Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# FIFA

| Federacio Internacia de Futbalo Asocia
 |
| --- |
| Fédération Internationale de Football Association
 |
|  |
|  |
| **metaorganizaĵo internacia sporta federacio federacio de futbalo neprofitcela organizaĵo**  |
| Komenco
 | 21-a de majo 1904 vd |
| Geografia situo
 | CH1903: 685769 / 248460 (mapo)47.3813888888898.5744444444444 |
|
Mapo de FIFA kun la ses konfederacioj.
 |
| Lando*j* | Svislando vd |
| Sidejo
 | Zuriko   Svislando
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Fédération Internationale de Football Association (Zuriĥo)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|
Federacio Internacia de Futbalo Asocia
 |
| Tipo
 | sporto (futbalo)
 |
| **Moto** | For the Game. For the World. |
| **Ĝenerala*j* Sekretario*j | Mattias Grafstrom (en)  (2024–)  vd |
| Estro
 | Gianni Infantino (ekde la 26-a de februaro 2016) |
| **Lingvoj** |
angla araba franca germana hispana

 |
| **Filioj** | CONCACAF CAF Azia Futbala Konfederacio CONMEBOL UEFA Oceania Futbal-Konfederacio  vd |
| **Posedatoj** | FIFA headquarters (en)   vd |
|

|   Premioj |
| --- |
|  | * (2012)  'Verschlossene Auster' award (en)

vd |

 |
| Retejo
 |
 |
|  |

La **Fédération Internationale de Football Association** (esperante **Federacio Internacia de Futbalo Asocia**) aŭ simple **FIFA** estas metaorganizaĵo, internacia sporta federacio kaj la rega instanco de la sporto futbalo. Ĝia ĉefsidejo estas Zuriko, Svislando.

La organizaĵo funkcias kune kun regionaj filioj, kiuj kontrolas disvolvadon de futbalo en diversaj partoj de la mondo. La ses konfederacioj, kiuj konsistigas FIFA-n, estas:

* AFC - (Azio)
* CAF - (Afriko)
* CONMEBOL - (Sudameriko)
* CONCACAF - (Nordameriko, Centra Ameriko kaj Antiloj)
* OFC - (Oceanio)
* UEFA - (Eŭropo)

FIFA organizas, inter aliaj, la jenajn futbal-konkursojn:

1. FIFA Mondpokalo
2. Olimpika Futbal-Turniro
3. Futbala Mond-Ĉampionado Junulara
4. Futbala Mond-Ĉampionado Sub-17-jaraĝa
5. Virina Mondpokalo de FIFA.
6. Futbala Virina Mond-Ĉampionado Sub-19-jaraĝa

FIFA ankaŭ antaŭenigas la sporton, reguligas la transdonadon de futbalistoj inter teamoj, kaj eldonas la premion FIFA Monda Ludanto de la Jaro.

La regulojn de futbalo regas la Internacia Komitato de Futbalo Asocia (IFAB), kiun konsistigas kvar reprezentantoj el FIFA, kaj po unu el la Angla Futbala Asocio, la Skota Futbala Asocio, la Futbala Asocio de Kimrio kaj la Irlanda Futbala Asocio.

## Vidu ankaŭ

* NF-Ligo

## Eksteraj ligiloj

* retejo de la federacio (angle, arabe, france, germane kaj hispane)
# Latinameriko

Mapo de latinamerikaj landoj (hispanaj, portugalaj kaj francaj). Belizo ankaŭ havas grandan hispanlingvan homaron.
**Latinameriko** (hispane *América Latina* aŭ *Latinoamérica*; portugale *América Latina*; france *Amérique latine*) estas populara termino por tiuj partoj de Ameriko, kie la ŝtatlingvoj latinidas, do esence, estas aŭ la hispana, la portugala aŭ la franca.

Latinameriko ampleksas Meksikon en Nordameriko, ĉiujn landojn de Centra Ameriko krom Belizo (anglalingva), multajn landojn de Antiloj, kaj ĉiujn areojn de Sud-Ameriko krom Gujano (anglalingva), Falklandoj (anglalingvaj) kaj Surinamo (nederlandlingva).

