# Newark (Nov-Ĵerzejo)

Larĝa panoramo de Newark de 2016

| Newark
 |
| --- |
|  |
| urbo en Nov-Ĵerzejo  plej granda urbo  urbego   vd |
| Administrado
 |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Umuaka (en)  (2007–) Belo Horizonte (2006–) Ŝuĝoŭo (1993–) Governador Valadares  Aveiro  Freeport  Monrovio  Reserva  Porto-Alegro  Kumasi  Dualao  Ganĝa  Ribeira  Seia  Bonaero  Banĝulo  Rio-de-Ĵanejro   vd |

 |
|

|   Poŝtkodoj |
| --- |
|  | 07101 • 07102 • 07103 • 07104 • 07105 • 07106 • 07107 • 07108 • 07112 • 07114 • 07175 • 07184 • 07188 • 07189 • 07191 • 07192 • 07193 • 07195 • 07198 • 07199 vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Ras Baraka
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 311 549  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 4 647 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 40° 44′ N, 74° 10′ U (mapo)40.735555555556-74.172222222222 [+] |
| **Alto** | 3 m [+] |
| **Areo** | 67,040795 km² ( 670 4.0 795 ha) [+] |
| **Horzono** | orienta horzono de Nordameriko [+] |
|  |
|

|  |
| --- |
| Newark (Nov-Ĵerzejo)DEC |
| Situo de Newark |

 |
|

|  |
| --- |
| Newark (Usono)DEC |
| Situo de Newark |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Newark, New Jersey [+] |
|  |

**Newark** estas urbo en kantono Essex, en membroŝtato Nov-Ĵerzejo (kies plej granda urbo ĝi estas), en Usono. Laŭ la stato de 2020 en la areo vivis 311 549 loĝantoj sur areo de 67,04 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 4 647 loĝantoj/km².

Golfo kaj ponto de Newark

## Bazaj informoj

* Alto super marnivelo: 0–83 m
* Horzono: UTC-5 (somere: UTC-4)
* Poŝtkodo: 071xx
* Telefonkodo: +1 862, 973

## Situo

Newark situas preskaŭ ĉe marbordo de Atlantika Oceano laŭ rivero *Passaic*, tial havanta apartan havenon.

## Historio

Puritanoj fondis la komunumon en 1666. Newark, kiel urbo estiĝis en 1693. Ekde 1836 ĝi estas sidejo de Nov-Ĵerzejo. Tiutempe komenciĝis ankaŭ la industria evoluo kaj prospero de la urbo. Komence la ĉirkaŭaĵo estis marĉo, kiun paŝo post paŝo oni faris seka tero. Krom la industriaĵoj en la urbo funkcias ankaŭ universitatoj.

## Vidindaĵoj

* novgotika katedralo omaĝe al Sankta Koro
* muzeo pri la regiono kaj Tibeto
* publika biblioteko
* nubskrapuloj el la 1920-aj jaroj
* sinagogo kaj muzeo pri judoj

## Sporto

* Diabloj de Nov-Ĵerzejo, profesia glacihokea teamo kaj membro de la Nacia Hokea Ligo

## Klimato

Newark havas humidan subtropikan klimaton. La proksimeco de la oceano havas moderigan efikon, tial la vintro estas pli varma (averaĝe 3-6 °C). Somere estas 27-32 °C, foje 38 °C. Ĉiumonate estas pluvo (70–110 mm), vintre neĝo.

## Trafiko

Tramo de Newark
Newark havas internaciajn flughavenon kaj havenon. La urbo estas atingebla ankaŭ laŭ aŭtovojoj kaj vagonare.

## Famuloj

* naskiĝis en 1963 Whitney Houston, kantistino
* naskiĝis en 1943 Joe Pesci, aktoro
* naskiĝis en 1938 Connie Francis, kantistino
* naskiĝis en 1933 Philip Roth, verkisto
* naskiĝis en 1925 Bernard Golden, esperantisto
* naskiĝis en 1924 Sarah Vaughan, ĵazkantistino kaj pianistino
* naskiĝis en 1888 William Edward Baff, esperantisto
* naskiĝis en 1871 Stephen Crane, verkisto
* mortis hungara jezuito Jakab Raile

Katedralo de Newark
## Ĝemelurboj

* Freeport, Bahamoj
* Douala, Kameruno
* Ŝuĝoŭo *(Xuzhou)*, Ĝjangsuo, Ĉinio
* Aveiro, Portugalio
* Belo Horizonte, Brazilo
* Banĝulo, Gambio
* Kumasi, Ganao
* Porto Alegre, Brazilo
* Monrovio, Liberio
* Ganĝo, Azerio

Larĝa panoramo de Newark de 2006
## Vidu ankaŭ

* Diabloj de Nov-Ĵerzejo, profesia glacihokea teamo
* Port Authority Trans-Hudson

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)