Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Pinneberg

|  |
| --- |
| **Pinneberg** |
|

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Pinneberg (Germanio)DEC

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|  |

 |
|  |
|  |
| **urba komunumo de Germanio • ĉefurbo de distrikto en Germanio** |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Rockville • Primorsk • Perleberg • Haderslevo vd |

 |
| Administrado
 |
| **Federacia lando** | Ŝlesvigo-Holstinio
 |
| **Distrikto** | Distrikto Pinneberg
 |
| **Urborajtoj** | Urbo (*Stadt*)
 |
| **Telefona antaŭkodo** | 04101
 |
| **Poŝtkodo** | 25401–25421
 |
| **Aŭtomobila kodo** | PI
 |
| **Oficiala Municipokodo** | 01056039
 |
| Politiko
 |
| **Komunumestro** | Kristin Alheit
 |
| **Adreso de la administrejo** | Bismarckstraße 8 25421 Pinneberg
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 44279 (stato 2022-12-31) [fonto: landa statistika oficejo]
 |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 53° 40′ N, 9° 48′ O (mapo)53.6591111111119.8008611111111 |
| **Alto super la marnivelo** | 9 m |
| **Areo** | 21,54 km² |
|  |
| **Oficiala retejo** |
 |
|  |

**Pinneberg** estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Pinneberg de la federacia lando Ŝlesvigo-Holstinio. Fine de decembro 2022 la komunumo havis 44 279 loĝantojn.

## Konataj lokuloj

* Werner von der Schulenburg

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (germane)

* la rokoka palaco *Drostei*
* eksa distrikta administrejo
* skulptaĵo "la filantropo"
* krista kirko
# Termino

La vorto **termino** havas plurajn signifojn. Bonvolu elekti:

* **Termino** estas vorto speciale uzata en fako.
* **Termino** estis la romia dio de limoj.
* **Tera mino** estas eksploda armilo, kiu estas kaŝata sub la tersurfaco kaj kutime aktiviĝas per la viktimo.

## Vidu ankaŭ

* Terminologio
# Vivkvalito

**Vivkvalito** aŭ **vivokvalito** de popolo estas grava fako de la ekonomiaj kaj politikaj sciencoj. Temas pri la faktoroj, kiuj difinas la vivkondiĉojn en socio aŭ por individuo. En ne scienca rilato ĝi priskribas la gradon de bonfarteco de homo.

Unu el la faktoroj estas materia bonfarto, sed aldone ekzistas aliaj kiel ekzemple edukado, profesiŝancoj, socia statuso, sano, mensa sano ktp.

## Vidu ankaŭ

* Laborkondiĉoj
* Pozitiva psikologio
* Sociala laboro
* Vivnivelo
* Vivkvalito (medicino)

## Eksteraj ligiloj

* Bibliografia listo pri la temo vivkvalito (pdf, germane)
# Publika servo

| Publika servo
 |
| --- |
| **indefinite legal concept (en)  speco de servo fako**  |
| **servo** |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | public transport bus service (en)   vd |

 |
|  |

La sansistemo estas unu el plej esencaj publikaj servoj: tie sigelo de la Usona Publika Sanservo.
**Publikaj servoj** (antaŭe pli ofte nomita **ŝtatservo**) estas la aro de agadoj kaj financado permesita, rezervita aŭ devigita al la publika administracio fare de la leĝaro de ĉiu ŝtato, kiuj celas respondi al diversaj postuloj de la funkciado de la socio, kaj, definitive, favori la praktikan realigon de la persona kaj ekonomia disvolvigoj, de la egaleco kaj de la socia bonfarto. Ili kutime estas esencaj servoj, ĉar la kosto estas pagita pere de la impostoj de la kontribuantoj tra la institucioj de la ŝtato (publika elspezo). Ili speciale gravas en la landoj de miksa ekonomio kiuj sekvas politik-ekonomiajn modelojn kiel la sociala ŝtato aŭ la socialema ŝtato. Ofte la publikaj servoj estas traktataj en la internaciaj organizaĵoj kiel fundamenta elemento ene de la socialema ŝtato, internacie konata kiel *welfare state*.