Oni neniam kunkalkulas franclingvajn teritoriojn de Usono kaj Kanado, ekzemple Kebekio. Tio eble montras, ke la prefikso *Latin-* ne nur indikas lingvon, sed ankaŭ kulturon kaj vivmanieron.

La koncepton "Latinameriko" enkondukis francoj (*Amérique Latine*) por pravigi la intervenon de la franca imperiestro Napoleono la 3-a en Meksiko. Komparu Iberameriko.

**Portugala Latinameriko (aŭ "Luzitan-Ameriko"): Brazilo

**Franca Latinameriko: Franca Gujano
* Gvadelupo
* Haitio
* Martiniko

**Hispana Latinameriko (aŭ "Hispanameriko"): Meksiko
* Kubo
* Porto-Riko
* Domingo
* Gvatemalo
* Honduro
* Salvadoro
* Nikaragvo
* Kostariko
* Panamo
* Kolombio
* Venezuelo
* Ekvadoro
* Peruo
* Bolivio
* Ĉilio
* Paragvajo
* Argentino
* Urugvajo

## Kulturo

* Latinamerika kuirarto
* Nova latinamerika kanto

## Vidu ankaŭ

* Alianco por la Progreso
* Centra Ameriko
* Komunumo de Ŝtatoj Latinamerikaj kaj Karibaj
* Komunumo Sudamerika de Nacioj
* Konkero de Ameriko
* Latinamerikaj dancoj
* Merkosudo
* Roza tajdo
* *Saludos Amigos*

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retpaĝo de la Komunumo de la Andoj Arkivigite je 2008-05-09 per la retarkivo Wayback Machine (angle kaj hispane)
* Latinameriko kreis zonon de komuna komerco Artikolo de la BBC (angle).
* Koncilio pri aferoj de la Okcidenta Hemisfero (angle).
* Pri la instruado de Latinamerikaj studoj Arkivigite je 2006-02-03 per la retarkivo Wayback Machine (angle).
* La Eŭrropa reto pri Latinameriko Arkivigite je 2007-10-11 per la retarkivo Wayback Machine Informoj kaj studoj pri Latinameriko (hispane).
# Esperanto kaj Libera Scio

| Esperanto kaj Libera Scio
 |
| --- |
|  |
|  |
| Emblemo de *Esperanto kaj Libera Scio* |
| **Esperanto-organizaĵo Vikimedia Uzanto-Grupo (2013–) občianske združenie (2019–)**  |
| Komenco
 | 4-a de aprilo 2013 vd |
| Lando*j* | Slovakio vd |
| Sidejo
 | Zvolen, Slovakio
 |
| Adreso
 | M.Rázusa 2144/24, 960 01 Zvolen |
| Estro
 | Michal Matúšov
 |
| vicprezidanto
 | Javier Ramos Nistal
 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
| **Jura formo** | občianske združenie
 |
|  |

Reprezentantoj de ELiSo (Marek Blahuš kaj Michal Matúšov) dum la Vikimedia konferenco 2014 en Berlino
**Esperanto kaj Libera Scio** (mallonge **ELiSo**, angle: *Esperanto and Free Knowledge*) estas grupo de Esperanto-parolantaj vikimedianoj. Fondaĵo Vikimedio, kiu funkciigas libersciajn kunlaborajn projektojn inkluzive de la Vikipedio en Esperanto, agnoskis ELiSon kiel sian oficialan uzantogrupon (angle: *Wikimedia User Group*) la 4-an de aprilo 2013. Ĉefa celo de la grupo estas kunigi la Esperanto-parolantojn, kiuj kontribuas al Vikipedio kaj aliaj projektoj de la Fondaĵo Vikimedio aŭ alimaniere deziras subteni liberan scion. Krome la projekto celas subtenon de Daŭripovaj evoluigaj celoj de Unuiĝintaj Nacioj.

