Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cincinnati Reds

|  |
| --- |
| **Cincinnati Reds** |
|  |
|  |
|  |
| **Nomo** | Cincinnati Reds
 |
| **Adreso** | Cincinnati, Ohio
 |
| **Fondita** | 1881
 |
| **Stadiono** | *Granda Usona Pilkosportejo* |
| Trejnisto de basbalo | *Terry Francona* |
| Ligo de basbalo | Grandaj Ligoj de Basbalo
 |
|  |

La Cincinnati Reds (Sinsineti-aj Ruĝoj) estas usona profesia basbala teamo bazita en Cincinnati, Ohio. La *Reds* konkurencas en la Granda Ligo de Basbalo (MLB) kiel membra klubo de la centra divizio de la *National League* (NL). Ili estis la unua profesia teamo fondita la 1-an de junio en 1869. Ili estis ĉarta membro de la *American Association* en 1882 kaj aliĝis la NL en 1890.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)

Cincinnati Reds basbala teamo en 1909.
# Romia diktatoro

La **diktaturo** estis en Romio la ekster-ordinara regado kiu koncedis al unu homo, la **diktatoro**, superan aŭtoritaton en la malfacilaj momentoj, speciale dum milito. Verŝajne, la diktatoro estis pro propono de Tito Larcio, kiu krome estis la unua. La diktatoro estis nomumita de unu el la konsuloj laŭ ordono de la Senato kiu havis la rajton determini kiam estis necesa la nomumado kaj kiu devus okupi la postenon. Komence, nur la patricioj rajtis esti nomumitaj diktatoroj, sed en la jaro 356 a.K. tiu rajto etendiĝis al la plebo.

Inter la diktatoroj de Romio troviĝis Tito Larcio, Cincinato, Kamilo kaj Papirio, ĉiuj ili rezignis la postenon antaŭ ĝia finiĝo laŭ la leĝo. Lucio Kornelio Sulao modifis la maksimuman limdaton kaj sin nomumis diktaturo por nefinita periodo, kvankam post du jaroj volonte forlasis la postenon. Tamen, la posteno kiel diktatoro multe suferis post la misuzoj kiuj Sulao faris kontraŭ siaj politikaj kontraŭantoj. Julio Cezaro, post gajni la civilan militon, igis sin nomumi dumviva diktatoro, kaj la ĝeno okazinta en la respublika socio kondukis al lia murdado.

Ĉar la diktaturo reprezentis la superan aŭtoritatecon de Romio, ĝi estis la natura mekanismo per kiu eblis fondi la monarkiojn. Kun la evidenta celo eviti tion, Marko Antonio promulgis leĝon forigante ĉi tiun regsistemon. Poste, Cezaro Aŭgusto, la heredanto de Cezaro atingis similan povon kvankam sen la oficiala titolo *diktatoro*, kiu neniam plu estis uzita.
# Eria Lago

| Eria Lago |
| --- |
|  |
| lago [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono kaj Kanado |
|

---

 |
| Supermara alteco | 173 m [+] |
| Koordinatoj | 42° 15′ 0″ N, 80° 59′ 59″ U (mapo)42.25-80.999722222222 |
|

---

 |
| Longo | 388 km (241.09 mi) |
| Larĝo | 92 km (57.17 mi) |
| Maksimuma profundo | 64 m |
| Averaĝa profundo | 19 m |
| Akvokolektejo | 25 744 km² (2 574 400 ha) [+] |
| Areo | 25 744 km² (2 574 400 ha) [+] |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Eria Lago (Grandaj Lagoj (Nordameriko))DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Eria Lago (Kanado)DEC |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Eria Lago (Usono)DEC |

 |
|  |
| Eria Lago |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Lake Erie** [+] |
|  |

Mapo de la Grandaj Lagoj kun Eria Lago malhele indikita
**Eria Lago** estas unu el la kvin nesalakvaj Grandaj Lagoj en Norda Ameriko. Ĝi estas la 13-a plej granda natura lago de la mondo. Ĝi nomiĝas laŭ indiĝena popolo kiu loĝis laŭlonge de la suda bordo de la lago antaŭ la alveno de la eŭropanoj.

## Geografio

La kanalo Welland estas kanalo por navigado situa en Ontario (Kanado), kiu konektas la lagon Ontario kun la lago Eria.