Ĝenerale oni komprenas, ke esenca servo estas agado kiu estas realigata de institucio ĉu publika ĉu privata cele al la kontentigo de baza neceso de la aro de la socio, sen miselspezi la publikajn rimedojn.

La konsumantoj kaj uzantoj de publikaj servoj estas protektataj per la leĝoj de defendo de la konsumanto, kiuj celas defendi ilin kontraŭ la misagoj de la entreprenoj kiuj plenumas la publikajn servojn, kiel gaso, elektro aŭ telefono kaj establas, ke se la konsumanto plendas pro misago en la servo, la entreprenoj devas registri tiun plendon kaj respondi.

## Esencaj publikaj servoj

* Akvoflua sistemo
* Armitaj fortoj
* Eduko
* Elektro
* Gaso
* Justico
* Mediprotektado
* Poŝta servo
* Publika biblioteko
* Publika loĝsistemo
* Publika transporto
* Publikaj elsendoj
* Rubmastrumado
* Sansistemo
* Sociala sekureco
* Socialaj servoj
* Telekomunikado
* Trinkakvo
* Urboplanado

## Notoj
# Entrepreno

| Entrepreno
 |
| --- |
|  |
| **jura koncepto fako speco de organizaĵo**  |
| **organizaĵo • jura persono** |
| **Posedata de** | entreprenisto vd |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | entrepreno ekonomia aktiveco business sector (en)  havaĵo homa kapitalo  vd |

 |
|  |

Tempodaŭro laŭleĝe necesa por komenci negocon en 2017
**Entrepreno** en ekonomio estas "la loka kaj teknika unuo en produktado kaj distribuado" (difino de IKEV). Dum la unua signifo de "negoco" estas *Aparta komerca afero de aĉeto aŭ vendo*, ekonomia entrepreno ankaŭ nomiĝas **negoco**. Entrepreno posedata de pluraj individuoj kutime estas organizita kiel kompanio aŭ firmao, laŭ diversaj lokaj juraj difinoj.

La privata sektoro estas parto de la ekonomio foje referencata kiel *civitana sektoro*, kiu estas posedata de privataj individuoj aŭ grupoj. Kontraste, ŝtata entrepreno regiĝas rekte de la ŝtato. En kapitalismaj landoj, privataj entreprenoj estas la bazo de la ekonomio kaj dungas la plejparton de la laborforto. Privataj entreprenoj plejparte estas **profitocelaj organizaĵoj**, administrataj por pliigi la riĉecon de siaj posedantoj, sed ankaŭ povas esti **neprofitocelaj**.

## Bazaj formoj de proprieto

Kvankam formoj de komerca proprieto varias laŭ la jurisdikcio, la plej oftaj formoj estas:

* **Persona proprieto:** persona proprieto estas profitocela entrepreno posedata de unu persono. La posedanto povas administri la entreprenon mem aŭ povas utiligi aliajn. La posedanto havas senliman pasivon por la ŝuldoj okazigataj de la negoco.
* **Partnereco:** partnereco estas entrepreno kunposedata de du aŭ pli da homoj. En la plej multaj formoj de partnerecoj, ĉiu partnero havas senliman pasivon por la ŝuldoj okazigataj de la negoco. Tri tipoj de partnereco estas ĝenerala partnereco, limigita partnereco kaj partnereco kun limigita respondeco.
* **Korporacio:** korporacio estas societo de sammetianoj aŭ samprofesianoj, posedanta la rajtojn de leĝa persono kaj submetanta siajn anojn al kolektiva disciplino.
* **Kooperativo:** kooperativo estas memvola kuniĝo de produktistoj aŭ konsumantoj en asocio, kies celo estas ekonomia antaŭeniĝo per reciproka helpado.

