# Barbado

|  |
| --- |
| Barbado
 |
| **Barbados** |
|  |  |
| Detaloj
 | blazono de Barbado
 |
| **Nacia himno**: *In Plenty and in Time of Need* |
| **Nacia devizo**: *Pride and industry (esperante: Fiereco kaj laboremeco)* |
|  Barbado sur la mapo de Karibio
 |
| Komunuma reĝlando (1966–2021) suverena ŝtato (1966–) insula lando  lando   vd |
| Bazaj informoj
 |
| **Ĉefurbo** | Briĝurbo (angle: Bridgetown)
 |
| **Oficiala(j) lingvo(j)** | angla
 |
| **Uzata(j) lingvo(j)** | barbada angla (baĵana)
 |
| **Plej ofta(j) religio(j)** | Kristanismo
 |
| **Areo** | 431 km² |
| **Loĝantaro** | 303 431  (2023) |
| **Loĝdenso** | 660 loĝ./km² |
| **Loĝantoj** | Barbadano
 |
| **Vivolongo** | 73,94
 |
| **Horzono** | −4
 |
| **Interreta domajno** | bb
 |
| **Landokodo** | BB
 |
| **Telefona kodo** | +1-246
 |
| **Plej alta punkto** | Mount Hillaby
 |
| **Plej malalta punkto** | Atlantiko
 |
| Politiko
 |
| **Politika sistemo** | Parlamenta demokratio kaj respubliko
 |
| **Ŝtatestro** | prezidanto Jeffrey Bostic
 |
| **Ĉefministro** | Mia Mottley
 |
| **Nacia tago** | 30-a de novembro
 |
| **Sendependiĝo** disde Britio
 | 30-a de novembro 1966
 |
| Ekonomio
 |
| **Valuto** | Barbada dolaro ($) (BBD)
 |
| **MEP** | laŭ 2010
 |
| – suma
 | $6,175 miliardoj
 |
| – pokapa
 | $ 22 296
 |
|

| [Montri]  Membro de |
| --- |
|  | Organizaĵo por malpermeso de ĥemiaj armiloj (2007–) Internacia Evoluiga Asocio (1999–) Tutmonda Organizaĵo pri Doganoj (1999–) Multflanka Investo-Garantia Agentejo (1988–) Internacia Centro por Aranĝo de Investaj Disputoj (1983–) Interpol (1981–) Internacia Financa Korporacio (1980–) Internacia Banko por Rekonstruo kaj Disvolvigo (1974–) Karibia Komunumo (1973–) Unesko (1968–) Universala Poŝta Unio (1967–) Internacia Telekomunika Unio (1967–) Monda Organizaĵo pri Meteologio (1967–) Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj (1967–) Unuiĝintaj Nacioj (1966–) Komunumo de Nacioj (1966–) Kariba Liberkomerca Asocio (1965–1974) Monda Organizaĵo pri Sano  Kariba Organizaĵo por Administrado de Katastrofoj  Internacia Agentejo pri Renoviĝanta Energio  Kariba Disvolva Banko  Organizaĵo por la Malpermeso de Atomkernaj Armiloj en Latina Ameriko kaj la Karibaj Insuloj  Alianco de Malgrandaj Insuloj-Ŝtatoj  Monda Organizaĵo pri Komerco  Grupo de Afrikaj, Karibaj, kaj Pacifikaj Ŝtatoj  Traktato pri Atoma Nedisvastigo   vd |

 |
|  |
|  |
|

---

 |
| Akvejo | Atlantiko |
|

---

 |
| Koordinatoj | 13° 10′ N, 59° 33′ U (mapo)13.17-59.5525 |
| Plej alta punkto | Mount Hillaby [+] |
|  - alteco | 340 m [+] |
| Plej malalta punkto | Atlantiko [+] |
|  - malalteco | 0 m [+] |
| Akvokolektejo | 439 km² (43 900 ha) [+] |
| Areo | 439 km² (43 900 ha) [+] |
| Loĝantaro | 303 431 [+] (2023) |
| Horzono | UTC−04:00, America/Barbados [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Barbado (Barbado)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Barbado |
|

---

 |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Barbados** [+] |
| **En TTT**: Oficiala retejo [+] |
|  |

**Barbado** aŭ **Barbadoso** (angle *Barbados*) estas insula ŝtato kaj respubliko, unu el la Malgrandaj Antiloj. Ĝi situas en Norda Atlantiko, 100 km oriente de la Kariba Maro kaj la Alventaj Insuloj .

Barbadon enloĝis kariboj ekde la 13a jarcento, kaj antaŭe aliaj amerikaj indiĝenoj. Portugalio pretendis pri la insulo inter 1532 kaj 1536, nomante ĝin "Os Barbados" (esperante: "La barbuloj"), sed la portugaloj ĝin forlasis ĉirkaŭ 1610, kaj en 1625, anglaj maristoj pretendis la insulon por Anglio, poste Britio. Barbado sendependiĝis disde Britio en 1966, kaj iĝis parto de la Komunumo de Nacioj .