## Vidu ankaŭ

* Meza Insulo

## Eksteraj ligiloj

* John GOODHAND: USONO: Nekutima feriejo el *Monato* (2005/03, p.19)

.
# Profunda Sudo

| Profunda Sudo |
| --- |
| kultura kaj geografia regiono |
|  |
| subregiono [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
|

---

 |
|

---

 |
|

---

 |
|  |

La ŝtatoj en malhelruĝa komponas la aktualan Profundan Sudon. Apudaj areoj de Orienta Teksaso, Okcidenta Tenesio, kaj Norda Florido estas ankaŭ ĝenerale konsiderataj parto de tiu subregiono. Historie, ĉiuj el tiuj ŝtatoj estis en la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Usono kaj ege dependis el la sklava laborforto en la epoko de la Enlanda Milito. (En Teksaso, Orienta Teksaso estis la ĉefa regiono de sklaveco.)
**Profunda Sudo** (angle *Deep South*) estas kultura kaj geografia subregiono en Suda Usono. Historie, ĝi estis diferencita kiel tiuj ŝtatoj plej dependaj el plantejoj kaj sklavohavaj socioj dum la epoko antaŭ la Usona Enlanda Milito. Tiu Profunda Sudo estas ofte menciata kiel **Kotonaj Ŝtatoj**, ĉar la produktado de kotono estis ĉefa enspezo.

## Uzado

La loko de la regiono *Black Belt* (sociologie) en Usono.
La termino "Deep South" estis difinita laŭ vario de manieroj:

* Plej difinoj inkludas la ŝtatojn Georgio, Alabamo, Suda Karolino, Misisipio, kaj Luiziano.
* Ankaŭ Teksaso estas inkludita, pro sia historio de sklaveco kaj kiel parto de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Usono. La orienta parto de la ŝtato estas la plej okcidenta etendo de la Profunda Sudo.
	+ Arkansaso estas foje inkludita aŭ pli bone konsiderita "en la Periferia aŭ Suda Bordo pli ol en la Profunda Sudo."
* La sep ŝtatoj kiuj apartiĝis el Usono antaŭ la pafado al Fort Sumter kaj la startigo de la Usona Enlanda Milito, kaj origine formis la Konfederaciitajn Ŝtatojn de Usono. Finfine la Konfederacio inkludis dekunu ŝtatojn. Laŭ ordo de apartigo ili estis la jenaj: Suda Karolino, Misisipio, Florido, Alabamo, Georgio, Luiziano, kaj Teksaso. La unuaj ses ŝtatoj kiuj apartiĝis estis tiuj kiuj tenis la plej grandan nombron de sklavoj.
* Granda parto de la origina "Cotton Belt" (Kotona Zono). Tio estis konsiderata kiel etendo el orienta Norda Karolino al Suda Karolino kaj tra la Golfaj Ŝtatoj ĝis tiom for okcidente kiel Orienta Teksaso, kaj inklude tiujn partojn de Okcidenta Tenesio kaj orienta Arkansaso en la Misisipia Aluviebenaĵo. Kelkaj el tiuj terminoj koincidas kun la *Black Belt* (Nigra Zono), origine reference al supraj areoj de Alabamo kaj Misisipio kun fruktodona grundo, kiuj estis disvolvigitaj por kotonproduktado pere de sklava laborforto. Tiu termino estis uzita ankaŭ por multo de la Kotona Zono, kiu havis altan procenton de Afrik-usona sklava laborforto.

## Referencoj
# Kantono Butler (Ohio)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon kantono Butler.
 |

|  |
| --- |
| **kantono Butler (Ohio)** |
|  |
| **Mapo** |
|  Situo en Ohio
 |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| **Statistikaĵoj** |
| Fondita
 | 1-a de majo 1803
 |
| Ŝtato
 |  Usono
 |
| Subŝtato
 |  Ohio
 |
| Ĉefurbo
 | *Hamilton* |
| Areo  - Sume  - Tero  - Akvo
 | 1 218 km² 1 209 km² 9 km²
 |
| Loĝantaro  - Censo en 2020:  - Loĝdenso:
 | 390 357 320 / km²
 |
| Horzono:
 | UTC−5, somere UTC−4
 |
| **Nomita laŭ:** Richard Butler
 |
|  |

La **kantono Butler** - angle *Butler County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Ohio. La administra centro estas la urbo *Hamilton*. La kantono estis fondita la 1-an de majo 1803.