## Esperanta agado

La 2-a Afrika Kongreso de Virinoj okazigis edukajn laborrenkontiĝojn por ebligi artajn kaj metiajn entreprenojn al virinoj.

## Institucioj

* *ISG Business School*

## Vidu ankaŭ

* Kompanio
* Akcia Kompanio (AK)
* Kompanio kun limigita respondeco (Klr)
* Dungeco
* Firmao
* Firmaoborso
* Entrepren-ekonomiko

## Proverbo

Ekzistas proverbo pri entrepreno en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof:

* |  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„Ordo estas beno por ĉiu entrepreno.* **”** |

 |

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Artikoloj pri negoco esperante
# Filantropo

„la filantropo“ - skulptaĵo en la germana urbeto Pinneberg, starigita en 1992
**Filantropo** laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas "humanulo, homaramanto, bonfarema homo". La ideologia koncepto de homamo nomatas filantropio. La vorto originas el la greka lingvo: la greka vorto φιλανθρωπία (filantrōpía) konsistas el la eroj φίλος fílos ‚amiko‘ kaj άνθρωπος (ántrōpos) ‚homo‘.

## Citaĵo

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Ni komprenas la emocion de la filantropo, kiu ne povas rezigni je la espero en finan venkon de bono. **”** |
| — Jan Václav Novák  |

 |

## Notoj
# Ne-registara organizaĵo

| Ne-registara organizaĵo
 |
| --- |
|  |
| **jura formo**  |
| **neprofitcela organizaĵo** |
|  |

**Ne-registara organizaĵo**, **NRO** (angle *non-governmental organization, NGO* ; france *organisation non gouvernementale, ONG*) estas organizaĵo kiu estas private financita (plejparte per donacoj de la ĝenerala publiko) kaj estas sendependa de la registaro kaj ĝia politiko. Plej ofte ĝi estas neprofitcela organizaĵo. Estas ankaŭ la nocio "Internacia NRO" (angle INGO), kiu havas la saman mision kiel NRO kun internacia atingo.

## Notindaj NRO-oj

* Amnestio Internacia
* Corpwatch
* Cluster Munition Coalition
* Cunina
* Electronic Frontier Foundation
* Framasonaj organizaĵoj
* Greenpeace
* Indiĝenaj Dialogoj
* Inĝenieroj Sen Limoj
* Internacia Movado de la Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Krescento
* ISO
* Karuna-Shechen
* Kuracistoj sen landlimoj
* Monda Natur-Fonduso
* Naturprotekto Internacie
* Oxfam
* Raportistoj sen limoj
* Reclaim the Streets
* Rotario
* Slow Food
* SMART Recovery
* Supervivo Internacia
* Travideblo Internacia
* La Teramikoj
* Ni faru!

**Esperantaj: Universala Esperanto-Asocio (UEA), en rilatoj kun UN kaj UNESKO
* Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI), en rilatoj kun UNESKO
* Fondaĵo pri Esperantaj Studoj (angle *Esperantic Studies Foundation, ESF*)
* Sennacieca Asocio Tutmonda
* Pola Asocio Eŭropo - Demokratio - Esperanto

## Vidu ankaŭ

* Asocio
* Filantropio
* Fondaĵo
* Neprofitcela organizaĵo
* Karitata organizaĵo
* Internacia organizaĵo

## Notoj
# Karitato

| Karitato
 |
| --- |
|  |
| **teologiaj virtoj arta temo personigo**  |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | love for fellow humans (en)  karitato  vd |

 |
|  |

Alegorio de karitato kiel amanta patrino de Frans Floris.
**Karitato** (de latina *caritas*, altestimo, sindona amo), arĥaisme **karito**, estas la tria el la teologiaj virtoj, per kiu kristano amas Dion pli ol ĉion kaj la proksimulon kiel sin mem pro amo al Dio.