## Diferenco inter Vikimedio kaj Vikipedio

Kontraste al vikipediistoj, kiuj precipe kontribuas al Vikipedio, la vikimedianoj organizas movadon iom similan al la Esperanto-movado, kies celo estas disvastigi la uzadon de la vikimediaj projektoj kaj de libersciaj principoj kaj projektoj ĝenerale. Malgraŭ tio, multaj membroj de ELiSo estas samtempe aktivaj vikipediistoj.

## Listo de estraroj de ELiSo

Estraranoj oficas dum 3 jara oficperiodo, jen la nuna estraro ĝis 2025.

| Estraro | Ekde | Komitato | Revizia komisiono
 |
| --- | --- | --- | --- |
| Prezidanto | Vicprezidanto | Membro | Prezidanto | Membro | Membro
 |
| 1-a | 2023-01-07 | Michal Matúšov | Javier Ramos Nistal | Arno Lagrange |  |  |  |

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Vikipedio:Esperanto kaj Libera Scio (projekta vikipedia paĝo, en kiu la grupo formiĝis)
* Scioj sen bariloj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
* Esperanto kaj Libera Scio ĉe Facebook
* Esperanto kaj Libera Scio ĉe X / Twitter
* Diskutejo de ELiSanoj en Telegram
# Vikimedio

**Vikimedio** povas esti:

* eduka fondumo funkciiganta Vikipedion kaj aliajn vikioj, vidu Fondaĵo Vikimedio
* socia movado por disvastigi liberan scion, vidu Vikimedia movado
# Viktorio (Aŭstralio)

Ĉi tiu artikolo temas pri aŭstralia subŝtato. Por informoj pri aliaj signifoj de *Victoria*, vidu la artikolon Viktoria.

| **Viktorio** |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| *Devizo: "Paco kaj prospero"* |
| *Kromnomo: Ĝardena Ŝtato* |
|  Aliaj Aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj
 |
| **Ĉefurbo** | Melburno
 |
| **Registaro** | Konstitucia monarkio
 |
| Guberniestro
 | Margaret Gardner (ekde 9-a de aŭgusto 2023) |
| Ĉefministro
 | Jacinta Allan (ekde 27-a de septembro 2023) (Victorian Labor Party) |
| **Areo**  – Tuta  – Tero  – Akvo
 |   237 629 km² (6a) 227 416 km² 10 213 km² (4,3 %)
 |
| **Loĝantaro**  (fino de marto 2016)
 |
|  – Loĝantaro  – Denseco
 | 6 039 100 (2a) 26,55/km² (2a)
 |
| **Malneta Ŝtata Produkto** (2014–2015)  – Produkto ($m)  – Produkto per loĝanto
 |     370 504 (2a) $54 774/persono (6a)
 |
| **Horzono** | UTC+10
 |
| **Federa reprezentado**  - Ĉambraj seĝoj  - Senataj seĝoj
 |   37/150 12/76
 |
| **Alteco**  – Plej alta
 |   Monto Bogong (1 986 m)
 |
|  – Malplej alta | marnivelo
 |
| **Mallongigoj**  – Poŝta  – **ISO 3166-2** |   VIC AU-VIC
 |
| **Retejo** | www.vic.gov.au
 |
|  |
|  |

**Viktorio** (angle *Victoria*) estas federacia subŝtato aŭ ŝtato de Aŭstralio: Ĝi kovras la sudan orienton de la kontinento kaj havas areon de 23.7629 kvadrataj kilometroj - do estas la plej malgranda el inter la kontinentaj ŝtatoj de Aŭstralio, sed inter ili estas la ŝtato kun la plej alta denseco de loĝantoj kaj plej urbe strukturigita. Politike administra ĉefurbo kaj plej granda urbo estas Melburno. Alia grava urbo estas Bendigo.

La ŝtato okcidente limas kun Suda Aŭstralio, norde kun Novsudkimrio, kaj sude limiĝas fare de la Suda Oceano. Sude de la oceana marbordo de la ŝtato situas la insulo Tasmanio. Vidu ankaŭ artikolon Aŭstraliaj Alpoj.

