Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Whittier

| Whittier
 |
| --- |
|  |
| urbo de Usono  ĉarta urbo en Kalifornio   vd |
|  |
| Flago
 |
| Administrado
 |
| **Ŝtato** |  Usono
 |
| **Subŝtato** |  Kalifornio
 |
| **Kantono** | kantono Los-Anĝeleso
 |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Changshu (en)   Whittier  Suĝoŭo   vd |

 |
|

| [Montri]  Poŝtkodoj |
| --- |
|  | 90601 • 90602 • 90603 • 90604 • 90605 • 90606 • 90607 • 90608 • 90609 • 90610 vd |

 |
| **Telefonkodo** | 562
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 87 306  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 2 299 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 33° 58′ N, 118° 1′ U (mapo)33.965555555556-118.02444444444 [+] |
| **Alto** | 367 m [+] |
| **Areo** | 37,98 km²Ŝablono:Informkesto urbo/zorgado/numero |
| **Horzono** | pacifika tempo: UTC-8 / somera tempo UTC-7
 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Whittier (Kalifornio)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Whittier |

 |
|

|  |
| --- |
| Whittier (Los-Anĝeleso)DEC |
| Situo de Whittier |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Whittier, California [+] |
|  |

**Whittier** estas urbo de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Los-Anĝeleso. Laŭ la stato de la censo 2020 en la urbo vivis 87 306 loĝantoj sur areo de 37,98 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 299 loĝantoj/km².

La loĝloko estas nomata honore al John Greenleaf Whittier.

## Geografio

Whittier havas komunan limon kun Industry, Santa Fe Springs, Pico Rivera, La Habra Heights kaj La Habra. Ĝis la urbocentra artista distrikto de Los-Anĝeleso estas 21 kilometroj okcidenten.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Regiono (geografio)

Geografio > Regiono

---

Geografia **regiono** estas parto de lando aŭ de ia spaco, kun karakterizaj ecoj. Ekzisto kaj unueco de regionoj estas kaŭzita pro la geografiaj, historiaj, etnaj, politikaj, ekonomiaj aŭ aliaj karakteroj.

Regionoj povas esti naciaj, kiuj troviĝas en konsisto de unu sola ŝtato (Anatolio, Siberio, Tibeto), kaj internaciaj, kiuj kovras la teritoriojn de du aŭ kelkaj ŝtatoj (Kaŭkazio, Skandinavio, Polinezio).

Amazonio - Anatolio - Antiloj - Arabio - Arktio - Baltio - Balkanio - Benelukso - *Chaco* - *Cono Sur* - Hindio - Hindoĉinio - Iberio - Kariba insularo - Kaŭkazio - Kurdio - Makaronezio - mediteraneaj regionoj - Melanezio - Mezameriko - Mez-Azio - Mezopotamio - Mezoriento - Mikronezio - Nordio - Palestino - Patagonio - Polinezio - Sameio - Siberio - Silezio - Skandinavio - Subsahara Afriko - Tibeto
Regionoj kun speciala signifo por turismo troveblas en la artikolo turismaj regionoj.

## Komparu kun

politika regiono ~ statistika regiono

## Vidu ankaŭ

* Regionoj de Argentino
# San-Joseo (Kalifornio)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por aliaj signifoj, bv. rigardi la apartigilan paĝon: San Jose
 |

| San-Joseo
 |
| --- |
|  |
|  |
| urbego  ĉarta urbo en Kalifornio  kantona sidejo   vd |
|  |
| Flago
 |
| Administrado
 |
| **Ŝtato** |  Usono
 |
| **Subŝtato** |  Kalifornio
 |
| **Kantono** | kantono Santa Clara
 |
|

|   Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Puneo  Veracruz  Jekaterinburgo  Gvadalaharo  Okajamo  Tajnan  San-Joseo  Dublino  Oeiras   vd |