En pli vasta senco ĝi ankaŭ estas praktika agado pro amo al kaj altestimo de la proksimulo. Tipaj agokampoj estas precipe flegado de maljunuloj kaj malsanuloj, helpo por familioj en kazo de bezono, solidareco kun malliberuloj kaj elpelitoj.

Karitataj organizoj ofte estas ekleziaj help-fondaĵoj.

## Literaturo

* Biblia vortaro / sub la direkcio de H. Paruzel kaj E. Wojtakowski. Repr. de la eld. Ravenna 1975. Romo: Internacia Asocio de Bibliistoj kaj Orientalistoj 1984, XVII, 830 p.

## Vidu ankaŭ

* Agapo
* Altruismo
* Almozo
* Caritas Internationalis
* *Deus caritas est*
* Kristanismo
* Teologiaj virtoj
# Militkaptito

Aŭstria-Hungaraj militkaptitoj en Rusio (1915), fotografio de Sergej Miĥailoviĉ Prokudin-Gorskij
**Militkaptito** estas soldato aŭ militisto, tenita kiel malliberigito fare de la malamiko post esti kaptita dum armita konflikto inter landoj, aŭ senpere post ĝi.

Internaciaj konvencioj reguligantaj traktadoj kun kaptitoj (nuntempe ĉefe la 3-a ĝeneva konvencio el la 12-a de aŭgusto 1949) krom alia destinas, ke militkaptitoj ne devas esti torturataj nek murdataj, kaj specifikas informojn, kiujn la kaptito estas devigita sciigi al malliberigantoj: nomo, dato de naskiĝo, rango kaj deĵornumero.

Kiel militkaptitoj oni konsideras personojn de tiuj ĉi kategorioj:

* Anoj de regulaj armitaj fortoj inkluzive de almembrigitaj milicoj;
* Personoj, kiuj ne estas armeaj personoj, sed ili estas agadaj por armitaj fortoj;
* Loĝantaro de atakita regiono, kiu ekvidinte proksimiĝantan malamikon ekprenis armilon (levée en masse).

Ankaŭ ĉiujn ceterajn personojn, kiuj faris militagadojn, estas necese okaze de duboj konsideri kiel militkaptitojn, ĝis kiam apartenanta juĝo ne decidis pri ilia statuto. La militkaptitoj subiĝas al la potenco de ŝtato, kiu militkaptis ilin, ne al personoj aŭ armeaj taĉmentoj, kiuj militkaptis ilin.

Bedaŭrinde okazis esceptoj, en Hungario en fino de la 2-a mondmilito la Ruĝa Armeo havis kvantan ordonon, kiu ne sufiĉis el la hungaraj soldatoj, tial estis kaptitaj ankaŭ simplaj civiluloj.

Militprizono (ofte ankaŭ malliberejo por militprizonuloj) estas ejo por la enfermado de malamikaj luktintoj kaptitaj de militanta potenco dum militepoko.

Kaptitula interŝanĝo estas interkonsento inter oponanta flankoj en konflikto liberigi kaptitojn: militkaptitoj, spionoj, ostaĝoj, ktp. Foje, ankaŭ mortintaj korpoj estas interŝanĝitaj.

## Vidu ankaŭ

* Konvencioj de Ĝenevo
* Malliberejo de Guantanamo

## Eksteraj ligiloj

* artikolo "Germanaj militkaptitoj el Qingdao en japanaj koncentrejoj" (esperante)
# Bonfara kapitalismo

La fabriko de Cadbury en Bournville, ĉ. 1903, kie laboristoj laŭdire laboris en kondiĉoj kiuj estis tre favoraj por tiu tempo.
**Bonfara kapitalismo** estas kapitalismo kiu inkludas politikojn de sociala bonfaro. Bonfara kapitalismo estas ankaŭ la praktikon de negocoj kiu havigas bonfarajn servojn al siaj dungitoj. Bonfara kapitalismo en tiu dua senco, aŭ alivorte "industria paternalismo", estis centrita en industrioj kiuj dungis kapablan laboron kaj pintis meze de la 20a jarcento.