Laŭ la stato de la jaro 2020 en la kantono vivis 390 357 personoj sur areo de 1 218 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 320 loĝantoj/km².

## Lingva diverseco

La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la pensilvanigermana estas parolata.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Sacramento Kings

| Sacramento Kings
 |
| --- |
|  |
| **basketbala teamo**  |
| Komenco
 | 1945 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo
 | Sakramento
 |
| **Posedatoj** | Downtown Plaza (en)   vd |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La klubo Sacramento Kings - prononco laŭ sistemo IFA [sˌakɹəmˈɛntə͡ʊ kˈɪŋz], esperantlingve *Sakramentaj Reĝoj* - estas klubo de korbopilkado aŭ pli fake basketbalo en Sakramento, Kalifornio, kiu fondiĝis en 1945. La profesia unua vira teamo de la klubo konkuras en la ligo Nacia Korbopilkada Asocio (aŭ Nacia Basketbala Asocio), angle nomata *National Basketball Association* (laŭ sistemo IFA [nˈaʃənə͡l bˈaskɪtbɔːl ɐsə͡ʊsɪˈe͡ɪʃən], mallongige *NBA*, [ɛn biː ˈe͡ɪ]), la plej granda ligo en Nordameriko por profesia vira korbopilkado, komponita de 30 teamoj el Usono kaj Kanado - la NBA estas unu el la kvar ĉefaj sportligoj de Nordameriko, kiu ankaŭ inkluzivas la nacian glacihokean ligon NHL, la nacian usonfutbalan ligon NFL kaj la superan basbalan ligon MLB. La profesia unua vira teamo de la klubo estas parto de la *Pacifika Divizio de la Nacia Basketbala Asocio*. Ĉeftrejnisto de tiu teamo ekde la 27-a de decembro 2024 estas *Doug Christie*. Siajn hejmajn matĉojn la teamo ekde 2016 okazigas en la stadiono *Golden 1 Center*.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
* oficiala paĝo en la retejo *Facebook* (angle)

|  |  |
| --- | --- |
| la stadiono *Golden 1 Center* | interne |
# Konsorcio

| Konsorcio
 |
| --- |
| **speco de organizaĵo**  |
| **organizaĵo • jura persono • jura formo** |
|  |

**Konsorcio** laŭ PIV estas asociiĝo de komercistoj, precipe de bankoj, por efektivigi komunan entreprenon, kiu postulas multe da mono - ekzemple por eldoni valorpaperojn aŭ por komuna kreditigo. Celo estas distribui la riskojn de tiu entrepreno al pluraj asocianoj.

## Etimologio

La vorto venas el la latina lingvo: tiulingve *consors* (genitive *consortis*) estas "kunsortano", do homo travivanta la saman sorton.
# Nacia Publika Radio (Usono)

| Nacia Publika Radio
 |
| --- |
|  |
| **radiodissenda reto publika elsendanto neprofitcela organizaĵo neprofitcela korporacio (1970–)**  |
| Komenco
 | 26-a de februaro 1970 vd |
| Antaŭe
 | Association of Public Radio Stations vd |
| Geografia situo
 | 38° 54′ 8″ N, 77° 1′ 15″ U (mapo)38.9021-77.0209 |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo
 | Vaŝingtono
 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Nacia Publika Radio (Usono) (Vaŝingtono)DEC

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
|
Nacia Publika Radio (Usono)
 |
| **Fondinto*j | Bill Siemering vd |
|

|   Premioj |
| --- |
|  | * (2008)  Carey McWilliams Award (en)
* (2004)  Silver Anvil Award (en)
* (2000)  Nacia Medalo de Artoj

vd |

 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
| **Jura formo** | organizaĵo laŭ 501(c)(3)
 |
|  |

**Nacia Publika Radio**, *National Public Radio* (NPR) estas amaskomunika organizo duon-sendependa, publike kaj private subtenata, kaj neprofita aliga, kio servas kiel nacia unuiĝo de publikaj radiostacioj en Usono.

