Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Vincent van Gogh

Bulgnaiṡ

|  |  |
| --- | --- |
| St artéccol qué l é scrétt in bulgnaiṡ |  |

Ritrât dal Dr. Gachet
**Vincent Willem Van Gogh** (1853–1890) l é stè un pitåur postinpresiunéssta ulandaiṡ.

L êra nèd al 30 ed märz dal 1853 a Zundert (Ulànnda), fiôl 'd ón caplàn prutestànt.

## Stòria

Dipént ed Vincent van Gogh ch'a l s fè da par ló
Nòtt col strèl
Anc da żåuven l êra dimónndi scalmanè e difézzil. Quasst al fèva 'na parsåṅna ch'a n s psêva brîṡa tgnîr da cånt. Ed 27 âgn a l lavurè int 'na galerî d'èrt, studié franzaiṡ e teologî e lavurè cme capelàn int al minîr ed Wasmes, in Bêlg'. Dal 1886 l andè a Parîṡ par vîver cun só fradèl Théo Van Gogh, ch'a l vindêva èrt.

Dal 1888 al va vî da Parîṡ e a s trasferéss pió żå mo sänper in Fränza, a Arles. Ed ste tänp al tâca a druvèr äl pnelè ṡbliṡgànti e i culûr grîṡ, vaird, zilèst fétt, chi disténguen tótt al só quèder. Al cunvénz anc al pitåur Paul Gauguin, ch'l avêva cgnossó a Parîṡ, 'd andèr cun ló a Arles.

Mänc che dû mîṡ dåpp tachénn a litighèr e Van Gogh al murṡghè Gauguin int un uràccia. Par quall ch'l avêva fât, Van Gogh al va fòra e a s tâja un uràccia anca ló. I al miténn dänter al ṡbdèl 'd Arles e al pasè un âgn int i mât a Saint-Rémy, taiṡ a la zitè. Anc s la matîṡia al tgnéva drî, al va avänti a lavurèr.

Int i èter mîṡ al fó superviṡiunè 'd ón mezenèt, ed nómm Paul Gachet, ch'a i farà pó un dipént. Dal 27 ed giólli dal 1890, a s tîra 'na stiuptè e al môr int la nòtt dal 29 ed giólli.

## Dipént

I só quèder pió famûṡ én:

* Tótt i *girasûl*
* *La cà ed Van Gogh a Arles*
* *Canp di rotulón*
* *Nòt starlè*

## Riferimént

* (IT) Vincent Van Gogh - Treccani
# 1988

Artìcol in dialët piaṡintëin

## Avenimëint

## Nasìd

* 17 ed maz: Nadine Sierra, supran americäna

## Mòrt

* 18 ad mäg: Enzo Tortora (n. 1928)
* Alberto Chiarini, pitùr itagliän (n. 1939)

| Ann dal XX sëcul |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |
# 23 ed znèr

Artéccol in dialètt mudnés

|  |
| --- |
| **znèr** • fervèr • mèrz • avrìl • maz • zógn • lói • agòst • setèmber • utóber• nuvèmber • disèmber |
| ← | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | → |

 Al **23 ed znèr** l'è al 23śum dè dal calendàri gregoriàn; a gh vólen incòra èter 342 dè a la fin dl'an (343 in di an biśestìl).

## Fàt

* 1932 - Prémm nómmer ed *La Settimana Enigmistica*

## Nê

## Mòrt

## Fèsti

### Nasiunèli

### Religióśi

* Matrimòni ed la Madòna e 'd san Iuśèf

### Civìli
# 1960

Piasintëin

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Piasintëin  |

## Avenimëint

* 21 d'aprìl: la vëign inaugürä üficialmëint la sitê ad Brasilia.

## Nasìd

* 13 ad märs, a Curèz: Luciano Ligabue, cantànt Itâglian
* 12 ad lój, a Piasëinsa, Pàul Colagrande, scrittòr

## Mòrt

* 2 ed znèr: mör ad malaria Fausto Coppi, al *campiunìsim* ad biciclëta.

