# Konrad Adenauer

| **Konrad Adenauer** |
| --- |
| **Federacia kanceliero de Germanio** |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Konrad Adenauer**  |
| **Naskonomo** | Conrad Hermann Joseph Adenauer |
| **Naskiĝo** | 5-an de januaro 1876 (1876-01-05) en Kolonjo, Reĝlando Prusio,  Germana Regno |
| **Morto** | 19-an de aprilo 1967 (1967-04-19) (91-jaraĝa) en Rhöndorf
 |
| **Tombo** | Bad Honnef-Rhöndorf Forest Cemetery (en)    vd |
| **Religio** | katolika eklezio vd |
| **Lingvoj** | germana vd |
| **Ŝtataneco** | Reĝlando Prusio  Germanio   vd |
| **Alma mater** | Universitato Alberto Ludoviko de Frajburgo   Munkena universitato   Bonna universitato   vd |
| **Partio** | Kristandemokrata Unio de Germanio (1945–1967) Zentrumspartei (1906–1933)  vd |
|  |
| **Subskribo**  |
|  |
| **Memorigilo**  |
| Familio
 |
| **Patro** | Johann Konrad Adenauer (mul)   vd |
| **Gefratoj** | August Adenauer, Johannes Franz Richard Adenauer (en) , Emilie Helene Marie Louise Adenauer (en)  kaj Maria Johanna Elisabeth Adenauer (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Auguste Adenauer (en)  (1919–1948) Emma Adenauer (en)  (1904–1916)  vd |
| **Infanoj** | Konrad Adenauer (en)   ( Emma Adenauer (en) ) Paul Adenauer (en)   ( Auguste Adenauer (en) ) Charlotte Adenauer (en)   ( Auguste Adenauer (en) ) Libet Werhahn (en)   ( Auguste Adenauer (en) ) Ferdinand Adenauer (en)   ( Auguste Adenauer (en) ) Max Adenauer (mul)   ( Emma Adenauer (en) ) Maria Adenauer  ( Emma Adenauer (en) ) Georg Adenauer (en)   ( Auguste Adenauer (en) )  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | advokato  artkolektanto  politikisto  primator (en)   juristo  Kanceliero de Germanio  rezistobatalanto  aŭtobiografo  juĝisto  asesoro  ĉefministro   vd |
| **Aktiva en** | Duseldorfo • Bonno vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | membro de la parlamento de Germanio (1965–1967) membro de la parlamento de Germanio (1961–1965) membro de la parlamento de Germanio (1957–1961) membro de la parlamento de Germanio (1953–1957) Federacia Ministro pri Eksteraj Aferoj (1951–1956) leader of the Christian Democratic Union (en)  (1950–1966) Federacia Kanceliero (1949–1963) membro de la parlamento de Germanio (1949–1953) Chairman of the CDU/CSU Bundestag fraction (en)  (1949–1949) member of the Parlamentarischer Rat (en)  (1948–1949) membro de la parlamento de Nordrejn-Vestfalio (1946–1950) Urbestro de Kolonjo (1945–1945) ano de la Supera Ĉambro de la Prusia parlamento (1918–1918) Urbestro de Kolonjo (1917–1933)  vd |

 |
|

|   Honorigoj |
| --- |
| Honorigoj
 | * (1988)  Historian Prize of the city of Münster (en) ../... 64+

vd |

 |
|

|   Membrecoj |
| --- |
| Membrecoj
 | Akademio de Sciencoj Moralaj kaj Politikaj (1964–) Ordeno de Germanaj Kavaliroj (1958–) Conventual Chaplain Grand Cross ad honorem of the Sovereign Military Order of Malta (en)  (1951–) German Colonial Society (en)  (vicprezidanto) (1931–1933) Rotario (1928–) Katholischer Studentenverein Arminia Bonn (en)   Heimat- und Geschichtsverein Herrschaft Löwenburg (en)   Katholischer Studentenverein Askania-Burgundia Berlin (en)   Deutscher Werkbund  Brisgovia Freiburg (en)    vd |

 |
| 1-a Federacia kanceliero de Germanio  |
| **Dum** | 1949–1963
 |
| **Sekvanto** | Ludwig Erhard
 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Konrad ADENAUER** (naskiĝis la 5-an de januaro 1876 en Kolonjo, mortis la 19-an de aprilo 1967 en Rhöndorf ĉe Bonn) estis la unua kanceliero de la Federacia Respubliko Germanio.