## Servoj

* Universitato Deakin

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Aŭstraliaj ŝtatoj kaj teritorioj
* Guberniestro de Viktorio
* Pluvombro
# Serĉilo Google

| **Google-Serĉo** |
| --- |
| Google-Serĉo |
| Google-Serĉo |
| **interreta serĉilo • retejo** |
| **Priskribo** | ekranbildo de la defaŭlta ĉefpaĝo
 |
| **Retadreso** |
 |
| **Kategorio** | Reta serĉilo
 |
| **Lingvo(j)** | 149 lingvoj programlingvo = Python, C, C++
 |
| **Posedanto** | Google
 |
| **Fondiĝo** | 1997
 |
| **Stato** | aktiva
 |
|  |

La **serĉilo Google** (prononco: GUgul), **Google-Serĉo**, aŭ iam Gugla serĉilo, estas interreta serĉilo, kiun evoluigis la firmao Google. Ĝi estas la plej uzita serĉilo sur la Tut-Tera Teksaĵo, ĉiun tagon pritraktante pli ol 3.6 miliardojn da serĉoj. En la komenco de la jaro 2022, ĝi estas la plej uzita serĉilo en la mondo, kun merkatparto de 92 procentoj. Google resendas serĉrezultojn, kies ordo estas bazita, parte, laŭ paĝorango-sistemo. La serĉilo ankaŭ disponigas multajn malsamajn opciojn por adaptitaj serĉoj, uzante simbolojn por inkludi, ekskludi, precizigi aŭ postuli certan serĉan konduton, kaj ofertas specialigitajn interagajn travivaĵojn — ekzemple, la statuson de flugnumero aŭ de pakaĵo por livero, veterprognozojn, valuton, la konvertojn inter mezurunuoj kaj horzonaj tempoj, vorton difinoj, kaj pli.

La ĉefcelo de Google-Serĉo estas ĉasi tekston en publike alireblaj dokumentoj ofertitaj per retserviloj, kontraste al aliaj datumoj — ekzemple, bildoj aŭ datumoj, kiun enhavas datumbazoj. Ĝin origine evoluigis Larry Page kaj Sergey Brin en 1997.

## Referencoj
# Qwant

| Qwant
 |
| --- |
|  |
|  |
| **interreta serĉilo retejo TTT-legilo**  |
| Komenco
 | 16-a de februaro 2013 vd |
| **Moto** | Le moteur de recherche qui respecte votre vie privée • Le moteur de recherche qui ne sait rien sur vous et ça change tout ! • The search engine that doesn't know anything about you, and that changes everything! • Le moteur de recherche dont vous êtes l’utilisateur, pas le produit ! |
| **Fondinto*j | Jean Manuel Rozan • Eric Leandri vd |
| **Posedata de** | Synfonium • Caisse des Dépôts et Consignations vd |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

**Qwant** [kwɑ̃t] estas eŭropa reta serĉilo fondita la 16an de februaro 2013 de Jean-Manuel Rozan, Éric Leandri kaj Patrick Constant. Ĝi de sia komenco depostuliĝas nek spuri siajn uzantojn nek vendi iliajn personajn datumojn, por garantii ilian intiman vivon, kaj volemas esti neŭtrala en siaj serĉrezultoj.

Landoj kie Qwant disponeblas.
## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo
# Demokrata Partio de Koreio

| Demokrata Partio de Koreio
 |
| --- |
| 더불어민주당 |
|  |
|  |
| **partio**  |
| Komenco
 | 26-a de marto 2014 vd |
| Antaŭe
 | Demokratia Partio vd |
| Lando*j* | Sud-Koreio vd |
| Sidejo
 | Seulo
 |
| Adreso
 | 14, Gukhoe-daero 68-gil |
| **Ideologio** |
liberalismo