| Ann dal XX sëcul |
| --- |
| 1901 · 1902 · 1903 · 1904 · 1905 · 1906 · 1907 · 1908 · 1909 · 1910 · 1911 · 1912 · 1913 · 1914 · 1915 · 1916 · 1917 · 1918 · 1919 · 1920 · 1921 · 1922 · 1923 · 1924 · 1925 · 1926 · 1927 · 1928 · 1929 · 1930 · 1931 · 1932 · 1933 · 1934 · 1935 · 1936 · 1937 · 1938 · 1939 · 1940 · 1941 · 1942 · 1943 · 1944 · 1945 · 1946 · 1947 · 1948 · 1949 · 1950 · 1951 · 1952 · 1953 · 1954 · 1955 · 1956 · 1957 · 1958 · 1959 · 1960 · 1961 · 1962 · 1963 · 1964 · 1965 · 1966 · 1967 · 1968 · 1969 · 1970 · 1971 · 1972 · 1973 · 1974 · 1975 · 1976 · 1977 · 1978 · 1979 · 1980 · 1981 · 1982 · 1983 · 1984 · 1985 · 1986 · 1987 · 1988 · 1989 · 1990 · 1991 · 1992 · 1993 · 1994 · 1995 · 1996 · 1997 · 1998 · 1999 · 2000 |
# 23 ed zógn

Artéccol in dialètt mudnés

|  |
| --- |
| znèr • fervèr • mèrz • avrìl • maz • **zógn** • lói • agòst • setèmber • utóber• nuvèmber • disèmber |
| ← | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | → |

 Al **23 ed zógn** l'è al 174śum dè dal calendàri gregoriàn (175śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 191 dè a la fin dl'an.

## Fàt

## Nê

## Mòrt

## Fèsti

### Nasiunèli

### Religióśi

### Civìli
# Bulîvia

Arzân

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Arzân  |

bandéra d'lä Bulîvia

Lä Bulîvia l'ē 'no stedo d léngia spagnōla d'lä america meridiunēla. Lä sō pupulazione l'ē d sirca 12 miliòun d persouni.

## Sît

* (IT) Lä Bulîvia - *Treccani*
# 20 ed zógn

Artéccol in dialètt mudnés

|  |
| --- |
| znèr • fervèr • mèrz • avrìl • maz • **zógn** • lói • agòst • setèmber • utóber• nuvèmber • disèmber |
| ← | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | → |

 Al **20 ed zógn** l'è al 171śum dè dal calendàri gregoriàn (172śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 194 dè a la fin dl'an.

## Fàt

## Nê

* 1967, a Frara: Giàni Fantoni
* 1967, a Ruma: Angela Melillo, atòra ad television

## Mòrt

## Fèsti

### Nasiunèli

### Religióśi

### Civìli
# Albanî

Bulgnaiṡ

|  |  |
| --- | --- |
| St artéccol qué l é scrétt in bulgnaiṡ |  |

Bandîra albanaisa
Dûv l'è l'Albanî

L'**Albanî** (denuminaziån uficièl: *Repóbblica d'l Albanî*, in albanais: *Republika e Shqipërisë*, in IPA [ɾepuˈblika e ʃcipəˈɾisə]) - in albanais ciamè pò **Shqipëria** l'è un pajais d'la Penîsla Balcànica, int'al sudèst dl'Euròpa.

La cunfénna a sîra ed såura cól *Månt naigher*, a maténna ed såura cól *Kosovo*, a maténna cun la *Macedonia* e 'd såtta cun la *Grécia*. Äl só marénni i én mujè dal *Mèr Adriâtich* e *Iòni*.

L'Albanî l'è 'na Repóbblica Parlamentèr, al prémm minîster adès l'è **Edi Rama** (elèt dal 2013), al Presidänt d'la Repóbblica invêzia l'è **Ilir Meta** (elèt dal 2017).

La capitèl d'l'Albanî l'è Tiràna. La langua uficièl del pajais l'è l'albanais.

Pajîs d'Europa

 Albanî •
 Andorra •
 Armènia •
 Austria •
 Azerbaigiàn •
 Bélgi •
 Bôsgna-Erzegovina •
 Bulgarî •
 Cruazia •
 Danimèrca •
 Estògna •
 Finlandia

 Fränza •
 Geòrgia •
Germâgna •
 Grecia •
 Irlanda •
 Islanda •
 Itâglia •
 Lettògna •
 Liechtenstein •
 Lituàgna •
 Lussembûrg •
 Malta •
 Måunt naigher

 Mazedògna dal Nòrd •
 Muldàvi •
 Nurvegia •
 Portugâl •
 Prinżipê ed Mònac •
 Pulògna •
 Ràggn Uné •
 Ripóbblica Ceca •
 Róssia •
 Róssia bianca •
 Rumanî

 San Marén •
 Serbia •
 Slovachî •
 Sluvênia •
 Spâgna •
 Svèzia •
 Svézzra •
 Turchî •
 Ucraìna •
 Ulanda •
 Ungherî •
 Zìper •
 Zitê d'al Vaticân