En 1906 Adenauer membriĝis al la katolika "Zentrumspartei" (Partio de la Centro).

De 1917 ĝis 1933 li estis ĉefurbestro (Oberbürgermeister) de Kolonjo kaj de 1920 ĝis 1933 prezidanto de la prusa ŝtatkonsilio (Staatsrat). Foje li estis konsiderita kandidato por la germana ĉefministreco. En 1932 li estis elektita la alta protektanto de la Universala Kongreso de Esperanto 1933 en Kolonjo.

La nacisocialistaj regantoj deprenis lian urbestran oficon. Adenauer estis kelkan tempon en malliberejo, kelkan li devis vivi kaŝite. Kiam en 1945 la usonaj trupoj komencis atingi lian malliberejon, la estroj volis ekzekuti la malliberitojn, sed Adenauer sukcesis fuĝi antaŭe. Kiel firma nenacisocialisto li fariĝis denove urbestro de Kolonjo, tamen la nova brita administrado (Kolonjo estis en la brita okupada teritorio) elpelis la memstare agantan Adenauer pro laŭaserta nekapableco.

Adenauer kunfondis kaj estris la Kristandemokratan Union, kiu fariĝis fine la plej sukcesa partio en elektoj. En 1948/1949 li estis prezidanto de la konstitucio-faranta Parlamenta Konsilio (*Parlamentarischer Rat*). La 15-an de septembro 1949 li estis elektita la unua federacia kanceliero (ĉefministro) de (okcidenta) Germanio, ricevante nur unu voĉdonon pli ol la alia kandidato. Laŭ propraj eldiroj Adenauer voĉdonis favore al si mem.

Konrad Adenauer dum partia kunveno de la kristandemokratoj, Duseldorfo 1965.
Li restis en tiu ofico ĝis sia abdiko la 16-an de oktobro 1963; ĝis 1955 li funkciis ankaŭ kiel ministro pri eksteraj aferoj, do gvidis la federacian ministerion pri eksteraj rilatoj de Germanio, kiu nur en 1954 ricevis konstantan konstruaĵon.

Bazo de la politiko de Adenauer estis ekonomia rekonstruo kompromisa inter dungantoj kaj dungatoj ("sociala merkatekonomio") kaj repaciĝo kun la eksaj militaj kontraŭuloj. Vivocelo estis formigi fortan okcidentan Eŭropon kiuj kapablas defendi sin kontraŭ komunismo. En 1954 la Premio de Karolo estis donita al Adenauer.

Posteulo fariĝis Ludwig Erhard, ĝis tiam ministro pri ekonomio.

## Vidu ankaŭ

* Konrad-Adenauer-fondaĵo

| Antaŭe: | Federacia kanceliero de Germanio | Poste: |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | 1949–1963 | Ludwig Erhard |

Malvarma milito[Montri]

| Ĉefaj eventoj (1945–1961)
 | Ĉefaj eventoj (1962–1991)
 | Specifaj artikoloj
 | Ĉefaj partoprenintoj
 | Pliaj gravaj personoj
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Ĝenerala kronologio:** Kronologio de eventoj de malvarma milito

*1940-aj jaroj:** Jalta konferenco
* Potsdama konferenco
* Irana krizo
* Afero de Guzenko
* Ĉinia civitana milito
* Unua Hindoĉina Milito
* Doktrino de Truman
* Greka civitana milito
* Plano Marshall
* Berlina blokado