## Notoj kaj referencoj

## Eksteraj ligiloj

* TTT-ejo de Nacia Publika Radio
* alt.NPR Arkivigite je 2007-12-04 per la retarkivo Wayback Machine - elsendoj - nur programaro
* PublicRadioFan.com (Programaro por centoj da publikaj radiostacioj)
# Alegana Altebenaĵo

| Alegana Altebenaĵo |
| --- |
| Altebenaĵo |
| Kanisteo-rivera Valo ekde Ŝtata Parko Pinakle. Glaciiĝo en tiu areo de la altebenaĵo forigis la akran reliefon kiu estas vidita en la neglacikovritaj areoj de la altebenaĵo. La lineo de la foraj pintoj alproksimiĝas la nivelon de peneplano kiu estis levigita por formi la altebenaĵonKanisteo-rivera Valo ekde Ŝtata Parko Pinakle. Glaciiĝo en tiu areo de la altebenaĵo forigis la akran reliefon kiu estas vidita en la neglacikovritaj areoj de la altebenaĵo. La lineo de la foraj pintoj alproksimiĝas la nivelon de peneplano kiu estis levigita por formi la altebenaĵon |
| dissected plateau, physiographic section [+] |
|

---

 |
| Lando | Usono |
| Koordinatoj | 41° 0′ 0″ N, 80° 0′ 0″ U (mapo)41-80 |
|

---

 |
|

---

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Alegana Altebenaĵo (Tero)

|  |
| --- |
|   |

 |
| Situo de Alegana Altebenaĵo. La griza lineo partigas la altebenaĵon en glacikovritan ( nordan ) kaj la neglacikovritan ( sudan ) sekciojn |

 |
|

---

 |
|

|  |
| --- |
| Alegana Altebenaĵo (Usono)DEC |

 |
|

---

 |
|  |
| Alegana Altebenaĵo |
| **Vikimedia Komunejo**:  **Allegheny Plateau** [+] |
|  |

**Alegana Altebenaĵo** estas granda tratranĉita altebenaĵa areo en okcidenta kaj centra Nov-Jorkio, norda kaj okcidenta Pensilvanio, norda kaj okcidenta Okcidenta Virginio, kaj orienta Ohio. Ĝi estas dividita en la neglacikovritan Aleganan Altebenaĵon kaj la glacikovritan Aleganan Altebenaĵon.
La altebenaĵo etendas suden en okcidenta Okcidenta Virginio, orienta Kentukio kaj Tenesio kie ĝi estas anstataŭe nomita la Kumberlanda Altebenaĵo.
La altebenaĵo finiĝas en la oriento ĉe Alegana Montaro, kiu reprezentas la plej altajn krestojn ĵus okcidente de Alegana Fronto. La Fronto etendas ekde centra Pensilvanio tra Marilando kaj en orientan Okcidentan Virginion.

La altebenaĵo estas limigita al la okcidento per glaciej-tilitaj ebenaĵoj en la nordo, ĝenerale norde de la Ohio-Rivero, kaj la Blugras-Regiono en la sudo, ĝenerale sude de la Ohio-Rivero.

Altitudoj tre varias. En glacikovrita Alegana Altebenaĵo, la reliefo povas nur atingi tridek metrojn aŭ malpli. En la neglacikovrita Alegana Altebenaĵo en sudorienta Ohio kaj okcidenta Okcidenta Virginio, la reliefo tipe sumiĝas je sesdek al cent dudek metrojn. La absolute plej altaj altitudoj en tiu areo estas ofte 270 ĝis 460 m. Pri Alegana Fronto, aliflanke, altitudoj povas atingi pli ol 1 200 m, kun reliefoj de 610 m.

La ĉefa faŭlto ĉe la disiganta lineo inter Alegana Altebenaĵo kaj la veraj Apalaĉaj Montoj en Williamsport, Pensilvanio.
Unu el la pli rimarkindaj geologiaj areoj ene de la Alegana Altebenaĵo estas la Regiono Hocking Hills en sudorienta Ohio.

## Geologio kaj fiziografio

Alegana Altebenaĵo estas fiziografia sekcio de la pli granda Apalaĉ-altebenaĵa Provinco, kiu siavice estas parto de la pli granda Apalaĉ-fiziografia Divisio .