 |
| Estro
 | Lee Hae-chan (ekde 25-a de aŭgusto 2018)
 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Demokrata Partio de Koreio** (koree 하다민주당, foje kutimas indiki ĝiajn inicialojn: **DPK**; ankaŭ estas konata kiel la **Nova Politika Alianco por Demokratio** (**NPAD**)) estas politika partio en Sud-Koreio, la reganta partio ekde la elekto de ĝia reprezentanto, Mun Ĝe-In, por prezidanto en 2017, kaj la partio kun la absoluta parlamenta plimulto en la Nacia Asembleo ekde la parlamenta baloto en 2020. Al la sudkorea prezidant-baloto en 2022, la partio estis gvidata de Lee Jae-myung kiel ĝia kandidato por sukcedi Mun kiel prezidanto .

La partiaj gvidlinioj estas liberalismon kaj socian liberalismon kaj ene de ĝi estas minoritataj frakcioj kiuj estas popolismaj. La partio estis establita en 2014, de fuzio de pluraj partioj en la liberala politika bloko . La partio estas unu el la du plej grandaj partioj en Koreio , kune kun ĝia rivalo, la Partio de Popola Potenco.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (en la korea)
# Partio de Popola Potenco

| Partio de Popola Potenco
 |
| --- |
| 국민의힘 |
|  |
|  |
| **partio**  |
| Komenco
 | 17-a de februaro 2020 vd |
| Antaŭe
 | Libera-Korea Partio • Nova Konservativa Partio • Antaŭeniro al la Estonteco 4.0 • The People's Party vd |
| Lando*j* | Sud-Koreio vd |
| Sidejo
 | Seulo
 |
| **Ideologio** |
nacia konservativismo • socia konservativismo • ekonomia liberalismo • dekstra popolismo • antikomunismo

 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Partio de Popola Potenco** (koree 국민의힘, en ĉina skribo :**國民의힘**, foje kutimas indiki siajn inicialojn en latinaj literoj : **PPP** ) estas politika partio en Sud-Koreio, kies membroj havas 106 sidlokojn el 300 sidlokoj en la Nacia Asembleo (leĝdonanto) kaj estas unu el la du plej grandaj politikaj partioj en Koreio, kune kun la Demokrata Partio. La partio estis establita en februaro 2020 de la fuzio de kelkaj partioj kun konservativan - liberalan ekonomian platformon, kaj ekde la baloto por la prezidanteco de 2022 ĝia kandidato, Jun Sok-jol funkciis kiel la prezidanto de Sud-Koreio .

La politiko de Koreio dum la plej multaj el la jaroj estis dividita inter konservativa partio kaj liberala partio kadre de du grava partia sistemo. La plej grava konservativa partio, la "Libereco-Partio de Koreio", sub la gvidado de eksprezidanto Park Geun-hye, suferis severan politikan malsukceson en 2016 post la malkovro de multaj registaraj koruptaj skandaloj kaj plimalboniĝis pro sia pozicio kaj pro la publika subteno kiu estis antaŭe donita . Post la kolapso de la partio, la parlamenta konservativa bloko disfalis kaj disiĝis, kaj en la baloto de 2017, la kandidato de la Demokrata Partio, Mun Ĝe-In, estis elektita prezidanto kontraŭ dividita opozicio . Post la falo de la konservativaj frakcioj, pluraj partioj kuniĝis, en preparo por la parlamenta baloto de 2020, por formi la Popolan Potencan Partion (PPP).

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* oficiala retejo Arkivigite je 2023-04-04 per la retarkivo Wayback Machine
# Rivero Litani

| Rivero Litani
 |
| --- |
|  |
| **rivero** |
| Bazaj informoj
 |
| Fluo
 |
| Geografio
 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
|  |

La **riveroLitani** (arabe نهر الليطاني, *Nahr al-Līṭānī*), klasikepoke nomita Leontes (antikve-greke *Λεόντης*, *Leóntes*, signifante riveno de leono), estas grava rivero en sudo de Libano.

