# 1890

Aktualaĵoj | Eventoj laŭ tago de jaro

◄ |
18-a jarcento |
**19-a jarcento**
| 20-a jarcento
| ►

◄ |
1860-aj jaroj |
1870-aj jaroj |
1880-aj jaroj |
**1890-aj jaroj**
| 1900-aj jaroj
| 1910-aj jaroj
| 1920-aj jaroj
| ►

◄◄ |
◄ |
1886 |
1887 |
1888 |
1889 |
**1890**
| 1891
| 1892
| 1893
| 1894
| ►
| ►►

| **1890 en la aliaj kalendaroj** |
| --- |
| Gregoria kalendaro
 | 1890 *MDCCCXC* |
| Ab urbe condita
 | 2643
 |
| Armena kalendaro
 | 1339 ԹՎ ՌՅԼԹ
 |
| Bahaa kalendaro
 | 46 – 47
 |
| Barataj kalendaroj
 |  |
|  - *Vikram Samvat* | 1945 – 1946
 |
|  - *Barata nacia kalendaro* (Ŝaka Samvat)
 | 1812 – 1813
 |
|  - *Kalijugo* | 4991 – 4992
 |
| Budhisma kalendaro
 | 2434
 |
| Ĉina kalendaro
 | 4526 / 4586 – 4527 / 4587 己丑 – 庚寅
 |
| Etiopa kalendaro
 | 1882 – 1883
 |
| Franca respublika kalendaro
 | 98 - 99 *XCVIII -XCIX* |
| Hebrea kalendaro
 | 5650 – 5651
 |
| Holocena kalendaro
 | 11890
 |
| Irana kalendaro
 | 1268 – 1269
 |
| Islama kalendaro
 | 1307 – 1308
 |
|  - *Imperia jaro* | Kōki 2550 (皇紀2550年) |
|  - *Japana nomo de erao* (Jōmon)
 | 11890
 |
| Juliana kalendaro
 | Gregoria minus 10–13 tagoj, depende de tempoperiodo
 |
| Korea kalendaro
 | 4223
 |
| Tajlanda suna kalendaro
 | 2433
 |

Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1890** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1890 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj

### Esperantujo

* L. L. Zamenhof revenis Varsovion post fiasko en Ĥerson.
* Fondo de Ligo Esperantista.
* Danio: Christian Nielsen publikigis la unuan Esperantan libron por danoj.
* Francisko Valdomiro Lorenz kaj Emile Lombard eklernis Esperanton.
* Ĉeĥio: Unua lernolibro de Esperanto al ĉeĥoj verkita kaj publikita de Francisko Valdomiro Lorenz.
* Francisko Valdomiro Lorenz eliris Ĉeĥion kaj iris al Brazilo.
* Litovio: Unua lernolibro de Esperanto al litovoj verkita de Aleksandro Dambrauskas.
* Fondita Esperanto-grupo en Schalke.

### Mondo

* Simose Kentarô eklernis Volapukon.
* Britio: Fondo de la Laborista Partio.
* Gaborono fondita.
* Emma de Waldeck-Pyrmont iĝis regentino de Nederlando.
* Luksemburgo elrompas el la unio kun Nederlando, deklarante sian sendependecon.
* 3-a de julio: Idaho fariĝis la 43-a ŝtato de Usono.
* 10-a de julio: Vajomingo fariĝis la 44-a ŝtato de Usono.
* 29-a decembro: La Masakro de Wounded Knee okazis.

