Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Nesterov

| Nesterov / Stallupönen
 |
| --- |
|   |
| urbo   vd |
|  |
| Blazono
 |
| Administrado
 |
| **Poŝtkodo** | 238010
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 3 342  (2023) [+] |
| **Loĝdenso** | 418 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 54° 38′ N, 22° 34′ O (mapo)54.63333333333322.566666666667 [+] |
| **Alto** | 65 m [+] |
| **Areo** | 8 km² ( 800 ha) [+] |
|

|  |
| --- |
| Nesterov / Stallupönen (Kaliningrada provinco)DEC |
| Situo de Nesterov / Stallupönen |

 |
|

|  |
| --- |
| Nesterov / Stallupönen (Rusio)DEC |
| Situo de Nesterov / Stallupönen |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Nesterov [+] |
|  |

**Nesterov** (ruse *Нестеров*) estas urbo en Kaliningrada provinco en Rusio.

Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 27224501.

La urbo estis fondita en jaro 1722.

Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1946.

La urbo antaŭe estis nomita kiel:

* Stallupönen ekde 1732 ĝis 1945 kaj Шталлупёнен (Ŝtallupjonen) en 1945 kaj 1946.

La interurba telefona kodo estas 01144, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).

Diferenco de la loka kaj moskva tempoj estas -1 horo (en jaro 2005).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas ﻿ / ﻿ (mapo).

En la urbo estas fervoja stacio.

Ĝis 1945 la urbo apartenis al la Germana Regno kaj estis parto de la provinco Orienta Prusio. Senpere post la Konferenco de Pocdamo en julio kaj aŭgusto 1945 la germanaj loĝantoj estis forpelitaj, ilia havaĵo restis. Iom post iom alportiĝis novaj loĝantoj el Sovetunio.

En jaro 1959 la urbo havis 3,2 mil loĝantojn, kaj en 2002 havis 5 mil loĝantojn.
# Radiostacio de Gliwice

| Radiostacio de Gliwice
 |
| --- |
|  |
| **museum of broadcasting (en)  (2005–) konstruaĵa komplekso  arkitektura monumento**  |
| Estiĝo
 | 1935
 |
| Malfermo
 | 23-a de decembro 1935
 |
| Lando
 | Pollando   vd |
| Situo
 | Gliwice
 |
| Situo
 |
| **Geografia situo** | 50° 18′ 48″ N, 18° 41′ 20″ O (mapo)50.31336111111118.688777777778 |
|

|  |
| --- |
| Radiostacio de Gliwice (Pollando)DEC |
| Situo de Radiostacio de Gliwice |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMapRadiostacio de Gliwice
 |
| **Parto de** | Museum in Głiwice (en)  kaj Silesian Industrial Monuments Route (en)   vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
| Partoj
 | Gliwice Radio Tower (en)   vd |

 |
|  |

Sendilo de Gliwice
La **Radiostacio de Gliwice** estis germana radiostacio en Gliwice (germane *Gleiwitz*), en Supra Silezio, apartenante ĝis 1945 al Germanio. Hodiaŭ ĝi estas parto de Pollando. La radiostacio iĝis konata pro germana provoka atako la 31-an de aŭgusto 1939 - ŝajnigita, ke faris ĝin poloj - kontraŭ ĝi, kiu estis preteksto eki militon kontraŭ Pollando.

La unua stacio de Glivice ekis la 15-an de novembro 1925 kaj kies anteno estis fiksita je du ŝtalturoj, altaj de 75 m. Tiu unua stacio ne sufiĉis povume post 1928, tiel oni konstruis novan en 1934-35. Ĝi estas el larika ligno kaj altas 118 m. Ĝi estas ekde 1983 la plej alta lignoturo de la mondo kaj la sola lignotura radiosendilo.

La stacio postvivis la militon kaj servis ĝis 1955 kiel normala radiostacio. Poste ĝi servis kiel ĵama stacio, ĉefe kontraŭ Radio Libera Eŭropo, ĝis la 1980-aj jaroj, kiam oni ĉesigis la ĵamadojn.