Barbado estas ĉefa ircelo de turistoj en la Karibio, kaj turismo estas ĝia ĉefa industrio . Ĝi estas ankaŭ la plej disvolviĝinta lando en la regiono, kaj, en 2010, la ununura lando en la regiono kiu nomiĝas "Evoluinta lando" laŭ la IMF.

## Etimologio

La etimologio de la nomo "Barbado" ne estas certa.

La insulo aperis en hispanaj mapoj en 1511, nomiĝis *Isla de los Barbados*. Tio kredeble estas hispana traduko de portugala nomo, ĉar la unuaj eŭropanoj kiuj malkovris la insulo estis portugalaj maristoj. Kiam la portugala esploristo Pedro a Campos formale pretendis proprieton de la insulo en 1536, li nomis ĝin *Ilha Barbados* aŭ *Ilha de os Barbados*.

La nomo *Ilha de os Barbados* (aŭ *Isla de los Barbados*) ne klaras.
Ĝi signifas *insulo de la barbhavaj*, sed ne klaras kiu havas la barbojn aŭ kio la barboj estas.
Tradicie, estis kredite, ke "la barbhavaj" aludas la barbhavan figarbon (fikuso aŭ latine *ficus citrifolia*), kiu havas pendantajn radikojn kiu similas barbojn.
Sed ankaŭ eblas, ke "la barbhavaj" aludas la indiĝenan popolon kariboj, kiu havis barbojn kaj estis danĝeraj batalistoj kaj kanibaloj kiujn la eŭropanoj timis.

Kiam britaj maristoj pretendis posedrajton de la insulo en 1625, ili nomis la insulon simple kiel *Barbados*.
Tiu ankoraŭ estas la angla nomo hodiaŭ.

## Paroĥoj

 Pli detalaj informoj troveblas en artikolo Paroĥoj de Barbado.

|  |  |
| --- | --- |
| Barbado konsistas el 11 paroĥoj:
1. Krista Kirko (*Christ Church*)
2. Sankta Andreo (*Saint Andrew*)
3. Sankta Georgo (*Saint George*)
4. Sankta Jakobo (*Saint James*)
5. Sankta Johano (*Saint John*)
6. Sankta Jozefo (*Saint Joseph*)
7. Sankta Lucio (*Saint Lucy*)
8. Sankta Mikaelo (*Saint Michael*)
9. Sankta Petro (*Saint Peter*)
10. Sankta Filipo (*Saint Philip*)
11. Sankta Tomaso (*Saint Thomas*)
 | Mapo de la paraĥoj de Barbado |

Parado okaze de la tago de la sendependiĝo en Bridgetown
Sankta Mikaelo kaj Krista Kirko estas la plej loĝataj paroĥoj.
Kune ili havas pli ol duonon de la loĝantaro.
La ĉefurbo, Briĝurbo, situas en la okcidento de Sankta Mikaelo. La ĉefa flughaveno, Internacia Flughaveno Grantley Adams, situas en la sudo de Kristo Kirko.

Sankta Filipo kaj Krista Kirko estas la plej grandaj paroĥoj. Kune ili estas pli ol kvarono de la insulo.

Parlamentejo de Barbado
Sankta Georgo kaj Sankta Tomaso situas en la mezo de la insulo, kaj estas la nuraj paroĥoj sen marbordoj. Sankta Petro estas la nura paroĥo kiu havas du marbordojn.

## Politiko

La Guberniestro ĝenerala (*Governor General*) estis la reprezentanto en Barbado de la krono de la Unuiĝinta Reĝlando, iam la ŝtatestro de Barbado. En la 30-a de novembro 2021 Barbado iĝis respubliko, kun Sandra Mason anstataŭante la reĝinon Elizabeto kiel ŝtatestro.

## Ekstera politiko

Barbado apartenas al la AKP-ŝtatoj, internacia organizaĵo de momente 77 nacioj el la regionoj Afriko, Karibio kaj la Pacifiko.

## Aliaj informoj

* **Landkodo**: BB.
* **Areo**: 431 km2
* **Politika sistemo**: konstitucia monarĥio.
* **Ŝtatestro**: Sandra Mason
* **Ĉefministro**: Mia Mottley
* **Ĉefurbo**: Briĝurbo (angle: Bridgetown).
* **Loĝantaro**: 300 mil (1996).
* **Ŝtatlingvo**: angla.
* **Kredantoj**: protestantoj.
* **Eksporto**: sukero, kemiaĵoj, vestoj.
* **Porkapa GNP**: 6.560 $.
* **Valuto**: barbada dolaro.
* **Historio**: Brita kolonio de 1627. Rajton de memregado akiris en 1961. Sendependa ŝtato kaj membro de Brita Komunumo de 1966.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

*
*
*  Arkivigite je 2018-08-05 per la retarkivo Wayback Machine
*
*