Nuntempe, bonfara kapitalismo estas plej ofte asocia kun la modeloj de kapitalismo de Centra kaj Norda Eŭropo, kiel la skandinava modelo, la sociala merkatekonomio kaj la Rejna kapitalismo. En kelkaj okazoj bonfara kapitalismo ekzistas ene de miksa ekonomio, sed bonfaraj ŝtatoj povas ekzisti kaj fakte ekzistas sendepende el politikoj komune same al miksitaj ekonomioj kiel al ŝtatintervenismo kaj etenda regularo.

## Notoj
# Bonfaro

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ne konfuzu ĉi tiun artikolon kun Socia bonfarto.
 |

Registara elspezo por bonfaro en Ameriko en 2018
**Bonfaro** aŭ **sociala sekureco** (angle *social security*, *welfare*) estas laŭleĝe reguligita, laŭbezona socia avantaĝo por homoj kiuj bezonas helpon, minimuman enspezon por siaj bazaj bezonoj, ankaŭ konata kiel **socia helpo**, **publika helpo.**

En pli riĉaj landoj la ŝtato zorgas pri tio ke ĉiuj civitanoj ricevu minimuman nivelon de bonfarto kaj socia subteno. En la plej multaj industrilandoj, socia bonfaro estas plejparte disponigita de la registaro, kaj laŭ pli malgranda mezuro per bonfaradoj, fare de neformalaj sociaj grupoj, religiaj grupoj, kaj interregistaraj organizoj. La sociala ŝtato aldone al tiu koncepto inkludas servojn kiel ekzemple universala sansistemo kaj senlaboreca asekuro.

Bonfara ŝtato estas politika sistemo en kiu la ŝtato transprenas respondecon por sano, edukado, kaj bonfarto de socio. La sistemo de sociala sekureco en bonfara ŝtato havigas socialajn servojn, kiel universala medicina zorgado, porsenlaborula asekuro por laboristoj, financa helpo, senpaga alt-edukado por studentoj, subvenciata publika loĝejaro, kaj pensioj (malsano, malkapablo, maljuneco), ktp. En 1952, per la Konvencio por Sociala Sekureco (Minimumaj Normoj) (numero 102), la Internacia Organizaĵo de Laboro (IOL) formale difinis la sociajn cirkonstancojn kovrendaj per sociala sekureco.

La unua bonfara ŝtato estis la Germana Imperio (1871–1918), kie la registaro de Bismarck enkondukis socialan sekurecon en la fino de la 19a jarcento. Komence de la 20a jarcento, Granda Britio enkondukis socialan sekurecon ĉirkaŭ 1913, kaj adoptis la staton de bonfara ŝtato pere de la Leĝo de Nacia Sekuro de 1946, dum la registaro de Attlee (1945–51). En la landoj de Okcidenta Eŭropo, Skandinavio, kaj Aŭstralazio (Novzelando), la nacia registaro havigas socian bonfarton kiu estas pagita el la landa impostenspezo, kaj de neregistataj organizoj (NRO-oj), kaj bonfaraj asocioj (sociaj kaj religiaj).

## Vidu ankaŭ

* Bonfara kapitalismo
* Filantropio

## Notoj
# Routledge

| Routledge
 |
| --- |
|  |
| **eldonejo libroeldonejo**  |
| **Dum** | 1851 - nekonata/nuntempe
 |
| **Antaŭulo** | George Routledge & Sons
 |
| **Fondintoj** | George Routledge vd |
| **Sidejo** | Londono
 |
| Lando
 | Unuiĝinta Reĝlando
 |
| **Agokampo** | revuo
 |
| **Posedata de** | Taylor & Francis vd |
| **filiaj kompanioj** | Routledge Handbooks Online vd |
| **TTT** | Oficiala retejo
 |
|  |

**Routledge** (*prononco*: ˈraʊtlɪdʒ) estas brita eldonejo kiu ĉefe aktivas en la kampo de homaj sciencoj kaj sociaj sciencoj. Ĝia fondo devenas de la eldonisto *George Routledge* (1812–1888). La fondjaro estas 1851, kiam Routledge, kune kun parenco, enskribis la firmaon "George Routledge & Co." en la komerca registro. Ekde 1998, Routledge estis parto de la komerca grupo *Taylor & Francis* bazita en Londono.