Oni uzis ejojn de la stacio kiel produktejojn kaj testejojn. Hodiaŭ la stacio portas sendoantenojn por poŝmobilaj firmaoj.

## Muzeo

Ekde la 2-a de januaro 2005, la radiostacio servas kiel muzeo.

## Vidu ankaŭ

* Provoko de Gliwice

## Eksteraj ligiloj

* paĝo de la muzeo Arkivigite je 2006-01-16 per la retarkivo Wayback Machine
* Oficjalna strona Muzeum w Gliwicach Oficiala paĝo de la Muzeo en Gliwice
* Zdjęcie obiektu na maps.google.com - foto
# Strato

Strato.
La Avenuo de la Elizeaj Kampoj.
**Strato** estas (malmoligita) vojo inter konstruaĵoj en urbo aŭ vilaĝo (PIV), sur kiu oni povas piediri aŭ veturi per diversaj veturiloj kaj kiu ne estas fervojo. Stratoj estas promenejoj kaj ankaŭ trafikareoj, do veturejoj (ankaŭ placoj). Piedirantoj iras sur flankaj trotuaroj, dum veturiloj iras sur centra(j) ŝoseo(j).

Laŭ Francisko Azorín **strato** estas *Vojo dborderita de domoj en urbo, vilaĝo.* Li indikas etimologion el la latina *strata* (etendita). Kaj li aldonas la terminojn *strateto* kaj *stratokruciĝo*.

## Nomoj, numeroj kaj kategorioj de stratoj

Preskaŭ ĉiuj komunuma strato kaj placo havas nomon, ekz. la Esperantoplaco. Larĝaj urbostratoj estas avenuoj. En kelkaj urboj, ĉefe de kelkaj landoj, ekzemple amerikaj landoj, stratoj havas numerojn, kiuj faciligas la orientiĝon.

En multaj urboj plej centraj, gravaj kaj viglaj stratoj estas famaj, ĉefe se tie okazis historiaj eventoj, kiel *Fifth Avenue* en Novjorko, la *Rue Rivoli* aŭ la Avenuo de la Elizeaj Kampoj en Parizo, la strato *Ramblas* en Barcelono, *Gran Vía* en Madrido, *Unter-den-Linden* en Berlino ktp.

## Vidu ankaŭ

* Aleo
* Aŭtovojo
* Avenuo
* Bulvardo
* Dombloko
* Gregovojo
* Haŭlvojo
* Itinero
* Korso
* Pado
* Sakstrato
* Stratangulo
* Strateto
* Ŝoseo
* Tavolo
* Trotuaro
* Vojo

## Notoj
# Taksio

| Taksio
 |
| --- |
|  |
|  |
| **komerca veturilo • veturilo • surtera transporto • sporta util-veturilo** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | Taksimetro taksiŝoforo transporto  vd |

 |
|  |

Taksio Austin FX4 en Londono
**Taksio** estas kutime malgranda aŭtomobilo (en kelkaj landoj ankaŭ motorciklo, aŭ alia venturilo), kiu estas destinita por veturigi pasaĝerojn.

Taksio diferenciĝas de aliaj aŭtomobiloj ĉefe per maniero de uzado.

Taksio apartenas al taksia firmao aŭ individua entreprenisto. En taksio estas stiristo, dungita per tiu firmao, aŭ aŭtonoma entreprenisto. Tiu, kiu volas ĝin uzi, mendas taksion, iras al taksihaltejo, aŭ simple haltigas ĝin sur strato. Poste la uzanto diras, kien ĝi volas veturi kaj taksio veturigas ĝin al tiu loko. En multaj landoj, pli ol unu homo povas vojaĝi samtempe al malsamaj celoj, en aliaj nur unu homo, aŭ homgrupo vojaĝas vice.
En multaj lokoj, la taksioj havas taksimetrilon, kiu montras la kostojn.

Antaŭ aŭ post la veturo la uzanto pagas al la stiristo por la veturo.