 |
|

|   Poŝtkodoj |
| --- |
|  | 95025 • 95101 • 95103 • 95106 • 95108 • 95109 • 95110 • 95111 • 95112 • 95113 • 95115 • 95116 • 95117 • 95118 • 95119 • 95120 • 95121 • 95122 • 95123 • 95124 • 95125 • 95126 • 95127 • 95128 • 95129 • 95130 • 95131 • 95132 • 95133 • 95134 • 95135 • 95136 • 95138 • 95139 • 95141 • 95148 • 95150 • 95151 • 95152 • 95153 • 95154 • 95155 • 95156 • 95157 • 95158 • 95159 • 95160 • 95161 • 95164 • 95170 • 95172 • 95173 • 95190 • 95191 • 95192 • 95193 • 95194 • 95196 vd |

 |
| **Telefonkodo** | 408
 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Matt Mahan
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 1 013 240  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 2 167 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 37° 18′ N, 121° 52′ U (mapo)37.304166666667-121.87277777778 [+] |
| **Alto** | 25 m [+] |
| **Areo** | 467,55 km²Ŝablono:Informkesto urbo/zorgado/numero |
| **Horzono** | pacifika tempo: UTC-8 / somera tempo UTC-7
 |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| San-Joseo (Golfo de San-Francisko)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de San-Joseo en la Areo de la Golfeto de San-Francisko kaj Kalifornio |

 |
|

|  |
| --- |
| San-Joseo (San-Joseo (Kalifornio))DEC |
| Situa mapo de San-Joseo (Kalifornio) |

 |
|  |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** San Jose, California [+] |
|

|   Premioj |
| --- |
|  | • Solar America Cities vd |

 |
|  |

**San-Joseo** (angle *San Jose*) estas urbo de Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio kaj estas la tria plej granda urbo de Kalifornio. Krome ĝi apartenas al kaj estas la centro de la kantono Santa Clara. Laŭ la stato de la censo 2020 en la urbo vivis 1 013 240 loĝantoj sur areo de 467,55 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 167 loĝantoj/km².

San-Joseo estis fondita en 1777 kiel la unua urbo de la hispana kolonio Kalifornio.

San-Joseo estas hejmo de la Rozkruca Egipta Muzeo, la plej granda egiptologia muzeo en la okcidento de Usono.

En San-Joseo lokiĝas la Domo de Vinĉesteroj, kiu havas 160 ĉambrojn, 2000 pordojn, 10 000 fenestrojn, 47 ŝtuparojn, 47 kamenojn, 13 banĉambrojn and 6 kuriejojn.

Baziliko en San-Joseo

## Geografio

* Golfo Monterejo

## Servoj

* Ŝtata Universitato de San-Joseo

## Konataj urbanoj

* Farley Granger, aktoro
* William George Adams, esperantista pioniro
* Gusztáv Bayerle, hungardevena turkologo

## Eksteraj ligiloj

* [http:// Oficiala retejo] (angle)
* Fotoj de San-Joseo (angle)
* retejo de la Ĉambro de Komerco (angle)

la Rozkruca Egipta Muzeo
la la Domo de Vinĉesteroj
# Oakland

| Oakland
 |
| --- |
|  |
| sanctuary city (en)  (2018–) ĉarta urbo en Kalifornio  urbego  urbo de Usono  kantona sidejo   vd |
|  |
| Flago
 |
| Administrado
 |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Kallao (2010–) Ulanbatoro (2006–) Danango (2005–) Agadir (2004–) Santiago de Kubo (2000–) Ocho Rios (en)  (1986–) Dalian (1982–) Naĥodka (1975–) Sekondi-Takoradi (1975–) Fukuoka (1962–) Bahir Dar  Funchal  Livorno   vd |

 |
|

| [Montri]  Poŝtkodoj |
| --- |
|  | 94601 • 94602 • 94603 • 94604 • 94605 • 94606 • 94607 • 94609 • 94610 • 94611 • 94612 • 94613 • 94614 • 94615 • 94617 • 94618 • 94619 • 94621 • 94622 • 94623 • 94624 • 94649 • 94659 • 94660 • 94661 • 94666 vd |

 |
| **En TTT** | Oficiala retejo [+] |
| **Urbestro** | Sheng Thao
 |
| Demografio
 |
| **Loĝantaro** | 440 646  (2020) [+] |
| **Loĝdenso** | 2 185 loĝ./km² |
| Geografio
 |
| **Geografia situo** | 37° 48′ N, 122° 15′ U (mapo)37.8-122.25 [+] |
| **Alto** | 43 m [+] |
| **Areo** | 201,660067 km² (2 016 6.0 067 ha) [+] |
| **Horzono** | UTC−08:00 [+] |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Oakland (Kalifornio)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |
| Situo de Oakland |

 |
|

|  |
| --- |
| Oakland (Oakland)DEC |
| Situa mapo de Oakland |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
|  |
| Alia projekto
 |
|  **Vikimedia Komunejo** Oakland, California [+] |
|  |

