# Ghepàrd

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

|  |
| --- |
|  Ghepàrd |
|  masć ad ghepàrd |
| **Dominì:** Eukaryota |
| **Rèign:**  Animalia |
| **Phylum:**  Chordata |
| **Clâsa:**  Mammalia |
| **Órdin:**  Carnivora |
| **Sòtórdin:**  Feliformia |
| **Famija:**  Felidae |
| **Sòtfamija:**  Felinae |
| **Gènàr:**  Acinonyx |
| **Sòrta:**  Acinonyx jubatus *Schreber* 1775 |
| **Sòtsòrta:**  A. j. jubatus • A. j. venaticus A. j. soemmeringii • A. j. hecki |

Al **ghepàrd** (nóm sientìfic *Acinonyx jubatus*, *ghepardo* in itagliàṅ, na vòlta anc *gattopardo*, nóm ch'al mét insém al gat c'n al leupàrd) 'l è 'n mamìfar magna-carna dal gènar acinonyx cun quàtar sotaspéci: al ghepàrd sudafricàṅ, al ghepàrd aśiàtic (a 'l dè 'd incō sōl in Iràn), al ghepàrd sentrafricàṅ e 'l ghepàrd dl'Àfrica nòrd-ucidentàla (adès praticamènt sōl in Algerìa, in Maròc e in dal Nìger).

Al viṿ in Àfrica e in dl'Àśia sud-urientàla.

## Descrisiòṅ

La sò ghigna
Un ghepàrd ch'al pònsa a l'òra
Al ghepàrd 'l è bòṅ ad cùrar dimóndi fòrt, dagnóra su i 93 km/h ma sōl par pôc tèmp. Al gh'à 'n còrp màgar, lung da i 120 a 150 cm ad lunghésa. Cuntànd anc la cóa (ch'la miśùra in gènar 70–80 cm) al pōl rivàr a i dū mét'r e mèś a 'l incìrca. 'L è difìcil ch'al sò pēś al pòsa pasàr i ssanta chilo. I masć i ténd'n a èsar un po' più grand dal fémni.

Al gh'à na testulìna e anc dal gambi pìculi e al n è minga bòṅ ad tiràr indrē dal tut al sò ungi a difarénsa di àtar felîn cuma i gat. Al pēl 'l è drusi e curt a part in dal còl in du 'l è più lung. Al sò culōr al dà su 'l marunsèṅ cun dal parti griśi e dal maci négri. Lung i òć, in fiṅ a la baśèla al gh'à dó righi négri ch'i pàran dal làgarmi.

Al và a casa ad dè, quànd però a n fà minga tant cald esénd ch'a gh piàś armàgn'r a l'òra quànd al Sōl al pìcia. Na vòlta ciapàda na bèstia, al ténd a magnàr-la in présia par paùra ch'un quàlc àtar predadōr al pòsa rivàr naśànd 'l udōr dal sànguv. Al fémni i ténd'n a vìvar da par lōr méntar 'l è più fàcil védar di grupét ad masć, in gènar di fradèi.

Al ghepàrd al pōl vìvar da i òt a i dód'ś an, soquànd an da piò se tirâ sù da 'l óm.

## Culegamènt estéran

* (IT) La sò paśna su 'l sit dla *Treccani*
* (IT) Al ghepàrd su 'l sit dal *Parc Faunìstic “La Torbiera”*

## Àtar prugèt

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikiquote** contiene citazioni di o su **Ghepàrd **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Ghepàrd**