Por taksio estu pli facile distingebla de aliaj aŭtomobiloj, ĝi kutime havas specialan signon sur sia tegmento - nigraj kvadratetoj sur flava aŭ oranĝkolora fono, aŭ simple la vorto "taksio" en nacia lingvo.

En multaj urboj, oni uzas ankaŭ specialan koloron (ĝenerale flavan), por distingi ilin de aliaj veturiloj.

La homo, kiu profesie stiras taksion nomatas **taksiŝoforo** aŭ **taksiisto**.

En sudaziaj landoj kiel ekzemple en Nepalo cirkulas *pedaltaksioj* (*Rickshawala*).

## Bild-galerio

* Flava taksio
* Taksio kaj speciala signo sur ĝia tegmento, kiu distingas taksion disde aliaj aŭtomobiloj

## Vidu ankaŭ

* Austin 12/4 LL Taksio
* Austin FX3
* Austin FX4
* TX1
* TXII
* TX4
* Taxi (filmo)

## Eksteraj ligiloj

* Magical Taxi Tour (karitato)
# Okcident-Eŭropa Unio

| Okcident-Eŭropa Unio
 |
| --- |
|  |
| **internacia organizaĵo milita alianco plurlanda milita koalicio**  |
| Komenco
 | 23-a de oktobro 1954 vd |
| Fino
 | 30-a de junio 2011 vd |
| Antaŭe
 | Organizaĵo de la Brusela Traktato vd |
| Poste
 | Eŭropa Unio • Konsilio de Eŭropo vd |
| Lando*j* | Belgio vd |
| Sidejo
 | Bruselo
 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

|  |
| --- |
|  |
| - ﻿ membroŝtatoj
- ﻿ asocie ligitaj membroŝtatoj
- ﻿ observantaj ŝtatoj
- ﻿  asocie ligitaj partneraj ŝtatoj
 |
| **fondiĝo** | la 17-an de marto 1948
 |
| **ĝenerala sekretario** | Javier Solana
 |
| **retejo** | www.weu.int
 |

La **Okcident-Eŭropa Unio** (france kaj itale **UEO**, *Union de l'Europe occidentale* respektive  *Unione Europea Occidentale*, angle kaj germane **WEU**, *Western European Union* respektive *Westeuropäische Union*), fondiĝis la 23-an de oktobro 1954 de la ŝtatoj Britio, Belgio, Francio, Germanio, Italio, Luksemburgo kaj Nederlando kiel pakto de reciproka armea helpo en kazo de agreso de ekstere.

Ĝi fontis el la *Brusela Traktato* de la 17-a de marto 1948, en kiu jam membris Francio, Britio kaj la Beneluksaj ŝtatoj. La fondaj dokumentoj, la *Parizaj Traktatoj*, validas ekde la 5-a de majo 1955.

La *Brusela Traktato* de 1948 interkonsentiĝis inter Francio, Britio kaj la Beneluksaj ŝtatoj, por rekte post la Dua Mondmilito same esti preparita al ebla armea agreso de la armeo de Sovetunio kaj ebla nova agreso de Germanio. Samtempe al la akcepto de la eksaj faŝismaj, sed nun okcidente demokratiaj ŝtatoj Federacia Respubliko Germanio kaj Italio al la nord-atlantika armea unuiĝo NATO, ankaŭ la du ŝtatoj akceptiĝis kiel membroj de la brusela ŝtatogrupo, ekde nun nomata "Okcident-Eŭropa Unio".

Kontraŭe al la "Eŭropa Defenda Komunumo" de 1952 ne temis pri plano de eŭropa komuna armeo. Principe la funkcio de la **Okcident-Eŭropa Unio** plejparte estis ebligi la aliĝon de la Federacia Respubliko de Germanio al la armea unuiĝo NATO kaj per tio fini la statuson de okcidenta Germanio esti armee okupita teritorio. Per tio la Unio mallonge post sia fondiĝo jam preskaŭ tute perdis sian signifon, ĉar la alianco NATO plejparte transprenis ĝiajn taskojn.
# Konvencio

Tiu rigardo de la planedo estas konsiderata kontraŭkonvencia en plej parto de socioj
**Konvencio** estas tio, kio estas starigita per esprimita aŭ neesprimita konsento inter la homoj, ekz. interakceptitaj fiktivaĵoj, sociaj konvencioj (deco), teatraj konvencioj, sensencaj konvencioj. Konvencia valoro de la papermono, konvencia alfabeto, ĵargono kondiĉa.

