Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Śelànda Nóva

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

La bandéra dla Śelànda Nóva
La Śelànda Nóva (in vérd scûr)
Al stéma dla Śelànda Nóva

La **Śelànda Nóva** (*Nuova Zelanda* in Itagliàn, *New Zealand* in Ingléś) l'è 'n stat dl'Uceàgna ch'al s cata in d'l ucéan Pasìfic meridiunàl.

La mét insém soquànti ìśuli: l'Ìśula dal Nòrd, l'Ìśula dal Sud (ch'la gh'à anc la mutàggna più élta dal paéś, al mònt Cook, ch'al pasa i trimìla e setsènt métar) e l'Ìśula Stewart ólt'r a siē arcipèlag ch'i èṅ pò gl'Ìśuli Auckland, gl'Ìśuli di Antìpud, gl'Ìśuli Bounty, gl'Ìśuli Campbell e gl'Ìśuli Kermadec.

L'è divìśa da l'Austràglia, ch'la s cata a nòrd-òvest dumìla km luntàṅ, da 'l mâr ad Tasman. La gh'à na superfìsi 'd 267.710 km² e la sò capitàla l'è Wellington mént'r al sò sèntar più impurtànt 'l è invéci Auckland. La sò munéda l'è 'l dòlar neuśelandéś.

In dal 2021 la psiva cuntàr su sinc migliòṅ ad cristiàṅ ch'i èṅ ciamâ anc kiwi ch'l è 'l uśèl sìmbul dla nasiòṅ. Al prim minìstar, da 'l 2023, 'l è Christopher Luxon méntar la sò fèsta nasiunàla l'è al siē ad Favràr.

## Culegamènt estéran

* (IT) La sò paśna su 'l sit dla *Treccani*

Pajîs d'Uceàgna

 Austràglia •
 Śelànda Nóva •
 Pàpua Guinèa Nóva •
 Figi •
 Ìśuli Salumòṅ •
 Vanuàtu •
 Stat Federâ dla Micrunéśia •
 Kiribàti •
 Ìśuli Marshall •
 Palàu •
 Naùru •
 Samòa •
 Tónga •
 Tuvàlu
# Sant Antóni

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

El Alamo, na misiòṅ spagnōla
Na vduda dla sità

**Sant Antóni** (*San Antonio* in ingléś, a s lèś /ˌsænænˈtoʊni.oʊ/) l'è na sità di Stat Unî 'd un migliòṅ e quàtar 'd abitànt a 'l incìrca, la secónda più granda dal Tèxas dòp Houston e la sètma dal paéś. Al sò cuntèi i èṅ *Bexar*, *Medina* e *Comal*. La tōś al sò nóm in unōr ad *Sant Antóni* da Padva e anc al fiùm ch'a gh pasa in mèś al s ciamâ cumpàgn.

Da 'l 2011 al sò sìndig 'l è 'l indipendènt *Ivy Taylor*.

La sò ecunumìa la pōl cuntàr su i sarvìsi finansiàri, al guèran, i sarvìsi dla salùt e 'l turìśum (da piò ad dū migliòṅ ad viśidadōr tut i an). Al clima 'l è subtrupicàł ùmid, 'd Invèran 'l è difìcil andàr sóta śèr méntar 'd Istâ in gènar a sa stà su i trénta-sinc a 'l màsim. Da piò dla mità dla pupulasiòṅ la gh'à di urìgini ispànichi (specialmènt mesicàni)

## Persunàǵ ligâ a *Sant Antóni*

* Dean Pleasants, chitarìsta di Suicidal Tendencies e di Infectious Grooves
* Robert Rodríguez, regìsta
* Joan Crawford, atōra
* Henry Thomas, atōr

## Culegamènt estéran

* (EN) Al Sit uficiàł
# Tecnologî

Artéccol in dialàtt bulgnaiṡ

Dal Novzänt la tecnologîa l'à fât di mondi ed prugrès tant ch'as à psó fèr dî méssil par mandèr dî òmen int'la Lónna e prèst anch'såura Mèrt. La parôla *tecnologî*, o ancha *tetnologî*, l'è na parôla che la végn dal grîg antîg "*tékhne-logìa*" (τεχνολογία), ch'al vôl dîr *"tratè sistemâtic d'un èrt"*. Int'l''*Etica nicomachea* Aristòtel l'à separè dû gèner d'aziån: *prâxis e téchnē.* La prémma, l'è finalizè a lî, la segånnda l'è sänper al sarvézzi ed queldón èter, cme un mèz. In zêrt quall môd la "tèttnica" (parôla druvè cme sinònim), la n'êra brîsa divêrsa da la siänza o da l'èrt, gnanch da uperaziån chi pòsen servîr a arivèr a conclusiån. Såul a la fén dal Novzänt e al cminzéppi dal Dåumélla a avän tachè a dèr a "tèttnica" un significhé dal sottgrûp däl prâtich, al vré dîr al cunpurtamänt pa la produziån dî quî.

Par tèttnica as pôl intànnder l'aplicaziån däl cgnussänz derivè da la siänza a fén prâtich e par la produziån dî amstêr par fèri.

## Vadd anch

Inzgnarî
# Grécia

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

La Grécia in vérd scûr
La bandéra dla Grécia
Al stéma dla Grécia

La **Grécia** (a s diś *Ελλάδα* → Ellada o *Ελλάς* → *Ellas* in Grèc) l'è na nasiòṅ dl'Európa dal sud ch'la s cata in dla part ad sóta dla penìśula balcanìca, in frònt a i Mâr Egéo, Jòni e 'd Créta.

La sò capitàł l'è Atēn cun Salunìc, Patràs, Pirèo e Càndia àtri sità impurtànti. La cunfìna a nòrd cun l'Albanìa, la Macedògna dal Nòrd e la Bulgarìa e a nòrd-èst cun la Turchìa. La gh'à na superfìsi 'd 131.940 km² e la mùcia sù dagnóra ùndas migliòṅ 'd abitànt.

Al turìśum al và dimóndi fòrt chè par via dla sò stòria, dal sò clima, dal sò spiàgi e dal sò siē-mila e pasa ìśuli, 227 abitàdi cuma Mykonos, Santurèṅ, Rôd, Lèśbo, Créta, Curfù e Cefalògna.

La *Grécia* cuma stat indipendènt la gh'è da 'l 1 ad Śnar dal 1822 quànd la s è dastacàda da 'l Impēr Utumàṅ méntar da 'l 1 ad Śnar dal 1981 la fà part dl'Ugnòṅ Européa.

Al sò prim minìstar, da 'l 8 ad Lój dal 2019, 'l è Kyriakos Mitsotakīs dal partî Nea Dimokratia.

## Culegamènt estéran

* (GR) Al sit ufisiàł dal ministēr dal turìśum

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Grécia**

Pajîs d'Europa

 Albanî •
 Andorra •
 Armènia •
 Austria •
 Azerbaigiàn •
 Bélgi •
 Bôsgna-Erzegovina •
 Bulgarî •
 Cruazia •
 Danimèrca •
 Estògna •
 Finlandia

 Fränza •
 Geòrgia •
Germâgna •
 Grecia •
 Irlanda •
 Islanda •
 Itâglia •
 Lettògna •
 Liechtenstein •
 Lituàgna •
 Lussembûrg •
 Malta •
 Måunt naigher

 Mazedògna dal Nòrd •
 Muldàvi •
 Nurvegia •
 Portugâl •
 Prinżipê ed Mònac •
 Pulògna •
 Ràggn Uné •
 Ripóbblica Ceca •
 Róssia •
 Róssia bianca •
 Rumanî

 San Marén •
 Serbia •
 Slovachî •
 Sluvênia •
 Spâgna •
 Svèzia •
 Svézzra •
 Turchî •
 Ucraìna •
 Ulanda •
 Ungherî •
 Zìper •
 Zitê d'al Vaticân
# Langua

Bulgnaiṡ

|  |  |
| --- | --- |
| St artéccol qué l é scrétt in bulgnaiṡ |  |

Äl famàj däl languv

Una **langua** l'è un mèz ed comunicaziån druè da la zänt. La pôl èser scrétta o bacajè.

## Classificaziån däl languv pió dscåursi

1. Cinais, 1,210,000,000
2. Hindi, 366,000,000
3. Spagnôl, 358,000,000
4. Inglais, 341,000,000
5. Areb, 206,000,000
6. Portugais, 206,000,000

Template:Interprogetto/CollegamentoTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametroTemplate:Interprogetto/leggiParametro
* **Wikimedia Commons** contiene file multimediali su **Langua**
# Connecticut

Miranduléś

|  |
| --- |
|
C'l artìcul chè 'l è scrit in
Miranduléś  |

Al stéma dal Stat
La bandéra dal Connecticut
Al Connecticut (in rós) a 'l intéran di Stat Unî

Al **Connecticut** (a s lèś [kəˈnɛtɪkət] in Inglés, scólta'l chè) 'l è 'n stat di Stat Unî, divìś in òt cuntèi, ch'al s cata su 'l uséan Atlàntic in dal nòrd-èst dal paéś in dla regiòṅ dl'Inghiltèra Nóva. Al cunfìna a nòrd c'n al Massachusetts, a òvest c'n al Stat ad New York e a èst c'n al Rhode Island. 'L è 'l tèrs stat più pìcul dla nasiòṅ ma anc al quàrt più pîṅ stóp. Al sò mòt 'l è scrit in latìn, „Qui transtulit sustinet“, ch'a vōl dir „Qvi ch'i strapiàntan i tìnan dacàt“.

La sò capitàla l'è Hartford cun Bridgeport, Stamford e New Haven atri sità impurtànti anc s'i èṅ tuti più pìculi ad Mòdna e 'd Réś. Al sò inn 'l è Yankee Doodle. Al stat 'l è da la banda di demucràtic da 'l 1992 méntar prima 'l éra p'r i republicàṅ. In d'l Avrìl dal 2012 'l à mis a 'l band la péna 'd mòrt.

La sò ecunumìa la s baśa dimóndi su i servìsi finansiàri e dgl'asicurasiòṅ. I sénsa lavōr i èṅ pôc, sōl al 2,9%.

Da 'l 2011 al sò guvernadōr 'l è 'l demucràtic Dan Malloy.

## Persunàǵ famóś uriginàri dal Connecticut

* Charles Goodyear, inventōr
* George W. Bush, èx presidènt di Stat Unî
* Katharine Hepburn, atōra

## Culegamènt estéran

* (EN) Al sit ufisiàł
# 15 ed nuvèmber

Artéccol in dialètt mudnés

|  |
| --- |
| znèr • fervèr • mèrz • avrìl • maz • zógn • lói • agòst • setèmber • utóber• **nuvèmber** • disèmber |
| ← | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | → |

 Al **15 ed nuvèmber** l'è al 319śum dè dal calendàri gregoriàn (320śum in di an biśestìl); a gh vólen incòra èter 46 dè a la fin dl'an.

## Fàt

## Nê

## Mòrt

## Fèsti

### Nasiunèli

### Religióśi

### Civìli