La eldonejo eldonas interalie la serion *African Studies* pri afrikaj studoj, la filozofian enciklopedion *Routledge Encyclopedia of Philosophy*, la internacian revuon *Historical Journal of Film, Radio and Television* kaj sub la Etikedo *Eŭropaj Publikaĵoj* ekz. la *Eŭropan Mondan Jarlibron* (*Europa World Year Book*) kaj la *Internacia Kiu estas Kiu* (*International Who’s Who*).

## Vidu ankaŭ

* *Routledge Handbook of Marx's Capital*
* *Routledge Encyclopedia of Philosophy*

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Rondeto de esperantistinoj en Prago

La **rondeto de esperantistinoj en Prago** estis grupo da virinoj, kiuj aparte konatiĝis pro la traduko al Esperanto en 1921 de ĉeĥaj verkoj pri *Jan Amos Komenský* (Johano Amoso Komenio) fare de Jan Václav Novák, kiu jam tradukis la originajn tekstojn el la latina lingvo. Al la grupo interalie apartenis la esperantistinoj *Sidonie Dlouhá* (sekretariino), *Julie Šupichová* (prezidantino) kaj *M. Moudrá*.

## Citaĵo

|  |
| --- |
|  |
|  |

|  |
| --- |
| **„** Ni komprenas la emocion de la filantropo, kiu ne povas rezigni je la espero en finan venkon de bono. **”** |
| — Jan Václav Novák  |

 |

## Notoj
# Taverno

Afiŝo pri franca luksa taverno el la 19-a jarcento.
**Taverno** (de la latina *taberna*) estas drinkejo aŭ popola restoracio. La signifo de la termino tamen multe diferencas de regiono al regiono. Ofte temas pri simpla populara esprimo; ofte la vorto estas leĝe priskribita kaj difinas kiajn trinkaĵojn kaj/aŭ manĝaĵojn oni povas akiri tie, aŭ kiu rajtas viziti ĝin. Ekzemple en Kebekio ĝis 1988 taverno estis drinkejo rezervita por viroj. En Flandrio taverno estas luksa trinkejo, kie eblas ankaŭ manĝi. En iuj regionoj taverno estas esprimo por mizera drinkejo, mizera restoracio, kie plejparte kunvenas fiŝkaptistoj aŭ velistoj. La atmosfero kaj menuo de de tiaj tavernoj estas celitaj por fiŝkaptistoj kaj velistoj, ne por turistoj.

## Referencoj
# Moulin Rouge

| **Moulin Rouge** |
| --- |
|  |
| **kabaredo • koncertejo • vidindaĵo** |
| Loko
 | Parizo  Francio
 |
| Geografia situo
 | 48° 53′ 3″ N, 2° 19′ 56″ O (mapo)48.8841672.332222 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Moulin Rouge** (Parizo)DEC

|  |
| --- |
| **Moulin Rouge**  |

 |

 |
|
Moulin Rouge
 |
| Malfermita
 | 1889
 |
| Arkitekto
 | Adolphe Willette kaj Édouard Niermans
 |
| Kapacito
 | 850 |
| Retejo
 | Oficiala retejo |
|  |

**Moulin Rouge** ([mulɛ̃ ʁuʒ] france: "Ruĝa Muelejo") estas mondkonata franca kabaredo, kiu troviĝas en Pigalle, en *Boulevard de Clichy*, proksime de Montmartre, en Parizo. La kabaredon konstruis en la jaro 1889 Joseph Oller, kiu tiutempe proprumis jam la konatan Olympion.