Konvencio povas signifi ankaŭ interregnan, internacian kontrakton ekz-e la poŝta konvencio de Bern, konvencia klaŭzo. (traktato, interkonsento), aŭ Konvencio pri la statuso de la rifuĝintoj kaj senpatrujuloj.

Konvencio povas signifi ankaŭ nacian eksterordinaran asembleon ekz. la Franca konvencio (1792–1795).

## Vidu ankaŭ

* Konvencio de Berno
* Kutimjuro
* Nacia Konvencio
* Normo
# Klubo

| Klubo
 |
| --- |
|  |
| **jura formo**  |
| **jura persono • neprofitcela organizaĵo** |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | grupo de homoj  vd |

 |
|  |

Sidejo de la *Real Club Marítimo de Santander* (Kantabrio, Hispanio). Ekde sia fondo en 1927 ĝi dediĉas sin organizi kaj helpi eventojn kaj aktivaĵojn rilatajn kun akvosportoj.
**Klubo** estas personoj ligitaj per sama intereso kaj kunvenantaj por agi tiucele. Tiel, ĝi estas socia aŭ politika organizaĵo. Homoj estas starigintaj klubojn antaŭ prahistorio. Hodiaŭ, kluboj kunvenas pri diversaj temoj: lingvo, ŝatokupo, sporto, religio, ktp.

Laŭ Francisko Azorín **klubo** estas *Societo k. sia ejo, por amuzo, sporto, politiko, k.c.* Li indikas etimologion el la angla *clubbe* (kunsidejo).

## Vidu ankaŭ

* Esperanto-klubo
* societo
* organizaĵo
* fanklubo
* Afinecgrupo

## Notoj
# Katolikismo

| Katolikismo
 |
| --- |
|  |
|  |
| **grupo de kristanaj konfesioj religio aŭ mondrigardo**  |
| **Okcidenta kristanismo • Kalcedonia kristanismo • kristanismo** |
| Komenco
 | 33 p.K
 |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | katolika eklezio Sendependa Katolikismo Prakatolika Eklezio Liberal Catholic movement (en)  popola katolikismo  vd |

 |
|  |

**Katolikismo** estas la plej multnombra parto de kristanismo agnoskanta unuarangecon de Petro super la tuta Eklezio kaj dogmon pri la papa neeraripovo. La termino ankaŭ signifas tuton de la kredo kaj religia vivo, respektataj de la Katolika eklezio

## Difinoj laŭ PIV

Sankta Petro
— vastasence la kristana religio, bazita sur la dogmaro kaj ritaro difinitaj de la 7 unuaj koncilioj kaj precipe en la kredkonfeso de Niceo

— malvastasence la kristana religio, bazita sur la dogmaro kaj ritaro difinitaj de ĉiuj ĝisnunaj koncilioj kaj agnoskanta la aŭtoritaton kaj neerarivecon de la papo.

## Nomo

La vorto katolikismo originas el la greka adjektivo *καθολική* (katholiké) signifanta: universala, apartenanta al la tuto. Uzata de la Patroj de la Eklezio jam ĉ. 115 ekde Ignaco el Antioĥio.

## Eklezioj

Konkreta formo de la katolikismo estas la romkatolika eklezio, kiu konsistas el 24 apartaj proprajuraj eklezioj. Inter ili la plej granda estas la okcidenta aŭ latina eklezio, la ceteraj nomiĝas orientaj katolikaj eklezioj.