La riveraj komenciĝas en la fekunda Beqaa valo, okcidente de Baalbek kaj malplenigas en la Mediteranean Maron, norde de Tiro. Preterpasante 140 km en longeco, la Litani estas la plej longa rivero kiu fluas tute en Libano kaj ordinare provizas ĉiujaran fluon taksita ĉe 920 miliono kubaj metroj .

La Litani estas grava fonto por akva provizo, irigacio kaj hidroelektro kaj ene de Suda Libano kaj por la lando entute. La rivero estis nomata de la romianoj kiel *Leontes*, rivero de leono.

## Signifo de la Litani en la Mezorienta konflikto

La provizo de akvo estas gravega por la Mezorienta konflikto. Kaj Israelo, inkluzive de la palestinaj teritorioj, kaj Libano ne povas plene kontentigi siajn akvobezonojn. La libana flanko asertas, ke tial Israelo soifas je la akvo de la Litani, kaj tiel serĉis kialon por la konkero de la Golano de 1967 kaj la Libana Milito de 1982.

Lige kun la milita situacio en la mezorienta konflikto, la Litani estis rigardata de Israelo kiel limo ne transpasebla, ekzemple Siriaj trupoj estus taksitaj kiel grava minaco al sia propra sekureco. Kiel parto de Operacio Litani en 1978 kaj dum la Libana Milito de 1982 ĝis 1985, la areo sude de la rivero estis okupita fare de israelaj soldatoj.

Laŭ Rezolucio 1701 de UN Sekureckonsilio finanta la 2006-datita Libana Militon, neniuj armeaj aŭ miliciaj formacioj krom la Libana Armeo kaj UNIFIL estas permesitaj resti sude de la Litani Rivero.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* HUSSEIN A. AMERY THE LITANI RIVER OF LEBANON (angle). macam. Arkivita el la originalo je 28 July 2019. Alirita 4 November 2019 .

* Libana ministro: Litani rivera polucio "nacia "katastrofo" *Enarkivigita*

﻿ / ﻿ (mapo)
# Zaporiĵo

|  |
| --- |
| Zaporiĵo
 |
| ukraine Запоріжжя |
| urbo
 |
|   |
|

|  |  |
| --- | --- |
|   Blazono |   Blazono |

 |
| **urbego • urbo de provinca signifo** |
|

| [Montri]  Ĝemelurboj |
| --- |
|  | Lahti • Birmingham • Linz • Aŝdod • Magdeburgo • Jiĉang • Belfort • Oberhausen vd |

 |
| **Oficiala nomo:** Запоріжжя
 |
|  |
| Lando
 |  Ukrainio |
| Provinco
 | Zaporiĵa provinco |
| Admin. divido
 | 7 rajonoj |
|  |
| Rivero
 | Dnepro |
|  |
| Supermara alteco
 | 86 m s. m.
 |
| Koordinatoj
 | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Areo
 | 334 km² (33 400 ha)
 |
|  |
| Loĝantaro
 | 550 000 (*2024*) |
| Denseco
 | 1 646,71 loĝ./km² |
|  |
| Fondo
 | 952
 |
|  - urbaj rajtoj
 | 1806
 |
|  |
| Horzono
 | MET (UTC+2)
 |
|  - somera tempo
 | MET (UTC+3)
 |
| Poŝtkodo
 | 69xxx
 |
| Telefona prefikso
 | +380 61(2)
 |
|  |
|

|  |
| --- |
| Zaporiĵo (Zaporiĵo)DEC |
| Situa mapo de Zaporiĵo |

 |
| Zaporiĵo enkadre de Zaporiĵa provinco

Zaporiĵo enkadre de Zaporiĵa provinco

 |
|

|  |
| --- |
| Zaporiĵo (Ukrainio)DEC |
| Situo de la urbo enkadre de Ukrainio |

 |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Zaporozhye
 |
| **Retpaĝo:**  www.meria.zp.ua
 |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap
 |
|  |

**Zaporiĵo** (ukraine *Запоріжжя*, ruse *Запорожье* [zəpɐˈroʐɪ̯ə]) estas urbo en suda Ukrainio, samtempe administra centro de la Zaporiĵa provinco.