Dum multaj dekjaroj en la spacoj de Moulin Rouge prezentis sin multe da famaj artistoj, kiel ekzemple La Goulue, Josephine Baker, Frank Sinatra, Jean Gabin, Yvette Guilbert, Jane Avril, Mistinguett, Le Pétomane, Édith Piaf, Ella Fitzgerald kaj multaj aliaj. Pri tiu ĉi kabaredo estis filmitaj ankaŭ kelke da tutvesperaj filmoj, filmaj dokumentoj kaj rakontoj. Ĝenerale ĝi apartenas al la plej vizitataj lokoj en Parizo. Pentristo Henri de Toulouse-Lautrec famiĝis ankaŭ danke al tiu ĉi kabaredo.

Henri de Toulouse-Lautrec:
*La danse au Moulin Rouge* (1890) Afiŝo de Jules Cheret:
*Moulin Rouge, Paris, Cancan* (1890)
## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Moulin Rouge Paris - Oficiala paĝaro de la kabaredo Arkivigite je 2007-10-22 per la retarkivo Wayback Machine
# Trinkejo

Surstranda trinkejo
Klubeja drinkejo en Berlino, Germanio, 2005
**Trinkejo** (aŭ **koktelejo**) estas ejo, kie oni servas ĉefe trinkaĵojn de malantaŭ verŝotablo. La plej multaj trinkejoj estas malfermitaj nur vespere kaj nokte, sed kelkaj aliaj ankaŭ tage.

Ekzistas trinkejoj, kie oni servas nur bieron, nur koktelojn aŭ nur vinojn.

Trinkejo estas ŝatata renkontiĝejo ene de hoteloj aŭ urboj.

## Vidu ankaŭ

* Trinkejisto
* Bierejo
* Bistroo
* Gufujo
* Kafejo
* Taverno
# Kanzono

**Kanzono** (itale **canzona** aŭ **canzone**, france **chanson** - la franclingva variaĵo en muziko foje neologisme nomatas *ŝansono*) estas poezia formo, kaj speco de muzika komponaĵo.

## Poezio

En poezio, kanzono estas mallonga lirika poemo, kiu malvolviĝis en Provenco, Francio, kaj populariĝis en Italio dum la mezepoko. La temo de kanzonoj (itale: "kantoj") estis kutime
amo, naturo, aŭ ina beleco. Forme, kanzono konsistis el strofoj egale longaj kaj finiĝantaj per refreno, kiu estis pli mallonga strofo. La nombro da versoj en ĉiu strofo variis inter 7 kaj 20.
La plej famaj verkintoj de kanzonoj estis la 14-jarcentaj poetoj Dante kaj Petrarko.

## Muziko

En muziko, kanzono estis 16-jarcenta plurparta voĉa enmuzikigo de literatura kanzono, aŭ 16-jarcenta kaj 17-jarcenta instrumenta komponaĵo. La instrumenta kanzono, unue bazita sur franca-flandraj polifoniaj kantoj, poste sendepende komponata, ekz. la latunblovinstrumentaj kanzonoj de Giovanni Gabrieli, influis la fugon kaj estis la rekta praulo de la sonato.

## Evoluo al moderna kanzono

En la 19-a jarcento estiĝis en francaj kabaredoj moderna formo de ŝansono, kiu trovis sian validigon precipe en amuziga industrio. Ŝovo okazis ankaŭ en la tekstoj de ŝansonoj, kiu de la simplaj melodioj evoluis en poeme valorajn poemajn verkaĵojn. La tekstistoj de ŝansonoj estadis ofte kaj estas antaŭaj poetoj. Inter la plej konataj interpretoj de la franca ŝansono apartenas ekz. Édith Piaf, Lucienne Boyer, Charles Trenet, Yves Montand, Charles Aznavour, Jacques Brel aŭ Gilbert Bécaud.