La plej konataj neromkatolikaj eklezioj estas:

* ortodoksismo
* Asiria Eklezio de la Oriento
* Prakatolika Eklezio
* Anglikanismo
* Metodistoj

Estro de la romkatolika eklezio estas la ĉiama episkopo de Romo: la papo, kiu estas posteulo de la plej grava apostolo Sankta Petro.

## La katolika diobildo

Bazo de tio estas kredo en la Sankta Triunuo: en la unusola Dio estas 3 personoj: Patro, Filo kaj Sankta Spirito.

## Liturgio

Unu el bazaj platformoj de la eklezia vivo estas liturgio. Publikaj liturgiaĵoj en la Latina eklezio estas:

* Liturgio de la horoj
* Meso

Ekzistaj kelke da liturgioj kaj pluraj regionaj variantoj, rezultantaj de lokaj tradicioj.

## Vidu ankaŭ

* Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista
* Katolika eklezio
* Kristana Esperantista Ligo Internacia
* Nacikatolikismo

## Bibliografio

* Louis Bouyer, *From the Jewish Qahal to the Christian Ecclesia*, en: *Life and Liturgy*, Londono 1956, p. 23-37.
* *Sobór watykański II – Konstytucje, dekrety, deklaracje. Tekst łacińsko-polski* (Dua Vatikana koncilio. Konstitucioj, dekretoj, deklaroj. Latina-pola teksto, Parizo 1967.
# Soveta armeo

| Soveta armeo
 |
| --- |
|  |
|  |
| **terarmeo**  |
| Komenco
 | 1946 vd |
| Fino
 | 25-a de decembro 1993 vd |
| Antaŭe
 | Ruĝa Armeo vd |
| Lando*j* | Soveta Unio vd |
| Sidejo
 | Moskvo
 |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | Soviet Ground Forces (en)  Sovetaj Aerfortoj Soviet Air Defence Forces (en)  Soviet Strategic Rocket Forces (en)   vd |

 |
|  |

**Soveta armeo** (ruse *Советская Армия*) estis oficiala nomo por soldataj fortoj de Sovetunio post la jaro 1946. Soveta armeo estiĝis per alinomigo kaj ampleksa reorganizo de Ruĝa Armeo. Spite al disfalo de USSR en la jaro 1991 ekzistis la sovetaj armitaj fortoj fakte ĝis fino de la jaro 1993, nome en aspekto de Unuiĝintaj armitaj fortoj de KSŜ, kvankam formale ili ĉesis ekzisti la 14-an de februaro 1992. Al la 7-a de majo 1992 en la vicoj de Unuiĝintaj armitaj fortoj de KSŜ troviĝis 2 822 000 viroj kaj virinoj.

Insigno de soldataro kaj suboficiroj de Soveta armeo
# Bildostrio

Kovrilo de bildliteratura libro de Mafalda. Temas pri kompilaĵo de bildostrioj.
**Bildostrio** aŭ **Bildstrio** estas sekvenco de desegnaĵoj aranĝitaj en interrelatitaj paneloj por elmontri mallongan humuraĵon aŭ formi rakonton, ofte seriigitan, kun teksto en vezikoj kaj bildotekstoj. Tradicie, dum la 20-a jarcento kaj en la 21-a, tiuj estis publikigitaj en gazetoj kaj revuoj, laŭ horizontalaj strioj presitaj nigreblanke en ĉiutagaj ĵurnaloj, dum dimanĉaj gazetoj ofertis pli longajn sekvencojn en specialaj tutkoloraj bildstriaj sekcioj. Kun la evoluo de la interreto, ili komencis prezentiĝi enretaj kiel retbildstrioj.

*Bildostrio*, kiu laŭ difino, devus esti nur unustria bildrakonto, kiu dekomence estis ofta formato en paperaj ĵurnaloj kie ili ludas tre kuriozan kaj specifan rolon, tute aparte de la cento da ĵurnalismaj tekstoj en la sama kunteksto, sed kiu aplikiĝas pli loze, al mallongaj (maksimume unupaĝaj) verkoj (iom analoge al «noveloj», «fabeloj» aŭ «rakontoj» en literaturo); dum la komenca signifo kongruus plie kun la simpla epizodo. Ekzemploj de bildstrioj estas la rakontoj pri La Reĝo de Umo, kiuj iam aperis en la revuo Kontakto, aŭ la strioj de la argentina verkisto Quino pri la knabineto Mafalda.