Laŭ la stato de 2022 en la urbo Zaporiĵo vivis 710 052 loĝantoj sur areo de 331 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 2 145 loĝantoj/km².

Zaporiĵo situas laŭ Dnepro.

## Historio

AleksandrovskVido al la urbo, en antaŭo elektrejo
La loko estis loĝata jam de jarmiloj. Komence skitoj vivis tie. En 1770 fortikaĵo konstruiĝis havanta la nomon **Aleksandrovsk**. En 1806 la loko urbiĝis. En 1921 la urbo ricevis novan loknomon **Zaporoĵe**. La nuna nomo oficialiĝis en 1991. La urbo estas granda industria centro. Apude funkcias hidroelektra centralo kaj atomcentralo.

La 4-an de marto 2022 en la kadro de la invado de Rusio en Ukrainion, tiu agnoskis, ke la rusaj trupoj ekkontrolis la pli frue pripafitan atomcentralon de Zaporiĵo, kies du laboristoj estis vunditaj, detruita lernejo kaj laboratorio (post horo kaj duono oni permesis estingi la incendion) — eventuala trafo al nuklea reakciujo kaŭzus katastrofon sesoble pli grandan kompare al la nuklea akcidento de Ĉernobilo.

## Ĝemelurboj

* Linz, Aŭstrio
* Oberhausen, Germanio
* Belfort, Francio
* Lahti, Finnlando
* Novokuzneck, Rusio
* Magdeburg, Germanio

## Notoj

## Vidu ankaŭ

* Zaporiĵĵja-1 (stacidomo)
* Zaporiĵĵja-2 (stacidomo)
* Zaporizka Siĉ (stacidomo)
* Imeni Anatolija Alimova (stacidomo)
* Port-Velike Zaporiĵĵja (stacidomo)
* Tramtransporto en Zaporiĵo
* Trolebusa transporto en Zaporiĵo
* Internacia flughaveno Zaporiĵĵja
* Ĥorticja
# Parlamento de Malto

| Parlamento de Malto
 |
| --- |
|  |
|  |
| **unuĉambra parlamento**  |
| Lando*j* | Malto vd |
| Sidejo
 | Parliament House
 |
| Estro
 | Angelo Farrugia
 |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | Member of the House of Representatives of Malta (en)  Senate of Malta (en)   vd |

 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Parlamento de Malto** aŭ **Ĉambro de Reprezentantoj de Malto** (malte *Il-Parlament ta' Malta* aŭ *Kamra Tad-Deputati*, angle *House of Representatives*) estas la unukamera parlamento de la Respubliko de Malto.

## Historio kaj Priskribo

La Parlamentejo en La-Valeto
La parlamento havas 67 elektitajn reprezentantojn. La elektitaj reprezentantoj estas elektitaj en distriktaj elektoj ĉiujn 5 jarojn, kaj estas strukturitaj kiel unukamera parlamento . La reprezentantoj estas tiuj, kiuj elektas el inter si la Ĉefministron kaj la membrojn de la registaro, kiuj devas esti membroj de la Parlamento. Krome, la parlamento elektas la prezidanton de la ŝtato ĉiujn 5 jarojn .

De 1921 ĝis 1933, la parlamento havis du domojn - la Senato kaj la Leĝdona Asembleo.

La balota partopreno por la parlamento de Malto estas unu el la plej alta en la mondo, kutime superante 90%. Ekde 2018, la voĉdona leĝo kondiĉis, ke la voĉdonrajto estas ekde la aĝo de 16 jaroj .

En marto 2022, parlamentaj elektoj estis okazigitaj en Malto. La balotpartopreno estis proksimume 86%, la plej malsupra en la lastaj 60 jaroj.

En tiuj elektoj, leĝo estis efektivigita por la unua fojo, celita antaŭenigi favorajn politikojn por virinoj en parlamento. Pro tio, 12 pliaj reprezentantoj estis aldonitaj al la parlamento, tiel ke hodiaŭ la parlamento havas 79 reprezentantojn, 44 reprezentantoj por la Laborista Partio kaj 35 reprezentantoj por la Nacipartio .