## Vidu ankaŭ

* Maurice Chevalier
* Hana Hegerová
* Michael von der Heide

## Eksteraj ligiloj

* Kanzonoj en Esperanto
* Eŭropa Kanzonamikaro Arkivigite je 2015-06-10 per la retarkivo Wayback Machine
* Eŭropa Festivalo de Esperantaj kantoj Arkivigite je 2015-06-10 per la retarkivo Wayback Machine
# Marguerite Schwartz

| **Marguerite Schwartz** |
| --- |
|  |
| Persona informo
 |
| **Naskonomo** | Sophie Marguerite Falck |
| **Naskiĝo** | 15-an de septembro 1897 (1897-09-15) en Metz
 |
| **Morto** | 3-an de decembro 1989 (1989-12-03) (92-jaraĝa) en Courbevoie
 |
| **Lingvoj** | Esperanto
 |
| **Ŝtataneco** | Francio   |
| Familio
 |
| **Edz(in)o** | Raymond Schwartz   |
| Okupo
 |
| **Okupo** | esperantisto   |
|  |

**Marguerite SCHWARTZ** (mortis la 3-an de decembro 1989 en Courbevoie, Francio) estis franca esperantisto kaj multjardeka membrino de UEA.

Ŝi estis la vidvino de aŭtoro Raymond Schwartz, kaj aktive partoprenis en liaj du kabaredoj sub la nomo **Marga Rineta**.
# UK 2003

| **UK 2003** |
| --- |
|  |  |
|  |
| Loko
 | Gotenburgo,  Svedio
 |
| Ekde
 | 26-a de julio 2003
 |
| Ĝis
 | 2-a de aŭgusto 2003
 |
| ← Antaŭa
 | Sekva →
 |
|  |

En 2003, la **88-a Universala Kongreso de Esperanto** inter la 26-a de julio kaj 2-a de aŭgusto okazis en Gotenburgo, Svedio. Aliĝis 1791 kongresanoj el 62 landoj, kaj la kongresa temo estis "Lingvaj rajtoj kaj respondecoj".

## Programeroj

Por la 56a sesio de la Internacia Kongresa Universitato oni organizis prelegojn pri astronomio, tutmondiĝo, kemio, Wilhelm Ostwald, Manksio, komputiloj, religia sinkretismo ktp.

## Teatraĵoj prezentitaj

* **La Kabaredo**, rolas Saša Pilipović kaj Sanja Matejić. Koreograﬁis Irena Djordjević, kaj esperantigis Tereza Kapista.
* **Aniaro**, prezentita de Jerzy Fornal
* **Magia prezentado** far Bernd Schönberner, Petra Schönberner, Otti Haupt, Christa Haupt, Christian Bach, Thomas Lepping kaj Jürgen Wilmes.

## Koncertoj

* Esperanto Desperado
* Ĵomart kaj Nataŝa

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo Arkivigite je 2005-02-08 per la retarkivo Wayback Machine
* Kongresa Kuriero Arkivigite je 2004-06-10 per la retarkivo Wayback Machine

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Universalaj Kongresoj
 |  |
| 1905-1915 • 1920-1939 • 1947-1959 • 1960-1979 • 1980-1999 • 2000-2019 • 2020-2029
 |
|  Aŭgsburgo 1985 • Pekino 1986 • Varsovio 1987 • Roterdamo 1988 • Brighton 1989 |
|  Havano 1990 • Bergen 1991 • Vieno 1992 • Valencia 1993 • Seulo 1994 |
|  Tampere 1995 • Prago 1996 • Adelaide 1997 • Montpellier 1998 • Berlino 1999 |
|  Tel-Avivo 2000 • Zagrebo 2001 • Fortalezo 2002 • Gotenburgo 2003 • Pekino 2004 |