## Priskribo

Ekzistis pli ol 200 diversaj bildostrioj kaj ĉiutagaj bildostripaneloj nur en usonaj gazetoj sole ĉiun tagon por la plej granda parto de la 20-a jarcento, por totalo de almenaŭ 7,300,000 da epizodoj.

Strioj estas skribitaj kaj tiritaj fare de bildstriartisto aŭ karikaturisto, nome bildliteraturisto. Kiel la nomo implicas, bildstrioj povas esti humuraj (ekzemple, "gag-po-tagaj" strioj kiel ekzemple *Blondie*, *Bringing Up Father*, *Marmaduke*, kaj *Pearls Before Swine*).

Komencante en la fino de la 1920-aj jaroj, bildstrioj disetendiĝis de siaj ŝercaj originoj por havi aventurrakontojn, kiel vidite en Popeye, *Captain Easy*, Buck Rogers, Tarzano, kaj Tinĉjo. Sapoperaj kontinuecstrioj kiel ekzemple Juĝisto-Parker kaj *Mary Worth* akiris popularecon en la 1940-aj jaroj. Ĉiuj estas nomitaj, senmarke, bildstrioj, kvankam karikaturisto Will Eisner sugestis ke "sequential art" (sinsekva arto) estus pli bona ĝenro-neŭtrala nomo.

Ankaŭ en Granda Britio kaj la cetero de Eŭropo, bildstrioj estas seriigitaj en komiksaj revuoj, kie la rakonto de strio foje daŭrigas pli ol tri paĝojn aŭ pli. Bildstrioj aperis en usonaj revuoj kiel ekzemple *Liberty* kaj *Boys' Life* kaj ankaŭ sur la frontpaĝoj de revuoj, kiel ekzemple la apartaĵo *Flossy Frills* en la dimanĉa gazetaldono *The American Weekly*.

## Bildstrioj en Esperanto

Famaj bildstrioj kiel Lupo Alberto, Diabolik kaj Ratman, *Asterix et Obelix,* *Spirou,* la belgaj bildstrioj *Titin / Kuifje (Tinĉjo)* aŭ *Suske en Wiske* (Cisko kaj Vinjo) kaj la pola *Kajko i Kokosz* estis tradukitaj al Esperanto. Eĉ ekzistas tuta originala reta bildstrio en Esperanto ("*Vivo de Zamenhof*") de la franca artisto kaj esperantisto Yanpetro Kavlan. Ankaŭ amatoraj bildrakontoj foje renkonteblas rete, kiel tiu ĉi.

## Vidu ankaŭ

* Bildliteraturo
* Projekto RoMEo
* Hundo de Flandrio

## Referencoj
# Peyo

| **Peyo** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Pierre Culliford**  |
| **Naskonomo** | Pierre Culliford |
| **Naskiĝo** | 25-an de junio 1928 (1928-06-25) en Schaarbeek
 |
| **Morto** | 24-an de decembro 1992 (1992-12-24) (64-jaraĝa) en Bruselo
 |
| **Mortis pro** | naturaj kialoj  vd |
| **Mortis per** | korinfarkto  vd |
| **Tombo** | Saint-Gilles Cemetery (en)    vd |
| **Lingvoj** | franca vd |
| **Ŝtataneco** | Belgio   vd |
| **Alma mater** | Brusela Reĝa Akademio de Belaj Artoj   vd |
|  |
| **Subskribo**  |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Nine Culliford   vd |
| **Infanoj** | Thierry Culliford (mul)   vd |
| Profesio
 |
| **Alia nomo** | Peyo vd |
| **Okupo** | bildliteraturisto  kartunisto  scenaristo  filmreĝisoro   vd |
| **Laborkampo** | pentrado kaj bildliteraturo  vd |
| Verkado
 |
| **Verkoj** | Smurfo ❦ Johan kaj Pirlouit ❦ Benoît Brisefer ❦ Jacky kaj Célestin ❦ Poussy vd |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Peyo**, civilnome **Pierre Culliford**, (naskiĝis la 25-an de junio 1928 en Bruselo, mortis tie la 24-an de decembro 1992) estis belga desegnisto de bildstrioj. Lia plej sukcesa kreaĵo estis la Smurfoj.