**Oakland** estas urbo de la usona ŝtato Kalifornio. Ĝi estas la ĉefurbo de Kantono Alameda kaj situas oriente de la Golfo de San-Francisko.

Laŭ la oficiala statistiko de 2020 Oakland estas la 44-a plej loĝata urbo de Usono kaj la 8-a en Kalifornio. Laŭ la censo de 2000 ĝi estas, kune kun Long Beach (Kalifornio) la etne plej varia urbo de Usono; ĝiaj loĝantoj havas pli ol 150 gepatrajn lingvojn.

La flago de Oakland estas flava kun verda arbo (kverko) kaj la skribo "Oakland 1852".

## Vidindaĵoj

* Amuzparko *Children's Fairyland*

## Servoj

Amazon Watch estas neprofitcela organizaĵo kiu laboras por protekti la pluvarbarojn kaj antaŭenigi la rajtojn de indiĝenaj popoloj en Amazonio, fondita en 1996 kaj havas ĉefsidejon en Oakland.

## Trafiko

Oakland estas ligita al San-Francisko, aliflanke de la golfo, per la San-Franciska-Oaklanda Golfa Ponto (*San Francisco-Oakland Bay Bridge*, mallonge *Bay Bridge* = Golfa Ponto). Al la insulo Alameda, en la golfo, ligas ĝin du tuneloj.

Fervojo BART iras, paralele al la Golfa Ponto, sub la golfo kaj servas la aglomeraĵon de Oakland per ok stacioj. De stacio "West Oakland", la unua oriente de la golfo, du linioj iras norden (al la centro de Oakland kaj plu), du sud-orienten (al la Flughaveno Oakland kaj plu).

## Ĝemelurboj

* Agadir, Maroko
* Đà Nẵng, Vjetnamio
* Dalian, Ĉinio
* Fukuoka, Japanio
* Funchal, Portugalio
* Naĥodka, Rusio
* Ocho Ríos, Jamajko
* Sekondi-Takoradi, Ganao
* Santiago de Cuba, Kubo
* Port-de-Paix, Haitio
* Kawasaki, Japanio
* Foŝan, Ĉinio
* Oakleigh, antaŭurbo de Melburno, Aŭstralio

## Referencoj

|  |  |
| --- | --- |
| la konstruaĵo *Hebern* de 1922 origine enhavis fabrikon, oficejojn kaj loĝejojn por 1500 laboristoj | la kantona juĝejo |

Panoramia vido de la urbocentro je novembro 2008

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Mediteranea klimato

- ﻿ areoj kun mediteranea klimato

**Mediteranea klimato** estas klimato kiu similas al la klimato de la regionoj ĉirkaŭ la Mediteranea Maro. Ekstere de tiu regiono en la pleja sudo de Eŭropo, pleja nordo de Afriko kaj pleja okcidento de Azio, tiu klimato kovras relative etajn areojn de la tero, kaj ĝenerale ekzistas en la okcidentaj marbordoj de kontinentoj, proksimume inter la latitudoj 30° ĝis 45° norde kaj sude de la ekvatoro.

## Lokigo

La Nacia Parko Rivero Fitzgerald en Okcidenta Aŭstralio prezentas la densajn mediteraneajn arbarojn, arbustarojn kaj la biodiversecon de la mediteraneaj klimataj zonoj.
Krom la regionoj ĉirkaŭ la Mediteranea Maro, inter la regionoj kiuj havas mediteranean klimaton estas

* la plejparto de Kalifornio kaj
* suda Oregono,
* la Okcidenta Kabo en Sud-Afriko,
* la centro de Ĉilio,
* la sudo de Okcidenta Aŭstralio kaj
* la marbordaj regionoj de centra kaj sud-orienta Suda Aŭstralio.