## Vidu ankaŭ

* Alegan-altaĵaj arbaroj

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Bildoj de Alegana Altebenaĵo kaj alegan-rivera akvodislima regiono. Arkivigite je 2017-10-02 per la retarkivo Wayback Machine angle
# Kantono Erio

|  |
| --- |
| **kantono Erio (Ohio)** |
|  |
| **Mapo** |
|  Situo en Ohio
 |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| **Statistikaĵoj** |
| Fondita
 | 16-a de marto 1838
 |
| Ŝtato
 |  Usono
 |
| Subŝtato
 |  Ohio
 |
| Ĉefurbo
 | *Sandusky* |
| Areo  - Sume  - Tero  - Akvo
 |   1622 km²
 |
| Loĝantaro  - Censo en 2020:  - Loĝdenso:
 | 75 622 47 / km²
 |
|  |

La **kantono Erio** - angle *Erie County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Ohio. Laŭ la stato de la jaro 2020 en la kantono vivis 75 622 personoj sur areo de 1 622 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 47 loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas *Sandusky*. La teritorio situas ĉe la suda bordo de la Eria Lago. Oriente najbaras la kantono Sandusky kaj okcidente la kantono Lorain.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Kantono Hardin (Ohio)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Por samtitola artikolo vidu la paĝon kantono Hardin.
 |

|  |
| --- |
| **kantono Hardin (Ohio)** |
|  |
| **Mapo** |
|  Situo en Ohio
 |
|  |
| Wikimedia | © OpenStreetMap

 |
| **Statistikaĵoj** |
| Fondita
 | 12-a de februaro 1820
 |
| Ŝtato
 |  Usono
 |
| Subŝtato
 |  Ohio
 |
| Ĉefurbo
 | *Kenton* |
| Areo  - Sume  - Tero  - Akvo
 | 1 219 km² 1 218 km² 1 km²
 |
| Loĝantaro  - Censo en 2020:  - Loĝdenso:
 | 30 696 25 / km²
 |
| Horzono:
 | UTC−5, somere UTC−4
 |
| **Nomita laŭ:** John Hardin
 |
|  |

La **kantono Hardin** (angle *Hardin County*) estas kantono de Usono en la subŝtato Ohio. La administra centro estas la urbo *Kenton*. La kantono estis fondita la 12-an de februaro 1820.

Laŭ la stato de la jaro 2020 en la kantono vivis 30 696 personoj sur areo de 1 219 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 25 loĝantoj/km².

## Lingva diverseco

La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la pensilvanigermana estas parolata.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Kantono Trumbull

|  |
| --- |
| **kantono Trumbull (Ohio)** |
|  |
| **Mapo** |
|  Situo en Ohio
 |
|  |
|  |
| **Statistikaĵoj** |
| Fondita
 | 10-a de julio 1800
 |
| Ŝtato
 |  Usono
 |
| Subŝtato
 |  Ohio
 |
| Ĉefurbo
 | *Warren* |
| Areo  - Sume  - Tero  - Akvo
 | 1 644 km² 1 596 km² 48 km²
 |
| Loĝantaro  - Censo en 2020:  - Loĝdenso:
 | 201 977 123 / km²
 |
| Horzono:
 | UTC−5, somere UTC−4
 |
| **Nomita laŭ:** Jonathan Trumbull
 |
|  |

La **kantono Trumbull** - angle *Trumbull County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Ohio. Laŭ la stato de la jaro 2020 en la kantono vivis 201 977 personoj sur areo de 1 644 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 123 loĝantoj/km². La kantona ĉefurbo estas *Warren*. Oriente la teritorio limas al Pensilvanio. Norde najbaras la kantono Ashtabula kaj sude la kantono Mahoning.

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)

## Lingva diverseco

La areo estas inter tiuj usonaj kantonoj kie la pensilvanigermana estas parolata.
# Louisville (Kentukio)

|  |
| --- |
| Louisville
 |
| urbo
 |
|   |
|

|
|  |

 |
| **Oficiala nomo:** Louisville
 |
|  |
| Ŝtato
 |  Usono |
| Federacia ŝtato
 | Kentukio |
| Kantono
 | Jefferson |
|  |
| Situo
 | Louisville
 |
|  - alteco
 | 142 m s. m.
 |
|  - koordinatoj
 | ﻿ / ﻿ (mapo) |
|  |
| Areo
 | 1 032 km² (103 200 ha)
 |
|  - de akvo
 | 34,62 km² (3 462 ha)
 |
|  |
| Fondita
 | 1778
 |
| Urbestro
 | Craig Greenberg (demokrata)
 |
|  |
| Horzono
 | OT (UTC-5)
 |
|  - somera tempo
 | OT (UTC-4)
 |
| Poŝtkodo
 |  |
|  |
|  Situo de urbo en Usono