La pseŭdonimon "Peyo" [pejO] kreis la neveto de la aŭtoro, kiu malsukcese provis prononci la vorton "pierrot" (pieroto).

## Biografio

La patro de Peyo estis anglo, lia patrino belgino. En sia junaĝo li legis multe la bildstriaj magazinoj kaj ekhavis la deziron iĝi desegnisto de desegnitaj filmoj. Post ne tre sukcesaj spertoj ĉe studio CBA li transiris al reklama desegnado kaj krome publikigis komikajn bildstriojn en diversaj revuoj.

En 1958 li unuafoje prezentis la smurfojn en aventuro de alia serio, kaj surprize konstatis, ke la legantoj ŝategis tiujn uletojn. Pro tio li desegnis kerne smurfan historion kaj pro la sukceso koncentriĝis al tiu temo. En la 1970-aj jaroj ekestis filmoj pri la smurfoj kaj firmigis la sukceson.

Aliaj kreaĵoj:

* Johano kaj Pirluito (serio kie unue aperis la Smurfoj)
* Benoît Brisefer.

En la aĝo de 64 jaroj Peyo serioze malsaniĝis kaj mortis je antaŭkristnaska vespero de 1992.

## Vidu ankaŭ

* 2944 Peyo, asteroido kun lia nomo
# József Mindszenty

| **József Mindszenty** |
| --- |
| **Archbishop of Esztergom** |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Mindszenty József**  |
| **Naskonomo** | Pehm József |
| **Naskiĝo** | 29-an de marto 1892 (1892-03-29) en Csehimindszent
 |
| **Morto** | 6-an de majo 1975 (1975-05-06) (83-jaraĝa) en Vieno
 |
| **Mortis pro** | kancero vd |
| **Tombo** | Mariazell Basilica vd |
| **Religio** | katolika eklezio vd |
| **Lingvoj** | hungara vd |
| **Ŝtataneco** | Hungario vd |
| **Alma mater** | Q1240160 vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Profesio
 |
| **Okupo** | katolika sacerdoto • ĉefepiskopo • katolika episkopo vd |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | honora civitano de Budapeŝto • honorary citizen of Esztergom vd |

 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**József MINDSZENTY** ([ˈjoːʒɛf ˈmindsɛnti]), hungare **Mindszenty József,** Esperante **Jozefo Mindsenti** estis hungara pastro, episkopo, ĉefepiskopo, primaso, kardinalo.

József Mindszenty naskiĝis kiel **Pehm József** ([pɛhm ˈjoːʒɛf]) la 29-an de marto 1892 en Csehimindszent. Li mortis la 6-an de majo 1975 en Vieno.

Laŭ la Enciklopedio Britannica, dum kvin jardekoj "li personigis senkompromisan opozicion al faŝismo kaj komunismo en Hungario".

## Vivo

József Mindszenty frekventis lernejon por esti pastro en Szombathely. En 1919 li estis deportita, sed poste li estis pastro en Zalaegerszeg. En 1944 li atingis rangon de episkopo por Veszprém. Li tuj protestis kontraŭ deportado de la judoj kaj estis arestita. En 1945 li iĝis ĉefepiskopo en Esztergom. En 1948 post daŭra molestado li denove estis arestita kaj la komunistoj kondamnis lin al enprizonigo ĝismorta. En 1956 revoluciuloj liberigis lin en Felsőpetény. Post fiasko de la revolucio li rifuĝis al ambasadorejo de Usono, kie li loĝis ekzile 15 jarojn. Poste li loĝis en Vieno, sed foje-foje vizitis hungarojn tutmonde (escepte satelitojn de Sovetunio). En 1989 oni oficiale neniigis la akuzojn pri József Mindszenty kaj la 4-an de majo 1991 li estis sepultita en la kripto de Primasa baziliko de Esztergom.