## Vidu ankaŭ

* Klimata klasifiko de Köppen
* Mediteraneaj nordafrikaj arbaroj kaj duonarbaroj
* Mediteraneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj
* Kaliforniaj Marbordaj Montaroj
# Golfo de San-Francisko

| Golfo de San-Francisko |
| --- |
|  |
| golfo [+] |
|

---

 |
| Akvejo | Pacifiko |
| Koordinatoj | 37° 39′ 17″ N, 122° 14′ 15″ U (mapo)37.6546543-122.2374676 |
|

---

 |
| Maksimuma longo | 97 km (60 mi) |
| Maksimuma larĝo | 19 km (12 mi) |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Golfo de San-Francisko (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Golfo de San-Francisko (Golfo de San-Francisko)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Golfo de San-Francisko (Kalifornio)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Golfo de San-Francisko |
| **Vikimedia Komunejo**:  **San Francisco Bay** [+] |
|  |

La **Golfo de San-Francisko** (angle *San Francisco Bay* [sen fr'nciskoŭ bej])
estas golfo de la Pacifiko, kun kiu ĝi estas ligita nur per la markolo de la Ora Pordego (*Golden Gate* [goŭldn gejt]). Ĝi situas en la usona ŝtato Kalifornio.

Golfo de San-Francisko
La golfo iam (1850) havis, kune kun *San-Pablo*-Golfo, longon de pli ol 80 km kaj areon de ĉirkaŭ 1750 km² sed pro arta digado kaj sekigo nun restas nur ĉirkaŭ 1200 km².

La urbo San-Francisko situas sur la kabo de la duoninsulo, kiu formas la sudan flankon de la markolo. Aliaj urboj proksime de la golfo estas Oakland, Berkeley kaj San José.

Norde la golfo transiras en la San-Pablo-Golfon, en kiun fluas (tra Suisun-Golfo) la
rivero Sakramento.

La golfon transiras kvin aŭtovojaj pontoj:

* Golden-Gate-Ponto (orapordega ponto), de San-Francisko norden al Sausalito. Pendoponto.
* ponto inter Richmond kaj San Rafael, norde. Kantilevra. Duetaĝa.
* Golfa Ponto inter San Francisko kaj Oakland. Du-parta; miksa tekniko.
* ponto inter Hayward (Kalifornio) kaj San Mateo.
* *Dumbarton*-ponto inter Menlo Park kaj Newark.
* Krome estas fervoja ponto en la suda parto, sed ĝi ne estas uzata.

La spino de la publika trafiko inter San-Francisko kaj la orienta flanko de la golfo estas la sistemo BART. Sude de San-Francisko trafikas la trajnoj de Caltrain.

La regiono ĉirkaŭ la sudo de la golfo estas nun konata kiel la Silicia Valo.

La golfon en horloĝa direkto ĉirkaŭas la kaliforniaj kantonoj Marin nordokcidente, Sonoma kaj Napa norde, Solano, Contra Costa kaj Alameda oriente, Santa Clara kaj San Mateo sude kaj la urbo San-Francisko sudokcidente. En la pleja okcidento la golfo per la orpordega markolo, superpontata per la Golden-Gate-Ponto, ligiĝas al la Pacifika Oceano.

## Bildaro

* La golfo de San-Francisko, vidata el satelito
* la golfa insulo Alcatraz je krepusko

## Vidu ankaŭ

* Ora Pordego
* Areo de la Golfeto de San-Francisko

## Eksteraj ligiloj

*  Arkivigite je 2006-02-11 per la retarkivo Wayback Machine
*  Arkivigite je 2018-08-19 per la retarkivo Wayback Machine
*
*
# Kantono Sonoma

|  |
| --- |
| **Sonoma (Kalifornio)** |
|  |
| **Mapo** |
|  Situo en Kalifornio
 |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| **Statistikaĵoj** |
| Fondita
 | 1850
 |
| Ŝtato
 |  Usono
 |
| Subŝtato
 |  Kalifornio
 |
| Ĉefurbo
 | Santa Rosa
 |
| Areo  - Sume  - Tero  - Akvo
 |   4 580 km² 4082 km² 498 km²
 |
| Loĝantaro  - Censo en 2020:  - Loĝdenso:
 |  488 863 107 / km²
 |
| Horzono:
 | pacifika tempo: UTC-8 / somera tempo UTC-7
 |
|  |