Situo de urbo en Usono |
|  Situo enkadre de Kentukio

 Situo enkadre de Kentukio

 |
|  Situo enkadre de Nord-Ameriko

 Situo enkadre de Nord-Ameriko

 |
|  **Vikimedia Komunejo:**  Louisville, Kentucky
 |
| **Retpaĝo:**  www.louisvilleky.gov |
|  |
|  |

**Louisville** (prononcata Lu-i-vil, indiĝena prononco Lu-e-vul) estas metropolo en la usona ŝtato de Kentukio. La urbego situas ĉe la rivero Ohio en norda Kentukio. Ĝi estas la ĉefurbo de la kantono Jefferson. Louisville estas la plej granda urbo en Kentukio.

Laŭ la stato de la censo 2020 en la komunumo vivis 246 161 loĝantoj sur areo de 171,7 kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de 1 434 loĝantoj/km².

## Historio

Ĝi estis fondita en 1778 de George Rogers Clark kaj nomita omaĝe al la francia reĝo Ludoviko la 16-a.

## Interesaĵoj

Interesaĵo pri Louisville estas la prononco de la nomo de la urbo. La urbo estis nomita je Franca reĝo kaj la plejparto de usonanoj prononcas france "Luivil"; tamen, homoj naskiĝintaj en Louisville prononcas "Luevul". Plejmulto de Louisville-anoj konas ĉi tiun fakton, kaj ili povas identigi fremdulojn per ĉi tiu metodo. La stranga noma prononco eble devenas de la miksiĝo de norda kaj suda prononcmaniero, kiu okazas en Louisville.

## Infrastrukturo

* universitato de Louisville

## Famuloj

* Ellen Churchill Semple
* John Bubbles
* Slint

## Esperantistoj

* *Jesse Determann*, naskiĝis la 25-an de aprilo 1988 kaj studento dum la 2010-aj jaroj (en 2009 laŭokaze kontribuis al vikipedio je la nomo Ĝeŝi)

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Guinness-libro de rekordoj

| Guinness World Records |
| --- |
|  |
| **periodaĵo • literatura verko • skribita verko** |
| Aŭtoroj
 |
| Lingvoj
 |
| Lingvo | angla lingvo
 |
| Eldonado
 |
| Eldondato | 1955
 |
| Eldonejo | Guinness World Records Limited
 |
| Ĝenro | referencverko
 |
|  |

La **Guinness-libro de Rekordoj** [gines] estas kolektaĵo de rekordoj. En la listo aperas ekzemple la plej alta homo, plej maljuna homo, plej granda piedo, plej longa kolbaso, ktp. En ĝi troviĝas ankaŭ kuriozaj atingoj. Multaj rekordoj estas starigitaj nur kun la celo listiĝi en la libro.

Kovrilo de la rusa eldono de *La Guiness-libro de Rekordoj*, 2005.La unua libro aperis en 1955 en Anglio, komisie de la Guinness-bierfarejo. La ideo pri la libro naskiĝis ĉe la gvidanto de la bierfarejo. Post mispafo dum ĉasado je orpluvio okazis debato pri la plej rapida birdo de la mondo.

La unuan eldonon verkis la ĝemeloj Ross kaj Norris McWhirter. Intertempe ĝi aperas ĉiujare en multaj lingvoj.

Dumtempe la *Guinness-libro* estis la plej ofte vendata kopirajto-protektita libro en la mondo, kaj tiel ĝi mem aperis en la libro. Nur la Biblio (kaj eble la Korano) estas pli grandkvante vendata.

Por aperi en la libro, oni devas plenumi diversajn kondiĉojn kaj anonci sin al la londona oficejo.

Ĉar ĉiujare estiĝas ĝis 2000 novaj rekordoj, eĉ ne ĉiu daŭre valida rekordo povas esti ĉiujare publikigata en la papera eldono (kiu havas nur ĉirkaŭ 290 paĝojn).

## Listigitaj rekordoj pri Esperanto

La rekordlibro listigas Esperanton kiel solan lingvon, kiu ne havas neregulajn verbojn

Almenaŭ en la germanlingva eldono 1997 (aŭ 1998) de la rekordlibro troviĝas la esperantlingva poeto Jan Stanisław Skorupski kiel aŭtoro de plej multaj sonetoj (2928 poemoj ene de du jaroj kaj duono).

