Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Gli amanti passeggeri

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

|  |
| --- |
|  **Los amantes pasajeros** |
| *Gli amanti passeggeri* |
|  Toledo, Saleh e la Dueñas in na figùra dal film |
| *Gl'amànt pasagēr* **2013** |
| **Regìa:**  Pedro Almodóvar |
| **Scritōr:** Pedro Almodóvar |
| **Atōr:**  Javier Cámara • Raúl Arévalo • Hugo Silva Guillermo Toledo • Lola Dueñas • Cecilia Roth Antonio de la Torre • Miguel Ángel Silvestre Blanca Suárez • Nasser Saleh • Carlos Areces Antonio Banderas • Paz Vega • Penélope Cruz |
| **Müsica:**  Alberto Iglesias |
| **Léngua:**  Spagnōl |
| **Dürä dal film:** 90 minüt |
| **Nasiōṅ:**  Spaggna |

«
A 'l cìnema al più prèst pusìbil.»
(*Tagline* dal film.)

**Gli amanti passeggeri** (*Gl'amànt pasagēr*) l'è na cumèdia spagnōla dal 2013 scrita e dirèta par Pedro Almodóvar, cun di camèo dla Penélope Cruz, dla Paz Vega e 'd Antonio Banderas.

Al film 'l à fat sù da piò 'd ùndas migliòṅ ad dòlar.

## Sunt

Durànt al viàś 'd 'n aparéć dla cumpagnìa *Peninsula* da Madrìd a Sità dal Mèsic, i pilòta *Álex Acero* (Antonio de la Torre) e *Benito Morón* (Hugo Silva) i s réndan cònt ch'al carèl al gh'à di prubléma e che dònca i gh'aṅ da pruàr 'n ateràǵ 'd emergénsa in 'n aeropòrt dla Spaggna ch'i gh'aṅ incóra da càtar. In cal mént'r i èṅ custrét a giràr a vōd par finìr al carburànt.

A bōrd i tri steward fnòć, *Joserra* (Javier Cámara), *Fajas* (Carlos Areces) e *Ulloa* (Raúl Arévalo), i próan a tgnir élt al spìrit di pasagēr dla prima clas, dand-ag dal spìrit misćiâ cun dla dròga. Al banchēr *Más* (José Luis Torrijo), delinquènt ch'al próa a scapàr via da la pulisìa, la escort *Norma Boss* (Cecilia Roth), 'l atōr squasamarléti balìsta *Ricardo Galán* (Guillermo Toledo), al sgnōr *Infante* (José María Yazpik), la medium *Bruna* (Lola Dueñas), incóra vìrgin, e na còpia 'd spóś in viàś ad nòsi (Miguel Ángel Silvestre e la Laya Martí) i gh'aṅ acsè di atàc ad cretinìśia e 'd lusùria e i tàc'n a far sès. La *Bruna*, ch'la s gusa 'n turìsta dla secónda clas in dal méntar ch'l éra drē a durmìr (Nasser Saleh), la sènt che cal viàś lè al cambiarà la vita 'd tut.

## Culegamènt estéran

* (EN) La schéda dal film in s'l *IMDb*
* (IT) La schéda dal film in sal *FilmTV*
* (IT) La schéda dal film in sal sit dla *Cunferénsa Episcupàla*
# 4 d'avrìl

Artéccol in dialètt mudnés

|  |
| --- |
| znèr • fervèr • mèrz • **avrìl** • maz • zógn • lói • agòst • setèmber • utóber• nuvèmber • disèmber |
| ← | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | → |

 Al **4 d'avrìl** l'è al 94° dè dal calendàri gregoriàn (95° in di an bisestìl); agh vólen incòra ètri 271 dè a la fin dl'an.

## Fat

* 1968: Martin Luther King, prèt prutestànt, all'è masä a Menphis.

## Nê

## Mòrt

## Fèsti

### Nasiunèli

### Religiósi

### Civìli
# Dubai

|  |  |
| --- | --- |
| St’artéchel ché ’l é stê scret int la koinè Emijana. |  |

**Dubai** o **Dubaj** (in âreb دبيّ) l’é na sitê di Emirê Âreb Unî, cla pió populê dal so stê cun 3 304 046 carstian.

Dubaj vesta de Jumeirah.
# Washington

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Al stéma dla sità
Washington sgnada in rós su la mapa

**Washington** (a s lèś [ˈwɔʃɪŋtn̩] in ingléś) l'è la capitàl di Stat Unî. La s cata in dla còsta èst dal paéś a sinquànta km da 'l mâr, a sud dal stat dal Maryland e a nòrd dal stat dla Virgìgna. La ciàpa 'l sò nóm in unōr dal prim presidènt americàṅ, George Washington, ch'l iva decìś in dal 1791 ad tiràr-la sù apòsta par far-la dvintàr la capitàl dal paéś su 'n prugèt d'l architét Pierre Charles L'Enfant.

La mùcia sù siesènt-stantamìla abitànt a 'l incìrca (sinc migliòṅ e siē cuntànd la sò aréa metrupulitàna ch'la tira dèntar di teritòri di stat darènt) par na superfìsi 'd 259 km². Al dè 'd incō la sità 'd *Washington* la cuincìd teritorialmènt e puliticamènt c'n al **Distrét ad Culùmbia** ma na vòlta a n éra minga acsè parchè al distrét 'l éra stâ pinsâ e furmaliśâ in dal 1801 p'r avér-ag dèntar la capitàl dal stat, miténd insém dū cuntèi rigalàdi da i stat dal Maryland (cuntèa ad *Washington*) e dal stat dla Virgìgna (*cuntèa 'd Alexandria*). In séguit a 'n referéndum dal 1846, gl'abitànt ad cla cuntèa chè i aṅ decìś ad turnàr a far part dla Virgìgna ch'la l'à abùda indrē cambiànd-'g al nóm in *cuntèa 'd Arlington*.

A *Washington* i s càt'n i più impurtànt ufìsi federài e anc la Cà Biànca, residénsa dal presidènt, al Cungrès di Stat Unî e la Cōrt Supréma. Anc dimóndi urganìśum internasiunài, cuma la Banca Munduàł e 'l Fónd Munetàri Internasiunàł, i s càtan chè. La sò ecunumìa la dév dimóndi a 'l guèran federàł tant ch'al 29% di sò pòst ad lavōr i èṅ tut i c'l àmbit lè.

In dgl'elesiòṅ p'r al presidènt di Stat Unî, tgnénd adrē a la sò pupulasiòṅ ch'la pasa qvéla dal Wyoming, al *Distrét ad Culùmbia* al gh'à dirìt a tri vōt ch'i èṅ sèmp'r andâ a i candidâ demucràtic cun dal persentuàli *bùlgari* (tant par dir, chè Barack Obama 'l à ciapâ al 90,5% in dal 2008 e 'l 90,9% in dal 2012), sōl in dal 1980 Jimmy Carter al s è farmâ a 'l 74,2% cóntar Ronald Reagan a 'l 13,4%. A n esénd briśa 'n stat però a gh'è 'n prubléma bèl grôs c'n al dirìt ad vōt in dal Distrét ad Culùmbia parchè i sò siesènt-mila e pasa abitànt ad *Washington* i n gh'ànan minga dirìt 'd elèśar di deputâ e gnanc di senadōr cum invéci tut chi àt'r americàṅ. Da 'n sundàǵ fat in dal 2005, al 78% dla gint di Stat Unî la n saìva gnanc ch'al ròbi i fùs'n acsè.

## Culegamènt estéran

* (EN) Al sit ufisiàł