En la elektoj de 2022, 18-jaraĝa sinjorino Eve Borg Bonello estis elektita nome de la Nacia Partio. Farante tion, ŝi iĝis la plej juna reprezentanto en la historio de la Malta Parlamento.

Ekzistas ok konstantaj komisionoj funkciigantaj en parlamento.

De 1921 ĝis 2015, parlamento estis loĝigita en la Palaco de la Grandmajstro . En 2015, li translokiĝis al sia nova loĝejo konstruita por si ĉe la strato de la Respubliko, proksime de la urbopordego de La Valeto.

La konstantaj komitatoj estas la jenaj:

* Konstanta Komitato pri Loĝado
* Konstanta Komitato pri Privilegioj
* Konstanta Komitato pri Publikaj Kontoj
* Konstanta Komitato pri Eksteraj kaj Eŭropaj Aferoj
* Konstanta Komitato pri Sociaj Aferoj
* Konstanta Komitato por Ekzamenado de Leĝproponoj
* Konstanta Komitato pri Familiaj Aferoj
* Konstanta Komitato pri Ekonomiaj kaj Financaj Aferoj

Aliaj konstantaj komisionoj establitaj per aliaj leĝoj inkludas:

* Konstanta Komitato por Media Planado kaj Evoluo
* Nacia Revizia Ofico Konta Komitato
* Konstanta Komitato pri Publikaj Nomumoj
* Komitato pri Normoj en Publika Vivo

## Referencoj

## Vidu ankaŭ

* Senato de Malto
* Kabineto de Malto
* Registaro de Malto
* Ĉefministro de Malto
* Prezidanto de Malto

## Eksteraj ligiloj

 **Parlamento de Malto** en Vikimedia Komunejo
* Oficiala retejo
# Junio de 2026

|  |
| --- |
| **junio** |
| lu
 | ma
 | me
 | ĵa
 | ve
 | sa
 | di
 |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| aranĝo de 2026 tagoj
 |

Jen **listo de okazaĵoj en junio 2026**:

...
# Robert Abela

| **Robert Abela** |
| --- |
|  |
|  |
| Persona informo
 |
| **Robert Abela**  |
| **Naskiĝo** | 7-an de decembro 1977 (1977-12-07) (48-jaraĝa) en Sliema
 |
| **Ŝtataneco** | Malto   vd |
| **Alma mater** | Universitato de Malto   St Aloysius' College (en)    vd |
| **Partio** | Partio Laborista   vd |
| Familio
 |
| **Patro** | George Abela  vd |
| **Patrino** | Margaret Abela (en)   vd |
| **Edz(in)o** | Lydia Abela Zerafa (mul)  (2008–)  vd |
| Profesio
 |
| **Okupo** | politikisto  juristo  advokato  ĉefministro   vd |
|

|   Postenoj |
| --- |
| Postenoj
 | Ĉefministro de Malto (2020–) member of the 13th House of Representatives of Malta (en)    vd |

 |
| Ĉefministro de Malto  |
| **Dum** | 2020 – nun
 |
| **Antaŭulo** | Joseph Muscat
 |
| vd | **Fonto: Vikidatumoj** |
|  |

**Robert ABELA** (naskita la 7-an de decembro 1977 en Sliema) estas malta advokato kaj politikisto. La 11-an de januaro 2020, li estis elektita estro de sia partio, la reganta soci-demokrata Laborista Partio (Partit Laburista). Laŭ malta kutimo, la estro de la reganta partio fariĝas Ĉefministro de Malto. Li ĵuris la 13-an de januaro 2020.

Li anstataŭis Joseph Muscat, kiu estis devigita demisii post kiam lia stabestro, Keith Schembri, estis akuzita pri esti la plancerbo malantaŭ la murdo de ĵurnalistino Daphne Caruana.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj