# 1909

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
19-a jarcento |
**20-a jarcento**
| 21-a jarcento
| ►

◄ |
1870-aj jaroj |
1880-aj jaroj |
1890-aj jaroj |
**1900-aj jaroj**
| 1910-aj jaroj
| 1920-aj jaroj
| 1930-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1905 |
1906 |
1907 |
1908 |
**1909**
| 1910
| 1911
| 1912
| 1913
| ►
| ►►

| **1909 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1909 *MCMIX* |
| Ab urbe condita
 | 2662
 |
| Armena kalendaro
 | 1358 ԹՎ ՌՅԾԸ
 |
| Bahaa kalendaro
 | 65 – 66
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1964 – 1965
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1831 – 1832
 |
|  - *Kalijugo* | 5010 – 5011
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2453
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4545 / 4605 – 4546 / 4606 戊申 – 己酉
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1901 – 1902
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 117 - 118 *CXVII -CXVIII* |
| Hebrea kalendaro
 | 5669 – 5670
 |
| Holocena kalendaro
 | 11909
 |
| Irana kalendaro
 | 1287 – 1288
 |
| Islama kalendaro
 | 1326 – 1327
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2569 (皇紀2569年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11909
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4242
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2452
 |

Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1909** estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1909 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

### Esperantujo

* 5-a Universala Kongreso de Esperanto en Barcelono.
* 2-a Brazila Kongreso de Esperanto en San-Paŭlo.
* Jacint Bremon Masgrau fariĝis prezidanto de Espero Kataluna.
* Eklernis Esperanton:

Francis William Shaw, Adolf Halbedl, Manuel de Elezcano y Maiztegui, Jenő Fuchs, Josef Schmalzl, Josef Pontz, Carlos Domingues, Saul J. Jaffe, Josep Grau-Casas, Christian Petersen Heilskov, Marie Larroche, kaj Mikaelo Gabrielo.

* Lu Ŝi-Ŝin komencis propagandi Esperanton.
* publikita "Du mil Novaj Vortoj" de Paul Boulet.
* Eko de publikiĝo de Esperanta Biblioteko Internacia.
* Unua Esperanto-klubo en Kolombio.
* Fonditaj Ruslanda Ligon Esperanta kaj Esperanto-Klubo en Aarhus.
* Jazyk všeslovanský a esperanto publikita de Josef Krumpholc.
* Unua Esperanto-lernolibro en Islando eldonita.

### Mondo

* Alberto la 1-a (Belgio) surtroniĝis.
* Abd-ul-Hamid la 2-a detronigita, Mehmed la 5-a iĝis estro de Osmanida imperio.
* Kreitaj planlingvoj Adamitik, Perfektlingvo kaj Salvador.
* 21-a de marto: la fizikaj restaĵoj de Báb estas entombigitaj en sia Maŭzoleo sur la deklivo de la monto Karmel (Palestino/Israelo)
* Unua mencio pri Bodiu.

## Naskiĝoj

* 5-a de januaro: Stephen Kleene, usona matematikisto kaj komputikisto (m. 1994)
* 9-a de januaro: Sir Anthony J. Maro, malta politikisto kaj la unua prezidento de Malto (m. 2008)
* 28-a de januaro: Juozas Kazlauskas, litova esperantisto (m. 2001)
* 6-a de februaro: Douglas B. Gregor, brita esperantisto kaj esperanto-verkisto (m. 1995)
* 8-a de februaro: Kató Lomb, hungara multlingvosciulino, samtempa interpretistino (m. 2003)
* 9-a de februaro: Carmen Miranda, portugala sambo-kantistino (m. 1955)
* 10-a de februaro: Kurijama Ioe, japana esperantisto (m. nekonata)
* 26-a de februaro: Ádám Anavi, hungara poeto (m. 2009)
* 27-a de marto: Golo Mann, germana verkisto (m. 1994)
* 16-a de aprilo: Raul-Jurij Ervje, sovetia geologo (m. 1991)
* 24-a de aprilo: Bernhard Grzimek, germana zoologo kaj bestkuracisto (m. 1987)
* 26-a de majo: Lucia Ripamonti, itala fratino (m. 1954)
* 30-a de majo: Benny Goodman, usona muzikisto (m. 1986)
* 13-a de junio: Vladimír Neff, ĉeĥa verkisto (m. 1983)
* 19-a de junio: Osamu Dazai, japana verkisto (m. 1948)
* 29-a de junio: Nikola Aleksiev, bulgara esperantisto (m. 2002)
* 28-a de julio: Aenne Burda, germana eldonistino (m. 2005)
* 4-a de aŭgusto: Eva Kemlein, germana fotistino (m. 2004)
* 7-a de septembro: Elia Kazan, usona reĝisoro (m. 2003)
* 21-a de septembro: Kwame Nkrumah, unua prezidento de Ganao (m. 1972)
* 28-a de oktobro: Francis Bacon, irlanda esprimisma pentristo (m. 1992)
* 5-a de novembro: Ivo Lapenna, jugoslava esperantisto kaj prezidanto de UEA (m. 1987)

## Mortoj

* 22-a de januaro: António Gonçalves da Silva, brazila misiisto kaj apostolo de Spiritismo (n. 1839)
* 17-a de februaro: Geronimo, tribestro de apaĉoj (n. 1829)
* 8-a de aprilo: Venceslaus Ulricus Hammershaimb, fondinto de la moderna feroa skribita lingvo (n. 1819)
* 10-a de majo: Futabatei Shimei, japana verkisto kaj esperantisto (n. 1864)
* 10-a de majo: János Böckh, hungara geologo kaj inĝeniero (n. 1840)
* 22-a de julio: Detlev von Liliencron, germana verkisto (n. 1844)
* 19-a de oktobro: Cesare Lombroso, itala kriminologo (n. 1835)
* 27-a de oktobro: George Cox, brita esperantisto (n. nekonata)
* 9-a de novembro: Pál Gyulai, hungara verkisto (n. 1826)
* 17-a de decembro: Leopoldo la 2-a, dua reĝo de la belgoj (n. 1835)
* Henry Lee Fisher, usona verkisto en la pensilvanigermana lingvo (n. 1822)