*1950-aj jaroj:** Korea milito
* Ribelo en GDR en 1953
* Hungara revolucio de 1956
* Sueza krizo
* Vjetnama milito
* Sputnik-ŝoko
* Doktrino de Eisenhower

*1960-aj jaroj:** Ĉina-sovetia disiĝo
* Krizo pri U-2 en 1960
* Gvatemala civitana milito
* Doktrino de Kennedy
* Invado de la Porkogolfeto
 | *1960-aj jaroj (daŭrigo):** Kariba krizo
* Berlina muro
* Doktrino de Johnson
* Praga printempo 1968
* Doktrino de Nixon
* SALT I
* Malstreĉiĝo

*1970-aj jaroj:** SALT II
* Vizito de Nixon en Ĉinio en 1972
* Angola civitana milito
* Ogadena milito
* Sovetia-afgana milito

*1980-aj jaroj:** Doktrino de Carter
* Solidareco
* Doktrino de Reagan
* Glasnost
* Nuklea akcidento de Ĉernobilo
* Protestoj sur placo Tian An Men en 1989
* Perestrojko
* Revolucioj en 1989
* Berlina muro
* Kantanta Revolucio (en Baltio)
* Ĉeĥoslovaka revolucio en 1989
* Rumana revolucio en 1989

*1990-aj jaroj:** Disfalo de Sovetunio

*Daŭrantaj konfliktoj:** Araba-israela konflikto
* Nikaragvo
 | * Fera Kurteno
* Movado de Nealiancitaj Landoj
* Politiko de retenado
* Politiko de repuŝado
* Armadkonkuro
* Konkurso en konkerado de la kosmo
* Ruĝul-timigo
* Imperio de malbono
* Makartiismo
* Komplemento de Bricker de la Konstitucio de Usono
* Operaco Kondoro
* Soveta spionado en Usono
* Ostpolitik (la politiko de okcidenta Germanio rilate al ŝtatoj de la Varsovia Kontrakto)
* CIA
* KGB
* Stasi (Ministerium für Staatssicherheit)
 | * NATO
* Varsovia Traktato

*Politikaj ĉefuloj:Usono**
	+ Franklin D. Roosevelt
	+ Harry S. Truman
	+ Dwight D. Eisenhower
	+ John F. Kennedy
	+ Lyndon B. Johnson
	+ Richard Nixon
	+ Gerald Ford
	+ Jimmy Carter
	+ Ronald Reagan
	+ George H. W. Bush
	+ Henry Kissinger
	+ Jeane Kirkpatrick
	+ Zbigniew Brzeziński
* **Sovetunio**
	+ Josif Stalin
	+ Georgij Malenkov
	+ Nikita Ĥruŝĉov
	+ Leonid Breĵnev
	+ Jurij Andropov
	+ Konstantin Ĉernenko
	+ Miĥail Gorbaĉov
	+ Vjaĉeslav Molotov
	+ Eduard Ŝevardnadze
 | *Politikaj ĉefuloj:Eŭropo**
	+ Winston Churchill
	+ Clement Attlee
	+ Margaret Thatcher
	+ Charles de Gaulle
	+ Josip Broz Tito
	+ Konrad Adenauer
	+ Willy Brandt
	+ Helmut Kohl
	+ Walter Ulbricht
	+ Erich Honecker
	+ Todor Ĵivkov
	+ Imre Nagy
	+ Nicolae Ceauşescu
	+ Alexander Dubček
	+ Papo Johano Paŭlo la 2-a
	+ Francisco Franco
	+ Lech Wałęsa
* **Azio**:
	+ Mao Zedong
	+ Zhou Enlai
	+ Ĉiang Kai-ŝek
	+ Kim Il-sung
	+ Ho Chi Minh
	+ Tôn Đức Thắng
	+ Pol Pot
	+ Jawaharlal Nehru
* **Latin-Ameriko**:
	+ Fidel Castro
	+ Che Guevara
	+ Salvador Allende
	+ Augusto Pinochet
	+ Daniel Ortega
 |