## Vidu ankaŭ

* Guilty of Treason ("Kulpa pri perfido") - filmo pri József Mindszenty

## Fontoj

* Hungara Vikipedio
# Primaso

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ĉi tiu artikolo temas pri eklezia titolo. Por ordo de bestoj rigardu la paĝon Primatoj.* |

**Primaso** estas honora eklezia titolo de ĉefepiskopoj de kelkaj landoj, jam ne gvidaj tutlandaj taskoj. Ĝi estas uzata ĉefe en la katolika eklezio, sed ankaŭ kelkaj aliaj.

## Romkatolika eklezio

En Hungario, ĉiam ricevas la primasan rangon la ĉefepiskopo de Esztergom, kiu tiel iĝas gvidanto de la hungara katolika eklezio. En Pollando titolo de la primaso de Pollando estas atribuata al ĉefepiskopoj de Gniezno kaj la primaso de Italio al papoj.

### Primasoj en unuopaj landoj

* Belgio – ĉefepiskopo de Bruselo
* Brazilo – (ekde 1980) ĉefepiskopo de Salvador de Bahio
* Bulgario (en 13-a jc) – ĉefepiskopo de Veliko Tarnovo
* Ĉeĥio – ĉefepiskopo de Prago
* Francio:
	+ Gaŭlio – ĉefepiskopo de Liono
	+ Normandio – ĉefepiskopo de Rueno
* Germanio/Aŭstrio – ĉefepiskopo de Salcburgo
* Hispanio – ĉefepiskopo de Toledo
* Hungario – ĉefepiskopo de Esztergom
* Irlando – ĉefepiskopo de Armagh
* Italio – episkopo de Romo (papo)
* Pollando – ĉefepiskopo de Gniezno
* Portugalio – ĉefepiskopo de Lisbono
* Usono – ĉefepiskopo de Baltimore

Primaso de Germanio en la Sankta Romia Imperio estis ĉefepiskopo de Majenco, poste de Salcburgo. Primasoj estis ankaŭ abatoj de gravaj benediktanaj monaĥejoj en Fulda, Monte Cassino, Fleury kaj Romo (monaĥejo de sankta Anselmo).

## Aliaj eklezioj

Anglikana eklezio:

* Anglio – ĉefepiskopo de Canterbury kaj York

Primaso de la luterana Eklezio de Svedio estas la ĉefepiskopo de Upsalo.

## Vidu ankaŭ

* Péter Erdő
* Stefan Wyszyński
* Miloslav Vlk

* Ĉefepiskopino Antje Jackelén, primaso de la Eklezio de Svedio

## Eksteraj ligiloj

hungare pri deveno de la nocio
# Organizaĵo

| Organizaĵo
 |
| --- |
|  |
| **koncepto de socia scienco speco de organizaĵo**  |
| **persono aŭ organizaĵo • corporate body • socia sistemo • malsimpla sistemo • grupo de homoj** |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | vd |

 |
|  |

**Organizaĵo** estas tuto da homoj kuniĝintaj por la atingo de komuna celo, preskaŭ ĉiam laŭ difinita leĝa regularo (ne ĉiam koincidanta kun la ŝtataj leĝoj). Estas naciaj organizaĵoj kaj internaciaj organizaĵoj, registaraj organizaĵoj, interregistaraj organizaĵoj kaj neregistaraj organizaĵoj (NRO), komercaj organizaĵoj kaj neprofitcelaj organizaĵoj. Eta organizaĵo povas ricevi aliajn nomojn: klubo, societo, grupo, bando. Se la celo de la organizaĵo estas provizo de mono al unuopuloj, ĝi nomiĝas fondaĵo.

## Aliaj tipoj

* Kooperativoj
* Metaorganizaĵo
* Ombrelorganizaĵoj