La **Kantono Sonoma** - angle *Sonoma County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Kalifornio. Ĝi situas norde de la Golfo de San-Francisko. Ĝia ĉefurbo estas Santa Rosa. La kantono estas parto de la urbega "Areo Golfo de San-Francisko". La vorto "Sonoma" venas el la lingvo de la *Mivok*-indianoj kaj tradukatas aŭ "valo de la luno" aŭ "lando de ĉefulo nazo".

Laŭ la stato de la jaro 2020 en la kantono vivis 488 863 personoj sur areo de 4 580 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 107 loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun kantono Mendocino, kantono Lago, kantono Napa, kantono Solano kaj kantono Marin.

monto *Hood* kun vitejoj malfone

## Ekonomio

La kantono konatas pro sia vinproduktado kaj grandaj vitejoj. Aparte produktiĝas la vinspecoj *Chardonnay, Cabernet Sauvignon* kaj *Pinot Noir*, sed iom malplikvante ankaŭ *Merlot* kaj *Zinfandel*.

## Turismo

Unu el la plej pitoreskaj plaĝoj de Kalifornio estas la 17 mejlojn longa *Sonoma Coast State Beach* laŭlonge de la ŝtata ŝoseo 1 inter la loĝlokoj Kenner kaj Bodega Bay.

## Vidu ankaŭ

* la liston de kantonoj de Kalifornio.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Kantono Napa

|  |
| --- |
| **Napa (Kalifornio)** |
|  |
| **Mapo** |
|  Situo en Kalifornio
 |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| **Statistikaĵoj** |
| Fondita
 | 1850
 |
| Ŝtato
 |  Usono
 |
| Subŝtato
 |  Kalifornio
 |
| Ĉefurbo
 | Napa
 |
| Areo  - Sume  - Tero  - Akvo
 |   2 042 km² 1 953 km² 89 km²
 |
| Loĝantaro  - Censo en 2020:  - Loĝdenso:
 | 138 019 64 / km²
 |
| Horzono:
 | Pacifika tempo
 |
| **Retejo:** www.co.napa.ca.org |
|  |

vitejoj en la kantono
pliaj vitejoj kaj vinproduktejo
La **Kantono Napa** (angle *Napa County*) estas kantono de Usono en la subŝtato Kalifornio. Ĝi situas norde de la Golfo de San-Francisko. Laŭ la stato de la censo 2020 en la kantono vivis 138 019 loĝantoj sur areo de 2 042 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 68 loĝantoj/km². Ĝia ĉefurbo estas Napa. La kantono estas parto de la urbega "Areo Golfo de San-Francisko". La vorto "Napa" venas el loka indiana lingvo kaj probable tradukatas "domo".

Pro la mediteranea klimato en la Napa-valo bone kultiveblas vitejoj. La kantono sekve konatas pro elstare kvalita vinproduktado. Aparte produktiĝas la vinspecoj *Chardonnay, Cabernet Sauvignon* kaj *Zinfandel*.

Pro la pitoreska pejzaĝo, la agrabla klimato kaj la proksimeco al la urbo San-Francisko, la Napa-valo estas preferata loĝregiono. La loĝdenso tamen restas relative malalta, ĉar multaj familioj kiuj jam dum pluraj generacioj loĝas en la kantono skeptike juĝas la ekloĝon de urbanoj, kaj ĉar senteblas sociaj tensioj inter la loĝantoj de luksaj vilaoj borde de la Golfo de San-Francisko en la sudo de la kantono, kaj la malpliriĉaj laboristoj, je granda parto hispanlingvaj, en kaj ĉirkaŭ la kantona ĉefurbo Napa.