## Naskiĝoj

* Adolf Sproeck, germana esperantisto (m. 1978)
* Aldo Ferdinando Schmucker, itala esperantisto (m. 1977)
* Jiří František Chaloupecký, ĉeĥa esperantisto (m. 1922)
* 4-a de januaro: Miklós Bánó, hungara esperantisto (m. nekonata)
* 4-a de januaro: Victor Lustig, trompisto, la "ulo kiu vendis la Eiffel-Turon" (m. 1947)
* 7-a de januaro: Henny Porten, germana aktorino (m. 1960)
* 9-a de januaro: Kurt Tucholsky, germana verkisto (m. 1935)
* 9-a de januaro: Karel Čapek, ĉeĥa verkisto (m. 1938)
* 12-a de januaro: Vasilij Eroŝenko, rusia esperantisto (m. 1952)
* 13-a de januaro: Josef Friedrich, ĉeĥa esperantisto (m. nekonata)
* 10-a de februaro: Boris Pasternak, rusia verkisto (m. 1960)
* 22-a de marto : Carl Johan Johansson, sveda esperantisto (m. nekonata)
* 6-a de aprilo: Anthony Fokker, nederlanda aviadisto (m. 1939)
* 14-a de aprilo: Stanislaw Karolczyk, pola esperantisto (m. 1966)
* 19-a de majo: Ho Chi Minh, vjetnama ŝtatisto (m. 1969)
* 27-a de majo: Konstantin Vasiljeviĉ Ivanov, ĉuvaŝa verkisto (m. 1915)
* 12-a de junio: Egon Schiele, aŭstra pentristo (m. 1918)
* 24-a de julio: Guilherme de Almeida, brazila poeto, juristo, ĵurnalisto, kinokritikisto, eseisto kaj tradukisto, pli konata kiel la Princo de la Brazilaj Poetoj (m. 1969)
* 17-a de aŭgusto: Harry Hopkins, usona politikisto (m. 1946)
* 20-a de aŭgusto: H. P. Lovecraft, usona verkisto (m. 1937)
* 20-a de aŭgusto: Karl Kultman, estona esperantisto (m. nekonata)
* 27-a de aŭgusto: Man Ray, usona artisto (m. 1976)
* 15-a de septembro: Agatha Christie, brita krimromanisto (m. 1976)
* 29-a de septembro: Ahmad Kasravi, irana lingvisto kaj filozofo (m. 1946)
* 14-a de oktobro: Dwight D. Eisenhower, usona prezidento (m. 1969)
* 16-a de oktobro: Michael Collins, irlanda politikisto (m. 1922)
* 2-a de novembro: Moa Martinson, sveda verkistino (m. 1964)
* 4-a de novembro: Klabund, germana verkisto (m. 1928)
* 9-a de novembro: Rudolf Hromada, ĉeĥa esperantisto (m. 1964)
* 5-a de decembro: Fritz Lang, germana reĝisoro (m. 1976)
* 20-a de decembro: Jaroslav Heyrovský, ĉeĥa kemiisto (m. 1967)
* 30-a de decembro: Victor Serge, belga verkisto kaj anarkiisto (m. 1947)
* Martemjan Rjutin, sovetia politikisto (m. 1937)

## Mortoj

* 18-a de januaro: Amadeo la 1-a, reĝo de Hispanio (n. 1845)
* 18-a de februaro: Gyula Andrássy, ĉefministro de Hungario (n. 1823)
* 1-a de aprilo: Aleksandr Moĵajskij, rusa mara subadmiralo kaj pioniro de aviado (n. 1825)
* 7-a de majo: James Nasmyth, angla inĝeniero kaj kreinto de la vapormartelo (n. 1808)
* 15-a de julio: Gottfried Keller, svisa verkisto (n. 1819)
* 27-a de julio: Vincent van Gogh, nederlanda pentristo (n. 1853)
* 19-a de oktobro: Richard Francis Burton, brita esploristo, orientalisto, verkisto, tradukisto (n. 1821)
* 26-a de oktobro: Carlo Collodi, itala ĵurnalisto kaj verkisto (n. 1826)
* 2-a de decembro: Károly Molter, hungara verkisto (m. 1981)
* 15-a de decembro: Sidanta Taŭro, indianestro (n. 1831)

## Esperanto-libroj eldonitaj en 1890

* Grabowski, Antoni: Kondukanto internacia de l' interparolado kun modeloj de leteroj , Nürnberg: Heerdegen-Barbeck ; [Tümmel], 1890. 45 p.
* Lorenz, Francisco Valdomiro: Uplná u?ebnice mezinárodní ?e?i dra. Esperanta, V Pardubich: Hoblik, 1890. - 27 p.