a de aprilo: Silvio Romero, brazila verkisto (m. 1914)
* 21-a de junio: Bohdan Jelínek, ĉeĥa poeto (m. 1874)
* 18-a de julio: Janka Luĉina, belorusa poeto (m. 1897)
* 28-a de aŭgusto: Ivan Tavčar, slovena politikisto kaj verkisto (m. 1923)
* 2-a de oktobro: Ferdinand Foch, franca marŝalo (m. 1929)
* 26-a de aŭgusto: Émile Boirac, franca esperantisto kaj filozofo (m. 1917)

## Mortoj

* 19-a de januaro: Esteban Echeverría, argentina poeto (n. 1805)
* 27-a de januaro: John James Audubon, usona ornitologo kaj pentristo (n. 1785)
* 1-a de februaro: Mary Shelley, angla verkistino (n. 1797)
* 14-a de septembro: James Fenimore Cooper, usona verkisto (n. 1789)