En la Napa-valo interalie situas la urboj *Americal Canyon, Angwin, Calistoga, Deer Park, St. Helena* kaj *Yountville*.

## Vinfarejaj palacoj

En la kantono, aparte en la ĉefurbo Napa, rigardeblas pluraj pompaj vinfarejaj palacoj, aranĝitaj kiel historiecaj kasteloj, vilaoj aŭ temploj.

|  |  |
| --- | --- |
| kastelo de vinfarejo *Carneros* | palaco de vinfarejo *Darioush* |

## Vidu ankaŭ

* la liston de kantonoj de Kalifornio.
# Kaskada Montaro

| Kaskada Montaro |
| --- |
|  |
| montara sistemo [+] |
|

---

 |
| Supermara alteco | 4 392,4728 m [+] |
| Koordinatoj | 46° 51′ N, 121° 46′ U (mapo)46.8505-121.76 |
| Plej alta punkto | Monto Rainier |
|  - alteco | 4 392 m |
|

---

 |
| Longo | 1 100 km (684 mi) |
| Larĝo | 130 km (81 mi) |
| Akvokolektejo | 150 000 km² (15 000 000 ha) [+] |
| Areo | 150 000 km² (15 000 000 ha) [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Kaskada Montaro (Usono)DEC |

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Kaskada Montaro |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Cascade Range** [+] |
|  |

Mapo de la Kaskada Montaro montrante la ĉefajn vulkanajn pintojn.
Monto Rajnera en Vaŝingtonio
Monto Ŝasta en Kalifornio
La **Kaskada Montaro** estas ĉirkaŭ 1 100 kilometrojn longa ĉeno de montoj, precipe vulkanoj, etendiĝanta de la suda bordo de la rivero Frejzero en Brita Kolumbio, Kanado, suden ĝis Monto Lassen en Kalifornio, Usono. Ĝia plej alta membro estas la 4 392-metrojn alta dormanta vulkano Monto Rajnera, proksime de Takomo en Vaŝingtonio, Usono. La tiel nomata *Kaskada Vulkana Zono* estas iom pli longa ol la Montaro mem, ampleksante ankaŭ kelkajn vulkanojn norde de rivero Fraser. Kredeble la plej konata Kaskada Monto estas Monto Sanhelena, kiu eksplodege erupciis la 18-an de majo 1980.

En 1814 Alexander Ross, peltkomercisto de la Nord-Okcidenta Kompanio, fariĝis la unua eksterulo, kiu esploris la regionon de la Rivero Methow en la norda Kaskada Montaro.

## Listo de pintoj, kalderoj ktp

Inter la gravaj montoj en la grupo nombriĝas:

*En Brita Kolumbio*

* Monto Slesse

*En Vaŝingtonio*

* Monto Baker
* Glacier Peak
* Monto Rainier
* Monto St. Helens
* Monto Adams

*En Oregono*

* Monto Hood
* Monto Jefferson
* Three Fingered Jack
* Monto Washington
* Three Sisters
* Broken Top
* Newberry Volcano kaj Newberry Caldera
* Monto Bachelor
* Monto Bailey
* Monto Thielsen
* Monto Mazama
* Monto Scott (2 721 m)
* Monto McLoughlin

*En Kalifornio*

* Medicine Lake Volcano
* Monto Ŝasta
* Lassen Peak

## Vidu la paĝon

* pri la tektona plato Juan de Fuca, kies kolizio kun la nordamerika plato kreis la Kaskadan Montaron.

## Vidu ankaŭ

* Pacifika Montaro

* Kaskad-montaraj leaj arbaroj
# Valo San Joaquin

| Valo San Joaquin |
| --- |
| regiono |
|  |
| valo [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
| Regiono | Kalifornio |
|  - koordinatoj | 36° 37′ 44″ N, 120° 11′ 6″ U (mapo)36.628888888889-120.185 |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Valo San Joaquin (Kalifornio)DEC |

 |
|

---

 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| Valo San Joaquin |
| **Vikimedia Komunejo**:  **San Joaquin Valley** [+] |
|  |

La Centra Valo de Kalifornio
**Valo San Joaquin** (prononce [sanhoakIn] estas areo de Centra Valo de Kalifornio, Usono, kiu kuŝas sude de la Sacramento-San Joaquin Delto en Stockton. Kvankam plej parto de la valo estas rura, ĝi enhavas urbojn kaj ĉeurbojn kiaj Fresno, Bakersfield, Visalia, Stockton, Tulare, Porterville, Turlock, Hanford, Modesto, Madera kaj Merced.