Ankaŭ la esperantlingva muzikisto JoMo eniris la rekordlibron. En la eldono 2000 li registriĝis pri kantado en plej multaj lingvoj - li prezentis 22 kantojn en 22 lingvoj.

Papera eldono de la libro (ĉ. 2005/2010) mencias, ke Esperanto estas unu el la tri plej facilaj lingvoj de la mondo.

Esperanto enestas en pluraj rekordoj rilate al lingvoj. Ekzemple la kanto kantata en plej multe da lingvoj (fakte: 125 lingvoj) estas kantata ankaŭ en Esperanto. (Ankaŭ la stenografo kapabla stenografi en plej multaj lingvoj, prof. d-ro Neubauer, faras tion ankaŭ en Esperanto.)

## Registritaj personoj

* Marilyn vos Savant

## Notoj kaj fontoj

## Vidu ankaŭ

* Rekordoj de mamuloj

## Eksteraj ligiloj

* Guinness-libro de rekordoj. Oficiala multlingva paĝaro.

---
# Usona Ĉambro de Reprezentantoj

| Usona Ĉambro de Reprezentantoj
 |
| --- |
|  |
|  |
|  |
| **ĉambro de reprezentantoj jurisdikcio elektita leĝdona ĉambro agentejo de leĝdona branĉo**  |
| Komenco
 | 1-a de aprilo 1789 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo
 | Kapitolo de Usono
 |
| **Situo** | Vaŝingtono
 |
| Estro
 | Mike Johnson (ekde 25-a de oktobro 2023)
 |
| **Filioj** | Office of the Law Revision Counsel (en)  United States House of Representatives Office of Inspector General (en)  Office of the Historian of the United States House of Representatives (en)  Architect of the Capitol (en)   vd |
|

|   Partoj |
| --- |
|  | ano de Usona Domo de Reprezentantoj  vd |

 |
| **Posedatoj** | O'Neill House Office Building (en)  (2017–)  vd |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

La **Ĉambro de Reprezentantoj** estas la pli granda el la du ĉambroj, kiuj formas la Usonan Kongreson; la alia estas la Usona Senato. Ĝi povas fari novan reguloj sed La Prezidanto povas malakcepti la regulon krom se la ĉambro havas 2/3 da voĉdonon malakcepti la malakcepto.

Ekde 1912 en la ĉambro estas 435 membrojn el la 50 ŝtatoj. La nombro de reprezentantoj el specifa ŝtato dependas de tio, kiom multaj loĝantoj estas en la ŝtato: ju pli multaj loĝantoj, des pli multaj reprezentantoj. La senato malsimilas, ĉar ĝi havas 100 membrojn, 2 el ĉiu ŝtato.

la usona Ĉambro de Reprezentantoj kunvenas en la Kapitolo de Usono Vaŝingtone
Ĉiujn 2 jarojn la ĉambro havas elekton en ĉiuj 435 distriktojn, La persono kiu ricevas la plej voĉdonon gajnas la distriktojn kaj estas membrojn de la ĉambro.

## Referencoj

## Eksteraj ligiloj

* Oficiala retejo (angle)
# Variety

| Variety
 |
| --- |
|  |
|  |
| **semajngazeto entertainment newspaper (en)**  |
| Komenco
 | 16-a de decembro 1905 vd |
| Lando*j* | Usono vd |
| Sidejo
 | Los-Anĝeleso
 |
| **Fondinto*j | Sime Silverman vd |
|

| [Montri]  Partoj |
| --- |
|  | Variety 1954 Vol 196 No 5 (en)  Variety 1954 Vol 196 No 6 (en)   vd |

 |
|

| [Montri]  Premioj |
| --- |
|  | * stelo sur la Trotuaro de famo en Holivudo

vd |

 |
| Retejo
 | Oficiala retejo
 |
|  |

Variety estas ĉiusemajna periodaĵo rilate al libera tempo kaj spektakloj. Ĝi estis fondita en 1905 de Sime Silverman en Novjorko. Pro la progresa pligraviĝo de la kina industrio, ĉiutaga eldonaĵo nomita Daily Variety cetere aperis en Los-Anĝeleso (Kalifornio) en 1933.

La magazinon hodiaŭ posedas la firmao Reed Business Information.

## Eksteraj ligiloj

* angle Oficiala retejo