## Klimato

La klimato konsistas el sekaj someroj kaj freŝaj pluvaj vintroj karakteraj pro densaj nebuloj. La pluvsezono etendas el novembro al aprilo, sed pli norde la pluvsezono duaxras iom plu.

## Ekonomio

Ĝi estas la plej fruktodona areo en la agrikulturo de Kalifornio kaj de Usono, kie oni produktas vinberojn, vinon, kotonon, nuksojn, citronojn kaj multajn pliajn produktojn. Oni produktas ankaŭ nafton, estas diversaj industrioj kaj militbazoj, kiu alportas riĉon al la regiono.

## Socio

Tamen la bazo de la tia riĉeco ofte baziĝas sur la laboro de elmigrintoj ĉefe el Meksikio, kiuj estas malbone pagataj aŭ eĉ restas senrajtaj dumlonge. Dum la 1960-aj jaroj kaj la 1970-aj jaroj, okazis strikoj de kamparana sindikato *United Farm Workers*, subestre de fama elmigrinto César Chávez; post tio plibonigo de laborkondiĉoj okazis, sed lastatempe la dungantoj preferas senrajtajn laboristojn, al kiuj oni pagas malpli.

## Vidu ankaŭ

* Pluvombro
# Antaŭkolumba Ameriko

Karibia familio sur bildigo de John Gabriel Stedman el la jaro 1818
La unua vojaĝo de Kolumbo markis la finon de ĉi tiu etapo de la amerika historio
La **antaŭkolumba epoko** kunigas ĉiujn subetapojn en la historio kaj prahistorio de Ameriko antaŭ la apero de signifaj eŭropaj influoj sur la amerika kontinento, enhavante la tempon de la Supra Paleolitiko ĝis la eŭropa koloniado dum la komenco de la Moderna periodo.

Dum la frazo "antaŭkolumba epoko" laŭlitere temas nur pri la tempo de la vojaĝoj de Kristoforo Kolumbo de 1492, ĝi ankaŭ estas uzata por la tuta historio de amerikaj indiĝenaj kulturoj ĝis la konkerado aŭ influoj de eŭropanoj. Pro tiu kialo, ankaŭ la alternativaj esprimoj *antaŭkolonia Ameriko* aŭ *prahistoria Ameriko* estas uzataj.

Multaj antaŭkolumbaj civilizoj establis konstantajn setlejojn, urbojn, agrikulturon, civitan kaj monumentan arkitekturon, gravajn terremparojn, kaj kompleksajn sociajn hierarkiojn. Kelkaj el tiuj civilizoj longe fadis antaŭ la tempo de la unuaj permanentaj eŭropaj alvenoj, kaj estas konataj nur tra arkeologiaj enketoj. Aliaj estis samtempaj kun la kolonia periodo, kaj estis priskribitaj en historiaj rakontoj de la epoko.

Amerikaj civilizoj dum eŭropa alveno posedis multajn imponaĵojn. Ekzemple, la aztekoj konstruis unu el la plej imponaj urboj en la mondo, Tenoĉtitlano, la antikva loko de Meksikurbo, kun laŭtaksa loĝantaro de 200 000. Amerikaj civilizoj ankaŭ montris imponajn konitaĵojn pri astronomio kaj matematiko. Multaj el tiuj popoloj kaj iliaj posteuloj konservas diversajn tradiciojn kaj praktikojn kiuj rilatas al la pli fruaj tempoj, kaj ankaŭ ili kombinas ilin kun postaj adoptitaj influoj.

## Vidu ankaŭ

* *América antes de Colón*, verko de Ramón J. Sender
* Antaŭkolumba arto
* Nazka Kulturo